TheNextWeb‘te de yer bulan haberde Ağustos ve Eylül ayları arasında, Internet Explorer ve Firefox sadece %0.03’lük bir büyüme kaydedebildiğini görüyoruz. Chrome %0.27 pay kaybederken, Safari ise %0.16’lık büyüme kaydetti.

%53.63 ile pazarı domine eden Internet Explorer’ın IE 10 ve Windows 8 ile hakimiyeti koruyup koruyamayacağı merak konusu. IE 9 geçtiğimiz ay %1.05 puan kazanarak pazarın %19.45’una sahipken, IE 8 %1.18 puan kaybederek %25 derecesinin altına düştü fakat yine de dünyadaki en popüler web tarayıcısı.

IE 7 %0.20 oranında kullanıcı kaybederken şaşırtıcı olsa da IE 6 %0.30 puan kazandı. Web tasarımcıları IE6’nun %5 sınırının altına düşmesini sabırsızlıkla beklerken IE 6 %7 civarlarında seyretmeye devam ediyor.

%20.08’lık payı ile Firefox pazarın beşte birine hakimiyetini sürdürüyor.Görünen o ki Firefox 15 Mozilla’nın pazar payında önemli bir fark yaratamadı.

Firefox 15 geçtiğimiz ay %10.04’lık puan artışıyla pazarın %10.91’ini domine etti. Firefox 14 %9.52, Firefox 13 ise %0.48, Firefox 12 ise %0.14 puan kaybetti.

%18.86’lık pazar payıyla Chrome, Firefox’u çok yakından takip ediyor. Chrome 22, Chrome’a Mozilla’yı yakalamasında yardımcı olacak gibi gözüküyor. Kullanıcılarının çoğunluğunun Chrome 22’ye geçmasi ise çok uzun süreceğe benzemiyor.

Henüz bir aydan az süredir piyasada olması sebebiyle Chrome 22 sadece %.1.77’lik bir büyüme elde edebildi.Chrome 21 %0.14, Chrome 20 %1.46, Chrome 19 ise %0.07’lik düşüş kaydetti.

Bu yıl sona ermeden IE9’un IE8’i, Chrome’un Firefox’u geçmesi ve  IE10’un ciddi bir büyüme göstermeye başlaması bekleniyor.

Firefox 15’te tasarım ve görsel anlamda belirgin değişikliklere sahip değil. Yeni sürümde daha çok performans ve verimliliğe odaklanan Mozilla, Firefox 15’te güncelleme sistemini yenileştirmiş. Yeni güncelleştirme özelliği sayesinde Firefox, arka planda  güncellemeleri yükleyecek, uygulayacak, ve bir sonraki kez tarayıcınızı açtığınızda yenileriyle değiştirmiş olacak. Böylece sık sık kullanıcıların karşına çıkan “Firefox güncellemelerinizi yüklüyor ve kısa süre sonra  başlayacak”  ibaresi ortadan kaldırılmış oldu.

Aslında bu özellik yeni değil, Google Chrome da aynı şekilde işliyor. Bundan böyle Mozilla’nın tarayıcısı da aynı Chrome’un yaptığı gibi kendi kendini güncelleyecek. Diğer yandan Firefox 15’te işlemcideki yük grafik kartına kaydırılarak azaltılmış ve fotoğraf yükleme konusunda ciddi bir performans artışı sağlanmış. Ayrıca yeni Firefox’un açılış hızı da önceki versiyonlara nazaran oldukça etkileyici.

