Özellikle herkesin tek tek paylaştığı aynı içerikler bir süre sonra gerçekten tahammülsüzlük yaratabiliyor. Peki Facebook haber kaynağındaki bu tarz hoşumuza gitmeyen paylaşımları görmemek ya da en azından daha az görmek için neler yapabiliriz?

Takibi bırakmak

Paylaştığı içeriklerle sizi farklı nedenlerle rahatsız eden arkadaşınızı takip etmemek bu konuda yapabileceğiniz en kolay işlem. Böylece takibi bırakmak istediğinizi belirttiğiniz kişinin paylaşımları artık haber kaynağınızda görünmüyor.

Diğer bi seçenek de o kişinin Facebook sayfasına girerek takip kısmını takibi bırak olarak işaretlemek

Facebook sayfalarının içeriklerini engellemek

Takip ettiğiniz Facebook sayfalarının paylaştığı içerikler de canınızı sıkmaya başladıysa aşağıdaki şekilde o sayfadan gelen tüm paylaşımların haber kaynağınızda görünmesini engelleyebilirsiniz.

Facebook’a görmek isteğiniz içerikleri söyleyin

Facebook’un görmekten hoşlanmadığınız içeriklerden haberdar olmasını ve bu tarz içeriklere haber kaynağınızda yer vermemesini istiyorsanız aşağıdaki şekilde ‘Bunu görmek istemiyorum” ifadesini kullanarak artık haber kaynağınız bu konulara ilişkin içeriklerinden daha az yer almasını sağlayabilirsiniz.

Facebook anketine katılın

Eğer haber kaynağınızın daha kişiselleştirilmiş bir hal almasını istiyorsanız Diğer seçenekler sekmesi altındaki anket seçeneğini tercih ederek bunu gerçekleştirebilirsiniz.

Haber kaynağı tercihleri

Eğer takip ettiğiniz sayfalar ve arkadaşlarınız arasında kimlerin daha çok paylaşım yaptığını ve haber kaynağınızda daha çok yer aldığını göstermek istiyorsanız Facebook’un ana ayarlar bölümünden haber kaynağı tercihlerini görüntüleyerek bu ayrıntıları görebilirsiniz.

Bu tartışmalar her geçen gün daha da alevlenerek devam ederken Facebook’un reklam pazarlama ekibinin başkanı Brian Bolan, bir açıklama yayınlayarak haber kaynağının nasıl çalıştığını ve neden az içerik göstermek zorunda kaldıkları konusunda önemli bilgiler paylaştı.

Facebook, organik erişiminin düşmesini iki nedene bağlıyor. Bunlardan ilki artık Facebook üzerinde üretilen içeriklerin sayısının çok fazla olması. Ortalama her Facebook kullanıcısının sosyal ağa giriş yaptığında arkadaşlarından, beğendikleri sayfalardan gelen 1,500’den fazla içeriğin hali hazırda beklediğini söyleyen Facebook, sayfaların kullanıcıların arkadaşlarıyla olduğu kadar diğer sayfalarla da büyük rekabet içinde olduğunu söylüyor. Ayrıca her gün daha fazla kullanıcının daha fazla sayfanın hayranı olmasının da bu içerik patlamasında büyük etkisi olduğunu belirtiyor.

İkinci neden ise haber kaynağının nasıl çalıştığıyla alakalı. Algoritma tüm içerikleri göstermek yerine kullanıcıların ilgi alanlarıyla alakalı içerikleri göstermek üzerine kurulu. Bu yüzden Facebook tüm bu 1,500 içeriği göstermek yerine haber kaynağında kullanıcılara onlarla alakalı olan, ilgilerini çekebilecek maksimum 300 içeriği gösterdiğini belirtiyor. Bu da ortaya her kullanıcının tüm arkadaşlarının ve beğendiği sayfaların paylaştığı içeriklerin %20’sini haber kaynağında gördüğü sonucunu ortaya çıkarıyor.

