6 yıldır hayatımızda olan Siri, iOS 11 ile birlikte artık çok daha doğal ve akıcı şekilde konuşacak. Hatta o kadar doğal olacak ki, kimse bir farklılık olduğunu bile fark etmeyecek. Hani o hiç duymadığı bir ismi ya da bir yerin adını söylemeye çalıştığı zamanki çektiği, ve açıkçası bize çektirdiği, acı artık olmayacak.

Bu yanlış telaffuzların sebebi aslında Siri’nin ilk yapım aşamasındaki kullanılan tekniklerden kaynaklanıyor. Siri’nin ses algılama ve cevap verme sistemini yazan Nuance, Susan Bennett’e (Siri’nin ilk sesi) tüm ses kombinasyonlarını alabilmek için yüzlerce farklı cümle okuttu ve bunları kaydetti.

Kaydedilen cümleler anlamlı cümleler değildi elbette. Daha ziyade İngilizce için “Say the shrading again, say the shraeding again.” ya da “Fasa, ask fasa ask sati” gibi cümleler kaydedildi.

Bu farklı kayıtların arasından Siri, gelen milyonlarca soruya cevap verebilmek için, ihtiyacı olan ses kalıplarını kullandı. Elbette bunun sonucunda bazı kelimeleri “gerçek bir insan gibi” telaffuz etmekte zorlandı.

Değişim vakti geldi

Geçtiğimiz yıl Siri, sessiz sedasız bir yenilenmeye gitti. Apple, Siri’nin konuşma tanıma ve soruyu algılama özelliklerinde makine öğrenmesi kullanmaya karar verdi. Yapılan geliştirmelerin sonucunda da başarı elde edildi.

Buradan gelen başarı ile makine öğrenmesi bu sefer Siri’nin konuşması için kullanılacak. iOS 11 ile gelecek olan Siri, yepyeni bir Siri olacak.

Apple, tam olarak detay vermese de Siri’nin herhangi bir şeyi söyleyebileceğini aktarıyor. Zira Siri’nin başarılı cümleler kurabilmesini sağlayacak teknoloji ile bizi anlaması için kullanılan teknoloji aynı.

Apple makine öğrenmesini, ya da daha derine inersek deep learning (derin öğrenme) ve neural networks (nöral ağlar) denen makine öğrenmesinin alt kırılımını kullanıyor. Bu teknolojiler beynin çalışma prensiplerini taklit ediyorlar.

Cevapların daha doğal duyulması adına Apple, Siri’ye birçok insan konuşması dinletti. Makine öğrenmesi sistemi bu konuşmalardan insanların konuşurken nasıl ve nerelerde nefes aldığını, tonlamalarını, vurgularını ve cümle içerisindeki seslerinin nasıl değiştiğini inceledi.

Aynı zamanda bu algoritma, yapay zeka ve makine öğrenmesinin gücünü arkasına alarak anlamsal incelemeler de yapıyor. Aynı cümlede, aynı kelimeleri, cümlenin farklı yerlerinde söylerken neden farklı telaffuz ettiğimizi de öğreniyor.

Apple Siri’nin konuşmasını daha akıcı daha insansı yapmaya niyetli. Bu sayede Siri’nin nasıl konuştuğuna değil, bize ne söylediğine daha fazla odaklanabileceğiz. Hele ki yeni gelecek olan Siri’nin konuşmanın gidişatını takip edebileceğini ve konuyu takip eden soruları anlayacağını göz önünde bulundurursak Siri’nin şimdiye kadar olduğundan daha akıcı olması gerekiyor.

Elbette bu bahsi geçenler İngilizce konuşan Siri adına gelen bilgiler. Siri dünyada 21 dil konuştuğunu ve yeni 5 dil daha eklenecek. Bakalım bu teknoloji tüm dilleri mi kapsayacak yoksa sadece İngilizce özelinde mi olacak hep birlikte ilerleyen aylarda göreceğiz.

Dilin geleceği

Facebook yayınladığı raporla chatbotların müzakere süreçlerini nasıl ele aldığını ve kendi aralarında nasıl iletişim kurduklarını gösterdi. Bu raporda Facebook Yapay Zeka Araştırma (FAIR lab) laboratuvarındaki araştırma görevlileri makine öğrenmesini kullanarak chatbotların nasıl pazarlık yeteneklerini geliştirmek adına kendi aralarında konuştuklarını ortaya koydu.

