Sizlere canlı canlı aktardığımız 2011 f8 Konferansı kapsamında bizzat Zuckerberg tarafından gerçekleştirilen sunumla birlikte tanıtılan Zaman Tüneli, o günden bu yana milyonu aşan bir kullanıcı kitlesi tarafından aktif kılınmaya başladı. Aradan geçen birkaç ay boyunca söz konusu yeni özellik üzerinde deneme ve geliştirme çalışmalarını sürdüren Facebook ekibi, Yeni Zelanda’dan başlayarak belli aralıklarla yeniliğin tüm Facebook kullanıcılarının profillerinde yer almasını sağlayacak. Dolayısıyla kısa bir süre içinde bir gün Facebook hesabınıza giriş yaptığınızda karşınıza Zaman Tüneli ile ilgili bir not ve aktif etme tuşu görürseniz şaşırmayınız.

Zaman Tüneli yeniliği ile Facebook hesapları artık o insanın dijital geçmişi haline gelebiliyor. Tasarım ve içerik yönünden hayatı boyunca bir kişinin yaşayabileceği temel yaşantıları harikulade bir biçimde yansıtabilen Zaman Tüneli, ilk başlarda alışma zorluğuna sebep olabilecek yapıda olsa da zaman içinde kullanıcıları kendisine bağlayacaktır. Bu noktada sizlere “Facebook’a Zaman Tüneli ile Beraber Gelen Paylaşım Yenilikleri” isimli yazıyı öneriyorum. Zira bu yazıda Zaman Tüneli yeniliği kapsamında kullanabileceğiniz yeni araçları sizler için tanıttık. Diğer yandan Zaman Tüneli’ni hemen kullanmaya başlamak isterseniz de “Facebook Profiliniz Hemen Şimdi Zaman Tüneli’ne Geçsin!” isimli yazımız size yardımcı olacaktır.

Facebook, Google+ tehdidi ve olası rakiplerin baskısını hissettikçe yeni ve son derece güzel özellikler sunmayı hızlandırdı. Umarız ki bu istikrarlı başarıları sürer ve bizler de sosyal medyanın işlevini çok daha yüksek deneyimler çerçevesinde yaşarız. Zaman Tüneli’ndeymiş gibi!

Google tarafından hazırlanan ve mobil dünyaya yönelik site yapmak, yaptırmak ya da var olan siteyi mobil dünyaya taşımak, taşıtmak isteyen kişilerin mutlaka ellerinde bulundurmaları gereken yönerge son derece açık ve net ifadelerden oluşuyor. Yönergenin başlıkları ve başlıkların kısa açıklamaları ise şu şekilde:

1. İşleri çabuklaştırın: Mobil cihaz kullanıcılarının zamanı genellikle kısıtlıdır ve İnternet’te yapacakları işlemleri, gün içindeki diğer işlerinin arasına sıkıştırırlar. Onlara yardımcı olmak için, sitenizi hızlı yüklenecek şekilde tasarlayın ve metni kolayca taranabilecek şekilde oluşturun.
2. Gezinmeyi kolaylaştırın: Kimse kafasının karışmasını istemez. Anlaşılır bir gezinme mantığı ve büyük veya karmaşık sitelerde arama işlevinin sunulması, müşterilerinizin ihtiyaç duydukları şeyleri kolayca bulmasına yardımcı olacaktır.
3. Siteniz başparmak dostu olsun: Kişiler mobil cihazlarını parmaklarıyla, özellikle başparmaklarıyla kullanır. Sitenizi, elleri büyük kişilerin bile kolayca etkileşimde bulunabileceği şekilde tasarlayın.
4. Tasarımınızda görünürlüğü dikkate alın: Mobil cihazlar için uygun bir site, mesajını gözü yormadan iletir. Müşterilerinizin okumasını kolaylaştırın. Az ışıklı bir ortamda bulunuyor olabileceklerini unutmayın.
5. Siteniz erişilebilir olsun: Mobil sitenizin tüm mobil cihazlarda ve cihaz ekranının döndürüldüğü her yönde (yatay ya da dikey) çalışması ideal olanıdır. Flash uygulamasının alternatiflerini bulun, zira bu uygulama bazı cihazlarda çalışmamaktadır.
6. Dönüşümü kolaylaştırın: Sitenizin amacı ne olursa olsun, müşterilerinizin bu amacı fare kullanmadan sanal bir klavye ile gerçekleştirebilmesi gerekmektedir. Satın alma sürecini veya sizinle iletişim kurmayı kolaylaştırın.
7. Siteniz yerel olsun: En yakın benzin istasyonundan açık bir pizzacı bulmaya kadar, tüketiciler cep telefonlarında her zaman yerel bilgi arar. İnsanların sizi bulmasına ve size ulaşmasına yardımcı olacak işlevler ekleyin.
8. Siteniz sorunsuz çalışsın: İnsanlar artık gün boyunca birden fazla ekran kullanıyor. Sorunsuz bir deneyim oluşturmak için, masaüstü cihazlara yönelik sitenizdeki işlevlerden mümkün olanların tümünü mobil sitenizde kullanılabilecek işlevlere dönüştürün.
9. Mobil site yönlendirmelerini kullanın: Mobil site yönlendirmesi, ziyaretçilerin bir mobil cihaz kullanıp kullanmadığını otomatik olarak saptayabilen ve onları sitenizin mobil cihazlara uygun sürümüne gönderen bir koddur. Müşterilerinizin ihtiyaçlarına göre sitenizin en uygun sürümünü kullanmalarını sağlamak için, sitenizin geliştiricisinden bu yönlendirme kodunu uygulamasını isteyin.
10. Dinleyin, öğrenin ve öğrendiklerinizi uygulayın: İyi mobil siteler, kullanıcı merkezli bir anlayışa sahiptir. Diğer bir deyişle, kendi kitlelerinden aldıkları görüşler doğrultusunda hazırlanırlar. Masaüstü cihazlara yönelik sitenizin kullanıcılarına bir mobil web sitesinden ne beklediklerini sorun, ayrıca test ve optimizasyonu sürekli bir işlem haline getirin.

İnternet dünyasındaki birçok standardı belirleyen Google, görünen o ki bu bilgi birikimi ve erişme gücü sayesinde mobil siteler üzerindeki standartların belirlenmesin de de bir hayli etkili olacak. Sunulan bu dokümanla birlikte Google’ın sunduğu mobil site oluşturma yönergelerini dikkate alan kişilerin ise pek de pişman olmayacakları ortada.

Google’ın hazırladığı “Mobil Sitelere Yönelik En İyi 10 Uygulama” isimli dokümanı buradan görüntüleyebilir ve indirebilirsiniz.

Business Insider’a ve kaynaklarına göre Google, ana sayfası üzerinde reklam almaya hazırlanıyor. Söz konusu alanda görsel destekli reklamların yer alması düşünülüyor. Şu anda Gmail’in üzerinde bulunan reklamların metin temelli olduğunu ve Google’ın aklından geçenin görsel reklamlar olduğunu hesaba katarsak dev şirket keskin bir kararın eşiğinde görünüyor.

Tüm bu olasılıklar ve iddialar Google tarafından doğrulanmadı. Ancak Business Insider’ın ulaştığı birkaç önemli kaynak söylentileri doğrular nitelikte görüş bildiriyorlar. Bu kaynaklardan ilki Yahoo’nun satış bölümünde bulunuyor ve iddiaları kendisinin de işittiğini ifade ediyor. Diğer kaynak da Google’a oldukça yakın bir isim ve kendisi de Google.com üzerinde kısa bir süre sonra reklam ürünlerini görmeyi beklediğini dile getiriyor.

