Facebook’un isteği hazırlandığı belirtilen raporda dünya nüfusunun 6’da 1’inden daha fazla kullanıcıya sahip olan sosyal ağın, küresel ölçekte pazarlama faaliyetlerine, ekonomik büyümeye ve istihdama sağladığı katkı araştırılmış.

8 milyar dolarlık baz maliyeti olduğu belirtilen Facebook’un 2014 yılında global ekonomiye 227 milyar dolarlık katkısı olduğu açıklanırken, dünya genelinde 4,5 milyon istihdam oluşmasını sağladığı da yer alıyor. 

Raporu daha detaylı incelemek isteyenler buradan ulaşabileceği gibi aşağıda yer alan infografiği de inceleyebilirler.

Mayıs-Temmuz 2013 tarihleri arasını kapsayan araştırmaya göre Türkiye kişi başına düşen ortalama 5,4 adet mobil cihaz ile İngiltere ve Fransa ile aynı orana sahipken Amerika, Almanya, Hollanda, Japonya gibi önemli gelişmiş ülkelerden daha ön sırada yer alıyor. Buna ek olarak Türkiye’de akıllı telefon, tablet, dizüstü bilgisayar ya da netbook’lardan internete bağlanma oranı 2013’te geçen seneye göre %42 gibi hatrı sayılır bir düzeyde artmış durumda.

Türkiye’de akıllı telefon kullanım penetrasyonu %63

Rapordaki veriler ayrıca gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkelerden daha fazla mobil cihaz almaya eğilimli olduğunu ortaya koyuyor. Tabletlerde büyüme oranı genelde düşük olsa da gelişmiş ülkelerdeki kullanıcıların %30’u akıllı telefon, %23’ü dizüstü bilgisayar ve %19’u tablet almayı planlarken bu durum gelişmekte olan ülkelerde iki katına çıkıyor. Zira bu ülkelerdeki satın alma eğilimleri akıllı telefonda %63, dizüstü bilgisayarda %53 ve tabletler %51’e kadar çıkıyor.

Akıllı telefonların yaş grupları bazında kullanım oranlarına baktığımızda ise 55 yaş ve üstü grupta kullanımların arttığı göze çarpıyor. Örneğin Türkiye’de akıllı telefon kullanımı tüm kullanıcılar bazında %47 iken 45 yaş ve üstünde bu penetrasyonun %53’e çıkıyor olması dikkat çekici.

Türkiye Wi-Fi kullanımında ikinci sırada

Kablosuz ağ kullanımı araştırmaya dahil olan ülkelerin neredeyse tamamına yakınında ilk sırada. Gelişmekte olan ülkeler arasında Wi-Fi kullanımında Meksika’dan sonra ikinci sırada gelen Türkiye’de tüm mobil internet kullanımının %72’si Wi-Fi’den sağlanıyor. Mobil internetin sadece %26’sının GSM firmalarının sunduğu internet data paketlerinden sağlanıyor olması Türkiye dahil çoğu gelişmekte olan ülkede bu kullanımların çok pahalı olmasından ileri geliyor gibi gözüküyor.

Raporda bulut bilişimin hızla büyüdüğüne dikkat çekilirken 2013 sonunda 600 milyon kullanıcının kişisel sebeplerle bulutu kullanması ve 2017’de bu oranın iki katına çıkması bekleniyor.

Türk mobil kullanıcıların %56’sı mesajlaşma uygulaması kullanıyor

Bunların yanı sıra SMS’lerin yerini mobil mesajlaşma uygulamalarına bıraktığını gösteren araştırma SMS hizmet sağlayıcılarının 2013 yılında beklenen gelirlerinin neredeyse 5’te biri olan 32 milyar dolarlık bölümünü bu uygulamalara kaptırdığını belirtiyor. Türkiye’de ise kullanıcıların %56’sı Whatsapp, Line gibi mobil mesajlaşma uygulamalarını kullandığını belirtirken Türkiye bu oranla ABD, Almanya, İngiltere gibi ülkelerin önüne geçmiş durumda. Mobil mesajlaşma uygulamalarının en yoğun kullanıldığı ülke ise %83 ile İspanya.

