3 boyutlu yazıcı sahipleri ve 3 boyutlu baskı hizmeti almak isteyenleri bir araya getiren 3D Hubs’ın İstanbul başkanı olan 3Dörtgen‘in üçüncü kez düzenlediği bu etkinlik şirketin Üsküdar-Çamlıca’daki ofisinde gerçekleşecek.

Bitcoin, Litecoin gibi popüler sanal birimlerinin tema olarak seçildiği bu buluşma aynı zamanda 3Dörtgen’in üç boyutlu yazıcı satış seçeneklerine sanal parayı eklemesini de müjdeliyor. Hali hazırda şimdiye kadar 3Dörtgen içinde bulunan kafede 20 TL’ye kadar olan ödemeleri Bitcoin ve Litecoin olarak da kabul eden şirket bu limiti kaldırarak Türkiye’de sanal para kullanımını artıracak bir yeniliğe imza atıyor.

Hem sanal para birimlerine hem de üç boyutlu yazıcılara ilgi duyanların ilgisini çekebilecek etkinlik tasarımcılardan öğrencilere, geliştiricilerden 3D yazıcı meraklılarına kadar her türlü teknoloji tutkununa kapılarını açıyor.

Katılımcılara üç boyutlu yazıcılarda üretilmiş çeşitli sürpriz ürünlerin hediye olarak dağıtılacağı üçüncü 3D Hubs buluşmasına katılmak için resmi Facebook etkinlik sayfasından biletinizi alabilirsiniz.

Online Bitcoin cüzdanları sunan bir şirket olan Xapo, Visa ve MasterCard geçen her yerde Bitcoin’lerinizi harcayabilmenizi sağlayacak bir debit kart geliştiriyor. İki ay içinde hayata geçmesi beklenen kart ile sanki hesabınızdan para çekiliyor gibi Bitcoin ile ödeme yapabiliyorsunuz.

Bilindiği gibi Bitcoin ile ödeme yaparken telefon ya da e-posta içindeki QR kodunu taramanız gerekiyor. Bu da pratiklikten uzak bir yöntem olduğu için kullanıcılar bunun yerine normal kredi kartlarıyla ödeme yapmayı daha çok tercih ediyorlar.

İşte Xapo, Bitcoin ile ödeme zorluğunu ortadan kaldırmak ve bu süreci hızlandırmak için ilk sanal para debit kartını sunmaya hazırlanıyor. Xapo kartı aynı bildiğimiz kredi kartı gibi bir numara, son kullanım tarihi gibi bilgiler içeriyor. Bu numarayı almak ücretsiz ancak plastik, fiziki bir kartınız olsun istiyorsanız bunun için 15 dolar gibi bir ücret ödemeniz gerekiyor.

Xapo kartı kullandığınızda, kart numarası Xapo tarafından kontrol ediliyor. Hesabınızda olan Bitcoin’e göre transfere onay verip vermemeye karar veren Xapo, eğer ödemenin yapılmasının önünde bir engel görmezse Bitcoin’lerinizi Bitstamp’te satıyor ve bu, satıcılara normal kredi kartlarında olduğu gibi normal ödeme olarak yansıyor.

Xapo, Bitcoin’in artık popüler ödeme sistemleriyle entegre olacak kadar bir olgunluğa ulaştığını gösterirken dünyanın ilk Bitcoin ile ödeme yapılabilen debit kartının piyasaya sürülmesiyle Bitcoin kullanımının artacağını tahmin etmek çok da zor değil.

Bitcoin ile ilk satışını Bitcoin Haber‘e yapan Zihni Müzik’in Akmar Pasajı içindeki mağazasından artık müzikseverler istedikleri albümleri ve diğer ürünleri Bitcoin karşılığında alabilecek. Zihni Müzik, bu açıdan Türkiye’nin ilk Bitcoin ile alışveriş yapılabilen müzik odaklı işletmesi olmuş durumda.

bugün bizim için tarihi bir gün; bitcoin ile ilk satışımızı gerçekleştirmek üzereyiz.