Google, var oluşundan beri sadeliği ve kullanıcı deneyiminin olumlu olmasını öncelikleri arasında tutan bir şirket. Son derece temiz ve rahatsız etmeyen Google Ana Sayfasında yer alacak olası reklamların kullanıcılar tarafından nasıl karşılanacağı da oldukça önemli bir merak konusu. Ancak ve tabii ki tüm bunlardan önce Google’ın bu iddialara karşı vereceği resmi ya da resmi olmayan cevap merak ediliyor.

Windows 8, 2012 ile birlikte gelecek olan ve hakkında en çok merak uyandıran dijital ürünlerden biri. Diğer yandan Windows 8’e dair bu zamana kadar sunulan örnek ve ilerleme çalışmalarında herhangi bir mağaza görseli ya da ifadesi göze çarpmamıştı. Ancak Microsoft, Windows 8’i sadece bir klasik bilgisayar işletim sistemi olarak değil, aynı zamanda akıllı telefon ve tablet üzerinde de kullanılacak bir işletim sistemi olarak kurguladı ve üretmeye başladı. Her ne kadar “mağaza” ifadesi şu anda kadar pek dillendirilmese de Windows 8’e dair çalışmaların hız kazanması ve “Windows Uygulama Mağazası” ifadesi kapsamında yapılan çalışmaların seslendirilmeye başlanması dolayısıyla servis tam olarak yeni yeni şekilleniyor.

Windows 8 ile birlikte gelecek olan Windows Uygulama Mağazası üzerinden hem ücretsiz hem de ücretli uygulamalar ve yazılımlar bulunacak. Bununla birlikte şirket, kutulu olarak ifade edilen klasik yazılım satışını da sürdürecek. İşletim sisteminin içinde dâhili olarak gelecek olan mağazanın Metro arayüzünü destekleyeceği ve bu nedenle önce Windows sürümlerine hitap etmeyeceği öne sürülüyor.

Konunun geliştirici ayağı da dikkat çekici bir gelecek vadediyor. Zira Windows 8 Uygulama Mağazası için uygulama yazacak geliştiriciler hem akıllı telefon, hem tablet hem de klasik bilgisayarlara hitap edebilecekler ve dolasıyla daha çok para kazanabilecekler. Android ve Apple iOS cephesinde ise durum farklı. Şu anda hazırlanan bir uygulama sadece (belki de şimdilik) akıllı telefon ya da tabletlere hitap ediyor. Herhangi bir şekilde uygulamaların klasik bilgisayarlar üzerinde yer alma şansları yok. Windows’un böyle bir yenilikle gelmesi uygulama geliştiricilerine ait dünyada yeni kapıların açılmasını ve hemen her platformda kullanılabilen uygulamaların ortaya çıkmasını sağlayacaktır. Tabii ki bu da kullanıcılar için harikulade uygulama deneyimlerinin yaşanmasını beraberinde getirecektir.

Tüm bu bilgi ve olasılıkların cevaplarını kısa bir süre içinde öğrenebileceğiz. Ve 2012’in ikinci yarısında geleceği tahmin edilen Windows 8 ile birlikte nihai sonucu göreceğiz.

Yazının sonunda görüntüleyebileceğiniz bilgi grafiğinde yer verilen ilk konu satın almalar. Bu konuda yılın en dikkat çekici hamlesi kuşkusuz Google’ın Dealmap’i satın alması idi. Günlük fırsat alanında da var olmak isteyen Google, bu işe güçlü bir satın alma ile başladı ve bir süre da sonra deneme işlemlerine başladı. Diğer yandan Google, Google Offers isimli kendi bünyesinden çıkan bir günlük indirim servisini de yayına aldı.

Bilgi grafiğinin diğer başlıklarından biri de günlük fırsat sitelerinin aldıkları yatırımlara yönelik. Bu noktada en popüler fırsat sitesi olan Groupon öne çıkıyor ve bilgi grafiğindeki ifadede yaklaşık bir milyar USD yatırım alındığı belirtiliyor. Groupon’u dört yüz milyon USD ile Livingsocial takip ederken, aynı şirketin iki yüz milyon USD değerinde bir başka yatırım aldığı da “iddia” ediliyor.