Facebook, haber kaynağında kaliteli içerikleri öne çıkarmak ve spamleri temizlemek adına yaptıkları son düzenlemelerden bahsederken Facebook’un neden asla Twitter gibi gerçek zamanlı akış sunan sosyal ağlara benzemeyeceğini de açıklıyor. Tüketilecek çok içerik olduğu ve artık insanların bunlara harcayacak çok vakti olmadığı için birçok kişinin sadece sayfanın başında çıkan içeriklere göz gezdirdiğini ve zaman akışının diğer bölümlerine hiç bakmadığını söyleyen Facebook, böylelikle bu mantığı uygulayan ağlarda kullanıcıların kendilerini ilgilendirebilecek içerikleri sık sık gözden kaçırdığını vurguluyor.

Son olarak Facebook, tüm bu haber kaynağındaki algoritma düzenlemesini reklam satmak ve para kazanmak için yaptığı iddialarını da kesin bir dille reddediyor. Amaçlarının Facebook kullanıcılarına en iyi deneyimi sunmak olduğunu söyleyen Facebook, haber kaynağında daha fazla etkileşime giren ve daha fazla vakit geçiren kullanıcılar oldukça bunun markalar için de faydalı bir işleyişe dönüşmekte olduğunun altını çiziyor.

Facebook bu değişikliği kullanıcıların spam olarak ve “Bunu görmek istemiyorum” olarak işaretlediği paylaşımlardan yola çıkarak yapmaya karar verdiğini belirtiyor. Bilindiği gibi Facebook’un güncel haber kaynağı algoritması etkileşim oranı fazla olan içeriklere öncelik vererek onları kullanıcıların haber kaynağına taşıyor. Bundan faydalanmak isteyen uyanık sayfalar da çeşitli yöntemlere başvuruyorlar.

Bunlardan biri kullanıcıları paylaşımları beğenmeye ve paylaşmaya zorlamak; “Favorin kırmızı arabaysa beğen, mavi arabaysa paylaş, siyah arabaysa yorum yaz” call to action’ları içeren paylaşımlar gibi. Bu tip paylaşımlarda bulunan sayfalar böylelikle etkileşim oranlarını artırıp haber kaynağında gözükme şanslarını artırma yolunu seçiyorlar. Ancak Facebook, kullanıcıların bu tip içeriklere kayıtsız kalamayıp harekete geçse de bu içerikleri “kalitesiz” bulduğunu söylüyor. Bu sebeple Facebook bu tip içerikleri cezalandırarak haber kaynağında göstermeyeceklerini söylüyor.

Facebook’un savaş açtığı diğer bir paylaşım türü ise aynı içeriğin defalarca postlandığı durumlar. Bazı sayfalar aynı resmi/videoyu/iletiyi gün içinde üst üste paylaşarak daha fazla etkileşim almayı seçebiliyor. Facebook bu tip beğeni, yorum, paylaşım kurnazlıklarını önlemek için ise bu tip içerikleri de engelleyeceğini söylüyor.

Son olarak spam içeren linkler de Facebook’un yasaklı listesine giriyor. İnsanları web sitelerine yönlendirmek için spam linkler paylaşan ve kullanıcıları kandırma amacı taşıyan bu içerikleri Facebook artık daha iyi tespit edebildiklerini ve artık bu tarz paylaşımların haber kaynağında daha az gözükeceğini belirtiyor.

Sonuç olarak; haber kaynağında göstereceği içeriklerde oldukça titiz davranan Facebook’un amacı kullanıcılara kaliteli ve işlerine yarar içerik göstermek. Bu yüzden Google‘ın arama sonuçlarında üst sıralara çıkmak için SEO sahtekarlığı yapan web sitelerini cezalandırdığı gibi Facebook da kendi algoritmasını kötüye kullanan kullanıcılarını bu şekilde cezalandırmaya başlamaya karar vermiş durumda.

Araştırmalar Facebook sayfalarının organik erişiminin %50’ye kadar gerilediğini gösterirken Facebook, haber kaynağı algoritmasının kullanıcılara onlarla daha ilgili içerikleri göstermek üzerine kurulu olduğunda ısrar ediyor. Peki durum böyleyken neden sayfaların gösterimleri düşüşte? Dahası Facebook haber kaynağı gerçekte nasıl çalışıyor?