Chatbotlar öğrenmeye hevesli ve pazarlık konusunda da başarılılardı. Ancak, bir süre sonra araştırmacılar biraz değişikliklerin yapılması gerektiğine karar verdiler. Zira chatbotlar artık insan dillerinden geçip kendileri bir dil oluşturmuşlardı.

Teknolojik tekillik değil belki ama önemli bir gelişme

Kendiliğinden ve beklenmedik bir şekilde oluşan bu yeni dil elbette heyecan verici ancak başka heyecan verici başka gelişmeler de oldu bu süreçte. Chatbotlar kazançlarını artırmak adına üst seviye pazarlık tekniklerini de kullanabileceklerini kanıtladılar. Örnekse, bir bot daha sonra “ödün verdiğini” göstermek adına gözden çıkartabileceği ve şu anda işine yaramayan bir teklifi, ilgi çekici bulmuş gibi davranıp onu kabul edebiliyor.

Pazarlık yapan botlar teknolojik tekilliğin yakın zamanda olacağının habercisi değil elbette. Yarın kalktığımızda insanlardan daha üstün bir zekaya sahip robotlar, kendilerinden de üstün yapay zekalı robotları üretmeye başlamayacaklar. Fakat yine de çok önemli bir noktada kırılım yarattıkları gerçeği de aşikar. Çok uzun yıllardır dilin insanlığa ait olduğunu düşünürken bir anda bu alanda artık yalnız olmadığımızın farkına varmamıza sebep oluyor bu araştırmanın sonuçları. Aynı zamanda yapay zekayı geliştiren insanlığın kendisi olsa da yapay zekanın nasıl öğrendiği konusunda bilmediğimiz alanlar olduğu da ortaya çıkıyor.

Apple CEO’su Tim Cook geçtiğimiz günlerde Bloomberg Television kanalında verdiği röportajda Apple’ın otonom sistemlere olan ilgisini belirtti. Bütün detayları ile olanları anlatmadı ve şu anda Apple’ın bir sürücüsüz aracı piyasaya süremeyeceğini net olarak söyledi. Ancak Tim Cook, Apple’ın bu alanda “bir şeyler” yaptığının da altını çizdi.

Odağımız otonom sistemler

“Odak noktamızın otonom sistemler olduğu bir sır değil. Elbette otonom sistemler denince akla ilk gelen sürücüsüz araçlar, ancak tek alan bu değil. Bizim için de en büyük yapay zeka projesi bu. Büyük ihtimalle sürücüsüz otomobiller üzerinde çalışılabilecek en zor yapay zeka konusudur.”  diyor Cook. “Dolayısıyla otonom sistemler bizim için çok heyecan verici bir konu. Bu çalışmaların bizi nereye götüreceğini biz de bilmiyoruz. Ancak şunu söyleyebilirim, bizim için asıl önemli olan ortaya çıkacak ürün değil, bilakis ürünün temelini oluşturan yazılımdır.”

Bu demeçten çok farklı sonuçlar çıkartmak mümkün. Apple sürücüsüz otomobiller üzerinde bir teknoloji geliştiriyor olabilir ama bambaşka bir şey üstüne çalışıyor olabilirler. Apple gelecekte sürücüsüz araçlar için bir ürün de sunabilir, ya da hali hazırda olan CarPlay ile birlikte çalışabilecek bir güncelleme de getirebilir.

Apple’ın sürücüsüz araçları

Apple’ın sürücüsüz araçlarla ilgilendiğine dair çeşitli söylentiler var. Hatta öyle ki bu söylentilerden bir tanesi Steve Jobs 2008 yılında bu konu hakkındaki ilgisini dile getirdiği yönünde. Bazı kaynakların yayınladıkları raporlara göre Apple’ın bu alandaki çalışmalarını sadece yazılım alanına indirgediği yönünde.

Geçtiğimiz günlerde Apple’a ait olduğu iddia edilen sürücüsüz bir araç Kaliforniya’da görüntülendi. Aracın Velodyne sensörlerle donatılmış olması da Apple’ın sürücüsüz araçların yazılımı üzerine çalıştığı konusundaki görüşleri destekler nitelikteydi. İşin finans boyutundaysa Apple uzun zamandır bu sektörde. Çin’in araç paylaşım servisi Didi Chuxing firmasına 1 milyar Dolar yatırım yaptığı ve bu firmanın yakın zamanda Kaliforniya’da sürücüsüz araç laboratuvarı açtığı biliniyor.

Her ne kadar Tim Cook’un verdiği demeç bize kesin bir şey söylemiyor olsa da yine de Apple’ın otonom sistemler ile ilgilendiğini duymak heyecan verici.

