Alex Daly’ye bu stratejiyi sorarsanız eğer, gülmeye başlayabilir.

Alex daly Crowdfunding danışmanlık şirketi Vann Alexandra’yı kurarak insanların Kickstarter gibi sitelerde para toplayabilmeleri için yardımcı olmaya başladı.

Bu her ne kadar yeni bir alan olsada Crwodfunding uygulamasının bir danışmanlığa ihtiyacı var.

Daly, Haziran 2012’den bu yana yani Crowdfunding kampanyalarına başladığından beri toplamda 26 kampanyaya danışmanlık yapmış ve bu kampanyaları nihayete ulaştırmış. Neil Young’ın Pono Müzik Player’ı için 6 milyon dolar, NYC transit authority graphic manuel’in tekrar basımı için 800.000 dolar ve köpekler için oyun konsolu fikri için 180.000 dolar toplaması bunlardan bazıları. Birçoğu onu ‘Crowdfunding büyücüsü’ olarak görüyor.

Tamamını ele alırsak, Daly Crowfunding sitelerinden 9 milyon dolar toplamış durumda.

Daly şu anda ‘To The Edge of Sky’ belgeseli için fon topluyor. Bu belgesel ile birlikte çocuklarına ilaç alamayan ailelere yardım sağlanacak. Daly’ye göre bu kampanyalarda başarılı olmanın 4 anahtarı var:

1-) Ayrıcalıklı olma

Ayrıcalıklı olma insanların heyecanlarına destek veriyor ve ürünü veya servisi beğenmeleri durumunda kampanyaya katılımlarına cesaret veriyor. Yani kısacası destekçilerinize ayrıcalıklı olacaklarını hissettirmeniz gerekmekte.

Örnek verecek olursak Daly, Silikon vadisi girişimcisi ve aynı zamanda ‘The Lean Startup’ın yazarı olan Eric Riese ile münhasır bir projede çalışmış. Bu proje, destekçilerine Riese’nin yeni kitabı ‘Liderlerin Rehberi’ kitabına ve ayrıca daha sonra çıkacak olan bütün kitaplara erişim hakkı veriyor.

Daha yüksek meblağ ödeyen destekçiler ise Riese ile şahsen tanışıp kendi fikirleri hakkında istişare yapabilme şansını yakalıyor. Kampanya süresince Riese destekçilerine internet seminerleri, çalıştaylar ve soru cevap seansları gibi ayrıcalıklar sağlamış. İnanılmaz bi biçimde bu kampanya işe yaramış ve Riese’in hedefi 135.000 dolarken Daly’nin de yardımı ile 588.000 dolar toplanmış.

2-) Oturmuş bir hedef kitle

Başarılı kampanyalar genelde belirli konu hakkında bir tutkuya sahip merkezi hedef kitleye itimat eder. Bu ifade kampanyanızın başarılı olması için adı çok duyulmuş bir ünlüye veya sosyal medya fenomenine ihtiyacınız olduğu anlamına gelmiyor. Merkezi hedef kitlenizin büyüklüğü değil kalitesi önemli diye belirtmeden geçmiyor, Daly.

Daly şunu da belirtiyor: ”Online kavrayışı yüksek ve bağışlayacak kaynakları olan merkezi bir hedef kitlesine sahip olmanız gerekiyor.”

Görece aydın bir kitleye hitap eden ve deneme yazarı olan Joan Didion bu tarz insanlardan biri. Geçen kasımda Daly, Didion ve sinemacı yeğeni Griffin Dunne’a bir belgesel kampanyasında yardım etti.

Birçoğumuz Didion’u tanımıyor olabiliriz ancak Dunne ve Daly şunu biliyorlardı ki hatırı sayılır miktarda yazar, blogger ve edebiyat dünyasından insan kominitesi bu projeye bayılacaktı. Bunun yanısıra projenin başarısı, bu topluluğun Kickstarter ile aşina olması ve bağış yapacak kapasitede olmaları hususuna bağlıydı. Nitekim hedef 80.000 dolarken kampanya 221.000 dolar topladı.