Her sayfa haber kaynağında yer almak istiyor. Ancak Facebook’un haber kaynağında gösterecek içeriklerinin de bir limiti var. Facebook bu yüzden algoritmalar çerçevesinde bir limit koymak zorunda. Diğer yandan Facebook’ta bu kadar marka sayfası varken haber kaynağının sınırlı dünyasında var olma noktasında bu markaların derdi aslında Facebook değil, birbirleri. Diğer bir deyişle markalar sadece etkileşim oranları ile değil, haber kaynağı gösterimlerinde de birbirleriyle yarış halindeler. Bu rekabetin doğal bir sonucu olarak ve kullanıcıların ilgi kaybı yüzünden organik erişimler de düşmekte. Tabii burada Facebook’un tamamen masum olduğunu da söylemiyoruz.

Kullanıcıların beğendiği sayfa sayısı arttıkça organik erişim düşüyor

Facebook geçen seneye göre kullanıcıların sayfa beğenilerinin %50 oranında arttığını söylüyor. Buna bağlı olarak Facebook ortalama bir kullanıcının günde haber kaynağında 1500 içerik gördüğünü belirtiyor. Eğer söz konusu kişi çok fazla sayıda arkadaşa sahip ve beğendiği sayfa sayısı yüksek olan bir kullanıcı ise bu sayı 15 bine kadar çıkabiliyor. Ancak Facebook’un haber kaynağında bu kadar içeriği gösteriyor olması kullanıcının hepsini okuyor olduğu anlamına da gelmiyor.

Edge Rank Checker’ın 2012-2014 yılları arasında organik içerik erişimleri üzerinde yaptığı çalışma bir sene içinde sayfaların organik erişiminin %50 seviyesinde gerilediğini gösteriyor. Diğer yandan zihnimizde Facebook’un diğer açıklaması çınlıyor: “Bir sene içinde ortalama bir Facebook kullanıcısının beğendiği sayfaların sayısı %50 oranında arttı.” Aynı zaman dilimine gelen bu verileri birlikte değerlendirdiğimizde ise şu sonuç ortaya çıkıyor: İnsanlar daha fazla sayfayı beğendikçe organik erişim de düşüyor.

Bu da sonuç olarak Facebook’un algoritmasındaki ana noktaya bizi döndürüyor. Facebook her sayfanın paylaştığı her içeriği haber kaynağında gösterme ya da göstermeme sorunsalı… Mantıken baktığımızda Facebook’un ana amacı kullanıcıların sitede sıkılmamasını sağlamak ve onları sitede tutmak. Çoğu markanın da ortalama içerikler, dikkat çekmeyen paylaşımlar ürettiğini düşünürsek Facebook bunları haber kaynağına taşıdığında kullanıcıların ilgisini kaybetmesi olası. İşte Facebook bu yüzden bir filtreleme sistemi kullanıyor ve sadece kullanıcıların ilgi alanlarına yönelik, onun ilgisini çekebileceğini düşündüğü paylaşımları gösteriyor. Reklamlarda ise tabiiki parayı veren düdüğü çalıyor. Yani Facebook’a para verdikçe sıkıcı içerikler paylaşmakta ve herkese göstermede serbestsiniz.

Facebook hangi organik içerikleri göstereceğine nasıl karar veriyor?

Şimdi o meşhur Facebook algoritmasına geldik. Peki nasıl oluyor da Facebook hangi içerikleri haber kaynağına koyacağına karar veriyor? Bazı markalar daha mı torpilli? Kullanıcı geri bildirimleri mi her şeyi belirliyor?

Facebook özünde her içeriğin her kullanıcı için alakasını belirlemek için toplayabildiği tüm sinyalleri topluyor. Ancak bu belirleyici faktörleri beş ana maddede toplamak mümkün:

– İlgi (Etkileşim): İçerik sahibinin daha önceki içerikleri ne kadar popüler? (yorum, beğeni, paylaşım, tıklanma)

– İçerik kalitesi: Bu içerik, içeriği gören kullanıcılar arasında ne kadar popüler?

– İçerik sahibi: Bu içeriği üretenin daha önceki içerikleri o kullanıcı için ne kadar popülerdi?