Mobil mesajlaşma uygulama kullanımlarının yaş gruplarına dağılımını incelediğimizde 18-34 yaş arası grubun gelişmekte olan ülkelerde %63 seviyesinde seyrettiği dikkat çekerken bu ülkelerdeki anlık mesajlaşma kullanım oranı yüzde 49’a kadar çıkıyor. Mobil kullanıcıların en fazla tercih ettiği mesajlaşma uygulaması ise Whatsapp. Blackberry Messenger, LINE, Kakao Talk ve QQ gibi uygulamalar ise kullanıcıların diğer tercihleri arasında yer alıyor.

Raporda, 2013 yılında bir milyar akıllı telefonun piyasaya sürüleceği ifade edilirken mobil reklamcılığın artık tablet ve akıllı telefon reklamcılığı olmak üzere iki farklı şekilde değerlendirilmesi gerektiği belirtililiyor.

Deloitte raporuna göre 2013 yılında, akıllı telefonların satışından elde edilecek gelir 4,9 milyar dolar iken, sadece tablet reklamlarından elde edilecek gelir 3,4 milyar dolar olacak. Ürün bazında yapılan incelemelerde tablet başına reklam gelirinin 7 dolar, akıllı telefon başına düşen reklam gelirinin ise 0,60 dolar olacağı tahmin ediliyor.

TMT raporuna göre 2013 yılında, LTE birçok pazarda güç kazanacak teknolojilerden biri olarak karşımıza çıkıyor. 2013 yılı içerisinde gelirini 3’e katlayarak 200 milyon dolara çıkaracak olan servis, böylelikle total internet sağlayıcı gelirleri arasında %10’luk dilimi oluşturacak. LTE kullanımını ‘devrimci’den ziyade ‘evrimci’ olarak tanımlayan raporda, 3G’den LTE’ye geçişin, e-postadan sosyal ağlara ve diğer uygulamalara kadar daha iyi performans sağlayacağı iletiliyor.

Raporda öne çıkan diğer noktalar ise şöyle:

·    Mobil reklamda yeni dönem: Tabletlerde öncelikli olmak üzere artan mobil reklamların %50 büyüme oranı yakalayarak, pazar genişliğinin toplamda 9 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

·    1 milyar yeni cep telefonu: Telefonu internete az ya da hiç bağlamayan 400 milyon akıllı telefon kullanıcısı ile bu rakam 2 milyar adet telefona çıkıyor.

·    Bilgisayar hala popüler: Her ne kadar bilgisayar, telefon ve tablet ile birlikte bu tür cihazların satışlarında %20 ile en düşük paya sahip olsa da internette veri trafiğinin %80’den fazlası masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarla gerçekleştiriliyor. Ek olarak kullanıcılar, bilgisayar başında diğer cihazlara oranla %70 daha fazla vakit geçiriyorlar.

·    4K geliyor: 2013, TV endüstrisinin, şu an mevcut olan HD yayından 4 kat daha kaliteli yayın kapasitesine sahip 4K teknolojisine geçmeye hazırlandığı bir yıl olacak. 4K’nın tamamlanması yıllar alacak, dolayısıyla bu teknoloji sadece bazı oturma odalarına girebilecek. 4K televizyon yayını ise 2013’te yapılmayacak. Yaklaşık 20 televizyon seti, ortalama 15 – 25 bin dolar arasında fiyat ödemeyi kabul edenlerin olacak.

·    Kitle fonlaması zamanı: Kitle fonlaması portallarının değeri, 2011’e oranla %100 artarak Global’de 3 milyar dolara ulaşacak.

·    Kurumsal sosyal ağlar: 2013 sonuna kadar, Fortune 500 listesinde yer alan şirketlerin %90’ından daha fazlası kısmen ya da tamamen kurumsal sosyal ağlara sahip olacak. Bu oran, 2011 ile karşılaştırınca %70 daha fazla. Bu ağlara üye olan kullanıcıların ise sadece %30’u haftada bir ya da daha fazla kez bu hesapların içeriklerini takip ederken, %40’ı ise içerik oluşturuyor.