3-) Erişilebilirlik

İnsanlar destek olacakları kampanyadaki kişilere bağlandıklarını hissetmek isterler ve eğer bu hislerini tatmin edebilirseniz kampanyanız zirveye ulaşabilir. Daly Kickstarter’da R&B grubu olan TLC kampanyasını yürüttüğünde, bu gruba hayranlarıyla ‘samimiyet’ bağı kurmalarına ve ödüller almalarına yardım etti.

Bu samimiyet hayranlarını grubu desteklemeye teşvik etti. Kampanya destekçilerine özel remiksler, sahne arkası görüntüler, grubun en favori 15 şarkısının el yazımları, konser öncesi görüşmeler, özel video konuşmaları ve hatta grupla birlikte uyku partileri sunuyordu.

”Bu kampanyada insanların bir daha yaşayamayacağı bir erişilebilirlik sayesinde edindikleri harika anılar ve tecrübeler vardı.” vurgusunu belirtiyor Daly.

4-) Videolar

‘Crowdfunding büyücüsü’ olmadan önce, Daly, belgesel yapımında çalışıyordu. Ancak bu onun Kickstarter’da başarılı olmak için profesyönel kalitede videolara ihtiyac duyulduğunu düşünmesindeki tek sebep değil elbette. Daly, videoların projeye kendinizi ne kadar adadığınızın seviyesini yansıttığını söylüyor. Videolar Kickstarter’da insanların ilgilendiği ilk şeydir ve eğer videonuz ilgi çekici olursa geriye kalan tek şey projenizin değerini insanlara anlatabilmeniz olur.

Daly: ”Kickstarter sayfanız ve videonuz insanlara kim olduğunuzu ve projenizin ne olduğunu anlatan ilk şeydir. Eğer bunlar kaliteli olmazsa insanlar onlara ne vereceğinizi nerden bilebilirler.” diyerek tavsiyelerini tamamlıyor.

Ne dersiniz? Türkiye’de de böyle hizmetler veren yerler çıkar mı?

Bu alanda girişimcilere destek olan Kickstarter başta olmak üzere bir çok güzel platform var ve bu platformlardan çıkan harika ürünler bulunuyor. Bu yazıda bu platformlardan veya bu platformları kullanarak pazara sunulan ürünlerden söz etmeyeceğiz. (Belki başka bir yazıda)

Bu yazıda, daha önce 2 tane başarılı Kickstarter projesi yayınlamış ve topladığı bağışlarla ürünü pazara kazandırmış bir girişimci olan Nathan Resnick’in bu konudaki tavsiyelerine kulak vereceğiz. Türkiye’de henüz çok ciddi bir kültür olarak yerleşmemiş olsa da önümüzdeki dönemlerde çok daha fazla önem kazanacak bir iş kolu olduğuna inandığım için bu konuya girişimcilerin de önem vermesi gerektiğini düşünüyorum.

1- Hikayenizi oluşturun: Her zaman olduğu gibi hikaye konusu burda da karşımıza çıkıyor. Bir topluluğu harekete geçirmenin tek yolu başarılı bir hikaye yaratmaktır. Bir internet sitesinde geliştirdiğiniz üründen söz etmeniz kimseyi etkilemeyecektir. Bu nedenle bu ürünü nasıl hayal ettiğinizi ve neden hayata geçirmek istediğinize dair gerçekleri anlatın. Neden yardım istediğinizi de açıklamayı sakın unutmayın.

2- Videoyu hazırlamadan önce yazın: Kickstarter veya Indiegogo gibi sitelerde başarılı projelerin en büyük ortak özelliği başarılı videolara sahip olmaları. Başarılı bir video hazırlamanın yolu da videoyu ve adımları önceden yazmanızdan geçiyor. Yazın ve netleştirdikten sonra çekimlere başlayın. Bu sayede boşa harcamadığınız dakikalar için bana teşekkür edebilirsiniz.

