Online mahremiyet konusunda en tartışmalı sitelerden biri olan Facebook da tam bu sırada kendi Facebook hesabınızda gizlilik ve mahremiyet seviyenizi kendi başınıza kontrol edebileceğiniz bir aracı duyurdu.

Facebook’un “mahremiyet checkup” aracı henüz kullanıma açılmadı ama yapılan açıklamada bir kaç hafta içerisinde tüm kullanıcılar tarafından kullanılabilir olacağı söyleniyor. Bu araç sadece bir kaç dakika içerisinde Facebook hesabınızın mahremiyet ayarlarını kontrol edip, gizlilik durumunu kendi başınıza kontrol etmenizi sağlayacak.

Facebook’la ilgili yıllardır en büyük eleştiriler mahremiyet ayarlarının son derece karmaşık ve erişmesi zor olmasıydı. Bu araçla birlikte belki de ilk kez bu durum da değişmiş olacak. Bir kaç hafta sonrasında hesabınızda girdiğinizde karşınıza çıkacak olan bir yardmcı sayesinde paylaşımlarının kimler tarafından görülebildiği ve hesaplarında yüklü olan uygulamalar gibi detayları bir kaç basit adımda görebilecekler.

Bunlarla beraber Facebook hesabınızla giriş yaptığınız üçüncü taraf siteleri konusunda da bazı gelişmeler var. Facebook bundan sonra bu sitelerin size ait hangi bilgilere erişebileceğini kontrol etmenizin daha kolay olacağını duyurdu. Hatta dilerseniz bazı site ve uygulamalara Facebook hesabınızı kullanarak, ama kendinize ait hiç bir bilgi vermeden “anonim olarak” giriş yapma seçeneceğiniz olacağını da söylüyor.

Görünüşe göre önümüzdeki dönemde Facebook ve mahremiyet konusunda daha da önemli adımlar atılacak ve kullanıcıların içleri de dünyanın en büyük sosyal ağ sitesinde daha rahat edecek.

Diğer bir deyişle sosyal ağa ilk kez katılan kullanıcılar ilk durum güncellemelerini yazarken eğer gizlilik ayarlarını elle değiştirmezlerse bu paylaşımlarını sadece arkadaş listesindekiler görebilecek. Böylelikle Facebook 2009’dan beri sürdürdüğü “herkese açık” paylaşım kuralını değiştirmiş oluyor.

Facebook’un var olan kullanıcıları ise artık durum güncellemeleri paylaşırken bir uyarıyla karşılaşacaklar. Durum güncellemenizi yazdıktan sonra tam yayınlamak üzereyken karşınıza çıkan “Privacy Checkup” (Gizlilik Kontrolü) isimli pop-up kutu sizi iletinizi kimlerle paylaşmak isteyip istemediğinizi tekrar kontrol etmek konusunda uyaracak.

Facebook, paylaşılan içeriklerin kime gösterildiğinin daha belirgin olması amacıyla mobil uygulamalarında da küçük değişiklikler yapmış durumda. Eskiden ekranın sağ alt köşesinde, zor farkedilebilen paylaşım tercihi buton yeni tasarımla durum güncelleme kutusunun üst kısmına taşınıyor.

Bunlara ek olarak uygulama izinlerine anonymous giriş yapma özelliğini hayata geçiren ve uygulama kontrol panelini baştan tasarlayan Facebook, bu değişikliklerle gizlilik tercihlerinin daha görünür olmasını amaçlıyor. Kullanıcılarının paylaşımlarının istediklerinden daha fazla görüntülenmesi konusunda Facebook’a yaptığı geri bildirimler bu strateji değişikliğinde etkili olmuş gibi gözükürken sosyal medya devi böylelikle “Herkese açık” paylaşım zorlamasından geri adım atmış oluyor. Böylelikle özel mesajlarını gizlilik ayarlarına dikkat etmeden tüm Facebook camiasıyla paylaşan dalgın kullanıcılar da güven altına alınmış oluyor.

Diğer yandan Facebook’un gittikçe kalabalıklaştığı ve arkadaşlarınızın paylaşımlarının bile bu kalabalıkta kaybolduğu düşünülürse listenizde olmayan kişilerin güncellemelerini görüp görmemeniz artık Facebook’a çok da yarar sağlamıyor.