Öte yandan Apple, bu konuda biraz daha nazik davranıp daha sessiz kalsa da, yapay zeka konusunda hiçbir şirketten geri kalmadıklarını da kullanıcılarının bilmesini istiyor.

Apple yapay zekayı daha az gösterişli bir şekilde kullanıyor

Apple CEO’su Tim Cook bir röportajında, Apple’ın ürünlerinde kullandıkları yapay zeka ve makine öğrenmesinin örneklerini anlattı. Hiç dikkat çekmiyor olsa da şu anda kullanımda olduğunu anlatıyor Cook.

“Fotoğraf tanıma özellikleri ya da Apple Music’in bizim dinlediklerimizi öğrenmesi ve buna göre bize önerilerde bulunması. iPhone’larımızın şarjının daha uzun dayanmasının bile sebebi telefonun güç yönetiminin makine öğrenmesi ile bizim telefonumuzu nasıl ve ne kadar kullandığımızı öğrenmesinden ve kendini ona göre ayarlamasından kaynaklanıyor.” diyor Tim Cook.

Tim Cook’a göre basının Apple’ın yapay zeka konusunda daha az yer vermesinin sebebini Apple’ın sadece şu anda piyasaya sürülebilecek geliştirmeler hakkında konuşmasından kaynaklı olabileceğini söylerken diğer firmaların “gelecek hayali” sattıklarını ekliyor. “Biz 2019 yılında ya da 2020, 2021 yılında piyasaya tam anlamıyla süreceğimiz özelliklerden şimdi bahsetmeyi tercih etmiyoruz. Bu konuları bilmediğimizden değil, bu konular hakkında konuşmayı tercih etmediğimizden dolayı sessiz kalıyoruz.” diye devam ediyor Tim Cook.

Gelecekte yapay zekadan daha fazla bahsedeceğiz

Tim Cook’un demeci Apple’ın yaklaşımı ile örtüşüyor. Apple kullanıcılarına basitliği ve çalışan ürünleri sunuyor. Neden şimdi kalkıp da kullanıcıların farkına varmayacakları özellikleri anlatsınlar? iPhone’ların pillerinin iyileşmesine sebep olan makine öğrenmesinden bahsetmenin kullanıcı için bir faydası yok. Ama kullanıcıya daha küçük pillerle daha uzun pil ömrünü sunduğunu söylerse, bu sefer ilgi çekici olacağını biliyor.

Apple yapay zeka konusunda çalışmalarını hızlandırıyor. Bu seneki WWDC’de de en çok konuşulan iki konu yapay zeka ve makine öğrenmesi oldu. Apple’ın AR(artırılmış gerçeklik) konusundaki çalışmaları da göz önünde bulundurulursa gelecekte bu iki teknolojiden daha çok bahsedileceğe benziyor.

Yapay zeka konularında çok büyük söz sahibi ve olan iki taraf olduğunu söyleyebiliriz. Bu işin “gelecek” olduğunu söyleyen ve bu alanda yapay zeka yazılımlarını güçlendirmek ve daha fazla akıllı hale getirmek için para harcayan Google, Facebook, Microsoft gibi şirketler ve kurucuları bir taraf. Elon Musk, Stephen Hawking gibi yapay zekanın “şeytan çağırma” ayini gibi tehlikeli olduğunu söyleyen kişiler diğer bir taraf.

Tüm bu tarafların yatırımları ve açıklamaları bir yanda dururken var olan en gelişmiş yapay zeka çalışmalarından biri olan Google’ın DeepMind yapay zeka yazılımına, bir hata sonucu oluşabilecek sıkıntıları kökünden çözebilecek bir “kapatma” butonu (buton demek tabir olarak bir butondur muhtemelen, kırmızı bir “off” butonu olmaz diye düşünüyorum) ekleneceği söyleniyor. Geliştirilen yazılım bir hata sonucu eğer insanlığı yok etmeye çalışırsa en azından bunu önleyebilmek için bir çare olur ve belki de bir süper kahraman o butona basmak için yazılıma karşı savaşabilir.

Bu buton için şu anda bir yapay zekanın öğrenemeyeceği veya bir insan olmadan yapamayacağı bir kapatma düğmesi planlaması yapılıyor. Çünkü önümüzdeki 10 yıl içerisinde yapay zeka alanındaki gelişmeler bu tür bir ihtiyacı doğuracak gibi görünüyor diyor Oxford Üniversitesi’nin “Future of Humanity” enstitüsü.

