Bu toplantıya davet edilen sivil toplum örgütlerine bir göz atmakta fayda var.  TBD Türkiye Bilişim Derneği, TBV Türkiye Bilişim Vakfı, TÜBİDER Bilişim Sektörü Derneği, TELKODER Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği, TÜTED Tüm Telekomünikasyon İşadamları Derneği, BİYESAM Bilişim ve Yazılım Eser Sahipleri Derneği, TUBİSAD Bilişim Sanayicileri Derneği, MOBISAD – Mobil İletişim Sistemleri ve Araçları İşadamları Derneği, BMD Bilişim Muhabirleri Derneği, YASAD Yazılım Sanayicileri Derneği ve Alternatif Bilişim Derneği.  En sondaki Alternatif Bilişim Derneği’ni hariç tutarsak, geriye kalan tüm derneklerin bazı ortak özellikleri var.

• İlk ortak özellikleri, bu derneklerden hiç birisinin BTK filtresi konusunda bugüne kadar olumlu / olumsuz herhangi bir açıklama yapmamış olmaları.
• İkinci ortak özellikleri, 2007 yılında yayınlanan “İnternet Suçun Sebebi Değil Aracıdır” başlıklı sansüre karşı bildiride ortak imzalarının bulunması.  (Bkz. Internet Suçlu Değildir)
• Üçüncü ortak özellikleri ise, imza attıkları “İnternet Suçun Sebebi Değil Aracıdır” başlıklı bildiri metninin hiçbirisinin sitesinde artık bulunmaması.
• Hepsinin olmasa da bazılarının dördüncü ortak özellikleri, aynı zamanda İnternet Kurulu’nda koltuk sahibi olmaları.

Bu derneklere ve amaçları doğrultusunda yaptığı işlere bir sözümüz yok, ancak sorun filtre meselesinin bu derneklerle tartışılacak olmasında.. Soruna uzak kalmayı tercih eden bu derneklerden filtreye nasıl bir öneri çıkacak, açıkçası merak ediyoruz. Kaldı ki, bu toplantıya davet edilen büyük bir çoğunluk ise bürokratlardan oluşuyor, yani devlet refleksini üzerinde taşıyan, yani birey yerine devleti öncelikli gören kişilerden.

Gelelim İnternet Kurulu’na:

Kurulun web sitesi doksanlı yılların sonlarındaki şirket web sitelerine benziyor. Eskiden, “hakkında, vizyon, misyon, ürünler” gibi sadece birkaç statik sayfadan oluşan şirket siteleri gibi. Adında internet olan ve interneti düzenlemek gibi bir misyonu olan kurulun işlevi ve etkisinin tartışılması gerekiyor. Zira bu kurul, arada bir bir şeyler yapması gerektiğini hatırlayıp ortaya çıkıyor, ama sonuçta bu kurulun bugüne kadar ne yaptığı konusunda kimse bir şey söyleyemiyor, çünkü kimse bilmiyor. İlk önce, İnternet Kurulu ile ilgili olarak Mayıs 2008 ve Eylül 2008’de yazılmış iki ayrı yazıyı anmamız gerekiyor.

İnternet Kurulu, 5651 sayılı yasayla kuruldu. Sözü geçen yasanın  10 maddesi  5. Fıkrasında aynen şöyle yazıyor: “Başkanlık; Bakanlık tarafından 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesi uyarınca, Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, çocuk, kadın ve aileden sorumlu Devlet Bakanlığı ile Kurum ve ihtiyaç duyulan diğer bakanlık, kamu kurum ve kuruluşları ile internet servis sağlayıcıları ve ilgili sivil toplum kuruluşları arasından seçilecek bir temsilcinin katılımı suretiyle teşkil edilecek İnternet Kurulu ile gerekli işbirliği ve koordinasyonu sağlar; bu Kurulca izleme, filtreleme ve engelleme yapılacak içeriği haiz yayınların tespiti ve benzeri konularda yapılacak öneriler ile ilgili gerekli her türlü tedbir veya kararları alır.”

Kanunda açıkça yazan bu hususlar üzerine kısa kısa değerlendirmeler yapalım ve bu kurulun ne işe yaradığını sorgulayalım.

