İnternet kullanımının her geçen gün yaygınlaşmasıyla birlikte istatistiki verilere olan ihtiyaç sürekli artmaktadır. Firmalar, kurguladıkları dijital pazarlama stratejilerinde performans ölçümlemelerine önemli ölçüde yer ayırarak nokta atışı çözümler üretmenin gerekliliğini kavradılar.

Yazının amacı; Türkiye’nin de yer aldığı ve internet kullanımının yaygın olduğu 6 Ortadoğu ülkesine ait internet kullanım verilerini somutlaştırabilmektir. Söz konusu amaca ulaşmak için de ülkelere ait bilgisayar-mobil-tablet kullanımı, arama motoru tercihi ve sosyal medya kullanımları metot olarak belirlenmiştir.

Hedeflenen ve istatistiki verileri toplanan 6 Ortadoğu Ülkesi;

1.Platform Kullanım Verileri (Bilgisayar – Mobil – Tablet)

Dijital platformda yer alan bilgiler, ürünler, hizmetler vs. artık pek çok farklı kanaldan tüketilebiliyor. Hedeflediğimiz dijital pazarlama stratejisinin başarıya ulaşması adına hedeflediğimiz pazarın bilgisayar-mobil-tablet kullanım verilerini incelemekte fayda vardır. Böylece hangi platforma ne kadar bütçenin ve eforun harcanacağı doğru bir şekilde kurgulanabilir.

Statcounter istatistikleri kullanılarak; platform kullanım dağılım verileri aşağıda grafikselleştirilmiştir;

Grafikte, bazı ilginç istatistiki verileri şöyle özetleyebiliriz;

–          Mobil kullanım yüzdesi Türkiye ve Mısır pazarları hariç tutulduğunda %25’in üzerinde.

–          Umman pazarında mobil kullanımı %54 ile bilgisayarın önüne geçmiş durumda.

–          Tablet kullanım yüzdesi en yüksek olan pazar %8 ile Suudi Arabistan.

–          Türkiye ve Mısır pazarında bilgisayar kullanım oranı %80’in üzerinde.

IDC (International Data Corporation) verilerine göre mobil cihaz satışlarında önümüzdeki yıllarda ciddi bir artış yaşanacağı öngörülüyor;

1 milyar adet satış hacmine sahip olan mobil telefonların 2017 yılına geldiğimizde 50% lik artış ile 1,5 milyara ulaşması bekleniyor. Mobil kullanımının önümüzdeki süreçte ciddi bir şekilde artacağı öngörülürken, her internet sitesinin mobil site uyumluluğu ve mobil uygulamalara sahip olması artık olmazsa olmazlardan!

Statcounter verilerine göre pazarların platform kullanım verilerini ayrı ayrı incelediğimizde;

TÜRKİYE

BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ

UMMAN

KATAR

MISIR

SUUDİ ARABİSTAN

Tüm pazarların ortak noktasının mobil kullanımlarda yaşanan ciddi artış olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Bu durumda, dijital pazarlama bütçesinin belirli bir kısmını mobil altyapıya harcama vaktinin artık geldiğini düşünebiliriz.

2.Arama Motoru Tercihi

Arama motorlarını global çapta düşündüğümüzde, tercih edilen arama motorunun bölgesel açıdan farklılaştığını söyleyebiliriz;

Uzakdoğu bölgesinde Baidu, Rusya’nın dahil olduğu slav bölgelerinde Yandex, Japonya’da Yahoo ve diğer kalan bölgelerde Google’ın pazara hakim olduğunu söyleyebiliriz. Şu an global çapta Google arama motorunun tercih edilme oranının %70 olduğunu biliyoruz.

Yoğunlaştığımız 6 Ortadoğu ülkesi ve bu ülkelerde hangi arama motorunun tercih edildiğini aşağıdaki grafikte inceleyebilirsiniz;

6 Ortadoğu pazarında Google arama motorunun ciddi bir oranla pazara hakim olduğunu söyleyebiliriz. Ortalaması alındığında %94,07 oranında Google hakimiyetinin olduğunu görüyoruz. Bu yüzden, Ortadoğu pazarı için oluşturulacak dijital pazarlama stratejisinde Google arama motoru merkezli düşünmekte fayda olacaktır.