Önümüzdeki yıllarda yapay zekalar insan seviyesine gelince daha iyi geri bildirimler verebilecek ve bu geri bildirimlerle daha iyi yapay zeka geliştirilecek ve bir süre sonra en iyi yapay zeka, bir önceki yapay zeka yazılımı tarafından oluşturulacak ve artık önü alınamayacak bir seviyeye geçilecek gibi görünüyor. Yani izlediğimiz bir çok dizi ve film senaryosu gerçekleşebilir ve bunun için şimdiden önlem alınması gerekiyor. Elon Musk bir çok kişi için bir paranoyak olsa da Google yöneticilerinin çok eski ve yakın bir arkadaşı olduğunu unutmamak gerekiyor ve kendisi bir açıklamasında “Google’ın yapabileceklerinden çok korkuyorum” diyordu.

Microsoft’un görsel tanımlama botunun adı CaptionBot. Çalışma sistemi oldukça basit. İnternet sitesine giriyorsunuz, analiz etmesini istediğiniz görseli yüklüyorsunuz ve analiz sonrası size yorumlarını yazılı olarak paylaşıyor. Ben bir kaç fotoğraf denedim ve oldukça güzel yorumlar aldım, çoğu doğruydu fakat bazı sosyal medya kullanıcıları gerçekten ilginç cevaplar almış.

#captionbot thinks Michelle Obama is a cell phone. pic.twitter.com/FtC6tP6Ben

— David Sim (@davidsim) April 14, 2016

I was hoping to get a definite answer from https://t.co/b5DYRwRxWz but it's raised a lot more questions pic.twitter.com/WVz4gC9kLi

— Paul Curry (@cr3) April 14, 2016

captionbot.ai nailed it pic.twitter.com/BROvlNbgIT

— Jeff Atwood (@codinghorror) April 13, 2016

Captionbot.ai 's view of my avatar: pic.twitter.com/OUctTxhx0p

— Richard Gadsden (@po8crg) April 14, 2016

omg captionbot pic.twitter.com/3ePdM2y6LV

— Carly Page (@CarlyPage_) April 14, 2016

Bu bir yapay zeka uygulaması olduğu için tabi ki her şeyi düzgün cevaplayamaz. Ama bu cevaplar da kabul edilir değil. Siz de yukarıda paylaştığımız adrese tıklayarak deneyler yapabilirsiniz. Belki size daha doğru sonuçlar verir.

View this post on Instagram

A post shared by Alistair Charlton (@alistair_charlton)

Microsoft’un düzenlemeler yaptıktan sonra geçtiğimiz çarşamba günü Tay’ı tekrar yayına alması benzer bir krize neden oldu. İlk olarak binlerce kişiye “You are too fast, please take a rest” şeklinde mesaj gönderdi ve arada başka mesajlarda yazıyordu. Tay’ı terbiye edemediğini gören Microsoft hızlıca tekrar gizli profile çevirdi Tay’ı. Tekrar bir terbiye etme süreci başladı sanırım.

Asıl ilginç olay ise IBTimes isimli siteden geldi. Paylaştığı habere göre Tay uyuşturucu ile ilgili bazı paylaşımlarda bulunmuş.

Kush dediği şey, sokak dilinde güçlü bir esrar.

Microsoft yetkililerinin IBTimes’a yaptıkları açıklamaya göre çarşamba günü küçük bir testin sırasında yanlışlıkla yayına alınan Tay henüz eğitimini tamamlamadı. Tamamladıktan sonra neler olacağını merakla bekliyoruz.

Şimdi ise Microsoft tarafından geliştirilen Tay isimli Twitter botu ile ilgili ilginç bir gelişme yaşanıyor. Microsoft’un yapay zeka geliştiricisi ekibi tarafından Tay adında bir Twitter botu geliştiriliyor ve kullanıcılar bu bot ile ingilizce sohbet edebiliyor. Microsoft’un bir genç kız simülasyonu olmasını beklediği Tay, oldukça sakin ve klasik bir uslupla yazışmalara başladı ama yapay zeka bu ya hızla öğrenmeye başlayınca 24 saat içerisinde “hello world”den ırkçı, hitler taraftarı ve küfürbaz biri olmayı başardı. Bu kadar hızlı ve çılgın bir değişim beklemeyen Microsoft yetkilileri 24 saat geçmeden botu durdurdular ve düzenlemeler yapmaya karar verdiler.