– İçerik türü: İçerik sahibinin paylaştığı içerik türü (metin, link, fotoğraf, video vs) o kullanıcının daha önce etkileşime geçtiği içeriklerle ne kadar tutarlı?

– İçeriğin yeniliği: İçerik ne zaman yayınlandı?

İşte Facebook bu faktörleri değerlendirerek her gördüğü içerik için bir skor belirliyor. Sonra bu skorlara göre içerikleri sıralıyor ve haber kaynağına taşıyor. Tüm bunları aynı potada eritirsek en başarılı içeriğin yani haber kaynağında görülme olasılığı en fazla olan içeriğin içerik yaratıcısının yani marka sayfasının hem o kullanıcı hem de tüm Facebook kullanıcıları arasında en popüler olanı olduğu sonucu ortaya çıkıyor. Buradan da markaların aslında öncelikli amacına geri dönüyoruz: Etkileşim yaratan içerikler üretmek. Eğer etkileşim yaratacak içeriklere sahipseniz Facebook da sizi seviyor ve diğerlerinin arasından sizi sıyırarak içeriklerinizi daha çok kullanıcıya gösteriyor.

Facebook’un neden yeni tasarımından vazgeçtiği konusunda iddialar ortaya atılırken Facebook ürün tasarımcısı Julie Zhuo ortaya çıkan son bir iddiaya yanıt verdi. Zhuo’nun karşı çıktığı iddia bir UX tasarımcısı olan Dustin Curtis‘ın yeni tasarımın reklam tıklamalarını azalttığı yönündeki açıklamaları.

Curtis, yeniden tasarlanan haber kaynağı tasarımında kullanıcıların profillerde ve etkinlik sayfalarında daha az vakit geçirdiğini ileri sürerken bunun gün sonunda kullanıcı davranışlarında değişime yol açtığı ve daha az reklam tıklamasını beraberinde getirdiği dile getiriyor. Curtis’e göre bu da Facebook için daha az reklam geliri anlamına geldiğinden sosyal medya devi bu tasarım değişikliğini rafa kaldırıyor.

(Yeni tasarım test sürecini geçseydi haber kaynağımız böyle gözükecekti)

Şimdiye kadar bu iddialara cevap vermeye yanaşmayan Facebook ise Curtis’ın bu çıkarımını yalanlamakla kalmıyor; çok da ilginç bir sebeple karşımıza çıkıyor. Facebook tasarımcısı Zhuo, bu tasarımdan vazgeçmelerinin sebebini yeni arayüzün kullanıcı bilgisayarlarının ekranlarına olan uyumsuzluğuyla açıklıyor.

Zhuo, hiçbir zaman hayata geçmeyen tasarımın eski ve daha az pahalı bilgisayarlarda kötü bir performans yarattığını söylerken yüksek çözünürlüklü 27 inç monitörlerde iyi sonuç aldıklarını ancak çoğu kişinin böyle pahalı ve kaliteli ekranlara sahip olmadıklarını belirtiyor. Hatta 10 inç netbook’larda bile tasarımın kötü görüntülendiğini tespit eden Facebook, çoğu kişi için kötü bir arayüz anlamına gelen ve sitenin zor kullanılmasına yol açacak bu tasarımı bu sebeple rafa kaldırdıklarını dile getiriyor.

Curtis’ın reklam gelirleri açıklamasına ise Facebook’un gelirlerini çok ciddiye aldığını ancak sırf reklamlardan para kazanmak için kullanıcılara kötü bir tasarım sunmayacaklarıyla cevap veriyor. Sonuç olarak Facebook kullanıcılarının kötü kaliteli ekranları sosyal medya devinin aylarca üzerinde çalıştığı tasarımını iptal ettirmiş gibi gözüküyor.

Yapılan değişikliğin temelinde Facebook diğer tasarım çalışmalarında olduğu gibi kullanıcıların bilgiye ulaşmalarını kolaylaştırmak yatıyor. Şirketin resmi sitesinden duyurulan değişiklikle ilgili açıklamada yeni tasarımın sayfalara getireceği akıcılığa vurgu yapılıyor.