Firefox 15’a dair değişikliklerin resmi listesi henüz yayınlanmasa da beta liste yeni sürüm hakkında yeterli bilgiyi veriyor:

• Yeni: Hazırlayıcı native PDF desteği (Aurora/Beta)
• Yeni: SPDY networking protokol desteği  v3.
• Yeni: WebGL özellikleri (daha iyi performans için sıkıştırılmış doku gibi)
• Değişiklik: Add-on’lar için optimize edilmiş bellek kullanımı
• Geliştirici: JavaScript hata ayıklayıcı
• Geliştirici: Inspector’a eklenmiş yeni taslak görünümü
• Geliştirici: The CSS kelime kesinti özelliği
• Geliştirici: Çok detaylı etkinlik planlayıcı
• Geliştirici: Web  geliştiriciler için sitelerin  masaüstü ve mobil görünümleri  arasında uyumlu tasarım araçları.
• HTML5: Opus audio codec için native destek

StatsCounter’ın Temmuz 2012’de yayınladığı araştırma sonuçlarına göre Opera tarayıcı pazarında toplamda %1.72’lik bir dilime sahip olduğu bunun nedeninin ise masaüstü tarayıcısı olarak tercih edilmediği ortaya konmuştu. Dünya genelinde yapılan aynı araştırmada Google Chrome’un %33.81 ve Microsoft İnternet Explorer’ın ise %32.04 lük bir payla ilk iki sırayı paylaştığı vurgulanmıştı.

Öyle görünüyor ki Opera yöneticileri mobildeki kullanım alışkanlığını bir avantaj olarak kullanın yanı sıra en çok kullanılan arama motorunu da tarayıcının varsayılan arama motoruna ekleyerek kullanıcılara daha iyi bir deneyim yaşatma amacında. Norveç şirketi olan Opera’dan yapılan açıklama ise şirketin hedefleri arasında önceliğin mobil cihazlardaki liderliği korumak ve Opera Mini’yi daha da geliştirmenin ilk amaç olduğu vurgulandı.

Google’ın Chrome web tarayıcısına sahip olmasına ve Chrome’un mobil versiyonunu yayınlamasına rağmen Opera ile 2014 yılına kadar yapmış olduğu anlaşmanın nedeni Opera Mini’nin mobil tarayıcı lideri olması ve Chrome’un henüz bu sektörde istenen sayıda kullanıcıya ulaşamaması ve mobil reklam gelirlerini arttırmak olarak gösteriliyor.

Geçtiğimiz hafta bir takım yenilikleri resmi internet sayfasından duyuran Mozilla, henüz prototip aşamasında olan yeni iPad tarayıcısı Junior ile ilgili bazı bilgileri de paylaştı. Junior hakkında oluşan ilk intiba, tarayıcının yenilikçi bir anlayışa sahip olduğu ve mobil internet tarayıcılarının sunduğu deneyimi bir adım öne taşıyacağı yönünde.

Bir webkit tarayıcısı olan Junior’da arama çubuğu ve sekme bölümü bulunmuyor. Mozilla bunun yerine Junior’da daha basit bir mekanik ve arayüz kullanmayı tercih etmiş. Geliştirilen tarayıcıda sadece üç adet düğme mevcut. Kullanıcılar, ileri, geri ve basıldığında geçmişte girilen sitelerin listesini, yer imlerini ve arama çubuğunu gösteren artı tuşunu kullanarak internette gezinebilecek.

Mozilla’nın Junior’da üzerinde durduğu konulardan biri ise kişiye özel tarayıcı konsepti. Kullanıcıların iPad’lerini arkadaş ve aile fertleriyle paylaştığı durumlar için geliştirilen bu özellikte, güvenlik nedeniyle kullanıcılar hesaplarına şifreleriyle girecek. Bu sayede her kullanıcının internet geçmişi sadece kendisi tarafından görüntülenebilecek.

Mozilla Junior’un yakın bir gelecekte çıkması beklenmiyor. Bu yeni tarayıcı için şimdilik geliştirilme aşamasında ve belirtilene göre kimi eksiklikler ile eklenecek bazı özellikler konusunda henüz net kararlar verilmiş değil. Ancak Junior’u merak edenler, aşağıdaki Mozilla’nın sunumunu izleyebilirler.

Pocket-link‘in ilk defa ortaya attığı iddiaya göre Facebook ve Opera yetkilileri çoktan masaya oturmuş.

