AB üyesi ülkelerdeki kapsayan bu karara uymak durumunda kalan Google ise ardından bir web formu yayınlayarak talepleri toplamaya başlamıştı. Form yayınladığı ilk gün rekor derecede taleple karşılaşan Google sonrasında bu talepleri değerlendirerek uygun gördüğü linkleri arama sonuçlarından kaldırmaya başladı.

Her ne kadar bu kaldırılan linklerin bazıları tarihi gazete haberlerine de sıçrasa ve buradan yeni tartışmalar alevlense de Google mahkemenin unutulma hakkı kararını uygulamaya devam ediyor. Ancak şimdi unutulma hakkı kararına saygı duyan tek arama motoru Google değil.

Microsoft‘un arama motoru Bing de mahkeme kararına uygun bir şekilde kişisel bilgi içeren internet linklerini kaldırmak için Google’a benzer bir web formu yayınladı.

Yine AB üyesi vatandaşları kapsayan bu talep formunda Bing kullanıcı bilgileri olduğu kadar oldukça detaylı bir şekilde engellenmesi istenen web sayfasını ve nedenlerini soruyor.

Böylelikle kullanıcılar Google arama sonuçlarından kaldırttıkları ancak Bing’de arama yapıldığında hala bulunabilen linkleri de bu şekilde internet üzerinden tamamen sildirebilecekler. Şimdiye kadar 250 binden fazla sayfayı kapsayan 70 bin talep alan Google’ın ardından Bing’e ne kadar talep geleceği ise meçhul. Son olarak henüz Yahoo’nun mahkeme kararına yönelik bir adım atmadığını da hatırlatalım.

Formu yayınladığından beri 41 binden fazla link kaldırma talebi alan Google geçtiğimiz günlerde harekete geçti ve arama sonuçlarından uygun gördüğü linkleri kaldırmaya başladı. Böylece bazı sorgularda arama sonuç sayfasının altında “Bazı sonuçlar Avrupa’daki veri kaldırma yasasına uygun olarak kaldırılmış olabilir” ibaresini yerleştirmeye başladı.

Kaldırılan linkler hakkında hem talep sahiplerini hem de web sitesi yöneticilerini bilgilendiren Google’ın yasalara uymasının bedelini ise en çok haber platformları ödüyor gibi gözüküyor. Nitekim bu yasa ve talepler doğrultusunda Google tarihi haberleri bile arama sonuçlarından silmeye başladı.

İlk büyük kriz eski Merrill Lynch CEO’su Stan O’Neal’in batış hikayesini içeren BBC linkinin kaldırılmasıyla patlak verdi. BBC’nin O’Neal’in bankayı borçlarından dolayı nasıl satmak zorunda kaldığını anlatan haberi şu an AB yasası çerçevesinde Google’da bulunamaz halde.

Doğal olarak bu BBC’yi harekete geçirdi ve Google’a itirazda bulundu. “Tarihi ve artık herkesin bildiği bir olayın haberinin kaldırılması o olayın olduğu gerçeğini ortadan kaldırmaz” diyen BBC’nin bu itirazına ise Google olumlu dönüş yapmadı ama bu örnek unutulma hakkı kararının da yeniden sorgulanmasına neden oldu.

BBC’de durum böyleyken benzer bir haber sitesi de aynı durumda ancak sonuç farklı. The Guardian’da yer alan bir hakemin penaltı kararında nasıl hile yaptığını anlatan bir yazı dizisini arama sonuçlarından kaldıran Google’a tepkisini göstermekten geri kalmayan ünlü gazete istediğini aldı ve Google kısa süre sonra linkleri yeniden Google arama sonuçlarında göstermeye başladı.

Bu taleplerin kimlerden geldiği verisini Google paylaşmasa da AB’nin unutulma hakkı kararı çerçevesinde tarihi, haber değeri olan içeriklerin kaldırılmaya devam etmesi halinde tartışmalar çok daha alevleneceğe benziyor.

Böylelikle kişiler kendi isimlerinin yer aldığı haberlerin, yargı kararlarının ve diğer dokümanlarının Google arama sonuçlarında yer almamasını bu form üzerinden talep edebilecek.

Avrupa Veri Koruma yasası gereğince arama sonuçlarından link kaldırma taleplerinin iletilebileceği formda ilk olarak ülke seçimi yapmak gerekiyor. Avrupa Adalet Divanı’nın kararı Avrupa Birliği üyesi ülkeleri kapsadığı için bu listede sadece bu ülkelerin yer aldığını; dolayısıyla sadece AB üyesi ülkelerin vatandaşlarının böyle bir talepte bulunabileceğini de hatırlatmakta fayda var. Dolayısıyla listede Türkiye’nin adı yok.