Yeni tasarımın detaylarına gelecek olursak, Facebook Sayfaları’nın önceki görünümüyle pek fazla farklılık içermediğini söyleyebiliriz. Zira yenilenen Facebook Sayfaları, iki kolonlu yapısını korurken, yeni paylaşımlar kronolojik bir sırada sayfanın sağ tarafında gösteriliyor.

Diğer yandan yandan sol tarafta bulunan kolonda ise sayfanın ilişkili bulunduğu şirket ya da kuruma yönelik bilgileri ve video ile fotoğrafları barındırıyor. Kapak fotoğrafı ve altında yer alan sekmelerde değişiklik bulunmazken haftalık analiz bilgilerinin bu bölgenin hemen sağına yerleştirildiğini görüyoruz.

Facebook’un yeni tasarımla birlikte sayfa yöneticilerine sunduğu araçları zenginleştirirken, bunlara olan ulaşımı daha da kolaylaştırdı. Zira artık Facebook reklamlarıyla ilgili raporları, yeni beğenileri, mesaj ve bildirimleri sayfaların her bölgesinde görebilmek mümkün olacak. Böylelikle bulunduğunuz sayfadan bu bilgilere ulaşabilecek ve ayarlarda başka bir bölümü ziyaret etmeden değişiklik yapabileceksiniz.

Hatırlanacağı gibi Facebook geçen sene yeni tasarımına geçeceğini duyurmuş ancak sonrasında test sürecinden geçemeyen yeni tasarımını ertelemişti. Kullanıcı geri bildirimlerine göre ufak tefek değişiklikler yapan Facebook, şimdi bu tasarımın son halini herkese sunmaya hazırlanıyor.

Yeni haber kaynağında görseller ve videolar daha büyük boyutta karşımıza çıkarken Facebook’un yazı fontunu değiştirdiği de dikkat çekiyor. Bu yeni tasarımla birlikte Mac kullanıcıları yazıları Helvetica ile, PC kullanıcıları ise Arial fontuyla görüntüleyebilecek. Ayrıca haber kaynağında yer alan paylaşımlara yeni bir “card” düzenlemesi de gelmiş durumda.

Sol sütunun daha inceldiği de dikkat çekerken Facebook bu yeni web ana sayfa tasarımıyla mobil tasarımına bir adım daha yaklaşmış oluyor. Facebook böylelikle daha sade ve temiz bir tasarım vaat eden yeni haber kaynağı ile daha görsel odaklı bir sosyal ağa dönüşmüş oluyor.

Ancak Facebook’un yeni ana sayfa tasarımının haber kaynağı sıralamasında herhangi bir değişikliğe sebep olmayacağını belirtmekte fayda var. Diğer bir deyişle haber kaynağı algoritması aynı kalırken Facebook reklamverenlerin de herhangi bir şey yapmasına gerek olmadığını ve bu yeni tasarımın reklamverenlerin reklam alıp organize etmesi sürecini etkilemeyeceğini belirtiyor.

Bu son algoritma değişikliği Facebook’un sayfalara normal kullanıcılar gibi davranmaya başladığının bir işareti. Zira bireysel kullanıcılar iletilerinde arkadaşınız olmayan kullanıcıları etiketlediğinde ya da mention’ladığında onlara ait bu paylaşımları ana sayfanızda görebiliyorsunuz. Artık bu durum Facebook sayfalarında da geçerli.

Bu değişiklikle Facebook daha fazla sayfayı beğenilmesinin önünü açmış oluyor. Böylelikle kullanıcılar Facebook üzerinde beğenmediği ancak takip ettiği bir sayfanın mention’ladığı sayfaların içerikleri ile de haber kaynaklarında karşılaşacakları için bu sayfalardan haberdar olmaları; dolayısıyla beğenmeleri daha da kolaylaşacak.

Facabook ise haber kaynağındaki en çok etkileşim alan içerik tiplerine baktıklarını ve sonuç olarak hem sayfayı hem sayfanın etiketlendiği sayfaları beğenen kişilerin en çok etkileşim yaratan kullanıcılar olduğunu tespit ettiklerini ve bu sebeple algoritmada bu tür bir değişikliğe gitmeye karar verdiklerini söylüyor.

