Associated Press’in haberine göre ABD’nin Dış İşleri kurumlarıyla beraber istihbarat ajansı CIA sosyal ağlar üzerinden konuşulan konuları sürekli takip ediyor ve kendilerini ilgilendirebilecek konular hakkında oluşan kamuoyu tepkilerini ölçüyor. Tabi her gün atılan yaklaşık 400 milyon tweeti okumak ve incelemek hiç de kolay değil. Bu yüzden de belli filtreleme işlemleri uygulanıyor ve okunan tweet sayısı günde yaklaşık 5 milyona düşürülüyor.

AP’ye konuşan CIA yetkilisi filtreleme işleminde özellikle yabancı dilleri kullandıklarını belirtti. Arapçadan Çinceye kadar birçok dilde atılan tweetleri inceleyen birim ardından ortaya çıkan düşünceleri yerel haberlerle eşleştirerek raporlar hazırlıyor. Bu raporlar da Beyaz Saray yetkililerine ulaşıyor.

Haberde Twitter üzerinden hazırlanan raporlarla Mısır Devrimi’nin çok önceden tahmin edildiği belirtiliyor.

Bununla beraber Usama Bin Laden’in öldürülmesinin ardından da sosyal medyada dünyanın her yerinden atılan ilgili tweetler okunmuş ve yine Beyaz Saray’a bir rapor hazırlanmış. Örneğin Bin Ladin’in yakalanmasının ardından Urdu ve Pakistan’da ve ayrıca Pakistan’a yakın olduğu belirtilen Çin’de negatif bir imajın oluştuğu; bununla beraber Türkiye, Mısır, Yemen ve Cezayir’den Obama’nın İsrail’e yakın olduğuna ve ama İsrail tarafından ise Obama’nın Arap dünyasına yakın olduğuna dair bir imajın oluştuğu belirlenmiş.

Amerika Birleşik Devletleri’nde hukuki kuruluşlar Facebook’u kullanarak, bu ağda hesap açmış olan bir kişinin izni veya bilgisi olmaksızın hesabına ulaşabiliyorlar. Reuters’in yasal veri tabanları üzerinde gerçekleştirdiği bir araştırmaya göre, yaklaşık 3 yıldır 20’nin üzerinde mahkeme kararının alındığı esnada, kişilerin Facebook hesapları üzerinde mesajlar, durum bildirimleri, fotoğraf ve video bağlantıları, gönderilen arkadaşlık istekleri gibi birçok verinin takibi amacıyla izin çıkartmış bulunuyorlar. Bu izinleri talep edenler tahmin edeceğiniz gibi en başta FBI ve CIA.

Arama izinleri detaylı profillere ve fotoğraflara erişimi mümkün hale getiriyor. Üstelik kullanıcı en sıkı güvenlik ayarlarını belirlemiş olsa bile izin alındıktan sonra otomatikman tüm filtreler aşılıyor. Adli çalışma programlarında artık Facebook’tan nasıl veri isteneceğini konu eden açıklamalar var.

Bu konuda Facebook yöneticilerine soru sorulduğunda ise Facebook’un kullanıcı gizliliğine yönelik bir takım beylik açıklamalar dışında net ve tatmin edici bir cevap alınamıyor. Oysa yasal veri tabanı araştırmasının sonuçları aynı şeyi söylemiyor. Yalnızca 2011 yılı başından bugüne Facebook 11 adet erişim izni vermiş. 2010 yılında ise bu sayı ancak yarısı kadardı.

Anayasal Haklar Açısından Durum Ne?

Öncelikle Facebook, arama iznine konu olan hesapların sahiplerini ya da avukatlarını bu konuda herhangi bir şekilde bilgilendirmedi. Dahası bu izinler nedeniyle, yasada olmayan bir metotla arama vb işlemlerinin yapılmasından dolayı aslında kişilerin anayasal haklarının çiğnendiği göz önünde bulundurulmadı. Ancak şu anki yasalara göre de hukuki merciler veya sosyal ağlar kullanıcıyı bu konuda bilgilendirme yapma yükümlülüğü taşımıyor. Ancak her durumda elde edilen kanıtların dava konusu olan kişiye açıklanması gerekiyor.

Twitter’ın Politikası

Twitter, Facebook’un aksine bu konuda daha kullanıcıdan yana bir politika izliyor ve bu tip bir adli arama talebi söz konusu olduğu zaman ilgili kullanıcıya bilgilendirme yapıyor.  Twitter bu gibi durumlarda kullanıcının hakkını korumaktan taraf olduğunu temel politika olarak belirtiyor. Facebook’tan ise kullanıcıların kişisel ve anayasal haklarını koruma üzerine henüz olumlu veya olumsuz herhangi bir görüş bildirimi yapılmadı.

Ortaya çıkan sorun, internet ortamında kişisel verilerin mahremiyeti bağlamında hukuk sisteminin yetersizliğinin açık bir kanıtı. Facebook’un izin verdiği bu tip araştırmalar devlete karşı bireyin kişisel bilgilerinin araştırılması konusunda korunmasızlığını ve yasalar karşısında bu konudaki tek başınalığını gözler önüne seriyor.