3- Videonuzu Çekin: Kimse özellikle “crowdfounding” videosu için çalışmıyordur (belki yeni bir iş kolu doğabilir) bu konuda profesyonel bir şekilde ilerlemek istiyorsanız yapabileceğiniz en güzel şey çevrenizdeki üniversiteler ile iletişime geçmek ve orada okuyan ve bu alanda eğitim alan öğrencilerle çalışmak. Bu öğrenciler hem daha heyecanlı olacakları için size katkı sağlayacaklardır hem de uygun fiyatları ile sizi üzmeyeceklerdir. (Videoda kendinizi göstermeyi unutmayın.)

4- Ürün fotoğraflarınızı çekin: Ürün fotoğrafları, crowdfunding’in olmazsa olmazıdır. Kaliteli ürün fotoğafları sizleri hedeflediğiniz başarıya ulaştırmak için en önemli adımdır. Bu nedenle sizde bu konuya gerekli özeni gösterin ve profesyonel çekimler yapın/yaptırın.

5- İnternet sitenizi yayına alın: Ürününüzü en iyi şekilde anlatan, ziyaretçilerin size bağış yapabilmesi ve ulaşabilmesi için her türlü kolaylığı sağlayan bir internet sitesi oldukça faydalı olacaktır. Ürününüz dışında gereksiz her şeyden kaçının. Tabi ürünün yanında ekibiniz ve şirketiniz hakkında kısa bilgiler vermeyi unutmayın.

6- Ne kadara ihtiyacınız olduğunu bilin: Başarılı bir sonuç elde etmek için kaç ürüne ihtiyacınız olduğunu ve bu ürünlerin fiyatlarını, dolayısıyla talep ettiğiniz bedeli mutlaka iyi belirleyin.

7- PR etkisinden faydalanın: Crowdfunding yöntemi ile bir işe girişmiş olmanız sizin PR çalışması yapamayacağınız anlamına gelmez. Sadece Kickstarter gibi popüler platformlarda yer almanız da size PR başarısı getirmez bu nedenle bu gücü kullanmaya çalışın. Bloglarda, gazetelerde haber olmaya çalışın.

8- Tevekkül edin: Crowdfunding platformları, birer hayır kurumu olmadığı için her başvuruyu kabul etmezler. Bir ön inceleme yapılır ve bu elemeden geçebilen projeler yayınlanır. Bu nedenle siz elinizden gelen en iyi şekilde hazırlığınızı yapın ve bekleyin, bir kaç hafta içinde sonuç alacaksınızdır.

Bonus

9- Sosyal medyayı daha etkili kullanın: Projenizi kullanacak kişiler oradalar, sosyal medya sizin için bulunamayacak bir nimettir. Bu nedenle hazırlıklara başlamadan önce sosyal medya araştırması yapın, ücretsiz binlerce farklı yolla farklı bilgiler, yorumlar, tavsiyeler elde edebilir. Potansiyel müşterilerinize ait mail/sosyal ağ veritabanı bile oluşturabilirsiniz. Projeniz onaylandıktan sonra da aynı şekilde sosyal medya yansımalarını yakından takip ederek aksiyonlar almayı atlamayın, belki de başarının sırrı bir Tweet’de gizlidir.

Siz hiç bir crowdfunding bağışı yaptınız mı?

Kickstarter’ın bu başarısında dikkati çeken ise 1 milyar dolarlık bağışın yarısını son 12 aylık dönemde toplamış olması. Kickstarter’ın kendi yayınladığı rakamlara bakarsak Nisan 2012’de 213 milyon dolar olan bağış miktarı kısa sürede 1 milyar dolara ulaşmış durumda.

Şimdiye kadar 224 ülkeden tam olarak 5,708,578 kişiden destek toplayan Kickstarter projelerinde en fazla bağışta bulunan ülkeler sıralamasında ilk üçte ABD, İngiltere ve Kanada yer alıyor. Türkiye rakamlarına baktığımızda ise 3.530 destekçiden 606,066 bin dolar bağış toplandığı dikkat çekiyor.