Fırsat siteleri arasında 2011 yılını halka arz yılı olarak hatırlayacak olanlar da mevcut. Bu alanda da popülerliğin başındaki site değişmiyor. Groupon oldukça çetrefilli ve etkilerinin hala hissedildiği bir şekilde halka açıldı. Groupon’u takip eden ve halka açılan ya da açılmaya hazırlanan diğer fırsatları ise Angies list, Yelp ve Living social.

Günlük fırsat dünyasında barınamayan ya da kendini bu alanda göstermek istemeyen şirketler de yok değil. Özellikle de bu konuda geçen Facebook ismi kişinin bir an duraksamasına neden oluyor. Facebook Deals, dört aylık bir sürecin ardından hakkında sona erdirme kararı verilen bir proje olarak son buldu.

Sadece ABD kapsamında sekiz yüzün üzerinde günlük fırsat sitesi mevcut. Bu alanda da ülkemizde de başarılı örnek bulunuyor. Kimisi yerli girişim özelliği taşırken kimisi de yabancı popüler fırsat sitelerinin Türkçe isim takılmış elçileri kılığında ülkemize geldi. Tüm bunlardan öte ve görünen o ki, günlük fırsat siteleri alanında 2012 yılı 2011’e göre çok daha hareketli bir yıl olacak.

StatCounter’ın edindiği inceleme işlemlerinin ardından Chrome tarayıcı ürününün pazar payı arttı ve geçtiğimiz iki yılın en üst seviyesine çıkarak %25.69’a yükseldi. Firefox’un payı ise %25.23 seviyesinde kaldı. Her ne kadar aradaki fark son derece az olsa da iki ürünün kullanım eğilimlerini dikkate aldığımızda önümüzdeki aylarda farkın açılması beklenebilir. Bununla birlikte Internet Explorer sektördeki liderliğini koruyor. %40.63’lük bir kullanım oranına sahip olan IE cephesinde de bir düşüş ivmesi mevcut.

Opera ve Safari tarayıcıları ise oldukları yerde saymayı sürdürüyorlar.

Kuşkusuz bu gelişmelerde Google’ın hemen her yeri Chrome reklamları ile donatmasının etkisi var. Ancak ürünün diğer tarayıcılara tercih edilmesinde başta Firefox olmak üzere birçok tarayıcının beklentileri karşılayamaması durumu da etken. Sık sık sürüm güncelleme işlemi gerçekleştirmesine rağmen üzerindeki büyüyü kaybeden Firefox, bir zamanlar Internet Explorer’a diş bilerken şimdi Chrome’un da gerisinde kalmış bulunuyor.

İlerleyen dönemlerde tarayıcı dünyasındaki eğilimleri izlemeye ve sizlere aktarmaya devam edeceğiz.

Eckhart’ın iddiayı ortaya atmasının ve konuyla ilgili birtakım açıklamalarda bulunmasının ardından Carrier IQ, yazılı bir cevap metni yayınladı. Söz konusu açıklamada, adı geçen yazılımın mobil cihazların işlemlerini, performanslarını ve olası sorunların nelerden kaynaklandığını tanımlamak görevini yerine getirdiği belirtildi. Elde edilen bilgilerin herhangi bir üçüncü kişi ya da kuruluşa servis edilmediğini ve casusluk adına bir faaliyetin söz konusu olmadığı ifade edildi. Carrier IQ, bu açıklamalardan bir süre sonra Eckhart aleyhinde dava açacağını bildirdi. Ancak EFF (Electronic Frontier Foundation) isimli kuruluşun Erckhart’ı desteklemesinin ardından davayı geri çekti.

