Dünyanın en fazla internet kullanıcısına sahip ülkelerinden biri olan Türkiye’de teknoloji ve internet kullanımı bilinçliliği konusunda ciddi eksiklikler olduğunu tespit eden Türkiye Yeşilay Cemiyeti ve BTK bu konuda ilk adımı attı. Genç kullanıcıları internet bağımlılığı konusunda bilinçlendirmek ve interneti güvenli kullanma konusunda onları eğitmek isteyen iki kurum aralarında imzaladığı anlaşma ile sorun ve ihtiyaçları belirledikten sonra bu konuda projeler üretmeye başlayacak.

Anlaşma kapsamında amaçlar, internet kullanıcıları güvenli internet kullanımı ve teknoloji bağımlılığı dışında bilişim teknolojileri, elektronik haberleşme hizmetleri gibi konularda toplumu özellikle gençleri bilinçlendirmek ve farkındalık yaratmak olarak belirtiliyor.

Gençlerin bedensel ve ruhsal sağlıklarını tehdit eden her türlü bağımlılığa karşı savaş açan Türkiye Yeşilay Cemiyeti’nin şimdiki hedefi internet bağımlılığı. İnternet ve teknoloji bağımlılığının gençlere ve çocuklara psikolojik açıdan zarar verdiğini savunan Yeşilay, bu protokolle daha sağlıklı ve üretken bir gençlik yaratmak istediklerini belirtiyor.

Akademisyenler ve uzmanların konu ile alakalı çalışmaları sonucu yeni projeler üretileceği ve bunların toplum ve kanun koyucularla paylaşılacağı belirtilirken işbirliği kapsamında ilköğretim, ortaöğretim ve lise öğrencilerinin internette karşılaştıkları cinsel istismar, siber zorbalık ve şiddet, sanal kumar gibi durumların da inceleneceği ve bunlara karşı da önlemler alınacağı dile getiriliyor. Bu önemli işbirliği kapsamında Türkiye’deki başlıca hizmet sağlayıcısı kurumlarla bir araya gelinerek çalışma grupları oluşturulacak. Bu grupların hedef kitlesini ise çocuk ve gençler, anne-babalar, yetişkinler, eğitimciler, psikologlar ve psikolojik danışmanlar, psikiyatrist ve doktorlar oluşturacak.

Şimdi ise tartışma eksen değiştirecek gibi. Bugüne kadar filtre paketlerinde odak noktasında yer alan müstehcenlik, kumar ya da şiddet konularının yanına evrim teorisi de katılıyor. Son duruma göre evrim teorisi çocuklardan uzak tutulması gereken bir konu olarak belirlenmiş.

Dün öğlen saatlerinde birçok haber kanalında (Radikal, Ntvmsnbc) yer alan bilgiye göre evrim teorisinin anlatıldığı evrimianlamak.org Güvenli İnternet hizmetinin çocuk filtresinde yasaklı durumdaydı. Yani evrim teorisi çocuklar açısından tehlikeli bir bilgi olarak algılanmıştı. Öte yandan evrim teorisine karşı çıkan evrimaldatmacasi.com isimli web sitesi, çocuk profilinde herhangi bir yasakla karşılaşmamıştı. Yani öyle gözüküyor ki BTK’daki büyüklerimiz evrim teorisine inanmayı geçtik, hakkında bilgi edinmeyi bile tehlikeli buluyorlarmış.

Neyse ki haberin kamuoyunda yayılması ile beraber yasaklı evrim teorisi sitesi çocuk profilinde tekrar görüntülenebilir oldu ancak bu durum BTK ve kararları üzerindeki şüpheyi tekrar arttırdı. Anlaşıldığı kadarıyla kararları aldığı iddia edilen filtre komitesi evrim teorisi hakkında bilgi edinme olasılığını bile tehlikeli buluyor.

