Bilindiği gibi Facebook 18 Mayıs 2012 tarihinde halka arzını gerçekleştirmişti. Sosyal ağın hisseleri ilk günde büyük bir taleple karşılaşsa da kısa süre içinde şirket değer kaybetmeye başlamıştı. Hatırlanacağı üzere Mark Zuckerberg bu durumu büyük bir hayal kırıklığı olarak değerlendirmiş ve şirketin önündeki ilk büyük hedefin mobile yoğunlaşmak olduğunu açıklamıştı.

Ocak ayında altı ayın en yüksek seviyesine ulaşarak 30 doları gören Facebook hisseleri 2013 itibariyle değerini yavaş yavaş yükseltmeye başlamıştı. Temmuz sonunda halka arz seviyesine ulaşan Facebook hisseleri sonunda dün itibariyle kötü talihini kırdı ve 40 doları aşarak şirket tarihi açısından önemli bir kilometre taşını geride bıraktı.

Facebook’un hisse değerlerinin yükselmesinde mobilde yaptığı atılımların payının büyük olduğu söyleniyor. Diğer bir deyişle Zuckerberg bir sene önce bugünleri görmüş ve mobile yoğunlaşarak şirketin değerini artıracağının sinyallerini vermişti. Facebook’un akıllı telefon ve tabletlere yoğunlaşmasıyla mobil reklamlardan kazandığı gelirlerin ve yeni mobil pazarlama politikasının şirketin borsa değerini artırdığı ileri sürülüyor.

Piyasa değeri 100,7 milyar doları bulan Facebook’un video reklamlar özelliğini de hayata geçirmesiyle bu yükselişini sürdürmesi bekleniyor. Reklam gelirlerini artırmak için sürekli yeni girişimlerde bulunan ve mobildeki atılımlarını hızlandıran Facebook’un önümüzdeki dönemlerde borsada yeni rekorlar kırdığına şahit olabiliriz.

NASDAQ’ın dünkü seansını yüzde 4’lük artışla 30.2 dolardan kapatan Facebook böylece önemli bir psikolojik barajı aşmış oldu. Sosyal ağın hisseleri aynı zamanda son altı ayın en yüksek rakamına ulaştı.

Facebook, Kasım ayında gösterdiği performans ile geri dönüşün sinyallerini vermişti. 21 dolar ile başladığı ayı 28 dolar hisse değeri ile tamamlayan şirket Eylül ayında gördüğü en düşük rakam olan 17 doların ardından girdiği yükseliş trendi ile yatırımcılarını sevindirmeyi başardı.

Facebook hisselerinin dün yaşadığı yükselişin ardında şirketin duyurduğu 15 Ocak tarihli tanıtım toplantısı yatıyor. Yeni bir ürünü tanıtacak olan Facebook dün bu toplantının duyurusunu yapmış ve davetiyeleri göndermişti. Henüz ne tanıtacağı konusunda bir ipucu vermeyen şirketin, yepyeni bir servis ile kullanıcılarının karşısına çıkması bekleniyor.

Facebook’un son üç ayda yaşadığı yükselişin ardında gelirlerini artırma politikasının dışında destekleyici firmaların yürüttüğü stratejilerin de yer aldığı söyleyebiliriz. Morgan Stanley gibi sosyal ağın halka arz sürecinde birlikte çalıştığı büyük yatırımcılar bir süredir sahip oldukları her kanaldan sosyal ağın hisselerini satın almaları için küçük ve büyük yatırımcıları teşvik ediyorlar.

Facebook 30 Ocak günü 2012’e ait dördüncü çeyrek raporunu yayınlayacak. Eğer Zuckerberg ve ekibi 15 Ocak’taki etkinlik ve ardından gelecek çeyrek raporundan olumlu tepkiler ile ayrılmayı başarırsa şirketin 38 dolar olan halka arz fiyatını geçmesini bekleyebiliriz.

Facebook hisselerinin asıl yükselişi Kasım ayının ikinci yarısında geldi. Geçtiğimiz aya 21 dolardan giriş yapan şirketin hisseleri ay sonunda 28 dolara kadar yükselerek, Aralık ayına moralli bir başlangıç yapmış oldu.