1,689,979 kişinin birden fazla projeye destek verdiğini ve 15,932 kişinin 50’den fazla Kickstarter projesine bağış yaptığını belirten Kickstarter, en fazla meblada bağış yapılan günün ise 13 Mart 2013 olduğunu söylüyor. Bu tarihte 54.187 kişi tam olarak 4,029,585.45 dolarlık bağış yapmış durumda.

Kurulduğu 28 Nisan 2009 günü 40 kişinin 7 projeye toplamda 1,084 dolar bağış yaptığını söyleyen Kickstarter böylelikle platformunu zaman içinde ne kadar büyüttüğünü ve ne kadar çok kişiye ulaşarak önemli projelerin hayata geçmesini sağladığını gösteriyor. Kickstarter’ın 1 milyar dolarlık bağış barajını geçmesi şerefine hazırladığı raporunun tamamını buradan inceleyebilirsiniz.

Rapor verilerine geçmeden önce Kickstarter’ın nasıl işlediğini kısaca anlatalım: Kickstarter’da bir projeye destek verdiğinizde desteğiniz ölçüsünde projenin bir parçası oluyorsunuz. Yani albümleri çıksın diye o müzisyenlere 10 dolar gönderirseniz, onlar da size albüm ve rozet gönderiyorlar. 50 dolar destek verirseniz, sizi ilk konserlerine davet ediyorlar. 1000 dolar verirseniz konserde sahneye çıkıyor ve müzisyenlerle birlikte şarkı söyleyebiliyorsunuz.

Kickstarter’ın 2013’ten dikkat çeken verileri ise şöyle:

-Geçtiğimiz yıl 3 milyon insan projelere toplam 480 milyon dolarlık bir destek vermiş. Bu, dakikada 913 dolar ve günde 1.315.520 dolar demek.

-Destek veren 3 milyon insan 214 ülke ve bölgeden ve dünyanın tüm kıtalarından. (Evet, Antarktika bile var.)

-807.733 insan bir projeden fazlasına destek vermiş. 81.090 insan 10 ve daha fazla projeyi desteklemiş. 975 insan 100 projeden fazlasına destek vermiş.

-19.911 proje başarıyla bütçelendirilmiş ve binlercesi de hayata geçirilmiş.

Kickstarter’ın hayatımıza kattığı en renkli, çılgın ve keyifli örneklere bakalım:

2012 yılında toplam 2,2 milyon kişi Kickstarter’da bir projeyi destekleyecekleri bildirdiler. Toplam destek tutarı 319,7 milyon dolar olarak açıklanırken, hedefine ulaşan proje sahiplerinin topladığı toplam para 274 milyon dolara ulaştı.

Hemen bir hatırlatma yapalım Kickstarter’da projeler ancak duyurdukları hedefe ulaşmaları durumunda toplanan fona sahip olabiliyorlar. Hedefine ulaşamayan projeler için toplanan destekler ise sahiplerine geri gönderiliyor.

2012 yılında Kickstarter’da başarılı olan proje sayısı 18,109. Yıl içerisinde yayınlanan projelere dünya üzerinde toplam 177 ülkeden destek gelmiş ki bu rakamda dünya üzerindeki ülke sayısının %90’ını oluşturuyor.

Gelelim 2011 – 2012 karşılaştırmasına. 2012 Kickstarter adına her anlamda 2011’den daha iyi bir yıl olmuş. Ziyaretçiler tarafından taahhüt edilen destek miktarında %221 artış yaşanırken, hedeflenen miktara ulaşan projelere dağıtılan para da %238 oranında artmış. 709 milyon sayfa gösterimine ulaşan Kickstarter bir önceki yıla göre bu kategoride %279 artış yaşayarak bir nevi rekor kırmış oldu.