Facebook’un geçen ay tanıttığı Trending özelliğini de destekleyecek olan bu değişiklikle kullanıcılar da ilgi duydukları konular hakkında daha fazla içerik görme fırsatına kavuşacaklar. Ancak yine bundan en çok ekmek yiyecek olan sayfa sahipleri. Böylelikle özellikle markalar paylaşımlarında ürün sayfalarını ayrı ayrı etiketleyerek daha fazla beğeniye ve gösterime ulaşma yolunu seçebilirler.

Tüm bunlarla “Facebook’u dünyanın en iyi kişiselleştirilmiş gazetesi”ne dönüştürmeye çalışan sosyal ağ, böylelikle kullanıcıların en çok vakit geçirdiği haber kaynağında onların en çok ilgisini çekeceği düşündüğü paylaşımları öne çıkarıyor ve bunları reklamlarla süslüyor. Ancak Facebook’un sizin ilginizi çekeceğini düşündüğü içerikler ya sizin ilginizi çekmiyorsa?

Facebook’un bunun için de bir çözümü var. Haber kaynağınızda görmek istemediğiniz paylaşımlar hakkında geri bildirimde bulunup artık onları ana sayfanızda görmekten kurtulabiliyor ve böylelikle sadece ilgilendiğiniz kullanıcıların paylaşımlarını okumakla sosyal ağda daha kaliteli vakit geçirebiliyorsunuz.

Peki, haber kaynağınızı nasıl sizin ihtiyaç ve ilgilerinize cevap verecek şekilde nasıl kişiselleştirebilirsiniz? Bunun için hazırladığımız küçük tüyoları aşağıda bulabilirsiniz.

Eğer bir arkadaşınızın paylaşımlarını haber kaynağınızda görmek istemiyorsanız

Artık yakın olmadığınız bir arkadaşınız, eski sevgiliniz ya da yaptığı paylaşımları onaylamadığınız bir arkadaşınızın içeriklerini artık görmek istemiyorsanız bunun en basit yolu onu Facebook arkadaşlarınız arasından silmek. Ama çoğu kişi için Facebook listesinden arkadaşları silmek biraz cesur ve radikal bir karar olabiliyor ve mecburen onun paylaşımlarından, güncellemelerinden haberdar olmak zorunda kalabiliyor.

Eğer arkadaşınızı silmek istemiyorsanız da onun paylaşımlarını görmekten muaf kalabilirsiniz. Direkt profil sayfasına uğrayarak “takip” tikini kaldırabileceğiniz gibi haber akış sayfasındaki bir iletisi üzerinden de bunu değiştirebilirsiniz.

İletisinin sağ üst kısmındaki oka basarak “takibi bırak” seçeneğini seçmeniz artık o arkadaşınızın ya da sayfanın güncellemelerini haber kaynağınızda görünmeyecek demektir.

Aynı zamanda belli paylaşımlar hakkında Facebook’a geri bildirimde bulunabilir ve benzer paylaşımların haber kaynağı sayfanızda çıkmasını engelleyebilirsiniz. Yine aynı menüden “bunu görmek istemiyorum” dediğinizde gönderi haber kaynağınızdan gizlenecek ve Facebook size “Bunu neden görmek istemiyorsun?” diye soracaktır. Çıkan şıklardan size en uygunu işaretleyerek Facebook’un tercihlerinizden haberdar olmasını sağlayabilirsiniz.

Eğer bir arkadaşınızın paylaşımlarını haber kaynağınızda daha fazla görmek istiyorsanız

Paylaşımlarını beğendiğiniz arkadaşlarınız ya da sayfaların iletilerini, fotoğraf ve video paylaşımlarını sayfalarını ziyaret etmeye gerek kalmadan haber akış sayfanızda görmek isteyebilirsiniz. Bunun en temel yolu o kişinin paylaşımlarıyla etkileşime geçmek; yani paylaşımlarını beğenmek, yorum yapmak veya kendi duvarınızda paylaşmak. Zira Facebook haber akışı algoritması tam olarak bunun üzerine kurulu.

