Bağımsız Facebook ölçüm servisi PageData’nın sayılarına göre, dünyanın en popüler Sayfalar’ı onbinler, bazen yüzbinlerle ölçülen Like kaybetmeye başladı. Bu her ne kadar yüzdeye vurulduğunda saygın sayfalarda %1’den ufak bir düşüşe tekabül etse de, kullanıcılarında yaklaşık %95 azalma gören aktör yönetmen Orço Hahaybi 700.000’den fazla kullanıcı kaybetmiş durumda!

Öte yandan, Socialbakers’da görülebileceği üzere, son hafta içerisinde özellikle %50’ye yakın kullanıcı kaybeden Doğu Avrupa ülkeleri, akla sosyal ağın Rus sahte hesaplarından kurtulmaya başladığı sinyalini veriyor. Kaspersky gibi bir siber-güvenlik devini doğuran Rus internet kültürü, hackerları ve korsanları ile tanınıyor.

Hesap temizliğinin başlayabileceği ipuçları, Facebook’un bazı kullanıcıların arkadaşlarına hesapların gerçekliğiyle ilgili sorular sormasıyla belirmişti.  Temmuz ayında, BBC’den Rory Cellan-Jones, hayali bir simit markası yaratıp, Facebook üzerinden reklam vermiş; marka bir hafta içerisinde 3,000’den fazla sahte Like almıştı. Facebook’un kendi yatırımcılarını uyarmak için sahte hesap cenneti olarak gösterdiği Türkiye’de, henüz ciddi bir hareketlenme yok.

Al Arabiya’nın haberine göre, kıdemli hoca Şeyh Abdullah, Arapça internet sitesi Sabq’a verdiği demeçte, Twitter’da takipçi satın almanın “yalan ve iftira” sayılacağını, hayalet hesap yaratmaktan başka bir işe yaramayacağını söyledi. Klinik psikolog Dr. Talal Thaqafi ise, sert bir tutum ile imamın demecini destekledi. Dr. Talal, “takipçi sayısını artırmak için para veren insanın zayıf, rahatsız bir kişiliği vardır ve bunu başka yollarla becermekten acizdir” dedi. Bu tür insanların “içindeki boşlukları ilgi çekerek doldurmaya çalıştığı” ve bu yüzden takipçi satın aldığını sözlerine ekledi.

Son zamanlarda Twitter’da takipçi satın alma konusu, Arap dünyasında çok tartışılıyor. Kendi internetine geçmesi söz konusu İran’da bile Ayetullah Twitter’ı kullanırken, ünlülerin, politikacıların, hatta din adamlarının takipçi satın alması sıkça rastlanan bir durum. Arap dünyasında Twitter’ın popüleritesi, Arap Baharı ile iyice parlamıştı ve Suudi Prens El-Valid, Twitter’a detayları gizli bir anlaşmada 300 milyon dolarlık yatırım yapmıştı.

Anlaşılan o ki sahte takipçi furyası, Arabistan’da aynı Türkiye’dekigibi toplumsal bir sorun olma yolunda ilerliyor. Sahte hesap satın almanın dünyevi bedeli ise 10,000 kullanıcı başına $70-270 arasında değişiyor.

Facebook’un yayınladığı rakamlara göre hesaplarının %4.8’i sahte, %2.4’ü yanlış kategori ve %1.5’i istenmeyen türden. Sahte hesap denilen şey bir kullanıcının açtığı birden çok hesap, sayfa yerine kullanıcı olarak açılan hesaplar yanlış kategori, istenmeyen hesaplar ise spam gönderen hesaplar.

83 milyon epey yüksek bir rakam olsa da, esas endişe verici durum birçok like ve CTR’ın bu sahte hesaplardan gelmesi. Geçen ay test için hayali bir marka sayfası yaratıp, bir haftada dünyanın o markayla alakasız yerlerinden 3,000’den fazla Like almasını eleştiren BBC muhabirinden bahsetmiştik. Geçen hafta ise Limited Press adlı dijital dağıtımcı firma, Facebook reklamlarına tıkların %80’inin botlardan geldiğini iddia etmiş ve sayfasını silerek sosyal ağdan ayrılma kararı almıştı.

Facebook’un yatırımcılarını uyardığı bazı diğer riskler: Büyümeyi sürdürememe, henüz çok para getirmeyen mobil bağlantıların hızlı artması, mobil piyasasında varlıklarının hizmeti sunan başka şirketlere bağımlı olması, sıkı rekabetin hüküm sürdüğü bir piyasada olmaları, hükümetlerin interneti kontrol etme çabaları, Facebook’un gelirinin neredeyse %20’sini sağlayan Zynga’da işlerinin iyi gitmemesi, özellikle Pages arasında şirket hesaplarına başkalarının girmesinde dolayı güven kaybı, kullanıcıların sıkılması… Liste böyle uzayıp gidiyor.

Milan’ın IULM Üniversitesi’nde Kurumsal İletişim ve Dijital Diller Profesörü Marco Camisani Calzolari, içinde Samsung, Starbucks, Blackberry, Wholefoods ve Pepsi’ninde bulunduğu 39 büyük markanın Twitter hesaplarını analiz etti ve takipçilerinin büyük oranının sahte hesaplar ve botlardan oluştuğunu ortaya çıkardı.

Bu oranın en yükseği ise %46 ile @DellOutlet oldu. @DellOutlet’in Twitter takipçi sayısı 1.5 milyon seviyesinde ve neredeyse yarısı gerçek olmayan hesaplarda oluşuyor.

Dell’in sosyal medya müdürü bu konu hakkında Twitter hesaplarını kimlerin takip ettiklerini kontrol etmediklerini ve bu konuda özel bir çalışma yapmadıklarını belirtti. Bot ve sahte hesapları tanımlayan programlar mevcut fakat bu programların %100 çalışmadığı için kullanmadıkları söylüyor.

Araştırmanın sonucuna göre belirlenen hesaplar arasında Starbuck %6.88 oranıyla en az bot ve sahte takipçiye sahip olan marka oldu.