Tokyo Üniversitesi’nin araştırma görevlileri bu çılgın fikri hayata geçirmek için çalışıyorlar ve nisan ayında bir bilim dergisinde “e-skin” konusunda bir makale yayınladılar. Eğer detayları merak ediyorsanız mutlaka okuyun.

Araştırmacılardan bir tanesi basın bülteninde bu ürünü neden geliştirdikleri sorusuna “çünkü akıllı telefonlar çok hantal” diyerek aslında gelecekte neler olabileceğini de özetlemiş diyebiliriz.

Bu cihazların laboratuvarlardan çıkıp derimizle entegre olması için çok uzun yol katetmesi gerekecek. Ayrıca henüz cevaplanmayan bir çok soru da bulunuyor mesela hava durumuna göre bu cihazın kullanımı, güvenlik, deri bu durumda hava alabilecek mi gibi bir çok soru.

Her ne olursa olsun bu gibi teknolojiler geliştiriliyor ve uzun vadede hayatlarımıza girebilecek.

Diğer bir deyişle oldukça şık tasarımıyla da göz dolduran cihaz siz uyurken başucunuzda yatak odanızın uykunuza etki eden niteliklerini ölçerek farklılaşıyor. Odanızın sıcaklığı, ışığı, hareketler, nem oranı, ses düzeyi ve hatta havadaki toz ve polen taneciklerini bile algılayabilen Sense bunu uyku halindeki davranışlarınızla da harmanlayarak size analizler sunuyor.

Yastık kılıfınıza takılan küçük bir cihaz olan Sleep Pill ile birlikte gelen Sense böylelikle uykunuzda ne kadar hareket ettiğinizi ve ne kadar rahat uyuduğunuzu ölçebiliyor. Bu iki cihaz sonrasında uyku raporunuzu Bluetooth aracılığıyla iOS ve Android’de var olan Sense uygulamasına aktarıyor.

Sabah uyanıp uygulamayı kontrol ettiğinizde ise siz uyurken gece sizin uykunuzu etkileyen neler olduğunu öğrenebiliyorsunuz. Örneğin uygulama gece saat 4’te köpek havladığını ve bu yüzden yatakta dönmeye başladığınızı size söyleyebiliyor.

Sense, bütün sesleri dinleyecek diye endişe etmenize de gerek yok. Cihazın uygulaması hareketi kesip uykuya daldığınızda çalışmaya başlıyor ve sadece ani ses artışlarını kaydediyor. Üstelik bu sesleri bulutta değil telefonda saklıyor. Yani gece yaptığınız özel şeyler Sense’i hiç ilgilendirmiyor.

Uyku zekası sunan bir cihaz olarak tanımlayabileceğimiz Sense ayrıca içindeki LED ışıklarıyla sayesinde size ipuçları sunuyor. Sadece ışıkları kapattığınızda ve cihaz aktif olduğunda harekete geçen Sense mavi ışığıyla odanızın uyku için müsait özelliklere sahip olduğunu haber verirken sarı ya da turuncu ışık bir şeylerin yanlış olduğunu ve bu yüzden telefonunuzu kontrol etmeniz gerektiğini söylüyor.

Bu sıradışı akıllı cihaz 100 bin dolarlık fon hedefine henüz 29 gün olmasına rağmen ulaşmış durumda. Şimdiye kadar 340 bin dolar toplayan Sense böylelikle söz verdiği gibi bu senenin sonunda seri üretime geçecek ve 129 dolar perakende satış fiyatıyla kullanıcılarla buluşacak. Ayrıca Sense’in daha gerçeğe dönüşmeden yatırımcıların dikkatini çektiğini ve 10,5 milyon dolar yatırım aldığını da belirtmeden geçmeyelim.

Geçtiğimiz senelerde hayalini bile kuramayacağımız akıllı ürünler bir bir piyasaları sallamaya başladı. 2013’ü giyilebilir teknolojinin filizlendiği sene olarak tanımlarsak öyle gözüküyorki 2014’ü de giyilebilir teknolojinin yükseliş devri olarak adlandırabileceğiz.