1. İnternet Kurulu’nun kaç kişiden oluşacağı, üyelerinin kimlerden seçileceği, toplantı ve seçim usulü ile karar alma sistemi hakkında sadece bir tek belge var. Bu da kurulun web sitesinde yer alıyor. Ancak bu belgenin hukuk sisteminde hiçbir geçerliliği yok. 3348 sayılı kanunda, Ulaştırma Bakanlığı’nın bu tür kurulları GEÇİCİ olarak kurabileceği belirtilmiş. Geçici nitelikteki  İnternet Kurulu’nun çalışma ilkeleri her zaman keyfi olarak değiştirilebilir, usul ve yöntemler yine keyfiyete tâbi olabilir.
2. Kanuna göre, izleme filtre ve engelleme işleri Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’na (TİB) ait. Ancak TİB, İnternet Kurulu’yla işbirliği yapmak ve bu konuda önerileri almak zorunda. Ancak, İnternet Kurulu’na bugüne kadar izleme ve filtreleme ile ilgili hiçbir şey sorulmamış gözüküyor. Anlaşılan, TİB bu kurulu tanımıyor ve dikkate almıyor.
3. İnternet Kurulu, sivil toplum örgütlerinin temsilcisini bulundurmak zorunda. Ancak, bu sivil toplum örgütlerini kim neye göre belirlemiş, bunu bilmek çok mümkün değil.  Ayrıca, kurulda sektörel dergi çıkaran IBC (International Business Consulting) Danışmanlık Ltd. Şirketi diye bir üye var. Şirketler, tüzel kişidirler ama sivil toplum örgütü değildirler. Bir standart olmadığından dolayı şirketlere bile kurulda koltuk verilebiliyor.
4. İnternet Kurulu’nun web sitesinde toplantı tutanakları  yayınlanmadığı gibi, kamuoyu görüşleri diye bulunan bir sayfa hiç açılmıyor. Bunun anlamı, kurulun şeffaflık kaygısı taşımaması. Zaten gerçekten işe yarar bir çalışma yapmış olsalardı, bu çalışmalar büyük başlıklarla ve gururla yayınlanırdı. (Bkz: Youtube’un açılması)
5. İnternet Kurulu kendisine bazı misyonlar edinmiş: Bunlar, internet kullanıcılarının görüş ve önerilerini de dikkate alarak teknolojik gelişmelerin izlenmesi; verimliliğin sağlanması ve internet kullanımının faydaları konusunda toplumda farkındalığın oluşturulması;  üniversite, kamu, özel ve sivil toplum ile koordinasyon yapılması; güvenli internet konusunda uygun politikaların belirlenmesi, bu konuda TİB ile koordineli bir çalışma içerisinde bulunulması; internet içerik ve yer sağlayıcılığının yaygınlaştırılması ve ulusal arama motoru (?!!) konusunda gerekli çalışmaların yapılması; ar-ge teşviki yapılması; internet ile ilgili mevzuatın, uluslararası kuruluşlarca kabul gören uygulamaları ve Avrupa Birliği’nin bu alandaki mevzuatı ile uyumlu olmasına özen gösterilmesi için önerilerde bulunulması; risk analizlerinin ve uygulama planlarının oluşturulması  şeklinde.  İnternet Kurulu’nun  bu konularda raporlar ve çalışmalar hazırladığını görmek mümkün olmadı.  Misyon iyi gibi görünebilir ama ortada somut bir şey olmaması endişe verici.

Görüldüğü üzere, geçici  nitelikteki İnternet Kurulu işlevsiz bir yapıya sahip. Ya gerçekten bağımsız ve tüm taraflarca temsil edilen bir yapılanmaya gidilmeli, ya da bu kurul toptan lağvedilmelidir. Zaten geçici olduğunu tekrar belirtelim.

Sonuç olarak, internetin kolay kolay yönetilebilir bir alan olmadığını hatırlatmakta fayda görüyoruz. Ancak, yönetilebilir olmaması internet üzerine sonuç odaklı politikalar geliştirilmesine engel değil. Bu politikalar ancak ve ancak tüm tarafların ortak katılımıyla ve ortak ilkeleriyle oluşturulabilir. Eğer BTK’nın 22 Ağustos’ta devreye sokacağı filtreyle ilgili görüşler toplanacaksa gerçek internet kullanıcıları ile filtreye karşı olanlar da sürece katılmalıdır. Yoksa, körlerle sağırlar birbirini ağırlar.

2011 yılı ile birlikte Tablet PC ve akıllı telefonlar giderek yaygınlaşırken PC üreticilerinin kârları azalmaya başlayacak. Medya alanında, içeriği planlamak konusunda izleyiciye esneklik veren dijital platformlarla rekabet eden klasik televizyon yine de popülerliğini sürdürecek.

Teknoloji alanında temiz ve uzun ömürlü alternatif enerji kaynağı hidrojenin yaygınlaşması söz konusu. Sıkça değindiğim konu olan E-devlet uygulamalarının yaygınlaşması ve artık bir tercihten öte bir gereklilik haline gelmesi de bu yılki öngörülerim arasında.