Facebook imzalı tarayıcının kullanıcılara sosyal ağ için eklentiler sunması ve (tabii ki) Facebook’un kullanımını kolaylaştıran özellikler (menüler, Facebook’a bağlan düğmesi) bekleniyor.

Opera, Facebook için çok yerinde bir tercih. Google, Microsoft ve Apple’ın sahibi olduğu tarayıcılarından sonra Firefox’un ardından ikinci en popüler bağımsız tarayıcı olan Opera aynı zamanda Mini Opera ürünü ile mobil tarayıcılar arasında en çok tercih edilen ürün.

TheNextWeb’in farklı kaynaklardan aldığı bilgilere göre ise Opera ekibi satış için belirli firmalarla görüşme içerisinde. İçeriden alınan bilgilere dayandırılan haberde şirketin işe alımları durdurduğu ve satış görüşmelerin başlandığı bildiriliyor. Ancak bu isimler arasında Facebook’un olup olmadığı bilinmiyor.

Facebook, Opera’yı satın alması durumunda, hem mobil hem de masa üstünde tarayıcı üzerinden sosyal ağı kullanan üyelerine bir ürün sunmuş olacak. Bununla birlikte 900 milyon üyeye sahip Facebook imzası ile kullanıcılara sunulacak olan bir tarayıcı, Opera’nın halihazırda pazarda sahip olduğu pay ile birleştiğinde Chrome, Internet Explorer ve Firefox’un ilk üç sırayı paylaştığı tarayıcı pazarına dördüncü isim olarak katılabilir.

Tarayıcı planları Facebook’un aktif kullanıcı sayısını arttırmanın yanı sıra internetin merkezi olma hedefinin de bir sonucu. Kendisine rakip olarak belirlediği Google’ın egemeni olduğu bir pazara giriş yapmayı planlayan Facebook, rekabeti bu alana da taşımayı planlıyor.

Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Facebook tarayıcısı olsa kullanır mısınız?

Tabi bu sonuçların kesin olduğunu açıklamak mümkün değil. Bazı araştırmalar halen Firefox’un önde olduğunu gösteriyor, bazıları ise Chrome’un ciddi bir yükselişte olduğunu savunuyor.

Rekabet kızışıyor, dolayısıyla yalnızca tarayıcı performansı değil kullanıcılar üzerinde oluşturulan marka algısı da önemli bir hale geliyor. Örneğin Internet Explorer’ın marka algısının dipte olduğunu, Chrome’un ise epey pozitif bir konumda olduğunu varsayabiliriz.

Son yıllarda internet ve sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla markaların, ünlü reklam oyuncularından ziyade tüketicilerinin hikayelerini yine tüketicilere sunarak (testimonial) marka algısı yaratmaları moda oldu. Testimonial ya da görgü tanıklığı diye anlatabileceğimiz bu yöntem ile kullanıcıların memnuniyeti ve markaya bağlılığı veri olarak kaydediliyor ve yine tüketiciye sunuluyor ki aynı bağlılık farklı tüketicilerde de oluşabilsin.

Tabi bu yöntemin makbul olanı para karşılığı tüketici hikayeleri ortaya çıkarmak değil, tüketicilerin bu hikayeleri kendiliğinden (ödüllü yarışmalar ile de olabilir) iletmelerini sağlamaktır. Bu yöntem ile “lovemark” diye tabir edilen yine son zamanların popüler olan algısı oluşturulmak istenir. Örneğin Nutella birçokları için bir “lovemark”tır.

Firefox da aşağıda ayrıntılarını okuyabileceğiniz ödüllü video yarışması ile aslında testimonial işini deniyor. Habere göre Firefox’un hikayesini anlatacak en başarılı videolar pazarlama kampanyalarında kullanılacak.

Ancak ortada birkaç hata var.