·    Kendi cihazını kendin getir: İşverenin bilgisayar parası ödenmesine rağmen, yalnızca birkaç şirket “kendi bilgisayarını kendin getir” trendine adapte olabildi. Aynı zamanda Fortune 500 listesi şirketlerinin yarısının, 2013 yılında çalışanlarının kendilerine ait cihazlarını işyerine getirmelerine izin vereceği öngörülüyor.

·    Frekans kıtlığı: Kablosuz bant genişliğine olan talep, spektrumun tükenmesine sebep olarak, gittikçe büyüyor. Bu durum da temelde daha yavaş ağ bağlantısına, telefon sinyal hızına veya düşük veri hızına sebep oluyor.

·    Sınırsız aplikasyon erişimi: 50 ile 100 arasında mobil operatör bir aplikasyona sınırsız erişim sağlayan “ kullanabildiğin kadar kullan” modelini sunuyor. Bu model, sınırlanmamış kullanım ile bilgi ücret ölçümlemesi arasında bir yerde bulunuyor.

Teknoloji, Medya ve Telekomünikasyon Öngörüleri 2013 raporunun İngilizcesi yayınlanırken henüz Türkçe rapor Deloitte tarafından paylaşılmadı.

Deloitte tarafından yayınlanan ve 2012 öngörülerinin başarısını ölçen bir diğer rapora da bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Raporda, gelişmiş ülkelerde internete bağlanmak için akıllı telefon kullanım oranı %79 iken, gelişmekte olan ülkeler sıralamasında Türkiye %91 kullanım oranıyla ilk sırada yer alıyor. Listede Türkiye’nin yanı sıra Hırvatistan, Güney Afrika ve Brezilya gibi ülkeler bulunuyor.

Raporda ayrıca Türkiye’de neredeyse her 10 kullanıcıdan 2’sinin birden fazla akıllı telefona sahip olduğu ve bu oranın tabletlerde %5’te kaldığı ortaya çıkmış. Akıllı telefon ve tablet kullanıcıları arasında tercih edilen medya üyelik hizmetleri arasında ilk sırada film ve video servisleri gelirken, ikinci sırada online gazete aboneliği, üçüncü sırada ise online müzik servisleri yer alıyor.

Çalışmada 2013 yılında, akıllı telefonlardaki veri trafiğinin 2011 yılına oranla 5 kat artacağı öngörülüyor. Ankete cevap veren her 3 kişiden 1’inin sınırsız internet tarifesi kullandığı ortaya çıkarken Türkiye’de limitsiz internet paketine sahip olduğunu söyleyen akıllı telefon kullanıcılarının oranı %16 dolaylarında seyrediyor.

ABD, Kanada, İngiltere ve Fransa gibi gelişmiş ülkelerde tablet kullanım veya erişime sahip olma oranı %15 iken; Brezilya, Güney Afrika, Meksika gibi gelişmekte olan ülkelerde bu oran %19 olarak tespit edilmiş.Bu kategori içinde bulunan Türkiye’de tablet kullanım oranı ise %13.

Rapordan akıllı telefon ve tablet kullanımının genç nüfus arasında yaygın olduğu sonucu ortaya çıkmış. Dünyada en fazla akıllı telefon 18-24 yaş aralığı arasında mevcutken; tablet kullanımının en yaygın olduğu yaş aralıkları ise 18 – 24 ve 25 – 34 olarak karşımıza çıkıyor. Türkiye’de ise 25-34 yaş grubu %50 sahip olma oranı ile akıllı telefon yoğunluğunun en fazla olduğu kesim.

