Önümüzdeki sonbahardan itibaren iPhone’a gelecek yeni sağlık uygulaması aracılığıyla Amerikalılar tek tuşla gönüllü göz ve doku bağışçısı olabilecekler. Geliştirilen yazılım üzerinde “Donate Life America” isimli kar amacı gütmeyen bir kuruluş ile ortak çalışıyorlar. Bu kuruluş şu anda gönüllü bağışçıların kayıtlarını yönetiyor.

Apple CEO’su Tim Cook, Associated Press’e bu yeni özelliği Steve Jobs’ın ilk pankreas kanseri sırasında bir nakil alarak hayatta kalmayı başarmasından esinlendiklerini belirtti. Apple’ın basın bülteninde şu anda Amerika’da ortalama 120.000 kişi kritik düzeyde nakil bekliyor ve Steve Jobs’da 2009 yılında bu durumdan muzdaripti.

Apple sessiz sedasız sağlık alanında stabil bir yazılım geliştiriyor. Herkesin daha sağlıklı ve daha kaliteli yaşam sürebilmesi için geliştirdikleri ilk uygulama ile geniş çaplı bir sağlık takip/tarama özelliğini iPhone’a eklediler geçtiğimiz aylarda ve bu özellik Steve Jobs’ın ölmeden önce verdiği önemli görevlerden biriymiş.

Apple’ın son konferansında tanıttığı iOS 10’un gizli özelliklerinden biri olan Medical ID özelliği ile entegre çalışacak ve bu sayede doktorlar ve sağlık çalışanları acil durumlarda telefon sahibinin bilgilerine ulaşabilecek ve gerekli aksiyonları alabilecek.

Medical ID özelliği, sağlık çalışanlarına özel olarak sağlanan bir şifre sayesinde acil durumlarda telefon sahibinin şifresini bilmeden acil durum numaralarına erişebilme ve sağlık uygulamasındaki verilere erişim izni veren bir özellik.

Organ bağışçısı özelliği de iOS 10 ile kullanıma sunulacak.

Zuckerberg bu konuda yalnız başına da değil. Geçtiğimiz yıl Amerika’da en yüksek bağışları yapan 10 kişinin 6’sı teknolojiden servetini yapan kişiler.

Yukarıdaki grafik, 2014 yılında Amerika’da bağış yapan hayırseverlerin yaptıkları bağış miktarı ve servetlerini nereden kazandıklarını gösteriyor. Gördüğünüz gibi listenin 10 isminden 6’sı teknoloji zengini ve gerçekten de yardımsever insanlar.

Önümüzdeki sene yapılacak olan bir grafik gerçekten çok farklı olacak çünkü Mark Zuckerberg bu listenin başında yer alacak ve 45 milyar dolar ile yeni bir rekor sahibi olacak. Bakalım 2016 yılı içerisinde diğer milyarderlerin bağışlarında bir artış olacak mı?

Türkiye’de toplumsal algı gereği bağışlar, yardımlar pek konuşulmaz ama sizce ne gibi rakamlar vardır? En büyük hayırseverimiz kimdir?

Zuckerberg ve Chan çifti, Facebook hisselerinin %99’unu -ki bu da yaklaşık 45 milyar dolar ediyor- bağışladıklarını duyurdu. Bu bağışın altında yatan ana neden olarak ise mektubu okuduğunuz zaman göreceğiniz gibi Zuckerberg çiftinin “her insan eşit haklara sahip olmalıdır” düşüncesi yatıyor. Tabi ki tüm bunların üstünde her anne babanın isteyeceği gibi kendi kızlarının “daha iyi bir dünyada yaşaması” için de yapılan bir hareket.

Umuyoruz ki bu bağış gerçekten dünyanın herkes için “gerçekten” daha “eşit” bir yer olması için bir katkı sağlar.

Sosyal medyadan gelen ilk tepkilere göre söyleyebiliriz ki Facebook’u yaratmakla kalmayıp çiftimiz adını altın harflerle tarihe kazıdı.

Zuckerberg, bugün dünyaya gelen kızına yazdığı mektupta, 45 milyar $'ı çocukların daha iyi bir dünyada yaşaması için bağışladığını açıkladı

— Nevra (@NevraGomdeniz) December 1, 2015

Zuckerberg, facebook hisselerinin %99'unu, yani 45 milyar dolar değerindeki, bağışlayacağını duyurmuş. Baba olmak değiştirdi elemanı.

— diazepam (@dzepm) December 1, 2015

Zuckerberg bebeğe altın niyetine 2 Whatsapp 2 Instagram taksa yine aynı para etmiyo düşün.