Daha sonrasında kişiler isim, soyad ve e-posta adreslerini girdikten sonra kaldırılmasını istediği linklerin URL’sini, tarih ve elektronik imzalarıyla Google’a göndermeleri gerekiyor. Google sonrasında bu taleplerin değerlendirileceği ve linklerin talep üzerine kaldırılması durumunda ilgili web sitesi sahiplerine bilgi vereceklerini de belirtiyor.

Her ne kadar Google, Avrupa Adalet Divanı’nın verdiği karardan hoşnut değilse ve bunun yenilikçi çizgilerine bir darbe olarak gördüğünü açıklasa da bu karara uymak zorunda kalmış durumda. AB’nin kararı ve Google’ın bu karar doğrultusunda attığı bu zorunlu adım sonrası artık kişilerin arama sonuçlarına müdahale etme hakkının da doğduğunu söylemek mümkün.

AB Komisyonu’nun genişlemeden sorumlu üyesi Stefan Füle’nin imzasını taşıyan mektubun içeriği resmi olarak basınla paylaşılmasa da diplomatik kaynaklar AB’nin mektubunda Türk hükümetini hesap verebilirlik, şeffaflık ve tarafsızlık konusunda gerekli adımları atmaya çağırdığını bildiriyorlar.

Hürriyet Daily News‘in haberine göre bu AB’nin Türkiye’ye 17 Aralık’tan beri gönderdiği 5.mektup. Daha önce de bahsettiğimiz gibi Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve AB Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu internet yasa tasarısının meclisten geçtikten sonra ilk kez 11 Şubat’ta Brüksel’e ziyarette bulunmuş ve burada AB üyelerinden yasa ile ilgili endişelerini dinlemişti.

Diplomatlar bu ziyarette HSYK ve internet yasası sebebiyle müzakerelerin neredeyse bitme aşamasına geldiğini belirtiyor. HSYK tasarısının güçler ayrılığına, internet yasasının ise ifade özgürlüğüne ters düştüğünü belirten AB, bu iki ilkenin AB’nin en önem verdiği ve olmazsa olmaz değerleri olduğunu vurguluyor.

Ancak mektubun dün gece Cumhurbaşkanı Abdullah Gül yasayı onaylamadan önce Ankara’ya ulaştığını da belirtmekte fayda var. Diplomatlar, AB’nin Gül’ün yasayı meclise iade etmesini beklese de bunun zor olduğuna inandıklarını ve Brüksel’de havanın kötüye gittiğini söylüyor.

Hükümetin AB’nin endişelerine ve kamuoyunun tepkisine rağmen burnunun dikine gitmeye devam etmesi ve Cumhurbaşkanı Gül’ün yasayı onaylamasından sonra Avrupa Birliği’nin tepkisinin ne olacağı ve bunu müzakereleri nasıl etkileceği ise merak konusu.

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği adına açıklama yapan sözcü Rupert Colville, TBMM’den geçerek Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün onayına sunulan internet düzenlemesi hakkında eleştirilerde bulundu.

Düzenlemenin insan hakları ihlallerine yol açabileceğinden kaygı duyduklarını belirten Colville, “Türk parlamentosunun internetin kullanımıyla ilgili geçen hafta yaptığı yasal düzenlemenin özellikle fikir ve ifade özgürlüğü ile özel hayatın gizliliği hakkını ihlal gibi insan hakları ihlallerine yol açabilir” diye konuştu.

6518 sayılı son yasal değişiklikle Telekomünikasyon İletişim Başkanlığına (TİB) herhangi bir mahkeme kararı olmadan web sitelerine erişimin engellenmesi yetkisi verildiğini hatırlatan Colville, yasanın 2007’de yürürlüğe giren mevcut halinin de yeterli olmadığına dikkat çekti.

Hürriyet‘in haberine göre yapılan düzenlemelerin TBMM’den geçmesine karşın Türkiye’nin insan hakları alanındaki uluslararası yükümlülüklerine zıt olduğunun da altını çizen Colville, Türk yetkilileri 5651 ve 6518 sayılı yasaları gözden geçirmeye çağırdı.

Hürriyet‘in haberine göre Türkiye-AB Siyasi Diyalog Toplantısı’nda Avrupa Birliği Dış Politika Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton ve AB Komisyonu’nun genişlemeden sorumlu üyesi Stefan Füle ile bir araya gelen Davutoğlu ve Çavuşoğlu toplantıda Türkiye’deki son gelişmeleri değerlendirdi.

