Facebook üzerinde gezinirken, en basitinden haber kaynağınızda arkadaşlarınızın paylaşımlarını okurken o iletilere gelen beğenilerin hangi sebeplerle verildiğini merak ediyor olabilirsiniz. Yahut siz hangi iletileri, hangi sebeplerle beğenmeyi tercih ediyorsunuz? Diğer bir deyişle bir durum güncellemesini beğendiğinizde aslında ne kastediyorsunuz?

İşte Facebook iletilerini beğenmeye iten en temel nedenler…

Acıma beğenisi

Arkadaşınızın paylaştığı ancak üstünden saatler geçmesine rağmen hiç beğeni alamamış bir iletisi bazen sizde “acıma” duygusu uyandırıp o paylaşımı beğenmeye itebiliyor. “Benim paylaşımımı da ya kimse beğenmezse?” empatisi yaparak ve belki de diğer paylaşımlarınız için o arkadaşınızdan beğeni alma garantisini sağlamak amacıyla eliniz ister istemez “beğen” tuşuna kayabiliyor.

Yorum yazmaya üşenip beğenme

Bazen de uzun uzun yazmış, sonunda belli ki bir cevap, bir görüş bekleyen arkadaşlarımızın iletilerine yorum yazmaya üşendiğimiz zamanlarda beğen tuşu imdadımıza yetişiyor. Desteğimizi kelimelere dökemediğimizde beğen tuşu o iletiye sempatimizi göstermek için hızlı ve kaçamak bir yol olarak karşımıza çıkabiliyor.

Aşk beğenisi

Facebook’ta beğendiğiniz, hoşlandığınız ve dikkatini çekmek için uğraştığınız biri mi var? Bu aşkınızı açıkça itiraf etmeden karşı tarafa duyurmanın bir yolu da onun paylaşımlarını beğenmekten geçiyor. Diğer bir deyişle o kişiye özel mesaj göndermeye ya da iletilerine yorum yazmaya cesaretiniz yoksa ya da direkt bir iletişim kurmayı tercih etmiyorsanız beğen tuşu bu noktada kurtarıcınız olabiliyor.

Ünlülerin paylaşımlarını beğenme

Twitter’da ünlü isimler “merhaba”, “günaydın” yazsa bile binlerce, milyonlarca retweet alırken bu durum Facebook’ta da farklı değil. Hayranı olduğumuz ünlüler ne yazsa, hatta bazen yanlışlıkla ileti bile paylaşsa hiç düşünmeden beğen tuşuna davranabiliyoruz. Bu yüzden bu paylaşımların rekor beğeni alması o kadar şaşırtıcı değil.

Zeki olduğunu göstermek için beğenme

Çoğu zaman bilimsel bir gerçekten bahseden, toplumsal bir olay hakkında bir görüş paylaşan, havada teorik bilgilerin uçuştuğu ancak o kadar vakıf olamadığımız iletileri beğenme yolunu da seçebiliyoruz. Bu bir anlamda “ben de bu konu hakkında bilgi sahibiyim” demenin bir başka yolu.

Kaza sonucu beğeni

İletileri istemeden beğenmek özellikle mobil kullanıcıların başına sık sık geliyor. Haber kaynağında gezerken bir parmak sürçmesi normalde beğenmeyeceğiniz içerikleri bile beğenmenize yol açabiliyor. Geri almaya da üşendiğimiz ya da ileti sahibine ayıp olur düşüncesiyle vazgeçtiğimiz durumlarda da o beğeni sosyal ağdaki yerini çoktan sabitlemiş oluyor.

“Beğen” tuşunun yeni tasarımında göze çarpan değişiklik alıştığımız başparmak işaretinin yerini Facebook fontuyla yazılmış “F” harfini almış olması. F harfinin yanında ise “Like” (Beğen) yazısı yer alıyor. Bildiğimiz Facebook mavisi ise yeni tasarımda arka planda yerini koruyor. Çok da büyük bir değişikliğe uğramayan “Beğen” tuşu bu yeni haliyle önümüzdeki haftalarda herkes için geçerli olacak.

Facebook, “Beğen” ve “Paylaş” tuşunun 7,5 milyon web sitesi üzerinde günde 22 milyar kez görüntülendiğini söylüyor. Facebook’tan trafik çekmede birlikte en etkin öğeler olan bu butonlar bu özelliği ile diğer tüm sosyal ağların toplamından daha fazla trafik sağlama özelliğine sahip.

“Beğen” tuşunun yeni tasarımının yanı sıra Facebook, “Beğen” ve “Paylaş” tuşunun bir arada yer aldığı embed tuşunu da tanıttı. Web siteleri her iki tuşu ayrı ayrı platformlarına gömebileceği gibi hem “Beğen” hem “Paylaş” embed’inin olduğu tuşu da kullanabilecekler. Böylelikle kullanıcıların tek bir tıklamasıyla sitelere iki kat trafik sağlanmış olacak.

Facebook’un vazgeçilmezlerinden olan “Beğen” ve “Paylaş” tuşunun Facebook sayfalarında etkileşim yaratmadaki önemi ve kullanıcıların web üzerinde karşılaştıkları ilginç içerikleri paylaşmaya itmesindeki rolü göz önüne alınırsa Facebook bu değişiklikleriyle bu öğelerinin üzerine daha fazla yoğunlaşmayı seçmiş gibi gözüküyor. Bakalım Facebook yeni tasarımıyla bu tuşların tıklama sayılarını artırabilecek mi?

Facebook’un yeni “Beğen” tuşunu beğendiniz mi?