Facebook’un bu yeni ayarlarıyla birlikte kullanıcıların paylaştıkları içeriklerin diğer kullanıcılara gösterme tercihleri daha detaylandırılıyor. Zira Facebook, kullanıcıların mevcut gizlilik ayarları hakkında kafa karışıklığı yaşadığını kabul ediyor. Örneğin Facebook’un web versiyonunda kullanıcıların paylaşım yaparken çıkan “herkese açık”, “arkadaşlar” gibi tercihlerin olduğu menüde Facebook bu tercihleri daha detaylı olarak sunacak.

Böylelikle örneğin “herkese açık” seçtiğinizde “Facebook’taki herkes bu iletiyi görebilecek” şeklinde bir uyarı ile karşılacaksınız. Facebook böylelikle bazı kullanıcıların kafasını karıştıran bu tercihlerin herkes tarafından anlaşılabilmesini amaçlıyor. Aynı amaçla Facebook bir de pop-up bir hatırlatma kutucuğu üzerinde denemeler yapıypr. Dinazor görselinin eşlik ettiği uyarıda Facebook “Bu iletiyi paylaşıyorsun ama kimlerle paylaştığını biliyor musun?” diye kullanıcıyı gizlilik ayarlarını tekrar kontrol etmeye çağırıyor.

Yeni gizlilik ayarlarının en öne çıkanı ise kapak fotoğraflarını kimlerin görebileceğini seçebilmek. Bilindiği gibi Facebook’ta ayarladığınız kapak fotoğrafları otomatik olarak herkese açık şekilde paylaşılıyor ve bunu sonrasında değiştiremiyorsunuz. Ancak bundan sonra eski kapak fotoğraflarınızı kime gösterip göstermemek istediğinize karar verebileceksiniz.

Diğer yandan arkadaşınız içeriklerinizden birini paylaştığında Facebook bu yeniden paylaşımının sadece ortak arkadaşlarınız tarafından görüntülenebilir olduğu konusunda sizi uyaracak. Son olarak Facebook’un bu gizlilik ayarları değişikliklerinin henüz test aşamasında olduğunu hatırlatmakta fayda var.

Facebook’un bizzat LA Times‘a da itiraf ettiği üzere sosyal medya devi kullanıcıların yayınlanmamış iletilerini görebiliyor ve arşivleyebiliyor. Diğer bir deyişle bir iletiye yorum yazdınız ancak vazgeçerek yayınlamadan sildiniz; hiç önemli değil, ister silin ister yayınlayın; Facebook bunların hepsini görebiliyor.

Diğer bir deyişle Facebook sadece online aktivitelerinizi değil zihninizi bile okuyabiliyor. Kimseyle paylaşmadığınız düşünce ve duygularınızı herkesten önce Facebook biliyor. Sonuç olarak öz hakiki “big brother” bu durumda Facebook oluyor.

Sosyal ağın bunu nasıl yaptığına gelince burada devreye web tarayıcıları giriyor. Web tarayıcınız içindeki bir kod klavyede yazmaya başladığınız anda tüm kelimeleri, cümleleri çözümleyerek bunları yayınlamasanız bile arşivinde biriktiriyor.

Her ne kadar Facebook yayınlanmayan içeriklerin takip etmesini “kullanıcıların oto sansürünü ölçmek” için yaptığı bir deney olarak başlattığını söylese de sosyal medya devinin böyle bir gücü farklı alanlarda da kullanmayacağı kesin değil. Bu deney kapsamında rastgele 5 milyon kullanıcının 5 ve üstü karakterle yazdığı metinleri yayınlamadan veri tabanına geçiren Facebook bu deneyi şu an sonlandırdıklarını ve takibi bıraktıklarını söylese de buna yasal hakkı olduğunu söyleyerek açık kapı bırakmadan da duramıyor.

Facebook gizlilik şartlarına göre sosyal ağın başka birinin zaman tüneline baktığınızda, mesaj gönderip aldığınızda, arama yaptığınızda, diğerleriyle herhangi bir etkileşimde bulunduğunuzda, mobil uygulamayı kullandığınızda ya da ağ üzerinden alışveriş yaptığınızda verilerinizi kaydetmeye izni var. Aynı şekilde yayınlanmayan Facebook iletilerini de takip etmeye bu şartlara göre izni olduğunu söyleyen Facebook tüylerimizi ürpertmekle kalmıyor; klavyedeki parmak hareketlerimizi ve düşüncelerimizi izleyerek online takibi çok başka bir boyuta taşıyor.

Günde 200 milyar yeni içeriğin paylaşıldığı Facebook’ta kullanıcıların sahip olduğu ortalama arkadaş sayısı 245. Mobile yaptığı yatırımlarla da adından söz ettiren Facebook akıllı telefon piyasasının %76’sına ulaşırken mobil uygulama kullanımının %23’ünü elinde tutuyor.