Zira Füle, yasanın meclisten geçmesinin hemen akabinde Twitter hesabından endişelerini paylaşmış ve kamuoyunun daha fazla şeffaflık ve bilgiye ihtiyacı olduğunu; bu yasanın getirdiği kısıtlamaların endişe yarattığını dile getirmişti.

#Türkiye kabul edilecek internet yasası ciddi endişeler yaratıyor.Kamuoyunun ihtiyacı olan daha fazla şeffaflık ve bilgi,daha az kısıtlama

— Štefan Füle (@StefanFuleEU) February 6, 2014

Füle, dün toplantı sonrası yaptığı yazılı açıklamada da aynı endişelere değinerek şu ifadelerde bulundu:

“Türkiye’nin, katılım müzakereleri sürecindeki bir aday olarak, katılım süreci ve siyasi kriterlerle ilgili tüm kanunlar çıkmadan önce Komisyon’la istişare etmesi gerektiğinin altını çizdik. Özellikle bağımsız yargının önemi ve geçtiğimiz hafta çıkan internet kanunu konusundaki karşılıklı açıklamaları ele aldık. Gelişmeleri takip etmek, endişeleri ifade etmek ve ayrıca bunların AB mevzuatı en iyi uygulamalar ile uyumlu olmasını sağlamak için yardım teklif etmek Komisyon’un görevidir. Komisyon, internet kanunu ile ilgili birtakım endişelerini yazılı olarak paylaşmaya karar verdi… Kıbrıssorununa kapsamlı çözüm bulunmasının bütün tarafların menfaati için ne kadar önemli olduğu üzerinde mutabığız.”

Hükümete birebir endişelerini de dile getiren AB üyelerinin bu açıklamaları sonrasında yeni internet yasasının Türkiye’nin AB’ye girişini olumsuz yönde etkilediğini anlamak mümkün. Ancak Türkiye’nin ve tüm dünyanın tepkisini çeken internet sansürünü hükümetin hala savunmaya çalıştığı da su götürmez bir gerçek.

Kamu kurumlarının dijitalleşmesi adına önemli bir gelişme olarak görülen yasanın ardından ilk kez müze, kütüphane ve arşiv verilerini kullanmak mümkün olacak. Bu durum aynı zamanda kamuda yapılan işlemlerin daha şeffaf olması konusunda da bir anlamda zorlayıcılık taşıyacak.

Verileri makinalar tarafından okunabilir formatlara da getirecek uygulamalara imkan sağlayacak yasanın, girişimlerin veriye ulaşma yolunda yaşadıkları sıkıntıları ortadan kaldırması bekleniyor. Zira hükümetlerden talep edilecek veriler arasında şirket ve mahkeme bilgileri de yer alacak.

Bu durum aynı zamanda kurumları daha çok veri toplamaya da itecek gibi görünüyor. Zira açık veri uygulaması, direkt para alma şeklinde olmasa da girişimlerden alınacak veriler yoluyla devletlerin ek gelirler elde etmesini de sağlayacak.

Önümüzdeki haftalarda imzalanacak yasa değişikliğinin AB ekonomisine de olumlu katkı yapacağı tahmin ediliyor. Birlik, daha önce ABD ve Birleşik Krallık tarafından başlatılan açık veri uygulamasından yılda 40 milyar avro gelir elde etmeyi planlıyor.

Google ocak ayında gizlilik politikalarını güncellese ve hepsini tek çatı altında toplasa da  AB bu çalışmayı yetersiz bulmuştu, G29 Başkanı Jacob Kohnstamm, Larry Page’ten güncellemenin uygulamaya geçmeden durdurulmasını talep etmişti.

G29’un talebini reddeden Google güncellemeyi mart ayında uygulamaya başlasa da AB konu hakkında analizlerine devam ederek şirkete nisan ve haziran aylarında iki tane soru formu yolladı. “Kilit sorulara tatmin edici cevaplar alamadıklarını” belirten çalışma grubu arama devinden toplanan veriler ve nasıl kullanılacağı konusunda daha açık olmasını, ayrıca kullanıcılara Gooogle servisleriyle hangi verilerin toplanacağı konusunda daha fazla yetki verilmesini istedi. Grup kullanıcılara seçme hakkı tanınmasını ve hangi verinin güvenlik hangisinin reklam amacıyla kullanılacağı konusunda şeffaf olunmasını talep ediyor. Ayrıca AB grubu, Google’ın kullanıcılara verilerinin ne kadar süre için saklanacağını belirten bir açıklama yapmayı reddettiğinin altını çiziyor.

Şimdilik herhangi bir yaptırımı olmayan bu çalışmalar sadece öneri sıfatını taşısa da 27 ülkenin otoritelerinin imzasını taşıması açısından son derece önemli.