— zihnimuzik (@zihnimuzik) March 29, 2014

Türkiye’nin en eski müzik dükkanı olması sebebiyle geleneksel bir duruşu olmasını beklediğimiz Zihni Müzik, aslında ödeme sistemlerindeki son teknolojik gelişmeleri yakından takip ediyor. Bitcoin ile böyle tanışan Zihni Müzik aynı zamanda PayPal ile çalışıyor; Gittigidiyor ve Ebay üzerindeki çevrimiçi mağazalarından satış yapıyor.

Üstelik Zihni Müzik’in Bitcoin ile tanışması sanal para biriminin rekor kırıp tavan yapmasından önceki döneme denk geliyor. 2013 yılında henüz Bitcoin bu kadar popüler değilken sanal para biriminin parlak geleceğinin farkına varan Zihni Müzik’in sahibi Zihni Şahin Coinmap sitesine kaydını yaptırmış. Ancak ilgi görmeyeceğini düşündüğü için şu ana kadar ne online olarak ne de fiziki mağazasından Bitcoin ile satış yapmamış.

Bitcoin’in sadece büyük şirketler için değil, küçük ve orta ölçekli işletmeler için de geleceğini ve uygulanabilirliğini gösteren bu Zihni Müzik örneği, Türkiye’deki diğer işletmelerin de Bitcoin kabul etmeye yavaş yavaş ısınacaklarının ve Bitcoin’in Türkiye’de geleceği olduğunun bir işareti.

Kim olduğu merak edilen Bitcoin mucidinin Newsweek tarafından ortaya çıkarılması geçtiğimiz haftaların üzerinde en çok durulan konularından biriydi. Ancak derginin bu habercilik başarısı Dorian Satoshi Nakamoto’nun basına verdiği demeçlerle kısa bir sürede fiyaskoya dönüştü.

Bugüne kadar sanal paranın mucidinin Satoshi Nakamoto adlı bir Japon olduğu öne sürülse de, bunun bir takma isim olup olmadığı ve mucidin gerçekten bir Japon olup olmadığı bilinemiyordu. Newsweek muhabiri Leah McGrath’in iki aylık araştırma yaparak elde ettiğini öne sürdüğü bilgiye göre Bitcoin mucidi Satoshi Nakamoto, ABD vatandaşlığı da bulunan 64 yaşında altı çocuk babası bir fizikçiydi.

Haberin yayınlanmasının ardından iddiaları reddeden Nakamoto’nun resmi açıklaması da bugün Twitter’da ortaya çıktı. Reuters’ten Felix Salmon Twitter hesabından Nakamoto’nun 17 Mart 2014 tarihli açıklamasını paylaştı. İfadelerine adını temizlemek için bu resmi açıklamayı yaptığını belirterek başlayan Nakamoto, Bitcoin’in icadı, oluşturulması ve diğer süreçlerinde kesinlikle yer almadığının altını çizdi.

Dorian Nakamoto official statement/denial. Very interested to see how @newsweek @truth_eater @jimpoco respond. pic.twitter.com/wfCyK1dQ48

— felix salmon (@felixsalmon) 17 Mart 2014

Hakkında çıkan Newsweek haberini koşulsuz olarak reddeden Nakamoto, açıklamasında elektrik mühendisliği ve bilgisayar programcılığı geçmişi bulunsa da her iki alanda da 10 yıldır herhangi bir işte çalışmadığını söylüyor. Nakamoto 2013 yılından bu yana mali sorunları nedeniyle internet bağlantısının bile bulunmadığını da ekliyor.

Helal Bitcoin olarak tanımlayabileceğimiz Allahcoin’in amacı Müslüman Kardeşliği’ne finansal destek sağlayabilecek bir maden algoritması geliştirmek. Zira her üretilen Allahcoin birimi için %10’luk bir tutar Müslüman Kardeşliği’ne yardım olarak gidiyor ve  İslam dinini öğretmek, hastaneler kurmak ve dünya çapında şeriat yasalarını tanıtmak için bu vakıf tarafından kullanılıyor.

Allahcoin’in madenciliği ve kullanımına gelirsek Allahcoin, Bitcoin ile aynı protokolleri kullanıyor. Bitcoin’den daha hızlı işlem onaylama imkanına sahip olduğu söylenen Allahcoin’de bu süre 2.5 dakikayken hafıza kartlarında skript bazlı algoritmalar kullanılmasıyla dikkat çekiyor.