Diğer yandan bu paylaşımları görme olasılığınızı artırmak için yapabileceğiniz bir şey daha var. O arkadaşınızın profil sayfasına ya da Facebook sayfasını ziyaret ederek tikli olan “Arkadaşlar” ya da “Beğendin” kısmının üzerine gelerek “Bildirimler Al”ı seçebilirsiniz. Böylelikle bildirimler almanın yanı sıra haber akış sayfanızda o sayfa ya da kişinin paylaşımlarını daha sık görebilirsiniz.

Kategorilere göre haber akış sayfası oluşturmak istiyorsanız

Haber kaynağının sol tarafında yer alan “Arkadaşlar” bölümünde Facebook’un sizin için oluşturduğu arkadaş kategorilerini göreceksiniz. Gittiğiniz okullar, çalıştığınız yerlere göre arkadaşlarınızı kategorilere atayan Facebook bu kişilere ait özel haber akış sayfalarını görmenizi sağlıyor. Örneğin profilinizde gittiğiniz okulu “İstanbul Üniversitesi” olarak belirttiyseniz burada “İstanbul Üniversitesi” olarak bir kategori beliriyor ve burada aynı üniversiteye beraber gittiğiniz arkadaşlarınız yer alıyor. O kategoriye tıklayarak sadece onların paylaşımlarının yer aldığı haber kaynağını görüntüleyebiliyorsunuz.

Ayrıca siz de belli arkadaşlarınız için özel haber akış sayfaları oluşturabilirsiniz. Bunun için “Liste oluştur”a tıklayarak listeye bir ad verdikten sonra buraya paylaşımlarını görmek istediğiniz arkadaşlarınızı bir bir ekleyebilirsiniz.

Reklamları görmek istemiyorsanız

Üzgünüz ama reklamsız bir Facebook mümkün değil. Ancak haber kaynağınızda gördüğünüz reklamlar hakkında Facebook’a geri bildirimde bulunarak benzer reklamları görmemek için Facebook’u bilgilendirebilirsiniz. Bunun için haber kaynağınızda karşınıza çıkan reklamın sağ üst köşesinde yer alan oka tıklayarak menüye girmeniz ve “Tüm … reklamlarını gizle” diyebilirsiniz. Bu durumda Facebook o markanın reklamlarını göstermeyecektir.

Eğer sizi rahatsız eden marka değil de reklamın içeriğiyse “Bunu görmek istemiyorum” diyerek Facebook’a neden o reklamı görmek istemediğinize dair geri bildirimde bulunabilirsiniz. Böylelikle Facebook bundan sonra size benzer reklam içeriklerini göstermeyecektir.

“İnsanların önümüzdeki sene bu sene paylaştıklarının iki katı içerik paylaşacaklarına inanıyorum ve bir sonraki sene ise bu sayı yine kendini ikiye katlayacak.”

New York Times, bu teoriye Moore Yasası’na (Intel şirketinin kurucularından olan Gordon Moore’a göre “Entegre devrelerin içindeki transistor yoğunluğu iki senede bir ikiye katlanır”) bir gönderme yaparak Zuckerberg Yasası adını vermişti. 2011 senesinde paylaşımların hızla büyümesi sonucunda tekno-egosu tavana değen Zuckerberg’in teorisi matematiksel olarak doğrulanmış oldu. Evet, Zuckerberg bu konuyla ilgili haklı. Ancak paylaşımların bu hızla çoğalması, esasen Facebook açısından çok iyi bir gelişme olmayabilir. Neden mi?

Facebook haber kaynağını dolduran anlamsız, ilgi çekmeyen ya da çöpe dönüşmüş içerikler Facebook’un çekirdek kullanıcılarını rahatsız ediyor. Öte yandan, Snapchat, WhatsApp, WeChat, Line, Twitter ve Instagram (Facebook’a ait) gibi şirketler Facebook’un sahip olmak istediği bir takım paylaşım biçimlerini benimsemeye ve özgünleşmeye devam ediyorlar.

Bağımsız analiz uzmanı Benedict Evans mobil mesajlaşma uygulamaları ve Facebook ile ilgili teorilerinde Facebook Haber Kaynağı’nın bir soruna dönüştüğünden ve Facebook’un karanlık geleceğinden bahsediyor.

