Pazartesi günü için yükseliş yaşanacağını düşünülse de pre-marketteki işlemler aksini söylüyordu. Neticesinde Facebook, borsadaki ikinci gününü %11 kayıp ile 34.03 dolar ile kapattı. Şu sıralarda da Türkiye saati ile 16.30’da açılacak olan NASDAQ öncesinde Facebook hisseleri 33.70 dolaylarında işlem görüyor.

Peki hem yatırım şirketlerinin hem de düşük bütçeli alıcıların büyük ilgi göstermesi beklenen ve borsaya yeni Google olarak lanse edilen Facebook ilk iki gününde neden başarısız oldu? Daha da önemlisi bu başarısızlık ilerleyen günlerde de devam edecek mi?

Facebook’un başarısızlığının ardında iki temel sebep yatıyor. Analistlerin ortak kanısı Facebook hisselerinin değerinin üzerinde satışa çıkarıldığı ve bir seferde çok fazla hissenin halka arz edildiği yönünde. Daha önce Facebook hisseleri için biçilen değerin 28-35 dolar arasında olduğu ancak başta aracı kurum olan Morgan Stanley’nin 38 dolarlık hisse değerlemesi için baskı yaptığı ve Facebook’u yanlış yönlendirdiği konuşuluyor. Ortak kanı tüm zamanların en büyük teknoloji şirketi halka arzına hazırlanan Morgan Stanley’in arkalarına aldıkları rüzgar ile böyle bir karar verdiği ve müşterisini de yanlış yönlendirdiği. Linkedin, Groupon ve Zynga’nın halka arzlarında başrol oynayan Morgan Stanley bu sefer aynı performansı gösteremedi ve 2 milyar dolarlık destek alımına rağmen ikinci gündeki düşüşü önleyemedi.

Facebook’un halka arz öncesinde hisselerinin uzun bir süredir 100 milyar dolarlık değerleme ile el değiştiriyor olması da şirketin hisselerinin 38 dolardan satışa çıkarılmasında büyük bir etken oldu. İlk çeyrekte 1.06 milyar dolar gelir ve 205 milyon dolar net kar elde eden Facebook’un 104 milyar dolarlık değerleme ile halka sunulması, borsanın daha gerçekçi kimyası ile uyuşmaz iken %11’lik değer kaybı ortaya çıkmış oldu.

Peki ilerleyen günlerde Facebook’u NASDAQ’ta neler bekliyor? Bu sorunun ilk akla gelen cevabı Facebook hisselerinin doğal değerini bulana kadar düşüşün devam edeceği. Sonrasında ise Amazon örneğinde olduğu gibi Facebook’u borsada daha parlak günler bekleyebilir. Amazon da 1997 yılında 18 dolar ile halka arz edilmiş ve sonrasındaki bir kaç ay içerisinde bu bedelin aşağısında işlem görmüştü. Ancak şu an Amazon’un hisseleri 220 dolar civarında değerle işlem görüyor.

İsterseniz 18 Mayıs Cuma gününü kısaca hatırlayalım. Bizim de siz okuyucularımızla ilk saatlerini canlı olarak paylaştığımız Facebook’un halka arzında 38 dolardan sunulan hisseler ilk yarım saat içerisinde 45 dolara kadar yükseldi. Hatta yoğun talep neticesinde bir süreliğine Facebook hisselerinin alım-satımı NASDAQ yetkilileri tarafından durduruldu. Daha sonrasında bir süre 42-43 dolar arasında dolaşan hisseler, ilerleyen saatlerde yavaş yavaş değer kaybederken, başladığı nokta olan 38 dolara demir attı ve günü bu değer ile kapattı.

Facebook’un halka arzda belirlenen 38 dolar barajının altına inmemesi için tabiri caizse büyük çaba sarf edildi. Başta Facebook’un halka arzındaki en büyük aracı kurum olan Morgan Stanley’nin seansın son 20 dakikasında yaptığı 2 milyar dolarlık destek alımı, ilk günün getirdiği psikolojik baskıyı (ve çok daha önemli bir çok olumsuzluğu) Facebook’un üzerinden bir nebze de olsa almayı başardı. Zira son dakikada değer kaybını önlemeyi amaçlayan satın alımlar olmasa idi Facebook’un hisse değerleri 30 dolara kadar düşebilirdi.

Morgan Stanley’den ve diğer yatırımcılardan gelen destek alımları Facebook tarafında yaşanacak büyük bir hüsranı engellemiş oldu. 40 doları geçmesi kesin gözüyle bakılan, 50-60 dolarlar telaffuz edilen Facebook hisseleri alıcısına ilk gününde zarar ettirmez iken, herkes için (yine nispeten) bir win-win durumu yaşandı. 38 dolardan alım yapan ilk gün alıcıları zarar etmedi, Facebook beklenen patlamayı yaşamasa da halka arz rakamının altına düşmedi, hissedarlar, yatırımcılar derin bir ‘Oh!’ çekti.