3.Sosyal Medya Kullanımı

Kurgulanacak dijital pazarlama stratejisinde en önemli payı alacak kanallardan biri sosyal medyadır. Kullanıcılar, sosyal medya platformlarında epey vakit geçiriyor olduğundan dolayı firmalar marka bilinirliğini, ürün veya hizmet tanıtımını yaparken bu kanalları stratejik bir biçimde kullanmayı hedefler. Ancak bu hedeflemenin doğru bir şekilde yapılabilmesi için hangi kanallara ne kadar eforun harcanması gerektiğinin planlanması gerekmektedir.

Sektörel bazda incelendiğinde değişkenlik gösterebilecek sosyal medya kullanım verileri, 6 Ortadoğu pazarı için aşağıdaki gibi grafikselleştirilmiştir;

Grafikte, bazı ilginç istatistiki verileri şöyle özetleyebiliriz;

–          Facebook kullanımı her pazarda yüksek oranlara sahip. Mısır’da Facebook kullanım yüzdesi %95,31 olarak göze çarpıyor.

–          Twitter kullanım oranı bakımından Facebook kanalından sonra 2.sırada. Suudi Arabistan’da Twitter kullanımı %40,43 ile önemli bir paya sahip.

–          6 pazarın verileri incelendiğinde Facebook + Twitter verilerinin %90 civarında olduğu gözlemlenebilir.

–          Tumblr kanalının Instagram datalarıyla birleştirilmesi ve blog gibi kullanılıyor olmasından dolayı Facebook ve Twitter kanallarından sonra en çok vakit geçirilen kanal olduğu söylenebilir.

–          Google+ kanalının, ilginç bir biçimde söz konusu 6 Ortadoğu ülkesinde çokça tercih edilen bir kanal olmadığı gözlemlenebilir.

Statcounter verilerine göre pazarların platform kullanım verilerini ayrı ayrı incelediğimizde;

TÜRKİYE

KATAR

MISIR

SUUDİ ARABİSTAN

BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ

UMMAN

Bir firmanın söz konusu 6 Ortadoğu ülkesinde ortaya koyacağı sosyal medya stratejisinin Facebook ve Twitter üzerinde olması gerektiği söylenebilir.

Ancak sektörel bazda düşünüldüğünde bu verilerin rekabet ortamında ne derecede ve nasıl kullanıldığını incelemekte fayda var. Örneğin, moda ile ilgili içerik üreten veya ürünler satan bir internet sitesine sahipseniz Facebook ve Twitter’ın yanı sıra sizi görsel olarak tanıtacak Pinterest ve Instagram kanallarına da yoğunlaşmak doğru olacaktır.

Ayrıca, Google+ kanalının SEO bağlamında arama motorlarına önemli sinyaller gönderdiği bilindiğinden dolayı Google+ kanalını beslemek zorunluluktur.

Genel olarak internet sitenizin yer aldığı sektöre göre ve kullanıcılara en doğru nasıl ulaşacağınızı saptadıktan sonra oluşturacağınız strateji, hangi kanallara daha fazla yoğunlaşacağınızın bilgisini size verecektir. Kurgulanacak her stratejide sosyal medyanın değerlendirilmesi gereken bir kanal olduğunu unutmayınız.

BAE’deki kadınların sosyal ağlara dair alışkanlıklarına yoğunlaşan araştırmaya göre, kadınların %60’ı gün içinde bir çok kez Twitter hesaplarını kontrol ettiklerini ve haberler ile güncel gelişmelerin aksine, en çok kişisel hayatları ile filozofi konularında tweetler yazıyorlar. İncelenen tweetlerin %83’ü günlük çene çalmalar ve rastgele düşüncelerden oluşuyor.