Massachusetts Institute of Technology, Hebrew University ve New York University tarafından ortak olarak gerçekleştirilen araştırma, “sürü psikolojisi”nin sosyal medya üzerinde de geçerli olduğunu ortaya koyuyor. İnternette ne kadar fazla kişi bir içeriği, ürünü, paylaşımı beğenirse diğer kişiler de içeriği çok fazla kişisel olarak değerlendirmeden paylaşımı beğenme yolunu seçiyor.

“Bir şey iyi olduğu için mi popülerdir; yoksa popüler olduğu için mi popülerdir?” sorusundan yola çıkan araştırmacılar bunu tespit etmek için internetteki okuyucu yorumlarını incelemeye karar verdiklerini söylüyorlar. İsmi açıklanmayan bir web sitesi için araştırmaları için işbirliği yapan bilim adamları beş ay içinde sitedeki yorumları inceleyerek ilginç sonuçlara vardıklarını söylüyorlar. Sonuçlara göre habere gelen ilk yorum olumluysa diğer okuyucuların da bu beğeniden yola çıkarak habere olumlu yorumlar bırakıp haberi beğenmeyi seçiyor.

İlk yorum olumluysa diğer kullanıcıların o haberi beğenme olasılığının %32 olduğunu belirleyen araştırmacılar bunun olumsuz yorumlarda da aynı şekilde işlediğini belirtiyorlar. Kontrol grubu ise haberi tarafsız değerlendirirken sadece olumlu yorumdan etkilenip paylaşımı beğenen kişi sayısının bu gruptan %25 oranından fazla olduğu tespit edildiği raporda açıklanıyor.

Araştırmada yer alan bilim adamlarından Sinan K. Aral, bunun sosyal etkinin en küçük belirtilerinin bile nasıl büyük bir toplumsal etkiye dönüştüğünün bir göstergesi olarak yorumluyor. Araştırmadan çıkarılan en büyük sonuçlardan biri de böylelikle gerçek hayattaki sosyal tepkimenin günümüzde sosyal ağları ve sanal dünyayı nasıl aynı şekilde çevrelediği oluyor. Özellikle Facebook paylaşımlarındaki beğenilerin bu şekilde işlediği düşünürsek, eğer bir gün Facebook olur da “dislike” butonunu hayata sokarsa Facebook haber kaynağımız ve zaman tünelimizin dislike’larla dolacağını söyleyebiliriz. Çünkü nasıl bir beğeni sosyal tepkime yaratıp çığ gibi büyüyorsa “dislike”ların da aynı şekilde işleyeceğini söyleyebilmek mümkün.

Yapılan çalışma basit anlamda mağaza da gezerken beğendiğiniz ürünü Facebook üzerinden Like’lamanız üzerine kurgulanmış. Ve her ürüne verilen eşsiz bir QR kodunu cep telefonunuzla okutup Facebook üzerinden arkadaşlarınızla paylaşmanıza yönelik hazırlanmış.

Her ne kadar fikrin başlangıcı Web 2.0’ın temel mantığı “beğendiğini paylaş” üzerinden kurgulansa da, kurgu doğru devam ettirilirse çalışmanın sonucunun Web 3.0’a çıkması çok olası.

Çünkü herhangi bir ürünü beğenmek demek, rengini, şeklini, markasını, kısaca özelliklerini beğenmek demektir. Ve insanlar beğendiği şeyleri satın alır.

Bu mantık ise günümüzün popüler Web 2.0 temelli fırsat sistemleriyle kolayca birleştirilebilir.

Dolayısıyla beğendiğiniz için paylaştığınız bir ürünün, size fırsat ürünü olarak %90 indirimli sunulduğunu düşünün. Ne yaparsınız? Tabi ki alırsınız!

Google gibi Amerika’da Fırsat konsepti altyapısını hazırlamış sistemler için bu tip çalışmalar çok hızlı realize edilebilir durumda. Facebook ise biraz arkadan gelmekte fakat “Like” mantığının en uygun olduğu sisteme sahip. Dolayısıyla ayak uydurması çok zaman almayacaktır.

Yani internet gün geçtikçe satın alma alışkanlıklarımızla oynamaya devam edecek. Hazır olalım!

Facebook, ‘Beğen’ tuşu sayesinde web dünyasında üzerinde sosyal ayak izlerini bıraktı. Çıkmasının ardından ilk hafta 50 bin sitenin beğen tuşunu yüklediği, bu rakamın bir aydan kısa bir sürede 100 bini geçti. Tabii ki bu rakam hiçbir zaman yerinde saymadı. Facebook, her gün 10 binden fazla sitenin beğen butonunu sitesine dahil ettiğini ifade etti. Aslında Facebook’un baş işletme görevlisi aynı açıklamayı geçtiğimiz Ekim ayında da yapmıştı ki bu da Facebook’un ivme kaybetmeden her gün 10 binlere kucak açtığını gösteriyor. Bunun yanında Facebook, Amerika’da ilk yüz içerisinde yer alan sitelerin %80’i de dahil olmak üzere 2,5 milyondan fazla sitenin Facebook entegrasyonuna sahip olduğunu dile getirdi.

Facebook’un bu başarısı tabii ki yadsınamaz. Bildiğiniz gibi kısa bir süre önce Google Facebook’a karşı +1 tuşunu tanıtmıştı. Aynı şekilde Eventbrite tarafından yapılan bir araştırma ‘beğen’ tuşunun tweet’ten çok daha kârlı olduğu sonucuna ulaştı.