Gelelim kötü sonuçlanan Amerikan rüyasına. Malumunuz borsada sadece bu işi ezberden yapan, piyasaya hakim, milyar dolarlık portfolyoları yöneten şirketler bulunmuyor. İrili ufaklı birikimleri ile ‘bir günde’ zengin olmayı amaçlayan ve bu uğurda risk almaktan çekinmeyen kişiler de borsada şanslarını deniyorlar. Facebook’un gümbür gümbür gelen halka arzı da bu küçük yatırımcıların bir günde zengin olma iştahlarını kabartıyordu. Açılış ile birlikte 38 dolardan alınacak Facebook hisseleri, gün sonunda belki iki-üç misline satılacak ve Facebook, binlerce insanı bir kaç saat içerisinde zengin yapabilecekti. Son aylarda internet şirketlerine olan ilgi de bu ihtimali bir hayli güçlendiriyordu. Sonuç olarak tüm dünyadan talep gören Facebook 100 milyar dolarlık bir şirketti. Ancak malesef bu hayaller ile galeyana getirilen küçük yatırımcılar beklediklerini bulamadı.

Başta Morgan Stanley olmak üzere Facebook’un destekçisi yatırım şirketleri sağ olsunlar hem Facebook’u hem de tüm büyüklü küçüklü yatırımcıları kurtardılar.

Mark Zuckerberg’in halka arzdan bir gün sonra gerçekleşen sürpriz düğünü ile bir başka Amerikan rüyasına yönelmesi de tüm bu yaşananların üzerine gündem değiştirici olarak tam zamanında yetişti.

Peki siz ilk gün yaşananların ardından destek alımları ile ayakta duran Facebook hisselerinden satın alır mıydınız?

Şu zamana kadar gelen duyumlar ve Facebook’un SEC’e sunduğu S-1 dosyalarında şirketin hisselerinin 34-38 dolar arasında satışa çıkacağı söyleniyordu. Dün Facebook’tan gelen son açıklamada hisselerin satışının 38 dolardan gerçekleşeceği duyuruldu.

Halka arzda Facebook tarafından 180 milyon hisse satışa çıkarılırken şirketin hissedarları tarafından da toplam 241,233,615 hisse borsaya sunulacak. Facebook’un 38 dolarlık değerle satılacak 180 milyon hisseden 6.8 milyar dolar gelir elde etmesi bekleniyor.

Sizlere kısaca Facebook’un halka arz macerasından bahsedelim. 2 Şubat’ta SEC’e halka açılmak için başvuruda bulunan Zuckerberg ve ekibi Ekim ayı itibariyle çalışmalara başladılar. Sık sık şirketi borsaya dahil etmek için acele etmediğini dile getiren Zuckerberg, Facebook’un hissedar sayısının 500’e ulaşmasının ardından finans durumunu kamuya açıklama zorunluluğuna tabi tutulmasının ile birlikte direncini kırarak halka arz kararını aldı.

Halka arz başvurusu ile birlikte Facebook’ta gelirleri düzenleme ve yeni gelir kalemleri ekleme konusunda seri çalışmalara girildi. Mobil reklamlar, yeni eklenen reklam seçenekleri, hatta şu an test aşamasındaki kullanıcıların iletilerinin arkadaşları tarafından daha çok görüntülenmesini sağlayan ücretlendirme modeli Facebook tarafından bir kaç ay içerisinde hızla sunuldu. Bunun yanında Facebook son aylarda hiç olmadığı kadar seri satın alımlar gerçekleştirdi. 1 milyar dolarlık Instagram bu seri satın alımların en önemli parçası olurken yine mobilde faaliyet gösteren Glancee, TagTile ve son olarak Lightbox şirketin bünyesine dahil edildi.

Bugün Türkiye saatiyle 14.00’da başlayacak Facebook’un hisse satışları FB simgesi ile yapılacak. 38 dolarlık hisse değeri ile Facebook’un sahip olacağı değer 104 milyar dolar olacak. Bu değerleme Facebook’a en çok halka arz değerine sahip teknoloji şirketi ünvanını sağlayacak. Son on yılda halka açılan teknoloji şirketlerine ait verileri bu içerikte bulabilirsiniz.

Halka arz hakkında küçük bir notu da sizlere iletelim. Zuckerberg, borsa açılışını Facebook’un Palo Alto’daki ofisinden takip edecek. Hatta Zuckerberg’in borsanın açılması ile birlikte ofiste temsili bir gong çalması da bekleniyor.