Türkiye’den rakamlar:

• En çok tercih edilen akıllı telefon üreticileri sırasıyla Nokia, Samsung ve Apple. Akıllı telefon satın alırken ilk sırada yer alan karar faktörü “telefonun markası”.
• Faturalı hat sahiplerinin %57’si, aylık faturalarının son 12 ay içinde en azından bir kere beklediğinden daha yüksek geldiğini belirtiyor.
• Akıllı telefon kullanıcıları, ayda ortalama cep telefonu hizmetleri için standard mobil telefon sahiplerine oranla %60 daha fazla para harcıyor.
• iOS kullanıcıların ortalama aylık mobil servis harcamaları Android kullanıcılarının iki katı.
• Tablet kullanıcıları, mobil uygulamalar için akıllı telefon kullanıcılarına oranla ayda %36 daha fazla para harcıyor.
• Tablet satın alan laptop sahiplerinin %47’si, tablet edindikten sonra laptoplarını daha az kullanmaya başladıklarını ifade ediyor.
• Akıllı telefon kullanıcılarının %74’ü evde internete Wi-Fi ile bağlanıyor, %68’i de dışarıdayken ücretsiz Wi-Fi hizmeti varsa bundan yararlanmaya çalışıyor.
• Mobil genişbant Türkiye’de en çok evlerde (mobil halde değilken) kullanılıyor.
• Kullanıcıların %75’i bir sonraki telefonunda NFC özelliği olmasını tercih ediyor.

Erişilmesi imkansız görünen devlet veya güçlü kurumların yıl içinde çok sayıda saldırıya maruz kaldığını biliyoruz. Diğer yandan çoğu üst düzey yetkili şifre güvenliğinin yetersizliği nedeniyle gizli bilgilerin kamuoyuna ulaşmasına sebep oluyor. Bu durum sadece resmi kurumlar için geçerli değil. Bireysel kullanıcılar da şifre oluşturma konusunda çoğu zaman dikkatli davranmıyor.

Yukarıda belirtilen tüm durumlara Deloitte’ın teknoloji, medya ve telekomünikasyondan sorumlu başkanı Jolyon Barker da dikkat çekiyor. Barker’a göre uzun şifreler yeterli güvenliği sağlasa da akılda tutması zor olduğu için kullanıcılar tarafından tercih edilmiyor. Buna karşın piyasada şifre güvenliğine yardımcı çift aşamalı doğrulama gibi ek güvenlik önlemlerinin uygulandığını belirten Barker, kurumların cep telefonuna şifre gönderme, USB üzerinden fiziksel cihazlarla koruma sağlama veya biometrik sistemler geliştirme gibi yöntemlerin bu konuda daha faydalı olabileceğini öne sürüyor.

Raporda ayrıca yetersiz şifre korumasının ekonomide milyarca dolar kayba, kullanıcıların internetten yapılan işlemlere olan güveninin azalmasına ve şirketleri saldırılara açık bırakarak itibarlarının zedelenmesine neden olabileceği dile getiriliyor. Yüksek güvenlikli şifreler ise başarılı oldukları süre uzadıkça korudukları bilgiyi daha değerli kılıyor ve dolayısıyla saldırıların hedefinde yer alma olasılığı giderek artıyor. Bu açıdan bilgi güvenliği için sadece şifre koruması yoluna başvurmamak gerekiyor.

Bireysel kullanıcılarda ise durum daha vahim. Zira SplashData‘nın yayınladığı listeye göre kullanıcıların Facebook ve e-posta girişleri için en çok “Password” kelimesini şifre olarak atadıkları ortaya çıkmış. İkinci sırada ise ülkemizde de popüler olan “123456” şifreleri yer alıyor. Diğer yandan Facebook’un her gün yaklaşık 600 bin kişinin sahtekarlık yoluyla diğer kullanıcıların bilgilerine erişmeye çalıştığını açıklaması, durumun ciddiyetini anlatmaya yetiyor.

Listenin ilk sırasında Fransız şirketi Criteo %202.100 büyüme oranıyla yer alırken aynı zamanda geçtiğimiz günlerde düzenlenen Deloitte Teknoloji Fast50 Türkiye 2012 Programı’nda birinciliği alan Türk şirketi Elkotek beşinci sırayı aldı. Elkotek, %13880 büyüme oranıyla dikkat çekti. Türkiye’nin ilk 10’daki ikinci şirketi ise Tektronik oldu. Fast50’nin ikincisi Tektronik, %11368 büyüme oranıyla listeye 6. sıradan girdi.