Facebook’un kurucusu, CEO’su ve en büyük hissedarı Mark Zuckerberg ise Kasım ayındaki yükselişten en karlı çıkan isim oldu. 504 milyon hissesi bulunan Zuckerberg, geçtiğimiz ayı kağıt üzerinde 3.8 milyar dolar kazanç ile kapattı.

Sosyal ağın hisselerinin düşüşü ile birlikte kağıt üzerindeki serveti epey azalan Zuckerberg, şirketin yükseliş trendine girmesi ile birlikte tekrar çift basamaklı hanelere ulaştı. Bir dönem Mark Zuckerberg’in Facebook’taki hisselerinin değeri 8.84 milyar dolara kadar düşmüştü. CEO’nun hisselerinin Kasım sonu itibariyle değeri ise 14.1 milyar dolar.

Tahminler Facebook’un borsadaki yükselişinin devam edeceği yönünde. Sosyal ağın halka arz öncesine uzanan gelirlerini artırma konusundaki agresif  tutumu yeni yeni yatırımcıları tatmin etmeye başlarken, önümüzdeki günlerde Facebook hisselerinin 30 doları aşabileceği tahmin ediliyor.

Yükselişin nereye kadar devam edeceğini kestirmek güç ancak bugün ortaya atılan Whatsapp iddiasının yanında dördüncü çeyreğe ait finansal rapor da yatırımcılardan tam not alırsa Facebook’un halka arz değeri olan 38 doların ve dolayısıyla 100 milyar dolar değerin üzerine çıkışına şahit olabiliriz.

Facebook’un halka arz öncesi erken dönem yatırımcılarından ve destekçilerinden olan Fidelity Investments, Haziran ayında yaklaşık 20 milyon hisseyi elinden çıkarmış. Fidelity Investments’ı halka arzdan önce 2011 yılında yaptıkları 200 milyon dolarlık hisse alımı ile tanıyoruz.

Fidelity Investments, hisse satışlarından ne kadar kar/zarar etti bilinmiyor. Mayıs’ta 38 dolardan halka arz edilen Facebook hisselerinin Haziran ayı içerisinde 25-33 dolar arasında işlem gördüklerini biliyoruz. Bir ay içerisinde Fidelity Investments’a ait 21 fon Facebook hisselerini elden çıkarma kararı aldı. Facebook hisselerinin bugün geldiği 20 dolarlık değerleme şirketin büyük bir zarardan döndüğünü ortaya koyuyor, ancak yine de 200 milyon dolarlık satışın da bu düşüşte büyük pay sahibi olduğunu söyleyebiliriz.

Şok satışlarla sarsılan tek teknoloji şirketi Facebook değil. Dün paylaştığımız haberde Facebook ile göbek bağına sahip Zynga’nın yöneticilerinin yasak olmasına rağmen geçtiğimiz aylarda şirketin kötü gidişatı sebebiyle ellerindeki hisseleri sattıklarından bahsetmiştik. Görünen o ki yüklü miktar hisseyi değerleri 3 dolar seviyesine düşmeden çok önce satan Zynga’nın kurucuları ve yöneticileri ilerleyen günlerde mahkeme salonunda bu davranışlarının hesabını verecekler. Düşüşü ‘öngören’ ve gemiyi ilk terk edenler arasında olmak isteyen Zynga yöneticileri şu sıralar 3 dolardan işlem gören hisseleri 12 dolar civarında iken ellerinden çıkarmışlar.

Halka arz Facebook’a ve Zynga’ya hiç yaramadı. Facebook’un uzun süre 100 milyar dolarda sabitlenen değerinin şu gün itibariyle 44 milyar dolar olduğunu söylemek bile Facebook’un içerisine düştüğü durumu anlatmaya yetiyor. Yaşananlardan en büyük dersi alacak şirket ise son dönem popüler internet şirketleri arasında halkı arzı gerçekleşmeyen en büyük şirket olan Twitter. Twitter’ın da adının Apple ile birlikte anıldığını ve olası bir yatırım sonucunda 10 milyar dolar değerlemeye ulaşabileceğini ekleyelim.

Borsa Gündem‘in haberine göre Facebook hisseleri satın alan 12 Türk yatırımcı toplam 7 milyon dolar zarara uğradı. İsimleri bilinmeyen 12 yatırımcının ilk gün itibariyle toplam 23 milyon dolarlık hisse aldığı, yaşanan düşüş sonrasında ise bu hisselerin 7 milyon dolarlık değer kaybı yaşandığı dile getiriliyor.