— Ozan Sakin (@osakin) December 1, 2015

abi 45 milyar dolar bağış nedir ya helal olsun zuckerberg

— Çağrı Erkan (@erkancagrii) December 1, 2015

Zuckerberg dünyanın en zenginlerinde ve face servetinin %99 'unu bağışlayacağını söylemiş. U r a good boy, man . https://t.co/99irGdIjfA

— Seydi (@SeydiAlkan) December 1, 2015

Mark Zuckerberg: "Kuzenim yazmış"

— İlber Hoca (@iIberhoca) December 1, 2015

Zuckerberg diyorum ne yüce gönüllü çıktı.

— ѕнєу∂α (@Sheyydda) December 1, 2015

her fırsatta zuckerberg e saydırıoz ama adam adam gibi adam çıktı facebook hisselerinin %99 unu bağışlıomuş büyüksün mark

— lonely man DenizGS (@DenizGS1905) December 1, 2015

zuckerberg servetini bagisliyor, ama batinin ahlaksizliklarini almamak lazim tabi.

— safakerkol (@safakerkol) December 1, 2015

Diğer yandan Pebble, Oculus Rift gibi şampiyonlar çıkartan Kickstarter’ın absürd örneklere de sahne olduğu biliniyor. Henüz kampanyanın tamamlanmasına 25 gün olmasına rağmen üç binden fazla kişiden 35 bin dolara yakın bağış toplayan bildiğimiz patates salatası bu anlamda tek değil.

“Biz de kısırla mı Kickstarter’a girsek?” sorularını aklımıza getiren patates salatası efsanesinden yola çıkarak Techcrunch‘ın oluşturduğu listeden esinlendik ve Kickstarter’da paraya para demeyen şimdiye kadarki en absürd kampanyaları bir araya topladık.

Lionel Richie kafası

“Hello, is it me you are looking for?” diyen Lionel Richie’ye “Evet” demek isteyen İngilizler, şarkıcının kafasının dev bir heykelini yaptırmak için bir Kickstarter kampanyası başlattılar. Sonuç olarak ise 4 bin poundluk hedeflerinin iki katı fon topladılar.

Görünmez külot

Her ne kadar bu kampanya sadece 130 dolar toplayarak 10 bin dolarlık aşmış hedefinin altında kalsa da fikir çok enteresan, kabul edelim. Kadınlar için görünmeyen külot üretmek isteyen girişimciler kadınların bu iç çamaşırıyla hem özgür hem seksi olmasını istese de sanırız 6 destekçileri dışında kimse bu fikre o kadar da sıcak bakmamış.

Korsan gözlemeler

Patates salatası efsanemizin atası olarak nitelendirebileceğimiz korsan gözlemeler de “Bağışçının kalbine giden yol midesinden geçer” diyenlerden. Korsan gözleme yapmanın bedeli ise 200 kişiden toplanan 18 bin dolarlık fon olmuş.

Uzaya Tardis göndermek

Doctor Who hayranlarının Tardis’i uzaya göndermek için başlattıkları kampanya 33 bin dolarlık hedefini aşarak 88 bin dolarla bitmiş durumda. Ancak Tardis’i uzayda görebildik mi henüz emin değiliz.

Uçan bisiklet

Hayalgücü geniş Kickstarter girişimcilerinin projelerinden biri de dünyanın ilk uçan bisikletini yapmak. Geleceğe Dönüş’ün uçan kaykaylarından mı esinlendiler bilinmez ama 50 bin poundluk hedefine ulaşamayan uçan bisikletçilerimizin hevesi kursağında kalmış gözüküyor.

Karpuz tutacağı

Karpuz kan ama taşımak da bir o kadar zor. “Karpuzunuzu bir daha asla düşürmeyin” diye bir karpuz tutacağı fikriyle ortaya atılan girişimciler ancak bu parlak projelerini hayata geçiremediler ve amaçladıkları fona ulaşamadılar.

Gökyüzüne aptalca şeyler yazmak

“Bana para verin ki bir adam tutayım ve uçakla gökyüzüne aptalca şeyler yazayım” diyen girişimci 7 bin dolarla amacına ulaşsa da bu parayla gökyüzüne ne kadar aptalca şeyler yazdığını gerçekten merak ediyoruz.

UNICEF, dünya çapında 768 milyon kişinin temiz içecek su bulamadığını söylerken bu kişilere ihtiyacı olan suyu götürmek için mobil kullanıcılardan yardım istiyor. “Bir çocuğun bir gün boyunca temiz içecek su ihtiyacını karşılamak için 10 dakika boyunca telefonunuza dokunmadan durabilir misiniz?” diye soran UNICEF, bir yandan da bize telefon bağımlılığımızı test etmek için bir fırsat yaratıyor.