Bilindiği gibi önümüzdeki sene Apple’ın erteleye erteleye 2014’e sarkıttığı akıllı saati iWatch, Samsung’un eleştiri oklarının hedefi olan akıllı saatinin yeni modeli Galaxy Gear 2, Google’ın henüz adı bilinmeyen akıllı saatinin piyasaya çıkması ve tabii Google Glass’ın genel dağıtımına başlamasıyla giyilebilir akıllı cihaz piyasası oldukça hareketlenecek.

Bu saydıklarımız herkes tarafından bilinen senaryolar. Bir de 2014’te şaha kalkacak giyilebilir teknoloji sektörünün gizli kahramanları var. Biz de gelecek sene piyasaya sürülecek en ilginç ve en sürpriz giyilebilir teknoloji ürünlerini derledik:

Run-n-Read

Koşarken, spor yaparken bir yandan da kitabınızı, derginizi, gazetenizi mi okumak istiyorsunuz? Ancak sürekli hareket halinde olan bedeniniz buna izin vermiyor mu? İşte Run-n-Read bu sorunu ortadan kaldırmak için geliştirilmiş bir akıllı cihaz.

Saç bandınıza ya da tişörtünüzün yakasına taktığınız bu minik cihaz baş hareketlerinizi algılıyor. Bu bilgiyi bluetooth bağlantısıyla akıllı telefonunuz, tabletiniz ya da e-reader’ınıza gönderen cihaz, okuduğunuz metni baş hareketlerinizle senkronize etmiş oluyor. Cihaza dokunarak sayfaları da çevirebiliyorsunuz. Run-n-Read 55 dolardan alıcı bulacak.

Geçtiğimiz yıl Mehmetcan Oralalp, Görkem Bora Balabanlı ve Begüm Bekdemir tarafından kurulan MasamaGelsin de ülkemizde restoranlara ihtiyaçları doğrultusunda akıllı cihazlarla dijital çözümler sunan farklı girişimlerden. Nitekim restoranların sipariş ve rezervasyon sisteminin akıllı cihazlarla yönetilmesini amaçlayan MasamaGelsin, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Teknokent tarafından düzenlenen Yeni Fikirler Yeni İşler 2013 yarışmasında 10 finalistten biri konumunda.

Girişimin kurucularından Mehmetcan Oralalp’tan aldığımız bilgiye göre yaklaşık bir yıllık ürün geliştirme ve pazar araştırması sürecinden geçen MasamaGelsin, bir restoranın tüm ihtiyaçlarını ilave çözümlere gereksinim duymadan karşılayabilmesini hedeflediyor. Bu ihtiyaçların neler olduğuna değinecek olursak, MasamaGelsin, işletmelerin restoran içi sipariş yönetimi, internetten sipariş, rezervasyon, akıllı muhasebe, promosyon ve reklam işlevlerini gerçekleştirebilmesine yardımcı oluyor.

Akıllı telefon ve tabletlerle yemek siparişi

Tablet, el termanli ve yazıcıdan oluşan bir merkezin oluşturulduğu sistemde, kullanıcılara kendi akıllı cihazlarından sipariş verebilmeleri için dijital menü sunarken, restoranların bütün sipariş ve rezervasyon sürecini tek bir yerden yönetebilmesine imkan tanınıyor.

Bilindiği gibi uzun bir süredir restoranlar sipariş yönetimi konusunda yazılım ve cihaz desteği alıyor. MasamaGelsin piyasadaki benzerlerinden farklı olarak bu sürece bazı yenilikler getiriyor. Bunlar arasında müşteriye akıllı telefonundan ya da diğer mobil cihazlarından restoranın menüsüne ulaşıp, beklemeden sipariş verme ve hesap isteyebilme özelliği öne çıkıyor. Servis süresini kısaltma amacı taşıyan sistem, bir yandan restoranın mevcut işlevlerini gerçekleştirmesi için bir platform olurken, diğer yandan menü değişimi ya da yeniden basımı gibi maliyetleri de ortadan kaldırıyor. Bu anlamda MasamaGelsin’in restoranlar açısından verimliliğe odaklandığını söyleyebiliriz.