İsimleri gizli tutulan Türk yatırımcılar yatırımcılar hisseleri ellerinden çıkardılar mı veya satmak için uygun zamanı mı bekliyorlar bu konu hakkında da henüz bir bilgi yok.

Facebook’un halka arzı öncesinde Türkiye üzerinden 13 yatırımcı hisse satın alma talebinde bulunmuştu. Kişi başı ortalama 2 milyon dolarlık hisse talebinde bulunan 13 yatırımcıdan birisi yabancı idi.

Facebook hisseleri dünü %0.47’lik düşüş ile 27.27 dolar değerden kapattı.

Pazartesi günü için yükseliş yaşanacağını düşünülse de pre-marketteki işlemler aksini söylüyordu. Neticesinde Facebook, borsadaki ikinci gününü %11 kayıp ile 34.03 dolar ile kapattı. Şu sıralarda da Türkiye saati ile 16.30’da açılacak olan NASDAQ öncesinde Facebook hisseleri 33.70 dolaylarında işlem görüyor.

Peki hem yatırım şirketlerinin hem de düşük bütçeli alıcıların büyük ilgi göstermesi beklenen ve borsaya yeni Google olarak lanse edilen Facebook ilk iki gününde neden başarısız oldu? Daha da önemlisi bu başarısızlık ilerleyen günlerde de devam edecek mi?

Facebook’un başarısızlığının ardında iki temel sebep yatıyor. Analistlerin ortak kanısı Facebook hisselerinin değerinin üzerinde satışa çıkarıldığı ve bir seferde çok fazla hissenin halka arz edildiği yönünde. Daha önce Facebook hisseleri için biçilen değerin 28-35 dolar arasında olduğu ancak başta aracı kurum olan Morgan Stanley’nin 38 dolarlık hisse değerlemesi için baskı yaptığı ve Facebook’u yanlış yönlendirdiği konuşuluyor. Ortak kanı tüm zamanların en büyük teknoloji şirketi halka arzına hazırlanan Morgan Stanley’in arkalarına aldıkları rüzgar ile böyle bir karar verdiği ve müşterisini de yanlış yönlendirdiği. Linkedin, Groupon ve Zynga’nın halka arzlarında başrol oynayan Morgan Stanley bu sefer aynı performansı gösteremedi ve 2 milyar dolarlık destek alımına rağmen ikinci gündeki düşüşü önleyemedi.

Facebook’un halka arz öncesinde hisselerinin uzun bir süredir 100 milyar dolarlık değerleme ile el değiştiriyor olması da şirketin hisselerinin 38 dolardan satışa çıkarılmasında büyük bir etken oldu. İlk çeyrekte 1.06 milyar dolar gelir ve 205 milyon dolar net kar elde eden Facebook’un 104 milyar dolarlık değerleme ile halka sunulması, borsanın daha gerçekçi kimyası ile uyuşmaz iken %11’lik değer kaybı ortaya çıkmış oldu.

Peki ilerleyen günlerde Facebook’u NASDAQ’ta neler bekliyor? Bu sorunun ilk akla gelen cevabı Facebook hisselerinin doğal değerini bulana kadar düşüşün devam edeceği. Sonrasında ise Amazon örneğinde olduğu gibi Facebook’u borsada daha parlak günler bekleyebilir. Amazon da 1997 yılında 18 dolar ile halka arz edilmiş ve sonrasındaki bir kaç ay içerisinde bu bedelin aşağısında işlem görmüştü. Ancak şu an Amazon’un hisseleri 220 dolar civarında değerle işlem görüyor.

İsterseniz 18 Mayıs Cuma gününü kısaca hatırlayalım. Bizim de siz okuyucularımızla ilk saatlerini canlı olarak paylaştığımız Facebook’un halka arzında 38 dolardan sunulan hisseler ilk yarım saat içerisinde 45 dolara kadar yükseldi. Hatta yoğun talep neticesinde bir süreliğine Facebook hisselerinin alım-satımı NASDAQ yetkilileri tarafından durduruldu. Daha sonrasında bir süre 42-43 dolar arasında dolaşan hisseler, ilerleyen saatlerde yavaş yavaş değer kaybederken, başladığı nokta olan 38 dolara demir attı ve günü bu değer ile kapattı.