Tekrar hatırlatmak gerekiyor: Güvenli İnternet hizmeti olarak adlandırılan filtre paketlerinde yasaklı sitelerin hangi gerekçelerle, kimler tarafından erişime engellendiği, hangi kararlarla beraber tekrar erişime açıldığı bilinmiyor. Tek öğrenebildiğiniz şey hangi sitelerin hangi profillerde yasak olduğu. Bu konu için de guvenlinet.org’a uğramanız gerekiyor.

Toplumun bir çok kesiminden bu uygulamanın hayata geçmemesi konusunda sesler yükseldi, yürüyüşler düzenlendi fakat geldiğimiz nokta itibarı ile bu adımların maalesef hiç bir işe yaramadığını görüyoruz.

‘sansürünarkasında’ adlı sergi kapsamında hazırlanan Senin Yüzünden projesi, ülkemizdeki sansür politikasına dikkat çekmek ve toplumu bu yönde bilinçlendirmek amacıyla tasarlanmış.

İnsanların yasaklara karşı seslerini çıkarmadıkça sansürün var olacağını mesajını veren bu proje, insanları yasaklara karşı mücadele etmeye çağırıyor. Seninyüzünden.org sayfasını ziyaret edip resminizi siteye yükleyerek sansürle ilgili mesajınızı bildirebilir ve siz de bu doğrultuda bir adım atmış atabilirsiniz.

‘sansürünarkasında’ Sergisi, 30 Kasım – 2 Aralık tarihleri arasında Ege Üniversitesi’nde gerçekleşecek 16. Türkiye’de İnternet Konferansı kapsamında ziyaret edilebilir.

“Güvenli İnternet” şeklinde isimlendirmeyi tercih ettikleri filtre paketlerinin hazırlanma gerekçesi BTK’nın kendi sitesinden yapılan resmi açıklamanın ilk iki cümlesinde şu şekilde açıklanıyor: Güvenli İnternet Hizmeti, çocukların ve gençlerin İnternet üzerindeki zararlı içeriklerden korunmaları amacıyla ortaya çıkmış bir projedir. Bu düzenleme yapılırken,  İnternet kullanıcılarının kurumumuza ilettikleri talepler ve  şikâyetler dikkate alınmıştır.

“Seçmek Özgürlüktür” gibi 1984 romanındaki meşhur sözleri hatırlatan bir slogana sahip olan filtre paketlerinin hukuki dayanağından da bahsedildiği açıklamada ayrıca paketleri hazırlarken bir araya getirilen konularında uzman çalışma kurulu üyelerine de yer veriliyor ve şöyle deniyor: Bu kurulun yapmış olduğu çalışmalar neticesinde, Çocuk ve Aile profilleri ile ilgili kriterler bilimsel ve güncel veriler  ışığında, ülkemizin sosyo-kültürel dokusuna uygun  şekilde hazırlanmıştır.

Kurulun aldığı karara göre Güvenli İnternet Hizmeti dahilinde girilebilecek olan web sitelerinin eğitim, kültür, sanat, iş, ekonomi, bankacılık ve finans, kariyer, medya, alışveriş,  İnternet hizmeti, sağlık, spor, müzik, oyun vb. konularda içerik barındırması ya da resmi kurum ve kuruluşlara ait olmaları gerekiyor. Kumar, intihara  yönlendirme, Atatürk’e hakaret, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanımını kolaylaştırma, sağlık için tehlikeli madde temini, fuhuş, müstehcenlik,  ırkçılık, ayrımcılık, nefret, terör, şiddet-vahşet görüntüleri, kan ve şiddet içeren dövüş sporları, hayvan dövüşleri, dolandırıcılık, zararlı yazılım vb. içerikleri barındıran web siteleri ise filtre paketlerine takılanlar olarak not edilmiş.

Tabi yukarıdaki maddelerin (özellikle müstehcenlik, ayrımcılık ya da nefret gibi) birçoğunun ne kadar muğlak kavramlar olduğu, algıdan algıya değişeceği kurul tarafından düşünülmüştür diye tahmin ediyoruz. Bu yanında kötü niyetli kişilerin her dakika yeni bir site açabilecek basit teknik donanıma sahip olması gerçeği de eminiz ki kurulun gözünü korkutmuyordur. Neyin doğru neyin yanlış olacağına kullanıcıların yerine kurulun karar verme atikliğini kendinde buluyor oluşu ise neresinden bakarsanız bakın gözlerimizi yaşartmaya devam ediyor.