7DaysInDubai.com’un paylaştığı habere göre araştırmanın gerçekleştirilmesinin sebebi ise bu yaz, Arap Dünyası’nda 1.3 milyondan fazla kişinin aktif olarak Twitter kullandığı bulgusuna kavuşulması. Fakat bahsedilen coğrafyada Facebook, rakibi Twitter kadar popüler değil. Araştırmaya katılan kadınlar, aynı zamanda her geçen gün karmaşıklaşan, garipleşen düzeni ve gizlilik ayarlarına olan güvensizlik nedeniyle topluluklar halinde sosyal ağları terk ettiklerini de belirtiyorlar. Üç katılandan sadece  bir tanesi  düzenli olarak Facebook kullandığını söylüyor.

Genelde Arapça ve İngilizce karışık yazı düzeni kullanmayı tercih eden Arap kadınları için sosyal medya sitelerinde gizlilik ayarları ise en önemli konu başlıklarından biri. Alınan yanıtlara göre; katılanların %55.2’si gizliliğin çok önemli olduğunu söylerken, az çok önemli cevabını verenlerin oranı ise %33.9.

Dünyanın birçok yerinde girişimcilerin ve yatırımcılar tarafından en çok ilgi duyulan sektörlerden biri olan e-ticaret sektörünün Orta Doğu’da kaydettiği büyümeyi değerlendiren Iyad Kamal, çarpıcı rakamlar paylaştı. Orta Doğu’da e-ticaret sektörünün 2011 yılına oranla yüzde 300′lük bir büyüme gösterdiğini söyleyen Kamal, Aramex sevkiyatlarının %70 arttığını da sözlerine ekledi.

Bölgeye ait dikkat çekici unsurlardan biri e-ticaretin önemli bir ivmeyle gelişmesine rağmen online ödeme sisteminin henüz yaygınlaşmamış olması. Belirtilene göre Orta Doğu’da tüketicilerin büyük çoğunluğu online alışverişlerinde kapıda ödeme seçeneğini tercih ediyor. Bu konuda Kamal’in verdiği rakamlar ise Orta Doğulu tüketicilerin %30’unun online ödeme, %70’inin ise kapıda ödemeyi tercih ettiği yönünde.

Her ne kadar bu bölgede e-ticaret sektörü hızla gelişiyor gibi görünse de internet üzerinden gerçekleştirilen ödemelerin düşük seviyede kalması, şirketleri gelir bakımından zarara uğratıyor. Zira kapıda yapılan ödemelerde ürünlerin iade edilme oranı, online ödemelere göre 7 kat daha fazla. Online ödemelerde iade oranı %2 iken, kapıda ödemelerde bu oran %15’e çıkıyor.

Kamal’in Orta Doğu’daki e-ticaret pazarıyla ilgili paylaştığı bilgilere göre bölgede en çok giyim ürünleri ve elektronik cihazlar satılıyor. Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Mısır en pazarı oluşturuyor.

Bilindiği gibi bir e-ticaret girişimini ucuza mal etmek pek kolay değil. Zira başarılı bir e-ticaret sitesi için sermayenin yanı sıra lojistikten kurumsal yapıya, kusursuz bir alışveriş ağı oluşturmadan dev depolara kadar bir yığın ciddi sorumluluk gerekiyor. Orta Doğu’nun zenginliği gerek hayata geçirme gerekse başarılı olma açısından oldukça zorlu bir sektör olan e-ticaretin gelişmesinde şimdilik önemli bir rol oynuyor. Ancak bölgedeki online ödemeye karşı güvensizlik giderilmediği takdirde ileride şirketlerin başını ağrıtabilir.