Facebook’un halka arzda belirlenen 38 dolar barajının altına inmemesi için tabiri caizse büyük çaba sarf edildi. Başta Facebook’un halka arzındaki en büyük aracı kurum olan Morgan Stanley’nin seansın son 20 dakikasında yaptığı 2 milyar dolarlık destek alımı, ilk günün getirdiği psikolojik baskıyı (ve çok daha önemli bir çok olumsuzluğu) Facebook’un üzerinden bir nebze de olsa almayı başardı. Zira son dakikada değer kaybını önlemeyi amaçlayan satın alımlar olmasa idi Facebook’un hisse değerleri 30 dolara kadar düşebilirdi.

Morgan Stanley’den ve diğer yatırımcılardan gelen destek alımları Facebook tarafında yaşanacak büyük bir hüsranı engellemiş oldu. 40 doları geçmesi kesin gözüyle bakılan, 50-60 dolarlar telaffuz edilen Facebook hisseleri alıcısına ilk gününde zarar ettirmez iken, herkes için (yine nispeten) bir win-win durumu yaşandı. 38 dolardan alım yapan ilk gün alıcıları zarar etmedi, Facebook beklenen patlamayı yaşamasa da halka arz rakamının altına düşmedi, hissedarlar, yatırımcılar derin bir ‘Oh!’ çekti.

Gelelim kötü sonuçlanan Amerikan rüyasına. Malumunuz borsada sadece bu işi ezberden yapan, piyasaya hakim, milyar dolarlık portfolyoları yöneten şirketler bulunmuyor. İrili ufaklı birikimleri ile ‘bir günde’ zengin olmayı amaçlayan ve bu uğurda risk almaktan çekinmeyen kişiler de borsada şanslarını deniyorlar. Facebook’un gümbür gümbür gelen halka arzı da bu küçük yatırımcıların bir günde zengin olma iştahlarını kabartıyordu. Açılış ile birlikte 38 dolardan alınacak Facebook hisseleri, gün sonunda belki iki-üç misline satılacak ve Facebook, binlerce insanı bir kaç saat içerisinde zengin yapabilecekti. Son aylarda internet şirketlerine olan ilgi de bu ihtimali bir hayli güçlendiriyordu. Sonuç olarak tüm dünyadan talep gören Facebook 100 milyar dolarlık bir şirketti. Ancak malesef bu hayaller ile galeyana getirilen küçük yatırımcılar beklediklerini bulamadı.

Başta Morgan Stanley olmak üzere Facebook’un destekçisi yatırım şirketleri sağ olsunlar hem Facebook’u hem de tüm büyüklü küçüklü yatırımcıları kurtardılar.

Mark Zuckerberg’in halka arzdan bir gün sonra gerçekleşen sürpriz düğünü ile bir başka Amerikan rüyasına yönelmesi de tüm bu yaşananların üzerine gündem değiştirici olarak tam zamanında yetişti.

Peki siz ilk gün yaşananların ardından destek alımları ile ayakta duran Facebook hisselerinden satın alır mıydınız?

Şu zamana kadar gelen duyumlar ve Facebook’un SEC’e sunduğu S-1 dosyalarında şirketin hisselerinin 34-38 dolar arasında satışa çıkacağı söyleniyordu. Dün Facebook’tan gelen son açıklamada hisselerin satışının 38 dolardan gerçekleşeceği duyuruldu.

Halka arzda Facebook tarafından 180 milyon hisse satışa çıkarılırken şirketin hissedarları tarafından da toplam 241,233,615 hisse borsaya sunulacak. Facebook’un 38 dolarlık değerle satılacak 180 milyon hisseden 6.8 milyar dolar gelir elde etmesi bekleniyor.

Sizlere kısaca Facebook’un halka arz macerasından bahsedelim. 2 Şubat’ta SEC’e halka açılmak için başvuruda bulunan Zuckerberg ve ekibi Ekim ayı itibariyle çalışmalara başladılar. Sık sık şirketi borsaya dahil etmek için acele etmediğini dile getiren Zuckerberg, Facebook’un hissedar sayısının 500’e ulaşmasının ardından finans durumunu kamuya açıklama zorunluluğuna tabi tutulmasının ile birlikte direncini kırarak halka arz kararını aldı.