BTK’nın basın açıklamasının tamamını okumak için kurumun Güvenli İnternet Hizmeti Basın Açıklaması başlıklı sayfasına girmeniz gerekiyor.

Söz konusu yeni metinde dikkat çeken en önemli unsur önceden söylenen 4 profilin aile ve çocuk olmak üzere ikiye düşürülmesiydi. Devlet eliyle sansür uygulanmasının yanlış olduğunu başta AGİT olmak üzere birçok dernek dile getirmişti.

Aşağıda bu 10 günlük süre zarfında yeni tasarıya verilen cevaplardaki en çarpıcı noktalar yer alıyor.

INETD

BTK ve İnternet Kurulu Katılımcı, Saydam, Bilimsel olmalı ve İnterneti Savunmalıdır!

Filtre Bir Haktır, Devlet Yaparsa Sansürdür

“Bireylerin istemedikleri nesnelerin görünmesini engellemesi bir yurttaşlık hakkıdır. Ama, Devletin vatandaşlarının neyi görüp/göremiyeceği belirlemesi, beyaz ve kara liste hazırlaması, bunu bürokratik bir kadronun yapması, sansürdür. Demokratik hukuk devletinde kabul edilemez. Buna uygun mevzuatın olması, devlet filtresinin hukuk dışı olması gerçeğini değiştirmez. Devletin, bir bürokratik kadro yoluyla, yargılama ve mahkeme kararı olmadan, internet web sitelerini yasaklaması, ülkemizin taraf olduğu uluslarası hukuk kurallarına aykırıdır. BTK, ticari kurallar koyduğunun farkında değildir.

Bugün dünya üzerinde 460 Milyon web vardır. BTK hangi insan gücüyle, hangi bilimsel yetkinlikle, hangi demokratik yetkiyle bu 460 milyon web arasında beyaz ve kara liste oluşturacaktır. Ortaya çıkacak haksızlıkları nasıl telefi edilecektir?

Çocuk profili, çocukların girebileceği web adresleri listesidir. Ülkedeki, değişik sosyo-kültürel grupları farklı gelişme seviyesindekilere nasıl hitap edecek? Hangi dilleri esas alacak ? Çocuk profilinin pedofiller için bir av ortamı olması tehlikesinin sorumluluğunu alacak mı ? Gençler, bilgisayar konusunda ana babalardan daha yeteneklidir. Şifreleri kırıp, ana babalarını atlattıklarında, BTK ana babalara ne diyecektir. BTK bu konuda bir şeyler yapacaksa, MEB ile işbirliği yapıp, Türkçe içeriğin artmasına katkıda bulunsun, portallar oluşmasına yardımcı olsunlar. Kişisel bilgisayarlarda kullanılabilecek filtre yazılımları açık kaynak olarak üretsin, yarışmalar yapsın, ortaya çıkan iyi seçenekleri ücretsiz dağıtsın, eğitimlerini versin. Ana Babaları bu konuda eğitimine katkıda bulunsun.

Devletin ne usulle olursa olsun, mahkeme kararı olmadan, beyaz ve kara liste oluşturması yanlıştır. Esas olan yurttaşın kendi listesini kendisinin belirlemesidir. Devlet, Sivil Toplum Kuruluşları, Üniversiteler öneriler oluşturabilir. Yurttaşın özgür iradesiyle kendi filtresini belirlemesi esastır. Demokratik, hukuk devletinde işin doğrusu budur.

Özel sektör ücreti karşılığında filtre seçenekleri sürebilir. BTK’nın görevi bunu teşvik etmektir. Deli dumrul felsefesiyle bu hizmeti ücretsiz verilmesini emretmesi, liberal ekonomi ilkelerine terstir. Devletin, yurttaşı eğitmesi, ona alternatif yazılımlar dağıtması anlamlıdır. Ama, kendi belirlediği tek tip listeleri dayatması demokratik ve hukuki değildir; hukukun evrensel ilkeleri ve ülkemizin imza attığı uluslararası anlaşmalara karşıdır.”