Allahcoin 84 milyon para birimi üretmeyi planlıyor ve bunu İslam’ı yaymak için yaptığını söylüyor. İslam ile materyalizm ne kadar örtüşüyor tartışılır ama Allahcoin’in arkasındaki kişilerin İslam’ı kullanarak Bitcoin’in popülaritesinden ve karlılığından yararlanmaya çalıştıkları kesin gibi.

Şu sıralar Bitcoin’in mucidinin kim olduğu tartışıladursun popüler sanal biriminin rakipleri ve benzerlerinin sayısı her gün artıyor. Helal Bitcoin Allahcoin ile de tanıştığımıza göre Bitcoin’e rakip dijital para birimlerini derlediğimiz yazıdan diğer alternatif sanal para birimlerine göz atabilirsiniz.

Bitcoin kazı havuzlarından Ghash.io dünyanın dört bir yanındaki bitcoin madencilerinin tüm programlama gücünün %45’ine erişti. Bu da gelecekteki işlemlerin kayıtlarını keyfi olarak değiştirerek bitcoini kırıp geçirmek için gereken %51’lik orana sadece %6’lık bir pay kalması demek. Sonuç en azından var olan “coin”lerin iki katı harcanmasına ve bitcoin’in bir para birimi olarak kullanışsız hale gelmesine yol açabilir.

İşi bağlamına oturtmak gerekirse: Yarın tek bir şirketin tüm dolarlarını iki katına çıkardığını ve sonra da hisse alma çılgınlığına kapıldığını hayal edelim. Böyle bir eylemin ABD Dolar’ının kredisini düşürdüğünü, yani güvenilirliğini sarstığını söylemek durumun vahametini açıklamakta yetersiz kalacaktır. İşte bitcoin’i bekleyen hazin son da bu gibi görünüyor.

Ne var ki Ghash.io’nun yayınladığı basın bülteni kendilerinin de parçası olduğu Bitcoin dünyasına zarar vermemek için %51 barajını aşmamaya çalıştıkları ve gerekenleri yaptıkları yönünde. Havuzlarına yeni madenciler almayı geçici bir süreliğine durduracaklarını belirtiyor ve hali hazırda var olan kullanıcılarını diğer havuzlar aracılığı ile madencilik yapmaya sevk edeceklerini de ekliyor. Bunun üzerine Bitcoin Ghash.io’nun ürkütücü başarısında bitcoin adına bulduğu daha büyük bir soruna dikkat çekiyor: para biriminin güvenilirliğinin temelinde yatan madenciliğin neredeyse örneği olmayan bir biçimde merkezileşmesi… Özetle: Yeni bir kartelimiz daha olabilir.

Bitcoin’e adanmış popüler tartışma platformları Ghash.io’nun tehlikeli yükselişiyle ilgili yorumlar ve haberlerle çalkalanıyor.

Reddit’in bitcoin sayfası. Reddit

Reddit’teki bitcoin-severlerin etkisi Ghash.io’nun gücünün 7 saat içinde %38’e gerilemesine yol açtı. İnsanların tepkiler doğrultusunda kolektifi terk etmeye başladıkları düşünülüyor. Bu olaylar, İsrafil’in borusunu ensesinde duyan Bitcoin’in uzun dönemde yaşayacağı sorunların bir provası oldu diyebiliriz.

Peki Bitcoin Nasıl Çalışıyor?

Zor ötesi matematik problemleri çözerek bilgisayarınızda “maden” arıyorsunuz. Süreçte yeni bitcoinler üretmek için bitcoin’i çalıştıracak işlem altyapısını yaratmanız gerekiyor. Dışarıdan bakıldığında, açık kaynak bir dünyada “ne kadar ekmek o kadar köfte” gibi görünen adil bir düzenin içindesiniz. Birçok farklı insan bitcoin yazılımını çalıştırarak ve matematik dehası gerektiren problemleri çözerek bitcoin toplamaya çalıştığı için, bitcoinciler işlerini garantiye aldıklarından emindiler; çünkü bitcoin ağı sayısız farklı bilgisayar arasında dağılmış durumdaydı. Bitcoin “Ağın %50’si dürüst bitcoin madencileri tarafından sahiplenildiği sürece bitcoin transfer kayıtlarında kötücül saptırmalar gerçekleşmeyecek” fikrine dayanıyor.