Projeye destek vermek için cihazınızın tarayıcısından uniceftapproject.org adresine girmeniz gerekiyor. Daha sonra mobil site üzerinde 10 dakikalık geri sayım başlıyor. Bu süre içinde telefonunuzu düz bir zemine bırakmanız ve hiçbir şekilde ona dokunmamanız gerekiyor.

Geri sayım boyunca UNICEF, ekrandan ilginç bilgileri de paylaşmaya devam ediyor. Örneğin o sırada İstanbul’da kaç kişinin bu projeye destek vererek telefonlarını bir kenara bıraktığı gibi kişiselleştirilmiş bilgileri paylaşan Tap Project, aynı zamanda ilginç hatırlatmalarda da bulunuyor.

Örneğin Tap Project kapsamında en uzun telefonuna dokunmayan kişinin ulaştığı rekor 340 dakikayken İstanbul’un telefonsuz idare edebilen 32. şehir olduğu ekrandan size yansıtıyor. Aynı zamanda proje size “Telefonunuza dokunmadığınız bu süre boyunca 1.519.125 fotoğraf Facebook’a yüklendi, 538.194.255 e-posta gönderildi” gibi gerçek zamanlı bilgiler de veriyor.

Telefonunuza 10 dakika boyunca hiç dokunmamayı başarırsanız UNICEF’in sponsoru ihtiyacı olan bir çocuğun 1 günlük temiz içecek su ihtiyacını karşılıyor. Eğer 10 dakika bittikten sonra da kendinizi telefonunuzdan uzak tutabilirseniz, temiz su yardımının miktarını artırabiliyorsunuz.

Kickstarter’ın bu başarısında dikkati çeken ise 1 milyar dolarlık bağışın yarısını son 12 aylık dönemde toplamış olması. Kickstarter’ın kendi yayınladığı rakamlara bakarsak Nisan 2012’de 213 milyon dolar olan bağış miktarı kısa sürede 1 milyar dolara ulaşmış durumda.

Şimdiye kadar 224 ülkeden tam olarak 5,708,578 kişiden destek toplayan Kickstarter projelerinde en fazla bağışta bulunan ülkeler sıralamasında ilk üçte ABD, İngiltere ve Kanada yer alıyor. Türkiye rakamlarına baktığımızda ise 3.530 destekçiden 606,066 bin dolar bağış toplandığı dikkat çekiyor.

1,689,979 kişinin birden fazla projeye destek verdiğini ve 15,932 kişinin 50’den fazla Kickstarter projesine bağış yaptığını belirten Kickstarter, en fazla meblada bağış yapılan günün ise 13 Mart 2013 olduğunu söylüyor. Bu tarihte 54.187 kişi tam olarak 4,029,585.45 dolarlık bağış yapmış durumda.

Kurulduğu 28 Nisan 2009 günü 40 kişinin 7 projeye toplamda 1,084 dolar bağış yaptığını söyleyen Kickstarter böylelikle platformunu zaman içinde ne kadar büyüttüğünü ve ne kadar çok kişiye ulaşarak önemli projelerin hayata geçmesini sağladığını gösteriyor. Kickstarter’ın 1 milyar dolarlık bağış barajını geçmesi şerefine hazırladığı raporunun tamamını buradan inceleyebilirsiniz.

Steve Jobs’ın vefatıyla birlikte 2011 yılında Apple’da CEO koltuğuna oturan Tim Cook dünyanın en tanınmış yöneticilerinden. Apple ürünlerinin popülaritesi ve Steve Jobs efsanesinin yüklediği sorumluluk şüphesiz Cook’un daha çok göz önünde olmasını sağlıyor.

Apple’ın Kaliforniya’da bulunan genel merkezinde gerçekleşecek buluşma için en yüksek teklifi veren kişinin ismi açıklanmazken, Tim Cook ile yapacağı yaklaşık bir saatlik tanışma ve kahve toplantısına yanında bir arkadaşını getirebileceği de belirtildi.

4 bin dolar ile başlayan açık artırmadan elde edilen 610 bin doların bir kısmı “Robert F Kennedy” İnsan Hakları Merkezi’ne bağışlanacak. Ancak ortada bağış söz konusu olduğu için Charitybuzz 500 bin doları geçen açık artırma tutarına karşılık bankadan teminat isteniyor.

Dünyanın en pahalı kahvesi için teklif verenler arasında Blackberry yöneticileri ve sanat dünyasından kişilerin bulunduğu ifade edilirken, 610 binlik teklifin bugüne kadar Charitybuzz üzerinden düzenlenen bağış kampanyaları arasında bir rekor olduğu belirtildi.