Bu kadar büyük bir kullanıcı ve veri havuzunu elinde bulunduran Facebook’ta kullanıcı profilleri ve paylaşılan veriler kullanıcıların kişisel güvenlikleri açısından büyük önem teşkil ediyor. Zira araştırmada Facebook’a her gün yüklenen fotoğrafların 200 milyona ulaştığı ve Facebook yazılımının bu fotoğrafların %30’unu fişlediği ileri sürülüyor. Diğer yandan profiller kullanıcıların profesyonel hayatına da direkt etki ediyor. İşverenlerin %43’ü adayların Facebook profilini inceledikten sonra bu kişileri işe almaktan vazgeçiyor. Dolayısıyla Facebook’ta paylaştığımız içerikler yalnızca kimlik hırsızlarını değil, potansiyel işverenlerimizi de yakından ilgilendiriyor.

Facebook güvenlik gerçeklerini kapsayan en önemli verilerden biri de online verilerine erişilen her 4 kişiden 1’inin sonrasında kimlik hırsızlığına uğraması. Diğer bir deyişle Facebook üzerindeki verilerinize erişen kötü niyetli üçüncü kişiler hesabınızın kontrolünü ele geçirmede ve bilgilerinizi çalmada büyük güç sahibi. Buna ek olarak araştırma hırsızlığa uğrayan her 36 evden 1’inde hırsızların sosyal medyayı bir araç ve kaynak olarak kullandığını söylüyor. Bu hırsızlıkların kişileri uğrattığı zarar ise ortalama olarak 1,657 dolar.

Facebook’un yavaş yavaş kaybettiği genç kullanıcılar ise profil gizlilikleri konusunda daha dikkatsiz gözüküyor. Bu yüzden bu yaş grubundaki kullanıcıların kimlik hırsızlığına uğrama olasılıkları daha yüksek. Tanımadığı kişilere kişisel bilgilerini veren gençlerin oranı %55 iken %24 oranında genç Facebook kullanıcısı kişisel bilgilerinin onların izni olmadan herkesle paylaşıldığını söylüyor.

Facebook’ta kişisel verilerinizi korumak için ne yapıp ne yapmamanızı da kısaca özetleyen infografikle ilgili diğer detayları aşağıdan inceleyebilirsiniz.

Wall Street Journal‘ın haberine göre Facebook geliştirdiği bu teknoloji ile kullanıcıların imleçlerini sitenin hangi bölgelerinde daha yoğun gezdirdiğini belirleyebilecek. Ayrıca aynı teknoloji ile mobil kullanıcıların cihazlarından Facebook haber akış sayfasının her zaman diliminde görünür olup olmadığı da kontrol edilebilecek.

İmleç hareketlerinden kullanıcıların sosyal ağ aktivitelerini gözetleyecek olan Facebook şu anda bu teknolojiyi sınırlı bir grup üzerinde test ediyor. Eğer testler başarılı olursa Facebook bu gözetleme teknolojisini bugün açıkladığı üzere 1,19 milyar kullanıcısının üzerinde kullanacak.

Facebook’un imleç takip teknolojisini büyük oranda reklamverenler için kullanacağı söyleniyor. Facebook kullanıcılarının mouse hareketleriyle imleçlerini yönelttiği Facebook bölümlerini analiz eden sosyal ağ, imleçlerin yoğun olarak dolaştığı alanları reklamların yerleştirilmesi için uygun bölgeler olarak ilan edecek. Böylelikle sosyal ağ, reklamların daha fazla tıklanmasını sağlamaya çalışacak.

Reklamverenlere her geçen gün daha fazla özellik sunarak daha fazla reklamvereni platformuna çekmeyi ve böylelikle reklam gelirlerini artırmayı amaç edinen Facebook’un imleç hareketleri takip teknolojisi ile kullanıcı gizliliğine zarar verse de reklamverenlere “en fazla tıklanması muhtemel” alanları göstermiş olacak. Ayrıca bu yeni teknoloji ile kullanıcı tercihleri hakkında daha fazla bilgi edinecek olan sosyal medya devi, daha sonra bu elde ettiği verileri yeni Facebook özellikleri olarak karşımıza çıkarabilir. Tüm bunlar Facebook yararına olsa da Facebook’ta gezinirken izlendiğini bilme hissiyatının kullanıcılar tarafından nasıl karşılanacağı merak konusu.