Ancak bitcoin kullanıcıları havuzlarda birleşiyorlar ve tek bir süper-bilgisayar haline gelebiliyorlar. Havuzun parçası olmak demek o havuzun karını paylaşmak demek-ki bu da bireysel madencilerin için daha düzenli bir gelir akışı anlamına geliyor.

Ghash.io tarafından gelen son haberler ise birinin Bitcoin Dice adındaki kumar sitesinde çoktan aynı bitcoinleri iki kere harcamaya çalıştığı yönünde olunca gerçek olsun olmasın anlıyoruz ki birileri bitcoini yatırım aracı olarak kullanarak organizasyonun geleceğini tehdit etme pahasına ceplerini doldurma derdine düşebilir. Aslında geçtiğimiz Kasım’da Cornell’in bilgisayar bilimcileri bitcoini %51’den çok daha ucuza ele geçirmenin mümkün olduğunu belirtmişlerdi. Hatta yeterli oran %33 civarında-ki Ghash.io gerilemiş olsa bile bu sınırın üzerinde kalıyor. Para birimlerinin varlıkları güvenilirliklerine dayanır. Eğer bitcoine duyulan güven sarsılırsa bitcoinin yaratacağını vaat ettiği dünya da en az şimdiki kadar korkunç bir hal alacaktır. Bitcoin vahşi kapitalizmi bir kaya gibi omuzlarında taşıyan toplumların hayal ettikleri eşit yaşam haklarına sahip oldukları “insanca” bir düzene geçiş dönemleri ise haberler olumlu; çünkü huzurlu ve mutlu bir yere ulaşmak için kendimizi ne hallere de düşürdüğümüz sistemlerin çökmek zorunda olduğunu bir daha görmüş olacağız.

Son dönemde büyük yükselişe geçen ve içinde dev Çinli şirketlerin de olduğu birçok irili ufaklı işletmenin bir ödeme yöntemi olarak kabul etmeye başladığı Bitcoin’i ilk kabul eden büyük oyun şirketi böylelikle Zynga oldu. Reddit üzerinden Bitcoin ödemelerini test ettiğini duyuran Zynga, FarmVille 2, CastleVille, ChefVille, CoasterVille, Hidden Chronicles, Hidden Shadows ve CityVille gibi en fazla bilinen ve oynanan oyunlarında kullanıcıların Bitcoin karşılığında oyun içi satın almalar yapmasını sağlayacak.

Bunun için en büyük Bitcoin hizmet sağlayıcılarından BitPay ile işbirliği yapan Zynga şimdi her ne kadar sınırlı oyun üzerinde Bitcoin ödemelerini test ediyor olsa da ilerleyen zamanlarda bunu diğer oyunlara yayması beklenebilir. Zira Zynga ödeme transferlerinde daha az maliyetli olan Bitcoin ile finansal durumunu düzeltmek ve oyun içi satın alma yapan kullanıcı sayısını artırmayı hedefliyor.

Diğer yandan masaüstünden çok mobilde özellikle iOS cihazlarda popüler olan Zynga oyunlarında Bitcoin kullanılmasının Apple tarafından nasıl karşılanacağı merak konusu. Nitekim Apple uygulama içi ödemelerde Bitcoin’e sıcak bakmadığını Coinbase’in Bitcoin uygulamasını App Store’dan kaldırarak açıkça belirtmişti.

Bunun yanı sıra Zynga’nın Bitcoin ile ödeme kabul eden şirketler arasına katılması ise son zamanlarda dalgalanma döneminden geçen Bitcoin’in fiyatını yeniden 1000 dolar barajının üzerine çıkardı. Her ne kadar Zynga kullanıcılarının birçoğunu kaybetse ve mali açıdan altın döneminden çok uzak olsa da en son FBI’ın Silk Road’a yaptığı operasyon ve Çinli şirketlerin Bitcoin’i yoğun olarak kullanması ile rekor kırarak değerini 100o dolar üzerine çıkaran Bitcoin, oyun şirketinin bu popülaritesinin meyvelerini topluyor gibi gözüküyor.