Google for Nonprofits ekibi tarafından hayata geçirilen proje ile her gün kullanıcılar o gün için belirlenen amaca yönelik 1 dolarlık bağış yapabiliyorlar. Henüz sadece davetiye ile bağlanabilinen uygulama şimdilik ABD sınırları içerisinde hizmet veriyor.

Google Wallet üyelerinin hızlı bir şekilde bir dolarlık katkı sağlayacakları projeler günlük olarak One Day’de yayınlanırken kullanıcılar arkadaşlar grupları için bir amaca yönelik bağış tutarı hedefleyebiliyorlar. Bu yönüyle de One Day uygulaması sosyal bir görüntü sergiliyor.

TechCrunch‘ta yer verilen ilk projede kısıtlı sayıdaki One Day kullanıcısından Laos’taki öğrencilere destek olması isteniyor. Bir dolarlık her bağış bir öğrencinin 17 günlük eğitim masraflarına denk geliyor.

Google’ın sahip olduğu reklam gücü ve milyonlara ulaşabilme potansiyeli 1 dolarlık mikro bağış konseptli One Day’den hatırı sayılır bağışların toplanmasını sağlayabilir. Umarız bu proje ülkemizdeki teknoloji üreticilerine de ilham kaynağı olur ve benzer çalışmalar ile karşılaşırız.

Kişisel servetinin %48’ini hayır kurumlarıyla paylaşan Gates’in buna karşın birçok iş adamını kıskandıracak miktarlarda gelirler elde etmeye devam ediyor. Bloomberg tarafından yayınlanan milyardarlar endeksine göre Bill Gates, 2012 yılında 7 milyar dolar kazanarak kişisel servetini 63.4 milyar dolara çıkardı.

2010 yılına kadar dünyanın en zengini ünvanını elinde bulunduran Gates’in tahtını elinden alan 72 yaşındaki Meksikalı iş adamı Carlos Slim ise 69 milyar dolarlık bir servete sahip ve iki yıldır listenin birinci sırasında.

Kişisel bağışlarının yanı sıra vakıflara da önderlik eden Gates’in bu konudaki girişimleri de insanlığa önemli faydalar kazandıran işlere imza atıyor. Zira eşiyle birlikte kurdukları Bill & Melinda Gates Vakfı ile açlık gibi küresel sorunlara çare arayan Microsoft’un kurucusu bu kurum aracılığıyla çoğunluğu kendi ailesinden gelen 36.2 milyar dolarlık bağış toplamayı başardı.

Yavaş yavaş Microsoft’taki hisselerini de satan Gates’in şirkette kalan payı artık kişisel servetinin %20’sinden daha azını oluşturuyor. Cascade Investment adlı bir yatırım şirketi bulunan Gates’in Deere & Co, Coca Cola ve Auto Nation gibi firmaların hisselerini elinde tutuyor.

Yarım milyar dolar değerindeki bu bağış Mark Zuckerberg’in geçtiğimiz seneler içindeki ilk yardımsever hareketi değil. Zira 2010 yılında eşi Priscilla ile birlikte dünyanın zengin isimlerinin servetini paylaşmasını amaçlayan The Giving Pledge hareketine katılan Zuckerberg, Newark’taki devlet okullarına da 100 milyon dolar bağışlamıştı.

Şu an için 27 dolar seviyesinde seyreden Facebook hisselerine göre, Mark Zuckerberg’in bağışladığı miktar 499 milyon doları buluyor. Zuckerberg’in açıklamasında vakfın yeni projelerine katkı sağlaması amacıyla yapılan bağışın yine eğitim ve sağlık alanlarında kullanılacağı belirtiliyor.

Zuckerberg, Bill Gates’in öncülüğündeki “The Giving Pledge” hareketinde yer almaktan memnun olacak ki iki yıl önce yaptığı bağışın neredeyse 5 katıyla tekrar karşımıza çıktı. Ancak Zuckerberg’in hayırseverlik konusunda Bill Gates ve Warren Buffet’ı yakalaması zor görünüyor. Zira bu ikili kişisel servetlerinin yarısını hayır kurumlarına bağışlamalarıyla biliniyor.

Diğer yandan sürekli Steve Jobs’a ile kıyaslanan Facebook’un CEO’sunun kendini sevdirme konusunda sıkıntı yaşamadığını görüyoruz. Zira nereye gitse ayağında terlikle gördüğümüz Zuckerberg tipik mühendis görüntüsüyle bilindik iş adamı profilinden bir hayli uzakta ve daha sempatik bir kişilik sergiliyor.