Blackberry Enterprise Server olarak adlandırılan ve Blackberry telefonlarının kurumsal uygulamalar için kullanılmasına yarayan hizmetin, BAE hükümeti tarafından kısmen engelleneceği bildirildi. Devlete bağlı olan BAE Telekomünikasyon Düzenleme Kurulu’nun aldığı karara göre yeni güvenlik protokollerine uymadığı gerekçesiyle BAE’deki Blackberry kurumsal uygulamaları bundan sonra detayları verilmeyen bazı kısıtlamalar yaşayacak. Yani BAE’ye iş amaçlı uğrayan ve Blackberry Enterprise Service kullanan kişiler bundan sonra hükümetin ağır güvenlik protokollerinden dolayı akıllı telefonlarını Dünya’nın diğer ülkelerinde kullandıkları gibi kullanamayacaklar.

Blackberry’nin üreticisi olan RIM’den yapılan açıklamaya göre ise alınan yeni karar yalnızca Blacberry kurumsal servislerini değil, kurumsal hizmet veren bütün telekomünikasyon ve cep telefonu endüstrisini kapsıyor.

Blacberry Enterprise Server’ın temel özelliği Blacberry’si olan çalışanlar için akıllı telefonlarını daha fonksiyonel ve efektif kullanmalarını sağlamasıdır. Bu kurumsal hizmet sayesinde iş yerinizdeki serverlarla, iş yerinizdeki bilgisayarınızı ve Blackberry’inizi senkronize hale getirebiliyor ve ajanda ve  toplantı belirleme ya da e-posta alma ve gönderme gibi kurumsal ihtiyaçlarınızı daha efektif bir şekilde giderebiliyorsunuz. Servisin en büyük özelliklerinden birinin son derece güvenilir olması olarak kaydedilir.

Öyle görünüyor ki BAE hükümeti komşu ülkelerdeki karşı hareketlerin kendilerine de sıçramaması için önlemler almaya çalışıyor ve Blackberry’nin kurumsal hizmetlerine karşı aldığı önlem de bununla alakalı. Bundan sonra daha farklı kısıtlamaların da uygulanması birçoğumuzu şaşırtmayacaktır.

Bilgi ve İletişim Teknolojileri bakanı Tifatul Sembiring, RIM’e bütün tarayıcı hareketleri kısıtlanmadan faaliyetlerine devam edebilmesi için 21 Ocak’a kadar web sitelerini filtrelemesi gerektiğini söyledi.

Endonezya dünyadaki en büyük müslüman nüfusa sahip ve daha önce birkaç kez ülkenin en ünlü şahıslarının pornografik görüntülerinin internete düştüğü skandallar yüzünden, internetin tümden yasaklanması önerileriyle sarsıldı. Muhafazar bir partinin üyesi olan Sembiring Twitter’da, RIM 21 Ocak’a kadar siteleri filtrelemeye başlamazsa yapabileceği tek şeyin “yasaları uygulamak” olacağını söyledi.

RIM daha önce de Hindistan, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin hükümetleriyle kodlarını paylaşma vb konularda sorunlar yaşamış ve yasaklanma durumuna gelmiş fakat terörist faaliyetlere gizli iletişim imkanı sağladığı ve başka güvenlik açıklıkları meydana getirdiği iddia edilen mesajlaşma servisi kodlarını ilgili hükümetlerle paylaşarak sorunlarını çözmüştü.

Sektörü inceleyen ve düzenleyen Endonezya Telekominikasyon Düzenleme Kurulu üyesi Heru Sutadi  “Sadece Endonezya değil, daha önce başka Orta Doğu ülkeleri de RIM’i benzer konularda sıkıştırdı. Büyük Endonezya pazarını düşünce RIM’ın bu kısıtlamalara itaat edeceğini düşünüyorum.” dedi.

17 Ocak’ta Düzenleme Kurulu üyeleriyle yapılacak görüşmelerde RIM’den pornografik sitelere girişi azaltmayı hedefleyen içerik kısıtlaması yapması resmi olarak istenecek. Endonezya burada tekil olarak RIM’den  değil bütün servis sağlayıcılardan aynı kısıtlamaları bekliyor.

Eğer RIM kısıtlamaları kabul etmezse hükümet tarafından iki milyon Endonezyalı’nın kullandığı BlacBerry tarayıcısının kapatılması istenecek.