Geçtiğimiz günlerde değerini 1000 doların üzerine çıkararak şimdiye kadarki en yüksek seviyesine ulaşan Bitcoin’in bu yükselişinde ödeme birimi olarak Bitcoin’i kabul eden yasadışı ürünler satan Silk Road’a yapılan FBI operasyonları ve özellikle Çinli büyük şirketlerin devletin elinin uzanmadığı tek para birimi olan Bitcoin’i tercih etmesi yatıyor. İşte Bitcoin’in adını sık sık gündeme gelmesinde ve bir anda tüm dünyanın “neymiş bu Bitcoin?” diye ayaklanmasında bu sebepler varken Bitcoin kabul eden şirketlerin sayısı da artmaya devam ediyor. Hatta geçtiğimiz haftalarda Kıbrıs’ta bir üniversitenin harç parasını Bitcoin ile almaya başladığını duyurması ile bu dijital para birimi eğitim sektörüne bile girmiş durumda.

Bitcoin globalde bu kadar ses getirirken dünyanın ikinci Bitcoin ATM’sinin Türkiye’de açılmasıyla da Türk girişimcileri ve şirketler de bundan nasıl faydalanacaklarını düşünmeye başladılar. Her ne kadar BDDK, Bitcoin’in kanun kapsamında olmadığını açıklasa da isimlerini duyurma peşindeki Türk şirketleri Bitcoin’i bir PR malzemesi olarak kullanmaya başladı bile.

Türkiye’de bir PR yöntemi olarak Bitcoin

“Bitcoin ile ödeme kabul eden ilk ajans/e-ticaret sitesi/uygulama/eczane/…” gibi ifadelerle basına sunulan basın bültenlerinin medya tarafından ilgi görmesi nedeniyle şirketler kendilerine ekstra bilinirlik sağlayabiliyor.

Ancak Türkiye’deki tüketiciler daha henüz yeni yeni kredi kartı ile ödeme yaparken yaşadıkları güvenlik çekincelerini üstlerinden atarken ve hala birçoğu online alışveriş yapmada kendilerini güvende hissetmezken Bitcoin ile ödeme yapmak bu tüketicilere ne kadar çekici ve doğru geleceği büyük bir soru işareti.

Büyük global şirketler için Bitcoin daha mantıklı bir tercih olabilecekken küçük ve orta ölçekli şirketlerin Bitcoin ile hedef kitlelerine hitap etmeleri zor gözüküyor. Bu açıdan Bitcoin ile ödemenin bu şirketlere herhangi bir yararı olmayacağı belirginken “Bitcoin kabul eden ilk Türk ajans/e-ticaret sitesi/uygulama/eczane/…” sloganıyla kendini öne çıkarma ve adını duyurma amacı güden şirketlerin cin fikirli bir PR yaklaşımı belirlediğini söylemek mümkün.

Adını bu aralar sıkça duysak da Bitcoin tek dijital para birimi değil. Devletlerin üzerinde yetki ve kontrole sahip olmadığı bu sanal para birimleri Bitcoin’in popülaritesinin gölgesinin altında kalsa da ve çoğu kişi tarafından adları bile duyulamamış olsa da piyasadaki varlıklarını sürdürmeye devam ediyorlar.

Bitcoin’e yatırım yapmayı düşünenlerdenseniz bu dijital para birimlerini de bir gözden geçirmenizde fayda var.

Litecoin

Bitcoin gibi açık kaynaklı bir dijital para birimi olan Litecoin de son aylarda değerini yükseltmesiyle dikkat çekiyor. Litecoin, Bitcoin protokolü üzerine kurulu olsa da madenciliğinde üstün bir bilgisayar gücü gerektirmemesiyle ondan ayrılıyor. Böylelikle Litecoin’ler algoritmaları sayesinde standart bilgisayarlardan kolaylıkla üretilebiliyor.

Namecoin

Yine açık kaynaklı bir sanal para birimi olarak karşımıza çıkan Namecoin, insanların anlayabileceği siteleri makinelerin de anlayabileceği bir forma dönüştüren bir DNS protokolü üzerine kurulu. Kendi DNS’i üzerinden çalışan Namecoin böylelikle normal internet ağı dışında da var olabiliyor. Şu anda piyasada 21 milyon Namecoin olduğu biliniyor.

Feathercoin

Henüz Nisan ayında piyasaya adım atan Feathercoin zor madenciliği ile tanınsa da güvenlik açısından daha fazla önleme sahip. Diğer dijital para birimlerinin tersine güncellemeler yayınlamakta oldukça bonkör olan Feathercoin, sürekli yeni özellikler ve iyileştirmelerde bulunarak kendini geliştiriyor.