“İsminizi kullanarak kimler zaman tünelinizi görüntüleyebilir?” seçeneğini geçtiğimiz sene Facebook gizlilik ayarlarından kaldıran Facebook, şimdi bu özelliği kullanan kısıtlı sayıda kullanıcıyı da isimle aranamama ayrıcalığından muaf ediyor. Bu değişiklikle birlikte kimsenin Facebook arama sonuçlarında çıkmama gibi bir şansı yok.

Ayrıca bu gizlilik seçeneğinin kaldırılmasıyla sosyal ağ aramasıyla (Graph Search) engellenen kişiler de kullanıcının sayfasını arama sonuçlarında görebilecek. Ancak bu sayfanın içine girip paylaşımlarınıza, fotoğraflarınıza ve kişisel bilgilerinize bakabileceği anlamına gelmiyor. Arama sonuçlarında adınız ile sizi bulan engellediğiniz kişiler yalnızca herkese açık olarak paylaştığınız içeriklerinizi görebilecek.

Facebook, bu gizlilik özelliğini sosyal ağa yapılan son güncellemeler sonrası çok fazla kullanışlı olmadığından kaldırdığını söylüyor. Bu gizlilik ayarını Facebook bu gizlilik ayarının sosyal ağın limitli özelliğe sahip olduğu zamanlar için geliştirildiğini ve son güncellemeler sonrası geçerli olmadığını söylerken bu ayarla birlikte isimle aratılıp bulunamazsanız bile ortak arkadaş listelerinde ya da etiketlendiğiniz fotoğraflarda adınıza tıklandığında yine profilinize ulaşılabilir olduğunuzu vurguluyor.

Facebook başkaları tarafından görüntülenmemesini istediğiniz paylaşımları tek tek herkese açık, arkadaşlar, sadece ben ya da özel seçeneklerinden birini seçerek ayarlayabileceğinizi yineliyor. Eğer sizi rahatsız eden bir kullanıcı varsa ise bunun en iyi yolunun onu engellemek olduğunu dile getiriyor. Ancak bu kullanıcıların sahte isimlerle hesap açıp yeniden sizi rahatsız etme ihtimali de yok değil. Facebook kaldırdığı bu özelliğin kullanışlı olmadığını söylese de arama sonuçlarında tüm Facebook üyelerinin görüntülenebilecek olması ve kaldırdığı bu gizlilik ayarının yerine bir alternatifini sunmuyor oluşu tartışmalara neden olacak gibi duruyor.

Facebook üzerindeki sosyal reklamlar, kullanıcılara daha çok hitap eden reklamları göstermek için kullanılan bir reklam modeli. Diğer bir deyişle sayfasını beğendiğiniz markanın Facebook reklamları arkadaşlarınızın haber kaynağında daha sık gösteriliyor. Facebook reklamın altında da isminizi kullanarak o markayı beğendiğinizi belirtiyor. Böylelikle kullanıcılara arkadaşlarının beğenilerini göstererek o reklama tıklamaya itiyor.

Geçtiğimiz haftalarda kullanıcıların profil fotoğraflarının da yüz tanıma teknolojisinden yararlanılarak etiketlenebileceğine dair yeni düzenlenmeyi paylaşan Facebook, bu sosyal reklamlar uygulamasına profil fotoğrafınızı da dahil etmek istiyor. Bu değişiklikle arkadaşlarınız reklamların altında hem adınızı, hem profil fotoğrafınızı görebilecekler.

Facebook bu durumun zaten şu anki Hak ve Sorumluluklar Bildirisi‘nde yer aldığını söylüyor. Bu bildiriye göre kullanıcı isminiz, profil fotoğrafınız, profil bilgilerinizin ticari, sponsorlu ve sosyal reklamlarda kullanılması için Facebook’a otomatik olarak izin vermiş sayılıyorsunuz. Facebook yeni güncellemede bunun aynı şekilde yer alacağını ancak bu güncellemeyle bu özelliği daha şeffaf bir dille anlattıklarını savunuyor.

Facebook ayrıca kullanıcıların sosyal reklamlarda bilgilerinin yer almaması için gizlilik ayarlarından reklamlar sekmesini seçerek bu özelliği pasif hale getirebileceklerini belirtiyor. Buna ek olarak fotoğrafınızın asla yabancılara gösterilmeyeceğini, yani sadece arkadaşlarınızın görebileceğini söyleyen Facebook, böylelikle kişisel bilgilerinin kullanılmasından rahatsızlık duyan kullanıcıları bir nebze rahatlatmaya çalışsa da Federal Ticaret Komisyonu’na kadar yansıyan bu durumdaki son kararı haftaya Facebook’un resmi duyurusuyla öğrenebileceğiz.

