Robbins’in sorduğu soru ise çok basit: “Size hatalısınız dersem, nasıl hissedersiniz? Ya da haksızsın dersem, nasıl hissedersiniz?”.

Sadece tek bir kelimeyi değiştirerek, karşınızdakinin biyokimyasını tamamen değiştirebileceğinizi söyleyen Robbins, kelimelerin başkalarını etkilediği gibi bizi de yönlendirdiğini söylüyor. Bu yorumu karşısında insanların kendisine hangi kelimeleri kullanmaları gerektiğini sorduğunda ise tek bir cevap veriyor; “Sizi ileriye taşıyacak herhangi bir kelime kullanın.”. Yani ister renkli bir dil kullanın, ister kibar, ister şakacı, yeter ki kendinizi geri çekmenizi sağlayacak kelimeleri eleyin.

Robbins özellikle dönüşümsel kelime dağarcığına dikkat etmenizi söylüyor. Kelime dağarcığınız, hislerinizi kendisine dönüştürür. Yani “Bugün biraz dinlenmeliyim.” yerine “Bugün çok yorgunum.” derseniz, kendinizi iyice yorgun hissedersiniz. Sizi durduran ve geri çeken kelimeleri dağarcığınızdan atın; öğrenmenizi ve ileri gitmenizi sağlayanları tutun.

Robbins bununla alakalı bir örnek veriyor. Kendisi lisedeyken, evinden atılıyor; babası Chicago’ya taşınmak zorunda kalıyor ve tek başına yaşamaya başlıyor. Sürekli olarak depresif olduğunu söyleyen Robbins, bir gün aniden “depresif” kelimesini hayatından çıkarmaya karar veriyor. “Üzgün olabilir, kızgın olabilirim, mutsuz olabilirim; ancak asla depresif olamam. Çünkü depresif olursam hiçbir şey yapamam.” diyen Robbins, o günden bu yana kadar depresif kelimesini hiç kullanmamış ve hiçbir zaman depresif hissetmemiş.

Tecrübelerinize iliştirdiğiniz kelimeler, tecrübenizin kendisi olur çıkar. Kelimelerinizi dikkatli seçin. Sürekli sinirli olduğunuzu söylerseniz, sürekli sinirli olursunuz. Bunun yerine “Pek tercih etmem” ya da “Bana çok ikna edici gelmedi” gibi cümleler kurarsanız, bu sizin daha çok işinize yarayacaktır.

Dil, aklınızı, bedeninizi ve sonuçları tamamen değiştirmek için kullanmanız gereken anahtar noktadır.

1.Color

Instagram ayarlarındaki color seçeneği ile fotoğrafınızdaki renk tonlamalarında bir takım değişiklikler yapabilirsiniz. Fotoğrafınızı seçtikten sonra efekt verme ekranındaki ayar menüsünden color seçeneğinden fotoğrafınızı aşağıdaki gibi düzenleyebilirsiniz. Sarı, turuncu, kırmızı, pembe, mor, mavi, turkuaz ve yeşil olmak üzere toplamda 8 renk seçeneği var.

2.Fade

Fade ise daha çok kontras içeren görsellerdeki geçişleri yumuşatmaya yarıyor. Gözünüze kötü gelen ya da çok karanlık çıkmış fotoğraflarınızı efekt yerine, bu ayarlar yardımıyla da düzenleyebilirsiniz.

3.Vignette

Fotoğrafınızı renk ayarlarını seçtikten sonra vignette seçeneği ile fotoğrafınıza daha fazla derinlik verebilirsiniz. Bu özellik fotoğraftaki öğeyi daha da belirginleştirmek için kullanılabilir.

4.Sharpen

Fotoğraflarınızda keskinliği bir özellik olarak kullanabilirsiniz. Keskinlik fotoğraftaki öğeleri daha da netleştirerek fotoğrafa ayrı bir hava katıyor.

5.Tilt Shift

Bu, bazılarımızın sıklıkla kullandığı bir özellik. Fotoğrafınızda öne çıkartmak istediğiniz belirli bir alan ya da detay varsa, onu göz önüne koyan bir özellik. Yuvarlak ya da çizgi şeklinde bulanıklık verebilirsiniz, böylece öne çıkartmak istediğiniz detay net olarak belirginleşir.

Amerikalı okul müdürlerinden Brezilyalı çiftçilere kadar geniş bir yelpazede konumlanan 15 farklı ağdan elde edilen verileri analiz edip matematiksel modellemeler yapan Prof. Estrada, çevre baskısının toplum üzerindeki önemli etkisini ortaya çıkarmayı hedeflemiş.