LDK

Devlet (BTK) Eliyle İnternet’e Sansür Kalkmadı, Sadece Ertelendi!…

“…Linux Kullanıcıları Derneği (LKD) olarak bu uygulamanın açık bir sansür ve filtreleme uygulaması olduğunu ve ülkemizde Özgür İnternet’e devlet eliyle koyu bir sansür ve denetleme düzeni getireceğini açıklamıştık. BTK’nın aldığı bu yeni karar, ilk kararın tüm ülkemizde haklı bir tepki ile karşılandığı için bir nevi düzeltme gibi görünse de özünde çok da farklı değildir. Durum, sadece sansür ve filtre uygulamasının 3 ay kadar ertelenmesidir.

Öncelikle “Güvenli İnternet Hizmeti” her bireyin kendi dünya görüşü, eğitimi ve sosyal bilinci ile doğrudan ilişkilidir. Belli bir kurum ve özellikle Devlet eliyle düzenlenebilecek bir kavram değildir. Türkiye’de farklı bölgelere, cinsiyete, sınıfsal konuma ve yaş guruplarına göre İnternet kullanımı eşitsizliğinin ve sayısal uçurumun olduğu aşikardır. Türkiye’de İnternet’te yaşanan sorunlar dijital okuryazarlık, beceri ve nitelikli kullanım eksikliğinden kaynaklanmaktadır.1 Bunun çözümü de Sansür ya da Filtre değil, Eğitimdir. Halkın, İnternet’te yaşanan olumsuz olaylar çerçevesinde korkutularak, yeni bir baskı ve denetleme uygulamasının topluma dayatılması söz konusudur.”

“…Önceki karar metnindeki temel kavramlardan olan “filtre” sözcüğü ise yeni karar taslak metninde filtrelenerek “liste”ye dönüştürülmüştür. Filtre sözcüğü listeye dönüşünce, toplumda tek tip aile ve çocuk tasarımı veya yaratımı girişimi ortadan kalkacak mı? Hayır!”

“…Burada ilk kurul kararından farklı olarak, adı konmayan bu profillerdeki filtreleme listelerini kim yapacak sorusuna yanıt olarak Madde 10’da “Güvenli İnternet Hizmeti Çalışma Kurulu” oluşturulmuş durumdadır. Ancak bu çalışma kurulu göstermeliktir. Göstermelik olduğu madde 4/3.fıkrasında açıkça ortaya konmuştur. “Güvenli İnternet Hizmeti çalışma Kurulu’nun tespit ettiği ilkeler çerçevesinde, Güvenli İnternet Hizmetinin sunumu kapsamında kullanılacak listeler Kurum –yani BTK-tarafından belirlenir” denilmektedir. BTK, burada ailelere erişimin yasaklanacağı ve çocuklara erişimin uygun olacağı filtreleri belirlemekte tek ve muktedir kurumdur yine! Çalışma Kurulunun danışma rolü aynı maddenin 5.fıkrası ç bendinde açıkça ortaya konmuştur. Kurum isterse Kurula danışacaktır.”

“…Eğer BTK “Güvenli İnternet Çalışma Kurulu” adıyla bir kurul kuracaksa, bu kurul ismine layık olup gerçekten İnternet’in güvenli kullanınımın gereklerini ve koşullarını araştırmalıdır. Oysa bu karardaki kurula verilen görev, BTK’nın kendi kendine karar verip uyguladığı “devlet filtresi”nin bekçiliğini yapmaktır. İnternet’in güvenli kullanımı üzerine gerçek bir çalışma, bürokratlarla değil, ancak iletişim bilimcileri, yeni medya uzmanlarını, bilişimcileri içeren, hem sosyal hem teknik uzmanlardan oluşan ve STK’larla ortaklaşa oluşturulacak bir kurul ile mümkündür. Üstelik böyle bir kurul özerk ve tam bağımsız olmalıdır. Bu taslakta önerildiği hali ile bu kurul siyasi iradeye bağımlı bir yapıdadır.”