Birkaç gün önce Travor Erckhart tarafından YouTube üzerinden yayınlanan ve yazının sonunda izleyebileceğiniz video, ortadaki soru işaretinin boyutunu birkaç piksel daha büyüttü. Zira Erckhart, hazırladığı ve birkaç bölümden oluşan videoda Carrier IQ tarafından üretilen yazılımın mobil cihazda yapılan işlemleri nasıl kaydettiğini adım adım gösterdi. Bununla beraber yazılım hakkında birçok detaylı bilgi sundu. Yine aynı videoda, Erckhart’ın akıllı telefon üzerinde yaptığı her bir işlemin nasıl kaydedildiğini görebilirsiniz. Bu işlemi yapan yazılımların kötü bir amaç çerçevesinde ya da gizli bir şekilde uygulanan haline “keylogger” deniyor ki bu ifadenin gerçek olmasındaki pay bile oldukça ürpertici. Zira dünya genelinde içinde bu yazılımın bulunduğu yüz otuz milyondan fazla akıllı telefonun olduğu söyleniyor.

Hazırlanan videoda kullanılan akıllı telefonun Android olması, yazılımın sadece Android üzerinde meydana gelen bir güvenlik zafiyetinin olduğunu kanısını da beraberinde getirdi. Oysa aynı yazılım firması, Nokia Symbian, HP webOs ve BlackBerry OS gibi popüler üreticilerin kullandıkları mobil işletim sistemlerinde de yer alabiliyor. Diğer yandan, iPhone tarafından kullanılan Apple iOS işletim sisteminde de Carrier IQ tarafından hazırlanan söz konusu yazılıma rastlandı. Ancak iOS üzerindeki açık, Android üzerinde olduğu kadar rahat hareket edemiyor ve kısmen de olsa olası bilgi kaydını ve sızmaları durduruyor.

İddialar son derece güçlü ancak birçok ödüle sahip olan Carrier IQ şirketinin konuyla ilgili savunması oldukça kararlı bir şekilde sürüyor. Ortada ise büyük bir muamma ve olası çözüme dair soru işaretleri mevcut.

Google+ marka sayfaları için çoklu yönetici desteğinin 2012’den önce geleceği öne sürülüyor. Üstelik bunu dile getiren kişi Google Pazarlama Bölümü’nde görev yapan strateji uzmanı Kristoffer Sorensen. Dün katıldığı bir etkinlikte dile getirdiği ifadelerden biri olan Google+ marka sayfasına dair bu yeni özelliğin olası güvenlik açıklarına karşı nasıl bir savunma mekanizmasına sahip olacağı ise henüz bilinmiyor.

Güvenlik konusunda akla gelen endişelere ise Google’ın Google+ API özelliği ile karşılık vermesi bekleniyor. Google+ marka sayfalarında görevlendirilecek yöneticilerin Google+ API ile sağlanan güvenlik uygulamasından geçmeleri olası kısıtlı çözümlerden biri olarak öne çıkıyor.

Google+ marka sayfalarında birden fazla yöneticiye yer verilmesiyle birlikte alınan güvenlik önlemlerini de inceleyebileceğiz. O zaman geldiğinde Facebook sayfa yöneticilerinin çok kez dilinin yandığı bu zafiyete karşı Google’ın nasıl bir çözüm ortaya koyduğu anlaşılabilecektir. Özellikle de büyük markaların profesyoneller tarafından yürütülen sosyal medya danışmanlığı hizmeti gibi konularda birden fazla sayfa yöneticisinin giriş yapması kaçınılmaz oluyor. Google+ ekibinin bu hizmeti üst düzey güvenlik önlemleri ile birlikte sunmaları halinde markalar gönül rahatlığı ile Google+ üzerindeki varlıklarını daim kılabileceklerdir.

YouTube Insight, YouTube hesabı üzerinden yüklenen videolara dair video sahibine çelişti bilgiler sunuyordu. Yayındaki videoların dünyanın nerelerinden kaç kişi tarafından izlediği gibi önemli demografik bilgilerin yanı sıra birçok hizmete ev sahipliği yapan servis artık YouTube Analytics adıyla anılacak. youtube.com/analytics adresi üzerinden kullanıma sunulan servisle birlikte gelen ve öne çıkan yenilikler şu şekilde:

• Hızlı Göz Atma: Yeni arayüzle birlikte sunulan bu özelliğin sonrasında kullanıcılar, birçok önemli veriye hızlı bir şekilde göz atabilecekler ve isterlerse detaylara da hızlı bir şekilde ulaşabilecekler.