Rezervasyon bölümünde ise, elektronik menüye mobil olarak ulaşabilen restoran müşterileri, rezervasyonun gün ve saatinin yanı sıra yemek seçimlerini de bu aşamada belirleyebiliyorlar. Bununla birlikte kurulan sistem, sektörde yer alan rakiplerinden, müşteri profiline göre gerçekleştirilebilen reklam ve kampanya olanakları da sunuyor. Ayrıca restoran bir kampanyasını duyurmak istediğinde, kampanya başlangıç ve bitiş tarihleri ile içeriği dijital broşür şeklinde müşterilerine gönderebiliyor. 

Restoranlar için maliyetleri azaltıyor, verimliliği artırıyor

MasamaGelsin’in restoranlar için öne çıkan bir diğer özelliği ise sistemin yönetim bölümü. Zira buradan reçeteli stok takibi ile satış/stok otomasyonunu sağlanabiliyor, restoranın aylık ve yıllık zaman dilimlerinde alacak ya da ödemelerinin takibi yapılabiliyor. Buna ek olarak verilere önem veren şirketler için en çok tercih edilen yemekler, en çok ziyaret eden müşterilerin profili gibi istatistiki bilgiler MasamaGelsin’in dikkat çekici özellikleri arasında bulunuyor. Ayrıca MasamaGelsin, kablosuz adisyon yazdırma, paket siparişlerde adisyona harita eklemesi, son kullanıcıdan anket, yorum ve puanlama ile geri bildirim sağlama, restoranla ilgili fotoğrafları internetten yayınlama gibi birçok farklı özelliği de bünyesinde barındırıyor.

Sitemin restoranlara getirdiği avantajlarla birlikte MasamaGelsin’in kullanıcı tarafında sağladığı yeniliklerden bahsetmemek olmaz. Nitekim Mehmetcan Oralalp’in ifadelerine göre MasamaGelsin, dijital menü sisteminin kullanıcılara da göz ardı edilemeyecek avantajlar getirdiği konusunda iddialı. Bu sayede restoran sahibi menüsünden bir ürün çıkartmak, fiyat değişikliği yapmak, stokta bulunmayan ürünü geçici olarak kaldırmak ya da güncel resim eklemek istediğinde sorun yaşamayacağını belirten Oralalp, kullanıcıların ise en çok tercih edilen yemeklere ulaşma, önceki ziyaretlerinde tercih ettikleri seçimlerini görme ve yemek seçeneklerini resimli olarak inceleyebilme fırsatına sahip olduğunun altını çiziyor.

Müşteriler siparişine yeni yemek ekleyip hesabı görebiliyor

MasamaGelsin’in dijital menüsüne kullanıcıların ulaşması ise oldukça basit. Müşteriler restorandaki masalarda yer alan QR kod sayesinde akıllı telefon ya da tabletlerinden menüye erişip sipariş verebiliyor. Siparişler müşteri ya da restoran çalışanları tarafından daha sonra yeni yemek ekleme, yemek iptali ve ödeme seçeneğini belirtme gibi işlemlerle düzenlenebiliyor. Menü aynı zamanda kullanıcıyı siparişin durumu hakkında da bilgilendiriyor.

Dijital menü diğer yandan restoranların müşteri profiline göre promosyon sunabiliyor. Yaş aralığı, ziyaret sayısı vb. gibi kriterlerin yer aldığı promosyonlar restoranın farklı müşteri gruplarına hitap etmesinin önünü açıyor. Arayüz bakımından ise MasamaGelsin, restoran için efektif bir kullanıcı deneyimi sunsa da müşterileri görsel açıdan memnun edebilmek için biraz daha yol kat etmeli. Malum mobil uygulama dünyasında kaliteli bir arayüzle harmanlanan kullanıcı deneyimi, projelerin geleceği açısından büyük önem taşıyor.