Açıklanan listeye göre EMEA bölgesinde en hızlı büyüme yakalayan ülkelerin başında 90 şirket ile Fransa geldi. Listede ikinciliği 74 şirket ile İngiltere alırken onu 55 şirket ile İsveç takip etti. Türkiye ise 29 şirket ile altıncılığı alarak geçtiğimi senelerdeki başarısını korumuş oldu.

Programda öne çıkan sektörlere gelince dağılımda %40’lık oranla yazılım şirketleri lider konumda. Sektörel anlamda gelişimin baz alındığı listede ikinci ise %21 oranla internet şirketleri oldu. Her iki sektörü, %17 ile telekomünikasyon izledi. Listeye göre medya/eğlence sektörü ise %3’te kaldı.

Her yıl önce yerel ardından bölgesel ayağı yapılan program sayesinde şirketler, yeni iş bağlantıları kurmanın yanı sıra farklı pazarlara açılma fırsatı da elde ediyor. Bu bakımdan umarız önümüzdeki yıl programa daha çok Türk şirketi dahil olur ve listede üst sıralarda yer alır. Deloitte Teknoloji Fast500 2012 EMEA Programı’nda yer alan Türk şirketlerinin tamamını aşağıda bulabilirsiniz.

5. Elkotek İletişim 13880%

6. Tektronik 11368%

21. FG DIGITAL Teknolojileri 4345%

53. Ideasoft 2146%

95. ODC İş Çözümleri 1332%

96. Logic Bilisim Sistemleri 1316%

118. Turkcell Teknoloji ARGE 1112%

123. Radore 1101%

149. Pozitron 956%

151. AGC Yazılım 933%

187. SMARTSOFT 755%

203. Inspark Akıllı İş Çözümleri 710%

234. MEDIANOVA 618%

242. P.I.Works 605%

246. Innova Bilişim Çözümleri 598%

248. BILGINET 596%

251. Sadece Hosting 588%

262. NATEK BILISIM 563%

282. Smartiks 531%

313. Başarsoft 481%

319. VODASOFT 474%

343. TURKNET 430%

405. İDEA TEKNOLOJİ ÇÖZÜMLERİ 360%

409. BİRCOM 358%

433. Hitit Bilgisayar Hizmetleri 333%

452. Pixelplus Interactive 320%

453. Elmasepeti 315%

490. Ekin Technology 287%

496. Sestek 284%

Deloitte, son beş yıldaki satışların rakamlarının temel alarak hazırlanan Technology Fast50 Turkey listesini açıkladı. Listenin üst sıralarında son kullanıcının aşina olmadığı ve daha çok B2B faaliyet gönderen şirketler yer alıyor.

Listenin birinci sırasında rekor büyümeye imza atan Elkotek yer alıyor. %13.880’lik büyüme ile ilk sıraya yerleşen şirket 1994 yılında kuruldu. İkinci sırada ise 17 yıllık geçmişe sahip Tektronik bulunuyor. Son beş yılda %11.368’lik büyüme kaydeden şirket telekomünikasyon, sağlık, endüstri, savunma gibi alanlarda yazılım – donanım entegrasyonu hizmeti veriyor. Türkiye’nin en hızlı büyüyen üçüncü teknoloji üreten şirketi ise %4.345’lik oran ile FG Digital.

Technology Fast50 Turkey İlk 10 Sırada Yer Alan Şirketler ve Büyüme Oranları

[table id=12 /]

115 ülkede, McDonalds, IBM ve SAP gibi büyük şirketlerin yöneticileri ile yapılan araştırma sonuçlarına göre katılımcıların %18’i günümüzde iş dünyasının sosyalleşmesi gerektiğine inanırken, %65’i ancak önümüzdeki üç yıl içinde iş dünyasının sosyalleşebileceğini düşünüyor. Bununla birlikte yöneticilerin yaklaşık %75’i medya endüstrisinde, %66’sı ise teknoloji endüstrisinde sosyal yazılımların bugün ve gelecek dönemlerde önemini koruyacağı düşüncesinde.