Facebook  tarafından daha önce yapılan açıklamada halka arzda 337.5 hissenin satılacağı açıklanmıştı. Yoğun talep ile karşılaşan şirket 50.6 milyon hissenin daha halka arz edileceğini bildiriyor. Böylelikle Cuma günü gerçekleşecek halka arzda toplamda 388 milyon hisse şirket tarafından sunulacak.

Yayınlanan S-1 raporunda hisse değerinin 34-38 dolar aralığında olduğu belirtiliyor. Hisseler borsada FB ibaresiyle işlem görecek.

Facebook’un halka arz sonrasında sahip olacağı değer merak edilen konular arasında yer alıyor. 34-38 dolar aralığında işlem görmesi takdirde şirket 92-103 milyar dolar arasında bir değerlemeye sahip olacak. Ancak ilk gün ve sonrasındaki zaman diliminde Facebook (yüksek ihtimaller dahilinde) hisselerinin yoğun talep görmesi sonucunda hiç akıllara gelmeyen (ve belki de gerçekleri yansıtmayan) bir değerleme ile karşı karşıya kalabiliriz. Hele ki internet ve balon kelimelerinin çok sık birlikte kullanılmaya başlandığı şu günlerde.

Facebook’un SEC’e yaptığı duyuruda hisse satışlarının 28-35 dolar arasında gerçekleşeceği duyuruldu. Şirket tarafından 180 milyon hisse satışa çıkarılacak. Böylece Facebook satış sonrasında 5 milyar dolar ile 6.3 milyar dolar arasında kazanç sağlayacak.

Facebook’un satışa çıkaracağı 180 milyon hissenin yanı sıra, şirketin hissedarları tarafından da 157,415,352 adet hisse halk arz ile birlikte satılacak. En çok hisse satan kişi 30.2 milyon ile Mark Zuckerberg. Zuckerberg satış ile birlikte 845 milyon dolar – 1,05 milyar dolar arasında kazanç sağlayacak. İkinci en çok hisse satacak isim ise 38.1 milyon hisse ile yatırımcı Jim Breyer. Linkedin kurucusu Reid Hoffman ve Zynga CEO’su Mark Pincus da hisse satışı yapacak isimler arasında yer alıyor.

Facebook’un SEC’e gönderdiği S-1 dosyasında Yahoo ile yaşanan patent krizine de değinildi. Yahoo’nun Facebook tarafından geliştirilen Open Computer Project‘te kendilerine ait 16 patenti ihlal ettiğine dair gönderilen 23 Nisan tarihli bildiriden raporda bahsediliyor. TechCrunch’ta yayınlanan Yahoo imzalı bildiriye aşağıda göz atabilirsiniz.

Wall Street Journal’in bildirdiği üzere halka arz 18 Mayıs Cuma günü gerçekleşirken, Facebook 7 Mayıs itibariyle ‘road show’ adı verilen sunumlara başlayacak. Road show, halka arz öncesinde borsaya giriş yapacak şirket yetkililerinin yatırımcılara, hissedarlara ve analistlere yaptıkları sunumlara verilen isim.

İki hafta sonra gerçekleşecek halka arz sonucunda Facebook’un 10 milyar dolar gelir elde etmesi ve böylece şirketin 100 milyar değerlemeye sahip olması bekleniyor. Sıkça tekrarladığımız bu 100 milyar dolarlık değerleme şu günlerde şirket için yeni bir anlam taşımıyor zira son aylarda el değiştiren Facebook hisselerine biçilen değerler baz alındığında Facebook çoktan 100 milyar dolar barajını aşmış bulunuyor.

Facebook, geçtiğimiz hafta SEC’e sunduğu S-1 dosyasında son kez güncelleme yapmış, 2012’nin ilk çeyreğine ait finans tablosunun yanı sıra, güncel kullanıcı sayılarını raporda sunmuştu. İlk çeyrekte 1.06 milyar dolar gelir elde ettiğini açıklayan şirketin bu dönem için açıkladığı net kar ise 205 milyon dolar. Instagram satın alınımına da değinilen raporda ayrıca Microsoft’a patent bedeli olarak 550 milyon dolar ödendiği bilgisi de yer alıyordu.

Facebook’un halka arzı Silikon Vadisi ve New York başta olmak üzere tüm dünyada merakla bekleniyor. 18 Mayıs günü gerçekleşecek olan halka arz bir yandan Silikon Vadisi ve son dönem tüm dünyada sayıları hızla artan yüksek değerli internet şirketlerinin sınavı olarak görülürken, diğer yanda borsaya adım atmak isteyen teknoloji şirketleri için zamanlama konusunda önemli bir örnek teşkil ediyor.