Halka arz başvurusu ile birlikte Facebook’ta gelirleri düzenleme ve yeni gelir kalemleri ekleme konusunda seri çalışmalara girildi. Mobil reklamlar, yeni eklenen reklam seçenekleri, hatta şu an test aşamasındaki kullanıcıların iletilerinin arkadaşları tarafından daha çok görüntülenmesini sağlayan ücretlendirme modeli Facebook tarafından bir kaç ay içerisinde hızla sunuldu. Bunun yanında Facebook son aylarda hiç olmadığı kadar seri satın alımlar gerçekleştirdi. 1 milyar dolarlık Instagram bu seri satın alımların en önemli parçası olurken yine mobilde faaliyet gösteren Glancee, TagTile ve son olarak Lightbox şirketin bünyesine dahil edildi.

Bugün Türkiye saatiyle 14.00’da başlayacak Facebook’un hisse satışları FB simgesi ile yapılacak. 38 dolarlık hisse değeri ile Facebook’un sahip olacağı değer 104 milyar dolar olacak. Bu değerleme Facebook’a en çok halka arz değerine sahip teknoloji şirketi ünvanını sağlayacak. Son on yılda halka açılan teknoloji şirketlerine ait verileri bu içerikte bulabilirsiniz.

Halka arz hakkında küçük bir notu da sizlere iletelim. Zuckerberg, borsa açılışını Facebook’un Palo Alto’daki ofisinden takip edecek. Hatta Zuckerberg’in borsanın açılması ile birlikte ofiste temsili bir gong çalması da bekleniyor.

Facebook  tarafından daha önce yapılan açıklamada halka arzda 337.5 hissenin satılacağı açıklanmıştı. Yoğun talep ile karşılaşan şirket 50.6 milyon hissenin daha halka arz edileceğini bildiriyor. Böylelikle Cuma günü gerçekleşecek halka arzda toplamda 388 milyon hisse şirket tarafından sunulacak.

Yayınlanan S-1 raporunda hisse değerinin 34-38 dolar aralığında olduğu belirtiliyor. Hisseler borsada FB ibaresiyle işlem görecek.

Facebook’un halka arz sonrasında sahip olacağı değer merak edilen konular arasında yer alıyor. 34-38 dolar aralığında işlem görmesi takdirde şirket 92-103 milyar dolar arasında bir değerlemeye sahip olacak. Ancak ilk gün ve sonrasındaki zaman diliminde Facebook (yüksek ihtimaller dahilinde) hisselerinin yoğun talep görmesi sonucunda hiç akıllara gelmeyen (ve belki de gerçekleri yansıtmayan) bir değerleme ile karşı karşıya kalabiliriz. Hele ki internet ve balon kelimelerinin çok sık birlikte kullanılmaya başlandığı şu günlerde.

Facebook’un SEC’e yaptığı duyuruda hisse satışlarının 28-35 dolar arasında gerçekleşeceği duyuruldu. Şirket tarafından 180 milyon hisse satışa çıkarılacak. Böylece Facebook satış sonrasında 5 milyar dolar ile 6.3 milyar dolar arasında kazanç sağlayacak.

Facebook’un satışa çıkaracağı 180 milyon hissenin yanı sıra, şirketin hissedarları tarafından da 157,415,352 adet hisse halk arz ile birlikte satılacak. En çok hisse satan kişi 30.2 milyon ile Mark Zuckerberg. Zuckerberg satış ile birlikte 845 milyon dolar – 1,05 milyar dolar arasında kazanç sağlayacak. İkinci en çok hisse satacak isim ise 38.1 milyon hisse ile yatırımcı Jim Breyer. Linkedin kurucusu Reid Hoffman ve Zynga CEO’su Mark Pincus da hisse satışı yapacak isimler arasında yer alıyor.

Facebook’un SEC’e gönderdiği S-1 dosyasında Yahoo ile yaşanan patent krizine de değinildi. Yahoo’nun Facebook tarafından geliştirilen Open Computer Project‘te kendilerine ait 16 patenti ihlal ettiğine dair gönderilen 23 Nisan tarihli bildiriden raporda bahsediliyor. TechCrunch’ta yayınlanan Yahoo imzalı bildiriye aşağıda göz atabilirsiniz.