Primecoin

Madenciliğinde tamamen farklı bir matematik temeli kullanan Primecoin bu açıdan Bitcoin’den ayrılıyor. Ayrıca Primecoin’in madenciliğinin Bitcoin’den çok daha zor olduğu biliniyor.

Megacoin

Şu an piyasada 42 milyon Megacoin’in bulunduğu bilinirken bir Megacoin’in fiyatı 0,50 dolar civarında seyrediyor. Henüz birkaç aydır piyasada var olan Megacoin’in madencilik modeli Bitcoin’den pek fark taşımıyor.

Novacoin 

Temeline güvenlik şemaları yerleştirerek diğerlerinden ayrılan Novacoin piyasadaki adet sayısıyla diğerlerinin çok üstünde. Şu anda 2 milyar Novacoin’in piyasada olduğu bilinirken bu durum Novacoin’in diğerlerine göre piyasada daha çok değer iniş-çıkışları yaşamasına sebep oluyor.

Infinitecoin

Haziran ayında piyasaya adım atan Infinitecoin madencilik zorluğu ve üretilebilen adet açısından diğerlerinden daha farklı bir konumda.

Quark Coin

En yeni Bitcoin alternatiflerinden olan Quark Coin temeline şifrelemeyi yerleştirerek güvenlik açısından öne çıkıyor. Zira Quark Coin altı farklı algoritma kullanarak dokuz ayrı şifreleme turundan geçerek işi biraz abartmış durumda.

Peercoin

Şu sıralar güvenlik açığı ile de gündeme gelen ve Bitcoin’in tersine daha güvenli madenciliği ile öne çıkan Peercoin, alternatif dijital para birimleri arasında piyasa değeri açısından dördüncü sırada yer alıyor.

BDDK’nin resmi web sitesinden yayınlanan duyuruda, 6493 sayılı ‘Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’u gereğince ödeme veya elektronik para kuruluşu kategorisine dahil edilebilecek olan kuruluşların ilgili yönetmeliğin yayınından itibaren 1 yıllık süreçte gerekli izinleri almasının ve uygulamalarını hükümlere uygun hale getirmesinin zorunlu olduğu hatırlatılıyor.

Kurum ayrıca son dönemde vergi kaçırma ve kara para aklama suçlarının merkezi haline gelmeye başlayan Bitcoin sisteminin herhangi bir resmi ya da özel kuruluş tarafından ihraç edilmediği ve söz konusu Kanun çerçevesinde gözetim ya da denetimi mümkün görülmediğine dikkat çekiliyor.

Açıklamada Bitcoin’in barındırdığı tehlikeler ise şu sözlerle açıklanıyor:

“Diğer taraftan, Bitcoin ve benzeri sanal paralar ile gerçekleştirilen işlemlerde tarafların kimliklerinin bilinmemesi, söz konusu sanal paraların yasadışı faaliyetlerde kullanılması için uygun bir ortam yaratmaktadır. Ayrıca Bitcoin, piyasa değerinin aşırı oynak olabilmesi, dijital cüzdanların çalınabilmesi, kaybolabilmesi veya sahiplerinin bilgileri dışında usulsüz olarak kullanılabilmesi gibi risklerin yanı sıra yapılan işlemlerin geri döndürülemez olmasından dolayı operasyonel hatalardan ya da kötü niyetli satıcıların suistimalinden kaynaklı risklere de açıktır.”

BDDK’nın uyarı nedenlerinden biri olan denetimsizlik konusu şu anda Bitcoin’i devletler karşısında en çok zorlayan konuların başında geliyor. Zira bilindiği gibi Silk Road’un kapatılmasının da dahil olduğu süreçte vergi kaçırma ve kara para aklama nedeniyle Bitcoin ticareti yapan 22 site teknik inceleme altında.

Diğer yandan açıklama her ne kadar uyarı niteliği taşısada Bitcoin’in Türkiye’deki hızlı ilerleyişine önemli bir darbe vuracak gibi görünüyor. Nitekim Bitcoin ile ödeme seçeneğini kullanmaya başlayan bazı e-ticaret siteleri açıklama sonrası sistemi kaldırdıklarını duyurdu.