“…Türkiye’nin de araştırma ortaklarından olduğu EU KIDS ONLINE Projesi Kordinatörü Prof. Dr. Sonia Livingstone ile 16 Temmuz 2011 tarihli panelde Türkiye’de dijital becerilerin az olduğunu belirtmiştir. Türkiye’deki bu sorun filtre ve listeler ile erişim dışı bırakılan ya da sadece izin veren, teknik yasaklarla -liste sansürü ile- çözülemez. O ZAMAN TÜRKİYE YAKLAŞIK OLARAK 7 AYDIR GÜNDEMİNİ NİYE DEVLET ELİYLE ZORUNLU FİLTRE ŞİMDİ DE LİSTE SEÇİŞİ İLE KAYBETMEKTEDİR. BTK’NIN YİNE PEDAOJİK KARARLAR ALABİLECEK BİR KURUM OLMADIĞINI, BU LİSTELERE NİHAİ KARAR VERME YETKİSİNİN HANGİ YETKİNLİKLE KURUMDA OLDUĞUNU YURTTAŞLAR OLARAK SORGULAMAMIZ GEREKLİ.”

“…BTK’NIN “GÜVENLİ İNTERNET HİZMETİ” ÜLKENİN HER YERİNDE TEK AİLE, TEK ÇOCUK TASARIMLAYAN “TC FİLTRESİDİR”.
OYSA BİZ HEM GÜVENLİ ve TÜM FARKLILIKLARI – ÇEŞİTLİKLERİ İÇEREN BİR DÜNYA/TÜRKİYE/TOPLUMSAL YAŞAM, HEM DE SANSÜRSÜZ VE ÖZGÜR BİR İNTERNET İSTİYORUZ!”

Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak

Zorunlu Değil Ama Sorunlu Filtreleme

“…Kurumdan yapılan açıklamaya göre, taslak üzerine görüşler değerlendirildikten sonra yeni karar 22 Ağustos 2011 tarihinde yürürlüğe girecektir. Fakat uygulama, işletmecilere tanınan 3 aylık bir test süresi sonrasında 22 Kasım 2011 tarihinde başlayacaktır. İdarenin bir önceki taslaktan farklı olarak çok kısa bir süre için de olsa kamuoyunu bilgilendirmesi olumlu karşılanmaktadır. Bununla birlikte, bu idareyi neden önceki karardan dönüldüğünü açıklama ödevinden kurtarmamaktadır. Bu kadar güçlü bir dille önceki kararın gerekliliği savunulduktan sonra hangi nedenlerle radikal değişikliklere gidildiğinin açıklanmaması idari kararların gerekçeliliği ilkesine açık bir aykırılık oluşturmaktadır.”

“…herkesi filtreye tabi tutma, İnternet’i kontrol altına alma, çoğunluğun tercihlerini diğerlerinin kabul etmesini zorlamanın sadece bir yoludur. Devletin ürettiği ahlak kurallarına uygun tek tip aile ve çocuk kurguları da anti-demokratik dünya algısının tipik uygulamalarıdır.”

“…Değişiklikle getirilen 4 Ağustos taslağının yaklaşımı zorunlu din dersi yaklaşımı ile aynı niteliktedir. Buna göre bir tek doğru ahlak vardır. Ona da BTK karar verecektir. Gerçi, herkes bunu tercih edip etmemekte serbesttir ama nihayetinde Devlet neyin doğru olduğu konusunda ülkenin her yerinde uygulanacak bir ahlak standardı belirlemektedir.”

“…Bir kez daha hatırlatmak gerekir ki BTK’nın görevi yeni kısıtlama araçları yaratmak değil insanların İnternet’e ulaşma haklarından özgürce yararlanmasının güvencelerini sağlamak olmalıdır.”