Geçtiğimiz günlerde Girişimcilik Vakfı’nı hayata geçiren Sina Afra ve Murat Özalp ile Can Ergelmiş tarafından kaleme alınan e-ticaret raporu iki bölümden oluşuyor. İlk bölümde dünyada ve Türkiye’de e-ticaret masaya yatırılırken, ikinci bölümde ise ülkemizde e-ticaret hacminin düşük olmasındaki nedenler ve buna karşın gelişim önerileri sunuluyor.

Çeşitli çalıştay ve yuvarlak masa toplantılarının yanı sıra Euromonitor, Forrester, Goldman Sachs, AT Kearney ve Deloitte gibi küresel araştırma şirketlerinin verilerinden yararlanılan raporda Türkiye pazarıyla ilgili bilgiler ise BKM, BTK, Boston Gmsulting Group, McKinsey, Euromonitor, TÜİK ve IDC gibi kurumlardan alınmış.

Rapor Türkiye’deki e-ticaret sektörü, tüketiciler, online perakendeciler, yatırımcılar, karar mercileri, e-ticaret modelleriyle ve tüm bunların ülkemizdeki girişimcilik ekosistemine olan etkileriyle ilgili önemli tespitler sunuyor.

Bunların ışığında ayrıca e-ticaret ve girişimcilikle ilgili konuları düzenleyen mevzuat değerlendirilirken, son dönemde sıkça konuşulan Türkiye’de e-ticaret hacminin düşüklüğü çeşitli öneriler ışığında ele alınıyor.

Bu anlamda raporda Türkiye’nin e-ticaret potansiyelini yakalayamamasının en önemli nedenleri olarak algı sorununun ve altyapı eksikliğinin öne çıkarıldığını görüyoruz. Rapora göre müşterilerin e-ticareti yeterince iyi bilmemesi nedeniyle e-ticarete duydukları ön yargı ve e-ticaretin gerçekleşmesi için gerekli teknolojik, mevzuat, finansman düzeni gibi altyapı eksikleri e-ticaretin büyümesinde en büyük engelleri oluşturuyor.

Birçok araştırma ve grafik tablo ile beslenen “Dijital Pazarın Odak Noktası e-Ticaret: Dünya’da Türkiye’nin Yeri, Mevcut Durum ve Geleceğe Yönelik Adımlar” raporuna buradan ulaşabilirsiniz.

Ideasoft hizmet verdikleri e-ticaret sitelerinin bir yıl içinde toplam 1 milyon 50 bin sipariş aldıklarını ve 11 milyon 500 bin adet ürünle 2 milyon 480 bin üyeye ulaştıklarını söylüyor. Sektörel e-ticaret trendlerine baktığımızda ise dikey büyümede en hızlı yol kat eden sektör hırdavat olarak öne çıkarken onu kozmetik ve otomotiv izliyor.

Geçtiğimiz yıla göre mağaza adedi bakımından en hızlı büyüyen sektörlerin başında ise tekstil geliyor. Dikey mağaza adedinde tekstili sırasıyla hırdavat ve otomotiv takip ediyor.

E-ticaret sitelerinden yapılan alışverişlerinde en çok tercih edilen ödeme yöntemi %68 ile kredi kartıyken havale/eft ikinci sırada geliyor. %12 oranla kapıda ödeme üçüncü sırada yer alırken mobil ödeme ve mail order çok düşük yüzdelerle karşımıza çıkıyor.

Kredi kartı ile yapılan online ödemelerde en fazla tercih edilen yöntem tek çekimle ödeme olarak öne çıkıyor. Taksitle kredi kartı ödemesine sıcak bakanlar ise genellikle 6 taksitli ödeme planlarını tercih ediyor. Taksit sayısı arttıkça bunların tercih edilme oranı da azalıyor.

Geniş raporda sunulan Türkiye’ye ait verileri sizlerle paylaşmaya devam ediyoruz.

Not: Aylık olarak bildirilen tüm veriler Aralık 2012’ye aittir.

En çok ziyaret edilen siteler

Öncelikle Türkiye’de en çok ziyaret edilen 20 sayfanın yer aldığı grafik ile başlayalım. 15 yaş üstü internet kullanıcıları 2012 yılında en çok Google’a ait sayfaları ziyaret ederken geçtiğimiz yıla oranla tekil ziyaretçi sayısı %2 artarak 23,4 milyona ulaştı.

Ziyaretçi başına sitede kalma süresi bakımından Facebook aylık 537.2 dakika ortalamasıyla birinci olurken, Google 3.534 sayfa ile gösterim ortalaması kategorisinin birincisi oluyor.

Bu listenin üst bölümünde en büyük düşüş Nokta Medya’ya ait sitelerde oldu. Geçtiğimiz yıla oranla %14 ziyaretçi kaybeden İzlesene.com ve kardeş sitelerini alt bölümlerde %17’lik kayıp gösteren Dailymotion izliyor. Yandex ise %7’lik artış sergileyerek 6,7 miyon kişiye ulaşmayı başarmış ve son sıradan listeye giriş yapmış.

Raporda yapılan bu değişikliğin doğal sonucu olarak Şubat ayına ait veriler önceki dönemlere göre oldukça düşük çıktı. Öyle ki iki rekorun kırıldığı Ocak ayında 3,37 milyar TL’lik işlem gerçekleştirilirken, sigorta ödemelerinin çıkarıldığı Şubat ayı için bu rakam 2,19 milyar TL olarak açıklandı.

Raporda yapılan yeni düzenleme aylık veya dönemlik karşılaştırmayı da mümkün kılmıyor. Ancak yine de sigorta harcamalarının rapordan çıkmış olmasına rağmen sanal pos harcamalarının geçtiğimiz yılın Şubat ayına göre 173 milyon TL artığını görüyoruz.

Şubat 2012’de sanal poslar üzerinden gerçekleştirilen işlem sayısı 11.7 milyon olarak açıklandı ve böylece işlem başına düşen tutar 187 TL oldu. Geçtiğimiz ay işlem başına düşen tutarın 194 milyon TL olduğu belirtilmişti ki yine bu düşüşte de sigorta harcamalarının rapordan çıkarılmasının payı büyük.

Her ne kadar sigorta gibi önemli bir kalem BKM verilerinden çıkarılmış olsa da Şubat ayına ait tüm verilerin geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre daha yüksek çıkması Türkiye’de son bir yılda e-ticaretin taşındığı boyutu gözler önüne seriyor. Ancak BKM verileri ışığında önceki zaman dilimleri ile kıyaslama yapabilmek için bir süre daha beklememiz gerekiyor.

2012’de Türkiye’de e-ticaret hacmi bir önceki yılı 7,8 milyar TL geçerek 30.6 milyar TL’ye ulaşmıştı. Ocak ayında rekora rekorla başlayan e-ticaret sektörünün özellikle tatil döneminde bu rekoru yukarı tırmandırması bekleniyor.

Şubat ayı e-ticaret verilerine BKM’nin resmi internet sitesinden ulaşabilirsiniz.