Ancak bu yılın en önemli trendleri arasında çevrimiçi oyun pazarının büyümesi, taşınabilir teknolojinin kullanımının artması ve tabletlerin yaygınlaşması, hidrojenin pazara çıkması ve e-devlet uygulamalarının yaygınlaşması gibi eğilimler fazlasıyla öne çıkan konular.

2011 yılında satılacak bilgisayarların ilk defa yarıdan fazlasının tablet PC veya akıllı telefon gibi cihazlar olacağı donanım üreticileri tarafından belirtildi. Yine de PC’lerin ana bilişim platformu olmayı sürdürecekleri kaçınılmaz bir gerçek. Teknoloji, Medya ve Telekomünikasyon’un her alanında çeşitliliğin artması yani bu çeşitliliğin arasında televizyonun halen en popüler medya aracı konumunu koruyacağının altını çizmem gerekiyor. Teknoloji alanında hidrojenin temiz ve uzun ömürlü enerji kaynağı olarak piyasaya sunulacağını bu yıl göreceğiz. E-devlet uygulamalarının ise yaygınlaşacağı ve süreçlerin işleyişinde birincil kanal olarak e-devlet uygulamalarının kullanıması şu anda en önemli konularımızdan birisi.

Hidrojen pazara çıkıyor

Allternatif enerji kaynağı olan hidrojenin 2011 yılında pazara çıkacağı öngörülüyor. Temiz ve uzun ömürlü bir enerji kaynağı olan hidrojen, maliyeti yüksek olması nedeniyle tahmin edildiği şekilde arabalarda kullanılmayacak. Hidrojen, iç mekanlarda karbonmonoksit üretmemesi ve temiz bir enerji kaynağı olması nedeniyle fabrikalarda forkliftlerde ve uzun ömürlü olması nedeniyle jeneratörlerde tercih edilecek.

TV hala en popüler medya aracı

Televizyonun en popüler medya aracı olarak konumu güçleniyor. TV izleyici sayısı ve kişi başı günlük TV izleme süresi 2011 yılında da artmaya devam edecek. TV reklamlarına daha da büyük bütçeler ayrılacak ve medya alanında en büyük ciro yine televizyon kaynaklı olacak. Televizyon, diğer tüm medya kanallarında üretilen içeriğe yön veren medya aracı olmaya devam edecek.

Çevrimiçi oyun pazarı büyüyor

Ve, gelelim internet edüstrisinin en popüler ve giderek yükselen bir grafiğe sahip alanına. 2011 yılında çevrimiçi oyun pazarının büyüyeceği ve daha çok insanın bu oyunları oynamak için ücret ödeyeceklerini göreceğiz.

Korsan oyun yazılımlarının darbe vurduğu oyun pazarında bu sefer gözler çevrimiçi oyunlara çevirilmiş durumda. Çevrimiçi oyun pazarının giderek büyümesi bekleniyor. Daha çok insan internet üzerinden birden çok oyuncuyu biraraya getiren oyunlara yönelecek ve oyun sitelerine abonelik ücretleri ödeyecek. Çevrimiçi oyunların korsanın önünü kesmesiyle birlikte oyun pazarının tekrar cirosunu arttırması da mümkün görünüyor.

4G ucuzluyor ama hizmet sunucular 3.5G’yi tercih edebilir

Telekomünikasyon alanında ise kullanıcılar WiFi, 3G, 3.5G, 4G gibi farklı sistemlerle network’lere bağlanıyor olacaklar. 3.5G hizmetinin performansının 4G’ye yakın olması, buna karşılık 4G için gerekli altyapının pahalı olması nedeniyle bazı operatörler 2011 yılında 4G’ye geçmeyi erteleyecekler gibi görünüyor.

Wi-Fi, cep telefonlarının geniş bant bağlantılarını tamamlıyor

Mobil İletişim Operatörleri, 2011 yılında WiFi networklerden indirilen datanın %25-50 oranında artacağını öngörüyor. Özellikle video izlemek gibi yoğun data kullanımları için daha çok tüketicinin cep telefonu operatörlerinin geniş bant bağlantısı yerine WiFi bağlantıyı tercih etmesi bekleniyor.

Bu bağlamda, Türkiye’nin bilgisayar kullanımı, internete ve bilgiye erişimine dair benim vardığım sonuç: Türkiye’de tüketiciye, “kariyer, eğitim ve eğlence internetsiz olmaz” gerçeğini kabul ettirebildiğimiz noktada Türkiye’nin bu konudaki istatistikleri değişecektir. Bilginin ön planda olduğu bir Türkiye’nin önü açıktır.

“Türkiye’nin Bilişimle Kalkınması” konusuna tüketicinin alışkanlıkları, teknolojiyi benimsemesi ve günlük hayatında özümsemesi açılarından son derece önemlidir.