Kickstarter 2012 yılında sadece girişimcilerin ilgi çekici projelerini sunduğu bir platform olmadı. Obsidian Entertainment gibi popüler oyun şirketleri de platform üzerinden yeni projeleri için destek topladılar. Project Eternity isimli oyunu için Kickstarter üzerinden fon toplayan şirket 4 milyona yakın destek sağlayarak bir rekora imza atmış oldu.

2013 yılı da Kickstarter için yine yeşil okların yukarıyı gösterdiği bir yıl olarak hatırlanabilir. ABD’de büyük başarı yakalayan crowdfunding platformu geçtiğimiz yılın son döneminde Birleşik Krallık’ta da hizmet vermeye başlamıştı. 2013 içerisinde Kickstarter’a yeni ülkelerin katılmasını bekleyebiliriz.

BBC, Kickstater’ın daha başka uluslararası pazarlara da açılacağını belirtiyor. Sitenin başındaki isim Yancey Strickler yakında başka ülkelere de açılacaklarını belirtirken “Sitenin uluslararası açılımı uzun süredir en çok talep edilen özellikti. Bu talepleri değerlendirdik ve Birleşik Krallık’taki gidişatımıza göre sonraki adımlarımızı planlayacağız, ilgilendiğimiz bir çok bölge var” şeklinde konuşuyor.

10 Ekim’den beri Birleşik Krallık’taki kullanıcılarına projelerini oluşturmaya başlama olanağı sunan Kickstarter Çarşamba günü itibariyle bu projelerin sunulmasını ve gelecekteki olası destekleyicilerle paylaşılmasını mümkün kılıyor.

Kickstarter, Birleşik Krallık’taki projeler için ayrı bir web sitesi açmadı, projeler Kickstater.com’da ABD merkezli projelerle birlikte listeleniyor. Kullanıcılar finansman bilgilerinde $ sembolü yerine £ gördüklerinde projenin merkezinin Birleşik Krallık olduğu sonucuna varacaklar.

Site tüm Birleşik Krallık merkezli projelerin sterlin ile listeleneceğini, başka bir bölgeden bağış yapanlar için ise Amerikan dolarına denk gelen tutarın gösterileceğini belirtiyor. Ayrıca aynı ABD’de olduğu gibi başarıyla fonlanan projeler için %5‘lik işlem bedelinin tahsil edileceğini, başarısız projelerden bu tutarın tahsil edilmeyeceğini ekliyor. Şuan sitede Londra, Belfast, Birmingham, Manchester, Edinburgh, Glasgow ve Cardiff şehirlerinden fon bekleyen projeler bulunuyor.

Fallout ve Icewind Dale gibi serileri ile tanıdığımız Obsidian Entertainment, Kickstarter’da yeni RPG’si Project Eternity‘i desteğe açtı ve sürenin bitmesine 8 saat kala 3,568,295 dolara ulaşarak yeni bir Kickstarter rekorunu kırmış oldu.

Kickstarter’da daha önce Tim Schafer’ın Double Fine Adventure’ı, 3,336,371 dolarlık bütçesiyle en yüksek rakama ulaştığından rekoru elinde bulunduruyordu. Double Fine Adventure’ın ardından, Brian Fargo’nun geliştirdiği 2,933,252 dolarlık Wasteland 2, ikinci rekorun sahibiydi. Project Eternity’nin yaptığı bu çıkış, Double Fine Adventure ve Wasteland 2’yu yüz binlerce dolar geriye atarak kendini lider konuma çıkardı.

Eğer proje 3,5 milyon dolara ulaşırsa, oyuna ikinci bir devasa şehir daha ekleyeceklerini duyuran Obsidian Entertainment, ayrıca projeye destek olanların da, oyunun final bölümünde 25 dolar indirime sahip olacağını da belirtmişti.

3,986,929 dolar toplayan Project Eternity 73.986 kişi tarafından desteklendi.

Bu bölümde proje sahipleri karşılaşacakları olumsuz durumları ve sektör risklerini açıklarken bu durumlarla nasıl baş edeceklerine dair bir açıklama yaparak yatırımcıyı bilgilendiriyorlar.