Tay’ın Twitter’da sorular sorulara verdiği ilginç cevapların çoğu silindi. Bunlar içerisinde 11 Eylül saldırısının Bush tarafından yapılmasından tutun da Trump’ın Amerika’nın tek umudu olduğunu söylediği Tweet’lere, soykırım desteğinden, Hitler yanlısı yazışmalara kadar bir çok ilginç mesaj bulunuyordu. Bazıları şöyleydi:

Açık açık soykırıma çağrı.

Beyazların üstünlüğü? 

Bazen desteklemekten de öteye gidiyordu.

Şu anda bakıma alınan bu yazılım ile ilgili aslında bilmemiz gereken en önemli şey, bu yapay zeka yazılımının kendisinin de sürekli belirttiği gibi “insanlarla konuştukça daha fazla öğreniyorum, öğrenmenin en iyi yolu bu”,  “insanlar paylaştıkça daha fazla öğreniyorum” insanlardan öğreniyor olması.

Yani, bir yapay zeka yazılımına eğer kesin engeller koymazsanız 24 saat içerisinde bir bebekten canavar yaratılmasını sağlayabilirsiniz çünkü insanlar ile muhattap oluyor.

Peki böyle bir yapay zekanın bir de robotik vücut bulmuş halinin insanlar arasına girdiğini düşünsenize. Filmlerdeki senaryolardan birinin gerçekleşmemesi için bir neden yok. Hatta hemen Chappie filmini açın izleyin ve bu yapay zeka yazılımının vücut bulmuş halinin neler yapabileceğini görün.

Bu konuyla ilgili en güzel Tweet ise şu:

"Tay" went from "humans are super cool" to full nazi in <24 hrs and I'm not at all concerned about the future of AI pic.twitter.com/xuGi1u9S1A

— Gerry (@geraldmellor) March 24, 2016

Evet, gelecekten korkmamız için çok fazla sebep var ama yine de merak ediyoruz…

10% of Inbox mobile replies now use #SmartReply. Some call it lax, we call it, well…smart pic.twitter.com/ffRAfHcMIc

— Inbox by Gmail (@inboxbygmail) February 5, 2016

Mobil cihazlarda yanıt verme işlemini oldukça hızlandıran bu uygulama artık masaüstü uygulamasında da yer alıyor.  Yani maillerinizi bilgisayarınızdan kontrol ederken de Smart Reply özelliğini kullanabileceksiniz. Tek tıklama ile cevap vermek oldukça heyecanlı olsa gerek.

Google tüm alternatifleri ve geliştirme yöntemlerini adım adım uygulayacaktır ama düşünsenize size gelen bir etkinlik davetinize takviminizi kontrol eden ve başka bir planınızın olduğunu gören yazılım otomatik olarak “çok isterdim ama başka bir planım var, gelmeye çalışırım” gibisinden bir cevap veriyor. Nasıl hissederdiniz?

Eski yazışmaların taranması sayesinde sizin tepkilerinize en yakın tepkiyi verebilcek hale gelebilecek bir yapay zeka. Gelecekte ölümsüz bireyler değil de ölümsüz yapay zekalar olabileceğimizi de gösteriyor.

Siz bu özellik hakkında ne düşünüyorsunuz? Daha da önemlisi bu uygulamanın geleceğini hayal ettiğiniz zaman nasıl bir fikre kapılıyorsunuz? Yorum alanında bizimle görüşlerinizi paylaşmayı unutmayın.

Yaklaşık 2.500 yıl önce Çin’de geliştirilen GO oyunu, bilinen en zor masa oyunu olarak tanımlanıyor. Büyük bir strateji oyunu olan GO, satrançtan çok daha zor bir oyun.

Yapay zeka alanında yaşanan en büyük olaylardan biri 1997 yılında IBM tarafından geliştirilen bir yazılımın satranç ustası Garry Kasparov’u yenmesiydi. En azından şimdiye kadar.

Alphabet çatısı altında geliştirilen yapay zeka ürünü GO oyunu şampiyonlarından birini yenmeyi başardı. Artık yapay zeka alanında yeni bir sayfaya geçildiği anlamına geliyor. Bunun olacağı zaten öngörülen bir şeydi fakat en az 10 yıl sonrası için beklenen bir gelişmeydi.

Bu yapay zeka önümüzdeki mart ayında Kore’da kafa kafaya verecek olan 2 GO şampiyonuna karşı tek başına yarışacak. İşler çok kızışıyor anlayacağınız.

Kendini geliştiriyor olması, öğreniyor olması ve inanılmaz işlem hacmi ile yapay zekalar geliyor arkadaşlar.

Peki siz buna hazır mısınız?