Firefox Flicks ismindeki video yarışmasına dair bilgi edinmek için ilgili sayfaya geldiğimizde uzunca bir metin ile karşılaşıyoruz. Metnin uzun olması testimonialda bulunmak isteyenin (neticede testimonial gönüllü işidir) ilk kertede canını sıkabilir. Ama durum bunu gerektiriyorsa da okuyacaksınızdır, çare yok.

Ama ne yazık ki Firefox Flicks bilgilendirme metni sürekli kendini tekrar eden, bununla yetinmeyip yarışmacıya neyi, nasıl yapması gerektiğini en ince detayına kadar dikte eden ve bir de Google Translate eseri olmasa da Türk kullanıcısının algısına ters düşecek bir perspektiften (örnek: “eğlenmenize bakın!”) brifing veriyor.

Bu noktaya kadar gelen okuyucuların testimonial konusuna ilgi duyduğunu farz ediyorum.

Firefox Flicks’in proje metnine geri dönelim. Sayfanın ilk kısmı gayet başarılı. Projenin “açıklama”sında Firefox’un kullanıcıların sorunlarına nasıl yardımcı olduğunu, “proje özeti”nde yarışmanın Firefox’u dünyaya tanıtma amacını, “hedef” kısmında hangi sorunlara odaklanılacağını, “mesajınız kime” bölümünde hedef kitleyi ve devamında ise videoyu hazırlamak için nelerin gerekli olduğunu (Firefox logosu gibi) ve bunlara nasıl ulaşılabileceğini öğreniyoruz. Buraya kadar gayet güzel, olması gerektiği gibi.

İşte metnin bundan sonrası kendini tekrar etmeye ve bütün projeyi testimonial ruhundan sıyırıp markanın yarışmacıyı ve tüketiciyi zorladığı bir yarışma kimliğine döküyor (parantez içindekiler benim yorumlarımdır):

Hissettirilmesi istenenler:

Videonuz kurumsal olmaktan ziyade daha halka yakın olmalı, Mozilla’nın kâr amacı gütmeyen ve kamu yararına çalışan bir kuruluş olduğunu yansıtmalı (bu nokta metnin ilk kısmında hali hazırda birkaç kez tekrarlandı).

İzleyiciyi, Mozilla Firefox hareketinin bir parçası olmaya teşvik etmeli (bu da defalarca söylendi, tamam, parçası olacağız).

Bizi farklı kılan şeyleri, Firefox’u indirmenin web’i ve dünyayı nasıl daha iyi hâle getirdiğini anlatmamıza yardımcı olmalı (dünyayı daha iyi hale getirmek, reklamcılık 101?).

TARZ

Sıra dışı, çekici, dürüst, insancıl, akıllıca, kendinden emin (bunları biz söyleseydik keşke, kendisinin çekici olduğunu söyleyen çekici bir insan gördünüz mü hiç?)

YÖNERGELER:

Risk almaktan çekinmeyin, ama markamıza saygı gösterin. Örneğin, lütfen kötü bir izlenim vermemize yol açmayın (videoyu siz çekin isterseniz?).

Filminiz ürün düzeyinde değil, marka düzeyinde olmalıdır. Ürün özelliklerinden bahsetmeniz gerekmez. Firefox’un ve Firefox felsefelesinin sizi nasıl hissettirdiğinden bahsedin.

Filminiz eğlenceli ve mizahi olabilir, ama insanları bize çekmesi de önemli (okey, çok yakışıklı ve güzelsin firefox, tamam).

Testimonial ortaya çıkarma ve lovemark olma süreci gibi tüketicinin birincil öneme sahip olduğu stratejilerde markanın öncelikli yapması gereken şey tüketiciyi serbest bırakmaktır. Ayrıca eğer Firefox’un bu kampanya ile yaptığı gibi marka proaktif bir rol oynarak tüketiciyi harekete geçirmeye çalışıyor ise markanın ipleri tutarken germemesi, tüketiciyi yönlendirirken boğmaması gerekir.