Prof. Estrada: “Modern toplumumuz birbirine fazlasıyla bağlanmış durumda ve sosyal gruplar zaman içinde daha da bileşik hale geliyorlar. Mağara adamlarından bugünün teknoloji ile gelişen toplum yapısına doğru bir evrim bu…” diyor ve ekliyor:

“Küresel ısınma, sağlık ve sigorta sistemleri gibi önemli konularda bir uzlaşmaya varmak toplumların evrimi için kritik bir değer taşıyor. Bu sebeple sosyal bilimlerden doğa bilimlerine kadar birçok çeşitli disiplin uzlaşma konusunda çalışıyor. Bu çalışmalar çevre baskısının popüler kültür tarzları üzerindeki etkilerini de ortaya koyuyor. Örneğin, zaman içinde değişen moda, futbol maçlarındaki kalabalıkların hareket biçimleri veya kolektif karar alma ve hatta yayaların yürüyüş biçimleri…”

Prof. Estrada’nın karara varma konusundaki araştırmasına göre bireyler birbirileri ile doğrudan iletişim kurmaya başlıyorlar ve çevrelerinde bulunanların etkisi altında ortak bir karar ulaşıyorlar. Cuma akşamı evde kalmak isteyen ancak arkadaşlarının ısrarlarına dayanamayıp dışarı çıkan bir genci düşünelim. Bu durum bizlere bireye bir yerden bağlı olan çevrenin doğrudan baskısını gösterir. Ayrıca, bu genç milyonlarca gencin Cuma akşamlarını dışarda geçirmesinin de etkisi altında kalmaktadır. Çevresi doğrudan baskı unsuru oluştururken genel durum da dolaylı bir baskı oluşturur ve birey öğrenilmiş davranışları tekrarlamaya yönelir.

Scientific Reports’da yayınlanan çalışma sayıca az bir grup liderin sayıca fazla büyük bir sosyal grubun davranış ve kararları üzerinde nasıl etkili olduğunu da inceliyor. Profesör: “Farklı organizasyonlardaki grupların, örneğin şirketlerin, sektörlerin, işleyişlerini düşünelim. Her organizasyonun bir ya da birden fazla lideri vardır ve bu liderler grubu mücadele ettikleri bir konuyla ilgili bir eyleme gitmeye ya da gitmemeye ikna edebilirler.” diyor.

Grubun karar vermek için kendi üyelerinin ya da liderlerin baskısını göz önünde bulundurması gerekli hale geliyor. Öte yandan, çalışanlar başka organizasyonlardan birçok işçinin de gösterilere katıldığını fark ederlerse liderlerinin baskısını hiçe sayarak katılma kararı alabiliyorlar.

Dolaylı çevre baskısının hissedilmediği sosyal gruplarda liderlerin benzer görüşlere sahip olması anlaşma ve uzlaşma süreçlerinin kısalmasını sağlayabiliyor. Ancak, güçlü bir dolaylı çevre baskısı söz konusu ise, yerel liderlerin etkisi ortadan kalkıyor ve kendi çevrelerinde önemli pozisyonları olmayan bireyler grubun lideri pozisyonuna gelebiliyor.

Prof. Estrada’nın sözleriyle: “Örneğin sigara içme alışkanlıklarımızın nasıl değiştiğine bakalım… 70’li yıllarda sigara çok havalı bir şeydi ve birçok oyuncunun televizyonda devamlı sigara yaktığını görürdük. Ünlü film yıldızları da filmlerin en can alıcı sahnelerinde hep sigara içerlerdi. O zamanlarda, bireyler sadece iş arkadaşları ve dostları tarafından sigara içme konusunda baskı görmekle kalmıyor aynı sosyal sınıf, yaş ve cinsten insanlardan da bu baskıyı görüyorlardı. Bu şekilde, doğrudan ve dolaylı çevre baskısı bireyleri sigara içmeye rahatlıkla itebiliyordu. Bugün olan ise tam tersidir. Birçok insan sigarayı bıraktı ve akrabalarına, dostlarına da bırakma baskısı yapıyor. Ne var ki, daha önemli bir şeye dikkat çekmek gerekli: Bireyler kamusal alanda sigara içme konusunda daha büyük grupların çevre baskısıyla da karşılaşıyorlar. Sigara artık havalı bir şey değil. Böylelikle, doğrudan ve dolaylı çevre baskısı tütün kullanımına karşı savaşı kazanıyor.”

Sonuç itibariyle, kimi zaman en yakınlarımızdan kimi zaman da hiç tanımadığımız milyonlarca insandan farklı boyutlar ve anlamlarda işleyen baskılar görebiliyoruz. Bu sebeple, hiç istemediğimiz yerlere sürükleniyor, hiç sevmediğimiz insanlarla görüşüyor, samimi olmayan hareketler yapıyor, kendimize kızıyor ve hayal kırıklıklarımızı sayabiliyoruz. Kimi zaman matematiğin dikte ettiği kuralları dahi hiçe sayıp gerçekten içimizden geleni sorgulamak ve en çok kendimizi mutlu edecek şeylerin peşine düşmek, kısacık zaman dilimlerinde çevre baskısından tamamen sıyrılabilmemize ve karar alma mekanizmalarımızın daha doğru çalışmasına yardımcı olabilir.