Facebook geçen ay kullanıcıların isim, profil fotoğrafları ve profillerinde yer alan diğer kişisel bilgilerin Facebook reklamverenlerine hizmet edileceğine dair gizlilik şartlarında güncelleme yapacağını açıklamıştı. Diğer bir deyişle bu güncelleme ile tüm Facebook kullanıcıları kişisel bilgilerinin Facebook reklamlarında kullanılmasına otomatik olarak izin vermiş olacaktı. Ancak bu değişiklik birçok kullanıcının tepkisini çekti ve sosyal ağ yine eleştiri oklarının hedefi oldu.

Hatta bazı kullanıcılar Federal Ticaret Komisyonu’na Facebook’un yapmaya hazırlandığı bu güncellemeyi durdurması için başvurdu. Facebook’un yeni gizlilik şartlarının bu kadar çok tepki alması sonunda Facebook’u geri adım atmaya itti. LA Times‘ın haberine göre Facebook bir e-posta ile yeni Gizlilik Şartları Sözleşmesi’ni gelecek haftaya kadar duyurmayacağını açıkladı. Facebook açıklamasında konu ile ilgili kullanıcı yorumlarının değerlendirilmesi için zamana ihtiyacı olduğunu söylüyor.

Bilindiği gibi Facebook geçtiğimiz hafta Hak ve Sorumluluklar Bildirimi’nde değişiklikler yaparak artık kullanıcıların profil fotoğraflarının da etiketleneceğini açıklamıştı. NSA skandalında da adı geçen Facebook, bu kritik dönemde yaptığı bu gizlilik değişiklikleriyle tepkileri de üstüne çekerek radikal kararlar vermeye devam etse de sosyal ağ kullanıcıları bu durumdan hiç hoşnut değil.

Facebook her ne kadar şartlarında değişiklik yapmadığını, sadece sözleşmedeki dili daha belirgin hale getirdiğini söyleyerek kendini savunsa da kullanıcıların kişisel bilgilerinin üçüncü partiler tarafından kullanılmasına izin vermeye niyeti yok. Facebook gelecek hafta yeni Gizlilik Şartları Sözleşmesi’ni duyurduğunda sosyal medya devinin bu tepkileri ne kadar dikkate aldığını ve kişisel bilgilerimizin Facebook üzerindeki geleceğini öğrenme şansı bulacağız.

Facebook yüz tanıma teknolojisini kullanarak platforma yeni yüklenen fotoğraflardaki kullanıcıyı tespit ediyor ve etiketleme önerisi sunabiliyor. Bu özellik şimdiye kadar kullanıcının başkaları tarafından etiketlendiği fotoğraflarda geçerliydi. Facebook’un son değişikliyle bu yüz tanıma ve etiketleme özelliği profil fotoğraflarını da kapsayacak.

Diğer bir deyişle Facebook’un yüz tanıma özelliğinin sınırlarını genişletmesiyle kullanıcılar hiçbir fotoğrafta etiketlenmese bile kendi sayfalarına ekledikleri profil fotoğraflarından tanınabilecekler. Facebook bundan rahatsız olan kullanıcılar içinse, istendiği zaman bu etiketlemelerin kaldırılabileceğini söylüyor.

Geçtiğimiz günlerde hükümetten gelen veri taleplerini ilk kez açıklayan Facebook’un gizlilik şartları çok tartışılan bir konu. ABD’de ortaya çıkan NSA skandalında da adı geçen ve kullanıcı bilgilerini sızdırdığı iddia edilen Facebook, Hak ve Sorumluluklar Bildirimi’nde yaptığı bu son değişikliklerle bu tartışmaları başka bir boyuta taşıyacak gibi.

Yüz tanıma özelliğini genişleten Facebook bunun dışında kişinin herkese açık olarak belirlediği bilgilerini artık kullanabileceğini bu bildirimle resmileştirmiş oluyor. Diğer bir deyişle Facebook artık isminiz, profil fotoğrafınız, sayfanızda yer alan her türlü içerik ve bilgiyi ticari, reklamsal ve ilgili her türlü bağlantıda kullanabilecek. Bu değişiklikle üçüncü partilerin daha iyi hizmet vermek için kişi bilgilerinden yararlanmasını hedeflediklerini belirten Facebook, kullanıcı bilgilerinin gizliliği konusunda gitgide daha tartışmalı bir platforma dönüşüyor.