İlk bir yılda hedef 60 restoran

Henüz piyasaya açılmayan girişimin öncelikli pazar hedefi ise ürün geliştirme sürecinde görüş vererek destek olan restoranlarla birlikte üniversite kampüsleri ve iş merkezleri gibi genç popülasyonun yoğun olduğu bölgeler olacak. Bu anlamda MasamaGelsin, ilk bir yılda 60 restorana hizmet götürmeyi planlıyor. Başlangıçta gelirini sistem (yazılım ve donanım) satışı yaparak sağlayacak girişim, uzun vadede bunu sosyal reklam ile desteklemeyi amaçlıyor.

Bilindiği gibi restoranlar aynı zamanda birçok farklı yemek kültürüne de ev sahipliği yapıyor. Bu kültürün içinde garsonlarla hatta şeflerle iletişime geçmek de bulunuyor. Bu açıdan son dönemde sayıları artmaya başlayan dijital menü projelerinin zorlu bir eşiğin önünde bulunduklarını söylemek mümkün. Her ne kadar otomasyon hizmet sektöründe uzun bir süredir yer alsa da MasamaGelsin gibi projelerin kaderini müşterilerin sipariş verme alışkanlıkları noktasındaki tercih ve yorumları belirleyecek.

Araştırmada bu artışın en büyük sebebi olarak akıllı cihazların 2017 itibariyle daha da yaygınlaşarak daha fazla kullanıcıya ulaşacak olması gösteriliyor. Ayrıca uygulamaların büyük bir çoğunluğu ücretsiz olacak ve böylelikle daha fazla kullanıcıya hitap edecek. Rapora göre indirilen uygulamaların çoğunluğunu oyunlar oluşturacak.

Mobil oyunların tüm yüklenen uygulamaların %40’ını oluşturması beklenirken yaklaşık 64 milyar oyun uygulamasının 2017’de akıllı cihazlardaki yerini alması bekleniyor. Sosyal oyunların başarısını seneler içinde daha da arttırması ve ücretsiz mobil oyunların çoğalması bu artıştaki en büyük etken.

Mobil kullanıcılar oyunları bir boş vakit kurtarıcısı olarak görüyor. Aynı zamanda bir oyunda ilerleyemiyorlarsa uygulama mağazalarından alternatif oyun bulmakta zorluk çekmiyor olmaları mobil cihaz kullanıcılarının bu tür uygulamaları daha fazla tüketmeye itiyor. Bu yüzden araştırmanın öngördüğü sonuç çok da şaşırtıcı değil.

Bu sonuçlar doğrultusunda sosyal uygulamaların oyunların gölgesinde kalması bekleniyor. Bununla bağlantılı olarak geçtiğimiz günlerde Facebook’un mobil oyun sektörüne el atacağını duyurmuştuk. Araştırmanın öngörüleri doğru çıkarsa bundan 4 sene sonra akıllı cihazlara indirilen 160 milyar uygulama ile hem uygulama mağazaları, hem oyun geliştiriciler, hem de oyun yayıncıları altın çağlarını yaşayacaklar gibi görünüyor.

Raporda cep telefonu, tablet ve PC (masaüstü ve dizüstü) sevkiyatlarından oluşan akıllı cihaz pazarının son yıllardaki büyümesini devam ettirdiği belirtiliyor. Pazarın 2.35 milyar cihaz sevkiyatıyla 2013 yılında %5.9’luk bir büyüme kaydettiği ifade ediliyor. Bu anlamda akıllı telefon ve tabletlerin sürüklediği akıllı cihaz pazarının 2014 yılında 2.5 milyar sevkiyatı görebileceğinin de altı çiziliyor.

Rapora göre 2013 yılında 1.81 milyar sevkiyat ile akıllı telefonlar pazarda öne çıkıyor. 2012 yılına göre %68 oranında bir büyüme kaydeden tablet sektörü ise 201 milyon sevkiyat ile şimdilik PC’lerin gerisinde kalıyor.

PC’ler açısından durum pek parlak değil. Geçtiğimiz yıl 341 milyon sevkiyat gerçekleştiren PC sektörü, bu rakamı 2013 yılına taşıyamadı ve 305 milyonda kaldı. Buna ek olarak PC pazarındaki düşüşün 2014 yılında da devam edeceği tahmin ediliyor.