Kullandığı sosyal medya platformlarını Klout hesabına ekleyen ve bu sosyal ağlardaki etkinlikleriyle 100 üzerinden puan verilen kullanıcılar daha etkili olabilmek ve puanlarını arttırmak için çaba sarf etmeye ve doğal olarak Klout’a farkında olmadan da olsa duygusal olarak bağlanmaya başladılar.

Klout’un temel olarak yaptığı şey sosyal medya kullanıcılarının başta takipçileri olmak üzere diğer kullanıcılar üzerinde bıraktığı etkiyi (influence) ölçmek. Ancak tam da bu noktada yanlış giden bir şeyler var.

Bana kalırsa Klout’un felsefesinin üzerine kurulduğu “etki bırakmak” durumu Klout’un asıl zayıf olduğu alandır.

Öncelikle temelden etki konusuna değinmek istiyorum.

Takdir edersiniz ki bir insanın üzerinde bıraktığınız etki sayılarla, verilerle ya da puanlarla ölçülemez. Etki görecelidir ve herkes için farklı anlam ifade eder. Etki denen şey kendini anında gösteren bir olgu olmak zorunda da değildir. Aylar yıllar sonra dahi birinin sizi geçmişte etkilemiş olduğunu fark edebilirsiniz. Ayrıca fark etmeseniz bile etkilenmiş olabilirsiniz.

Yani “etki” konusunun ne kadar muğlak bir kavram olduğu ortadadır.

Şu önemli nokta birçok insan tarafından es geçiliyor: Klout’taki puanınızın düşük ya da yüksek oluşu sizin ne kadar etkili bir insan olduğunuzu değil, Klout’un sizi kendi algoritmasına göre düşük ya da yüksek bir puanla değerlendirmiş olduğunu gösterir. Bu verilerin ne kadar geçerli olduğu ise kitlelerin mevzu bahis verilere ne kadar önem verdiğine bağlı olarak değişir. Aslında bu kadar basittir.

Şu sıralar birçok İK çalışanı ya da sosyal medya uzmanı Klout skoru yüksek olan kişilerin “etkili” olduğunu düşünmekte. Çünkü ölçüm yapmak sonuçlara ulaşmak adına somut bir adım atmak demek ancak kimse Klout’un bu puanları nasıl belirlediğini merak etme zahmetine girmiyor.

Bunun yanında ise Klout’un yalnızca dijital evrende değil, dijitalin dışında da bir “etki ölçümleme” aracı haline geldiği illüzyonuna kapılma durumu var. Çünkü bu iki evren arasında kalın çizgiler bulunmuyor ve bir kişiye “etkili” sıfatını layık gördüğünüzde o hem offline hem de online tarafta etkili olarak anılmaya başlıyor.

Örneğin TTNet’in CEO’su Tahsin Yılmaz’ın Klout skoru 54 olarak belirlenmiş. TTNet’in CEO’su Tahsin Yılmaz’ın, skoru 54 civarında olan ve üniversite okuyan genç bir sosyal medya kullanıcısından bu skorun gösterdiğinden çok daha etkili olduğu ortada olan bir gerçektir. Ama kavramların birbirine girmesinin de yardımıyla her iki kişi de bizim gözümüzde etkili olarak sayılıyor.

Maalesef Klout ciddi ciddi bir etki ölçüm aracı ya da kredi belirleme sistemi olarak algılanmaya başlandı ancak kredi belirleyen kurumların bu kredileri nasıl belirlediklerine dair kalın kural kitapları bulunur. Siz doğru adımları atarsınız ve hak ederek kredinizi yükseltirsiniz. Klout’ta ise puanınızın niye düşük ya da yüksek olduğunu anlamanız mümkün değildir.

Gerçi Klout çalışanları meraklı kullanıcıları yatıştırmak için birkaç noktayı belirtmişlerdir. Daha fazla takipçisi olan, Twitter’da retweet ve mention, Facebook’ta ise beğeni ve yorum alan yani etkileşim yaratan kişilerin puanı yükselir, o kişiler “etkili” olarak etiketlenir.

Ancak Klout asıl önemli olanı yani etkileşim sırasında ortaya çıkan içeriği ölçmez. Yani bir arkadaşıma atacağım yorumun içeriği absürd bir şey de olsa faydalı bir tavsiye de olsa Klout için aynı sonuca çıkar. Ya da Klout o arkadaşımın benim tavsiyemden ne kadar etkilendiğini ölçemez. Belki çok etkilendi, belki etkileniyor numarası yaptı ama Klout için bu önemli değildir. Gerçi Klout içeriğe bile eğilemiyorken, duygularını ölçüp ölçmediğini sorgulamak epey saçma olur.

Peki “etki” böyle mi ölçülür?

Klout sizin -herhangi bir dünyada- ne kadar etkili bir insan olduğunuzu ölçmez, ölçemez. Klout ancak ve ancak sizin online dünyada ne kadar etkileşime giriyor olduğunuzu ölçer.  Onu da nasıl hesapladığını anlatmaz, şeffaf değildir.

Şimdi Klout’u ciddiye almam için varsa bana bir sebep söyleyin lütfen.