Harekete geçmesi ve gerekli değişiklikleri yapması için Google’a birkaç ay süre tanıınırken, bir sonraki adımın ne olduğu konusunda herhangi bir açıklama yapılmadı.

Google’ın global gizlilik danışmanı Peter Fleischer konu hakkında “Araştırma elimize geçti ve üzerinde çalışıyoruz. Yeni gizlilik politikamız kullanıcılarımızın bilgilerini koruma ve daha iyi ürünler yaratma konusuna uzun sürekli bağlılığımızın göstergesi. Gizlilik bildirimizin Avrupa Yasalarına uyduğu konusunda kendimize güvenimiz tam” açıklamasını yaptı.

Reuters’in haberine göre Avrupalı telekomünikasyon şirketleri bulut bilişim sektörünün gelişmesini hızlandırarak önümüzdeki 8 yıl içinde Avrupa Birliği GSYİH’sine 1 Trilyon euro katkı sağlama hedefinde. Geçtiğimiz Perşembe günü açıklanan strateji taslağına göre, Avrupa Komisyonu, verilerin korunmasına ilişkin yasaları güçlendirmek ve küresel bir gizlilik standardına dikkat çekmeyi planlıyor.

Belirtilene göre Avrupalı kullanıcılar, bulut tabanlı hizmetlerin çoğunda olası bir veri kaybından kimin sorumlu olduğunun yeterince açık bir şekilde ifade edilmemesinden şikayetçi. Buna karşılık halen farklı güvenlik şartlarına sahip hizmetler bulunurken, bazı şirketler kullanımı giderek yaygınlaşan küresel bilgi güvenliği standardına (ISO 27001) uymaya başladı bile.

Şimdilik Avrupalı müşterilerin yükünü çeken Amerika merkezli bulut hizmetleri, pazarda da liderliği elinde bulunduruyor. Avrupa Komisyonu’nun buradaki temel amacı ise, 2020 yılına kadar bulut bilişim teknolojisi aracılığıyla Avrupa Birliği GSYİH’sine 957 milyar euro kazandırmak ve beraberinde 3.8 milyon iş fırsatı yaratmak. Ancak bunu şirket bazında bütün girişimlerin yapabilmesi kolay değil. Zira belirtilene göre bir şirketin ülke başına yapması gereken bulut bilişim masrafı 500 bin euroyu buluyor.

Küresel anlamda her ülkenin kendi yasal düzenlemeleri nedeniyle bulut bilişimin gelişimi kolay olmuyor. Türkiye’ye bakıldığında ise bulut bilişim gelişmesine rağmen ekonomik büyüme potansiyelinin gerisinde bir hızla ilerliyor. Zira Business Software Alliance (BSA) tarafından dünya genelini kapsayan araştırmaya göre Türkiye bulut bilişim güvenliğinde 24 ülke arasında 17. sırada yer alıyor.

Avrupa Komisyonu bu karara bağlı olarak ,yeni üyeler dahil bütün AB ülkelerinde, 2020 yılına kadar, en az 30 Mbps interneti standart hala getirmeye amaçlayan 9.2 milyar Euro‘luk paketi açıkladı.

Bu pakette hizmette evrensellik ilkesi ile birlikte  üyenin sınır güvenlik birimlerinin otomasyonu, yani insan trafiğinin birliğin yeni sınırlarında daha iyi bir şekilde denetlenebilmesi ve siber tehditlere karşı ortak hareket edilmesi gibi önlemler de hayata geçirilmek isteniyor.

Dünya çapındaki ekonomik aktivitede sanal pazarın her gün payını artırıyor oluşu, AB’yi de üyelerinin büyümesini bu alana kaydırmaya itmesini istemesini doğal kılıyor.  Avrupa Komisyonu Dijital Gündemden sorumlu üyesi Neelie Kroes bu altyapı yatırımlarını “ray döşemeye” benzeterek, AB’nin rakipleri ile rekabet edebilmeye devam edebilmesi için dijital alandaki altyapı yatırımlarını devam ettirmesi ve ekonomideki dönüşüme ayak uydurmasının şart olduğunu söylüyor.

Gerçekten de özellikle Asya ülkelerine baktığımızda pek çoğunun kalkınma programlarında dijital alana devlet desteği sunduğunu görüyoruz. ABD ise altyapı konusunda Avrupa ülkelerinin üzerinde.

Avrupa Komisyonu basın açıklamasında bu paranın 7 milyar euroluk kısmının ilk etapta nakit olarak değil AB garantörlüğündeki projeler aracılığıyla kullanacak. AB garantisinin kamusal ve özel yatırımları cesaretlendireceği öngörülüyor.