Raporda işletim sistemleri bazında da verilere yer veriliyor. Bu anlamda dikkat çeken ilk veri son yıllarda büyük bir çıkış yakalayan Android’in Windows’u önemli bir farkla geride bırakması oluyor. Açıklanan rakamlarda PC pazarının akıllı cihazlar karşısındaki zor durumu açıkça görülebiliyor. Zira 2013 yılında 866 milyon Android sevkiyatı yapılırken, Windows sevkiyatları 339 milyon olarak gerçekleşiyor.

Pazarda Android’in arkasındaki yeri koruyan Apple ise iOS ve OS X ile yılın ilk çeyreğinde 19.3’lük bir paya ulaştı. Microsoft ise Windows 8 ve Windows Phone 8 ile beklediği performansı yakalayamasa da akıllı cihaz pazarında %18.1 gibi dikkat çekici bir orana erişmeyi başardı.

Canalys’in akıllı cihaz araştırması tablet, akıllı telefon ve dizüstü bilgisayarları kapsıyor. Ancak tabletler ilk çeyrekte gerçekleştirilen 41.9 milyon sevkiyatla yıldan yıla %106.1 oranında büyüme yakalayarak diğerlerinden sıyrılıyor. Zira 216.3 milyon sevkiyatın yapıldığı akıllı telefon pazarındaki artış %47.9 olarak açıklanırken, dizüstü bilgisayarların 50.5 milyonluk sevkiyat rakamı %13.1’lik bir büyümeyi temsil etti.

Üretici bazında ise tıpkı Android gibi Samsung’un da pazarda önemli bir üstünlüğü bulunuyor. Nitekim Samsung 2013’ün ilk çeyreğinde 82.2 milyon akıllı cihaz sevkiyatıyla ilk sırada yer alıyor. Toplam sevkiyatların %26.6’sını elinde bulunduran Güney Koreli üreticiyi 59.6 milyonluk sevkiyatıyla %19.3 paya sahip Apple izliyor.

Dizüstü PC ve tablet ağırlıklı ürünlere sahip Lenovo ise Canalys’in raporuna göre ilk çeyreği üçüncü sırada kapatmış durumda. 15.3 milyon akıllı cihaz satan şirketin bu performansı pazarda ona %5’lik bir pay getiriyor.

12 Nisan’da Google Play’i ziyaret eden birçok kullanıcıyı hayal kırıklığına uğratan bu durum aslında Facebook Home’u denemeyimlemek isteyenler için büyük bir engel oluşturmuyor. Zira resmi olarak desteklenen akıllı telefonlar haricindeki cihazların arayüzü kullanabilmelerini sağlayan APK dosyaları, Facebook Home’un yayınlanmasının üzerinden çok geçmeden internet sitelerindeki yerini aldı.

MoDaCo sitesinden yayınlanan Facebook Home APK dosyası ile Android işletim sistemine sahip herhangi bir akıllı telefondan sosyal ağın özel olarak geliştirdiği arayüzü deneme şansına sahipsiniz. Ancak şimdilik sorunsuz gibi görünse de uyumluluğu resmi olarak test edilmediği için bu dosyayı cihazınıza kurarak bir risk aldığınızı da belirtmek gerekiyor.

Google Play üzerinden cihaz desteğini ay sonunda altıya çıkarak olan Facebook’un Home arayüzünü akıllı telefonunuza yüklemek için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz.

1. Buradaki RAR dosyasını bilgisayarınıza indirin.

2. Dosyanın içinde yer alan com.facebook.katana.apk ve com.facebook.home.apk adlı iki dosyayı akıllı cihazınıza kopyalayın.

3. Uygulamaların kurulumu için Ayarlar/Güvenlik/Bilinmeyen Kaynaklar sekmesini işaretleyin.

4. Bu adımın ardından telefonunuzda kurulu bir Facebook uygulaması varsa kaldırın.

5. com.facebook.katana.apk dosyasını kurun.

6. com.facebook.home.apk dosyasını kurun.