Ayrıca o kadar brief hazırlayıp ödüllerin ne olacağının belirtilmemesi, yalnızca “büyük” ödüller olacağının yazılması büyük komedi olmuş sevgili Firefox. Samimi olduğunuz muhakkak ancak bu kadar uzun bir dikte yazısının ardından, kullanıcı hangi ödüller karşılığında bu kadar zahmete gireceğini öğrenebilmeli.

Not: Testimonial kelimesini ısrarla İngilizce olarak yazdığım için okuyucuların affını istiyorum. Bu terim yine yabancı kaynaklı olduğundan dolayı yerine getirilebilecek “tanıklık” ifadesi kelimenin tam anlamını vermeyi başaramıyor. Belki kavramın içi yakın zamanda Türkçe algılayışta da dolmuş olur, o zaman testimonial demekten vazgeçeriz.

Firefox 3.5 ile 4 arasında yaklaşık iki yıllık bir zaman dilimi bırakıldığı göz önüne alınırsa 4 ve 5. sürümler arasındaki dört aylık periyodun kısalığı epey şaşırtıcı diyebiliriz. Mozilla 2011 planlarına göre yılın sonunda Firefox 7 kullanıma sunulmuş olacak.

Firefox 5’in dizaynında önceki versiyona nazaran büyük değişiklikler olacağı bekleniyordu ancak Mozilla bu değişiklikler için sonraki versiyonları bekliyor olmalı çünkü yeni sürümde dizayn olarak çok önemli bir değişiklik göze çarpmıyor. Ek olarak teknik anlamda da iki versiyon arasında büyük farklılıklar bulunmuyor ancak daha hızlı bir Firefox için optimizasyonlar yapıldığını söyleyebiliriz.

Yeni versiyondaki ufak yeniliklerden özellikle web standartlarına getirilen uyum göze çarpıyor. HTML5, XHR, canvas, MathML ve SMIL ve JavaScript standartlarıyla daha uyumlu bir Firefox 5 kullanacağız. Daha önemlisi ise, her zaman iddia ettikleri ve başardıkları gibi, Firefox 5’in önceki versiyonlardan daha hızlı görüntüleme sunacağı. Detaylar için Mozilla’nın ilgili sayfasına uğrayabilirsiniz.

Chrome, Firefox ve IE arasındaki rekabetin artmasıyla her bir tarayıcı daha hızlı bir şekilde versiyon güncelliyor ve böylece yeni standartlara uyum sağlayarak hızını kaybetmemeyi amaçlıyor. Bu rekabetten karlı çıkacak olan bizler de yeni versiyonları merakla beklemeye devam ediyoruz.

Bu zamana kadar web sitelerine girebilmek için kullandığımız adres çubuğu internet tarayıcılarının en önemli özelliklerinden biri olmuştu.  Ancak hem Google Chrome hem de Mozilla Firefox en son kararlı sürümlerinde URL çubuğunu kullanımını terk etmeyi düşünüyorlar.

Zaten Google, Chrome’da web içeriklerinin görünümü artırmak ve yer kazandırmak için gereksiz özellik ve birleştirilmiş butonları ortadan kaldırmış, Mozilla ve Microsoft da özellik azaltarak bu minimal trendi takip etmişti. Yani tarayıcı dünyasının büyük oyuncuları şık bir arayüz oluşturabilmek için sıraya geçip önceden geliştirdikleri özelliklere veda ederek bunu bir adım ileriye taşımaya karar verdiler.

Google, URL çubuğunu kaldırma yönündeki düşüncesini ilk kez Şubat ayında dile getirmişti. Chrome 13’ün Canary versiyonunda aktif edilen özelliği, kullanıcı dilerse URL çubuğunu gizleyebiliyor. Gezilen sekmenin üzerine tıklandığında URL çubuğu geri geliyor. Eğer fare ile çubuğun dışına çıkarsanız ya da adres girmediğiniz zaman çubuk tekrar ortadan kayboluyor. Bu sayede 30 piksellik bir alan kazanılıyor ki netbook ve tabletler için azımsanamayacak bir rakam.