Ayrıca yeni oluşturulan kullanıcı sözleşmesinde yeni bir madde de donanım ve ürün tasarım projelerine eklenmiş durumda. Bu kategori altında projelerini yayınlayacak olanlar artık ürün simülasyonlarını destek toplarken yayınladıkları videoda gösteremeyecek. Kickstarter yönetimi bu duruma gerekçe olarak da yatırımcılarda daha az beklenti oluşturup destekledikleri projelerin hayata geçmesi sonucu beklenenden daha başarılı olduğunu kanıtlamayı gösteriyor.

İyileştirme çabası olarak gösterilse de tüm bu değişiklikler son zamanlarda Kickstarter’da destek bulan projelerin büyük bir çoğunluğunun hayata geçmesi sonucunda başarısız olduğuna dair haberlerin artmasıyla Kickstarter’ın kendi itibarını korumaya yönelik olduğunu anlamak çok da güç değil.

Biayda.com, kitlesel finansman sistemiyle çalışan, projelerin sergilenebildiği ve projelere destek olmak isteyenlerin site üzerinden desteklerini sunabildiği bir platform. Sitenin en dikkat çekici özelliği ise ödemelerin PayPal üzerinden gerçekleştirilebiliyor oluşu.

PayPal’ın crowdfunding sistemleri için geliştirdiği API’sini kullanan Biayda.com’da destek olmak istediğiniz projeler için ödemelerinizi PayPal üzerinden yapabiliyorsunuz. 30 günlük süre içerisinde eğer projeler istenen desteği toplayamazsa yine PayPal üzerinden iadeler gerçekleşiyor.

‘Hayal et ve gerçekleştir’ sloganıyla yola çıkan Biayda.com, ilk olarak sanatçılara ulaşmayı hedefliyor. Sanatçıların fotoğraf, sinema, tiyatro, edebiyat gibi alanlarda seslerini duyurmak ve çalışmalarını tanıtmak için Biayda.com’u bir PR mecrası gibi kullanabileceklerinin altı çizilirken, aynı zamanda sanatçılar için maddi kaynak oluşturmak da planlanıyor.

Giyotin Film tarafından indiegogo’da açılan sayfada sinema severlerin Kusursuzlar isimli filmleri için oluşturulacak olan fona destekleri bekleniyor. Filme destek olmak isteyenler 10 dolardan başlayan sekiz farklı paketten birisini seçerek, Giyotin Film ekibine yardımcı olabiliyorlar. İsimleri filmden alıntılardan oluşan paketlerden örneğin Sakız Köyü’nü seçerek filmin dijital kopyasına ulaşabildiğiniz gibi Altın Kum paketini seçerek, hem film setine konuk oluyor hem de isminizi kapanış jeneriğine ekleyebiliyorsunuz.

Giyotin Film ekibi, indiegogo‘da açtıkları fonda 25 bin dolar fon toplamayı hedefliyor. 11 Haziran’a kadar devam edecek kampanya için şu zamana kadar 4200 dolar toplanmış. T.C. Kültür Bakanlığı Sinema Müdürlüğü’nden 250 bin dolar destek alan filmin çekimleri şu günlerde devam ediyor ancak yukarıda da belirttiğim gibi filmin tamamlanması için 25 bin dolarlık bir bütçe daha gerekiyor.

Giyotin Film’in ilk uzun metrajlı filmi Canavarlar Sofrası, geçtiğimiz Cuma günü vizyona girdi. Türkiye’de ve yurt dışında festivallerde gösterilen filmin yönetmenliğini Kusursuzlar’da olduğu gibi Ramin Matin yaptı.

Daha önce sizlere Türkiye’nin ilk crowdfunding ile çekilen klibinden bahsetmiştik. Soaked’un Painless isimli parçasına çekilen klip için Projemefon’da 6000 liranın üzerinde bir fon toplanmıştı.