• Daha Detaylı Raporlama: YouTube Analytics, hemen her kullanıcının rahatlıkla anlayabileceği bir şekilde daha detaylı bir raporlama özelliğini beraberinde getiriyor. Videolarınızı izleyen kitlelerin kapsamlı bazı bilgilerine ulaşmak mümkün kılınıyor.

• Seyirci Oluşturanlar: Hangi videoların en çok izleyici ve takipçi sayısına ulaştığını bu yeni özelliğin üzerinden hızlı bir şekilde öğrenebilir ve bu sayede YouTube profiliniz üzerinde yer alan etkinliğinizi öne çıkarabilen içeriklerinizi fark edebilirsiniz.

• Seyirci Tutma: YouTube videolarınızı izleyen kişilerin videolarınızla olan etkileşimlerini görüntüleyebileceğiz bu yeni özellik de YouTube Analytics’in beraberinde getirdikleri arasında.

Başta 9to5 Mac isimli yabancı dilde yayın yapan site olmak üzere bazı geliştiriciler, iOS 5.1 beta sürümünde birtakım sürprizlerle karşılaştılar. Bu sürprizler, işletim sistemini inceleyen geliştiricilerin iPad 2,3 ve iPhone 5,1 gibi bazı cihazları temsil eden kodları ekranlarında görüntülemeleriyle kendilerini gösterdi. Bunların yanı sıra J33 isimli ve tamamen gizemli bir başka cihaza ait kodun da yer alması akıllarda birçok soru işaretlerinin oluşmasını vesile oldu.

Konuya dair genel öngörüleri aktarmamız gerekir ve hâlihazırda piyasada olan ürünlere verilen kodlardan yola çıkılırsa bazı tahminlere ulaşılabiliyor. Örnek olarak, söz konusu kod şemasında geçen iPhone 4,1 kodu iPhone 4 16 ve 32 GB modelini temsil ettiği düşünülürken, iPhone 4,2 kodunun ise iPhone 4S isimli ürünü temsil ettiği düşünülebiliyor. Dolayısıyla ve kolay bir şekilde iPhone 5,1 kodunun da sıradaki yeni iPhone temsilcisi olan iPhone 5 olduğunu rahatlıkla dile getirebiliyoruz. iPad ile ilgili kodlar için de aynı şeyi söyleyebiliyoruz. Zira Apple, iPad 2 cihazına yönelik ABD bölgesinde yer alan bir operatöre özel bazı uyum yeniliklerinin sağlanmış sürümünü piyasaya sürmeyi gündemine almıştı. iPad 2,3 isimli kodun, bahsettiğimiz operatöre özel sürüm olduğu iddia edilebiliyor. Ancak iPad 3,3 kodunun neden iPad 3,1 olmadığı bambaşka bir merak konusu.

J33 şeklinde temsil edilen kodun ise Apple TV serisinden bir cihazı temsil ettiği güçlü söylentiler arasında.

iOS 5.1 beta sürümünden bahsetmişken, kablosuz bağlantı ile edinilebilen ancak şu anda sadece geliştiricilere yönelik sunulan sürümün beklenen hiçbir yeniliği beraberinde getirmediğinin görüldüğünü söyleyelim. iOS 5 ile gelen şebeke sorunu başta olmak üzere batarya kullanımına dair de herhangi bir iyileştirme ya da yenilik iOS 5.1 çerçevesinde gözlemlenmiyor.

Mobil üreticiler başta olmak üzere birçok teknoloji üreticisi zaman zaman bu tip hareketlerle, daha çok bilerek fakat ve bazen de bilmeden yeni ürünlerine dair sinyaller verebiliyorlar. Apple’ın bu konudaki geçmişi, iPhone 5,1 şeklinde geçen kodlara bilerek yer verildiğini düşündürüyor. Görünen o ki başarılı da oldular.