Sosyal iş süreçlerinin liderliği geliştirebileceğine de dikkat çekilen araştırmada, CEO ve Yönetim Kurulu Başkanı gibi stratejik yönetimden sorumlu liderlerin, operasyonel süreçlere daha yakın CIO ve CFO gibi liderlere göre, sosyal iş kavramının iş yönetimi için daha önemli olduğunu düşündüğü vurgulanıyor.

Araştırmadaki ilgi çekici bulgulardan bir diğeri ise 100 bin ve üzeri çalışana sahip büyük şirketler ve 1000’den az çalışana sahip küçük şirketlerin, orta büyüklükteki şirketlere oranla, sosyal işleri daha çok önemsedikleri gerçeği. Verilere göre orta ölçekteki şirketlerin, sosyal araçların avantajını görerek önümüzdeki birkaç yıl içinde faydalanabileceklerini düşünüyorlar.

Bulguların yanı sıra yöneticilere ve girişimcilere önerilerin de sunulduğu araştırmada, şirketlerin insan kaynaklarını ve finansmanını sosyal işe geçiş sürecine yönelttiği uzun vadeli bir vizyon belirlemesi gerektiğinin altı çiziliyor. Sosyal iş kavramını süreçlerine dahil etmek isteyen şirketlerin takip etmesi gereken adımlar ise şöyle sıralanıyor:

1. Faaliyet gösterilen sektöre yönelik, etkili ve verimli sosyal iş kaynaklarının tespit edilmesi,
2. Bu kaynakların doğru yönlendirilmesi,
3. Kaynakları değerlendirme yetkilerini elinde bulunduran kişilerin iyi belirlenmesi.

Bu konuda yavaş yavaş yöneticilerin fikirleri de değişiyor. Deloitte tarafından yapılan araştırmaya göre, yöneticilerin %45’i işyerinde sosyal medya kullanımının şirket kültürünü olumlu etkilediğini düşünürken, çalışanların %27’si bu görüşe katıldıklarını dile getirmiş.

Yöneticilerin %46’sı arkadaşlarıyla ilişkilerini devam ettirmek için, % 41’i şirket kültürünün devamı için %37’si network ve liderlik çalışmaları için, %38’i sosyal medyanın şeffaf olmasından dolayı  iş yerinde sosyal medya kullanımının iş kültürünü olumlu etkilediğini söylemişler.

Araştırmaya katılan çalışanlar, yöneticilerinin aksine başka etkenlerin şirket kültürüne katkısı olduğunu düşünüyor. Çalışanların %33’ü tazminat konusunun, %24’ü finansal konuların şirket kültürünün gelişmesinde etkili olduğunu dile getiriyor. Çalışanların düzenli ve samimi olmaları %50, birbirlerini tanıyor olmaları %49, yönetim ve liderlik konularının ise %47 oranında şirket kültürünü etkiliyor.

Android ve iOS için geliştirilen Deloitte TTK isimli uygulama 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girecek olan Yeni Türk Ticaret Kanunu ile ilgili mevzuattaki son gelişmeleri, güncel haberleri, her ay yayınlanan TTK Bültenleri’ni, uyum haritasını ve TTK yayınlarını akıllı telefon ve tablet kullanıcılarına sunuyor.

TTK Uygulaması ile ayrıca, Deloitte tarafından firmaların TTK’ya ne denli hazır olduğunu ölçmek amacıyla hazırlanan TTK Metre isimli ankete de ulaşabiliyorsunuz.

Deloitte TTK uygulamasını Google Play ve iTunes‘ten indirebilirsiniz.

Deloitte tarafından hazırlanan 2012 yılına ait mobil ve teknoloji, medya ve telekomünikasyon öngörülerinin yer aldığı rapora da bu linkten göz atabilirsiniz.