7. Yükleme işlemleriyle birlikte Facebook Home’u akıllı cihazınıza kurmuş oldunuz. Home tuşuna basarak launcher seçimi ekranından Facebook Home’u seçip bu yeni arayüzü kullanmaya başlayabilirsiniz.

8. Yenilenen Facebook Messenger uygulamasında sorun yaşamamak için buradaki sürümü indirerek akıllı cihazınıza kurabilirsiniz.

Kantar Worldpanel Comtech‘in yeni raporuna göre Şubat ayıyla biten son üç aylık dönemde Android dünya genelindeki yükselişini sürdürdü. Raporda ABD’de satılan akıllı telefonların yarıdan fazlasının (%51.2) Android işletim sistemine sahip olduğu belirtilirken, 2012 yılında piyasaya sürülen Windows Phone 8 ile birlikte Microsoft’un mobil işletim sisteminin de çıkışa geçtiği kaydedildi.

Raporda ayrıca Android’in geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre %5.8’lik, Windows Phone’un ise %4.1 oranındaki yükselişine iOS’un ayak uyduramadığı da görülüyor. Zira %43.5 paya sahip iOS, geçen yıla nazaran %3.5’luk bir düşüş yaşadı. Son üç aylık dönem ile birlikte iOS anavatanı ABD’deki üstünlüğünü de Android’e kaptırmış oldu.

Diğer yandan bu iki platform arasındaki makasın diğer ülkelerde daha açıldığı da belirtmek gerekiyor. Nitekim raporda yer alan ülkelerden Birleşik Kralllık’ta Android bu yıl payını %58’in üzerine çıkarırken iOS %29’da kaldı. Aynı şekilde Almanya’da da Android’in iOS’a karşı %71’e %18’lik ezici bir üstünlüğü bulunuyor.

Android’in Birleşik Krallık, Almanya ve Meksika’daki büyük yükselişine karşın Blackberry platformu RIM’in küresel çaptaki kan kaybı sürüyor. RIM ile birlikte düşüşe devam eden Symbian bir anlamda Android tarafından hızla tüketiliyor.

Rapor aynı zamanda BT sektörünün 2012 yılın oranla daha iyi bir yıl geçireceğine de işaret ediyor. Zira geçtiğimiz yıl sadece %2.1 oranında büyüme elde eden BT sektörünün ekonomik krizin etkilerini 2013 yılıyla birlikte atması da söz konusu. Nitekim Gartner, raporunda 2013 yılı büyüme beklentisini %4.1 olarak açıklıyor.

BT sektörü içinde iyi bir yıl geçirmesi beklenen kategorilerin başında mobil ve kurumsal hizmetler geliyor. Bu kategorilerdeki büyümenin 2014 yılında da devam etmesi öngörülüyor. Buna karşın PC ve ses hizmetleri gibi eski sayılabilecek teknoloji ürünlerinin alımında düşme yaşanacağı da raporda belirtiliyor.

Sektörün harcama konusundaki yükünü telekomünikasyon servisleri çekiyor. Bu alandaki harcamaların 1.69 trilyon dolar olacağı ifade edilirken, donanım satışlarının da %8’lik bir büyüme ile 718 milyar dolara ulaşacağı kaydediliyor. Rapora göre özellikle akıllı cihaz satışlarının artışı PC satışlarının yükselmesini engellerken, yazıcı satışlarının düşmesine sebep oluyor.

Gartner bunlara ek olarak, bulut bilişim sistemleri, sosyal medya, mobil ve bilgi yönetimi gibi konularda şirketlerin yapacakları yatırımların gelecekteki kaderlerini belirleyebileceğine de dikkat çekiyor. Rapora göre şirketlerin bu anlamda alacakları kararlar daha güçlü veya zayıf olmalarını belirleyen faktörlerden olacak.

Ayrıca raporda PC, tablet, akıllı telefon ve yazıcı gibi cihaz harcamalarının ise 2013 yılında 2012 yılına kıyasla %7.9 oranında artarak 718 milyar dolara erişeceğinin de altı çiziliyor.