Mozilla ise Firefox 4-5 için URL çubuğunu ortadan kaldırmayı amaçlayan ‘Less Chrome HD-1’ adında deneysel bir eklenti geliştirdi. Chrome’daki çubuk özelliğinin yanı sıra fare ile ekranın üzerine gelindiği zaman adres çubuğu otomatik olarak görünüyor.

İnternet tarayıcılarında F11 tuşuna bastığımız zaman hem url çubuğu ortadan kalkıyor hem de sayfa tam ekran olarak karşımıza çıkıyor. Hali hazırda kendimizin de kaldırabileceğimiz çubuğu Google’ın özellik olarak getirmesinin nedeni internet sitelerinin görüntülenmesi için daha fazla yer ayrılmasından başka bir şey değil. Bu gerekli mi değil mi tartışılır fakat alışık olmadığımız bir durum olacağı için biraz yadırgayacağımızı düşünüyorum.

Yeni Chrome’un yenilikleri arasında sadece hız artışları değil, basitleştirilmiş ayar arayüzü ve entegre Flash Player eklentileri de var. Tanıtım görüntülerinden de farkedebileceğiniz gibi ürünün ayar arayüzü artık bir dialog kutusu olarak değil, yeni bir tarayıcı sekmesi olarak açılıyor. Ayarlar artık internet sayfası görünümünde.

İstediğiniz ayarı bulmanıza yarayacak bir arama çubuğu da unutulmamış. Üstelik her ayar sekmesi için ayrı ayrı URL adresleri oluşturulmuş, bu sayede bir arkadaşınıza veya ailenizden birine Chrome ayarlarını değiştirmesinde yardımcı olmak istediğinizde uzun uzun hangi sekmeye gideceğini anlatmak yerine basitçe URL adresini gönderebiliyorsunuz.

Ayrıca artık şifrelerinizi, profil üyeliklerinizi, sık kullanılanlarınızı ve aklınıza gelen diğer tüm ayarları farklı cihazlarınıza kurulu Chrome tarayıcılar arasında senkronize edebiliyorsunuz.

Öte yandan, yeni Chrome hakkında Slashdot’ta dolaşan “Google’ın Chrome’dan URL adres çubuğunu tamamen kaldıracağı” söylentileri ise yalanlanmış gibi görünüyor. Aksine, yeni Chrome ile Google adres çubuğunu arka plana atmak yerine, ona yeni işlevler yüklemiş gibi görünüyor.

Bugün yayınlanan rapora göre son on ayda Internet Explorer kullanım oranlarında %3,5 civarında bir düşüş görülmekte.  Firefox da Explorer gibi düşüşte. Mart 2010-Ocak 2011 tarihleri arasında tarayıcı %2’ye yakın bir oranda daha az tercih edilmiş.

Explorer ve Firefox daha az tercih edilirken Google’ın Chrome’unun ve Apple’ın Safari’sinin yükselişte olduğunu görüyoruz. Özellikle Chrome’un %4,5’luk yükselişi dikkat çekici. Safari’nin yükselişinin en belirgin sebebi olarak Mac kullanıcılarının artmasını gösterebiliriz.

Explorer uzun bir süredir düşüşte olmasına rağmen piyasanın yarısından fazlasına sahip. Hala çok büyük bir yüzdeye sahip olmasının sebeplerinden birisi Windows’un yaygın olarak kullanılması ve Explorer’ın da bu işletim sistemlerinde hali hazırda kurulu olması. Bir diğer sebep de kullanıcı alışkanlıkları. Özellikle tarayıcılar gibi günlük hayatımızda çok sık kullandığımız araçlarda biz bilgisayar kullananlar alışkanlıklarımızdan çok çabuk vazgeçemiyoruz. Kimi zaman diğer ürünlerin daha başarılı, daha kullanışlı olduklarını bilsek dahi alışma sürecinden ‘çekindiğimiz’ için eski alışkanlıklarımızda ısrar edebiliyoruz.