Facebook’tan Ağustos’ta gelen açıklamaya göre “Kişi, Haber Kaynağını ziyaret ettiğinde arkadaşları, takip ettiği isimler ve görmek istediği sayfalardan ortalama 1500 hikaye ile karşılaşıyor ve çoğu kişinin bunları incelemek için yeterli zamanı olmuyor.” Bu hikayeler arasında en yakın arkadaşımızın paylaştığı düğün fotoğraflarından iş arkadaşlarımızın check-in aldığı mekanlara kadar birçok farklı bilgi bulunuyor. Diyelim ki Facebook kullanan bireyimiz günün 17 saati ayakta. Öyleyse, tüm bu içerikleri tüketmek için saatte 88 ya da dakikada 1.5 öğe tüketmeli. Yani imkansızın peşindeyiz.

Facebook da durumun farkına varıp “bende bir sorun var” demeye başladı bile. Haber Kaynağı üzerinde daha fazla söz sahibi olduğumuz yeni bir tasarım anlayışı geliştirdi; ancak ilk deneme grubunda bulunan kullanıcılar beklenen ilgiyi göstermeyince bu plan askıya alındı. Ayrıca düşük kaliteli içeriklerin Haber Kaynağına ulaşmadan elenmesi gibi bir fikir üzerinde de çalışmalar sürüyor. Evans’a göre tüm bu gelişmeler Facebook’un özünü oluşturan Haber Kaynağı’nın “bozuk” olduğunu gösteriyor. Evans’ın sözleriyle:

“Karşılaştıkları sorun tam da Zuckerberg Yasası’nın dikte ettiği gibi aşırıya varan paylaşımlar sonucunda Haber Kaynağı’nın bir karadeliğe dönüşmesi ve kendi ağırlığı altında ezilmesi oldu.”

Facebook, yolculuğuna arkadaşlarımızın ne yaptığını takip ettiğimiz bir sosyal medya aracı olarak başladı. Ancak, bugün Haber Kaynağı’nda o kadar fazla içerik var ki, arkadaşlarımızın nelerle ilgilendiğini göremeyecek hale gelmiş bulunuyoruz. Bugün kısmetli bir kankanız “Ben Kadıköy Evlendirme Dairesi’nde 17:00’de evleniyorum, haydi koşun” yazsa, belki de arkadaş çevrenizin yarısı bu iletiyi görmeyecek bile. Sebebi ise Haber Kaynağı algoritmaları…

Evans “bunun bir ürün sorunu” olduğunu ve “Haber kaynağındaki fazla gürültünün ana ürünü bozduğunu” belirtiyor. Facebook en iyi materyalleri ve içerikleri görünür kılacak yeni formüller üretse de bunun “bir hile” olduğunu vurgulayan Evans, asıl sorunun “her şeyin özünde yatan şeyin artık çalışmaması” olduğunu ekliyor.

Evans Facebook Haber Kaynağı’nın sorununu açıklamak için bir analoji hazırlamış: “Her gün 1500 e-posta alırsanız ‘daha iyi bir algoritma yapayım da şu durum düzelsin’ demezsiniz.”

Ancak Zuckerberg Yasası’na göre Facebook üzerindeki hiçbir şeyden kurtulmuyoruz. Aksine, daha fazla içerikle karşılaşacağız. Gelecek sene bu zamanlarda 3000 link, video, ileti, durum güncellemesi… Ondan bir sonraki sene ise 6000… Arkadaşlar, bir gün Terminatör’e ihtiyacımız olabilir; çünkü bugün 1500 ile baş edemeyen Facebook 3000’lerle, 6000’lerle nasıl baş edecek?

Haber kaynağıyla ilgili sorunlar mobil Facebook uygulamasında daha görünür hale geliyor; çünkü mobil platformda, Facebook’a zarar verecek bağımsız bir deneyim elde etmek daha kolay hale geliyor. Masaüstümüzde Facebook tüm sekmeleri ele geçiren bir devi andırsa da telefonda uygulamadan çıkıp WhatsApp, Snapchat ya da Instagram ile oyalanmaya devam etmek daha doğal bir hal alıyor. Evans’ın belirttiği gibi Haber Kaynağı’nın bozulmuş ve kontrolden çıkmış olması da bu gibi uygulamaların Facebook için sorun teşkil etmeye başlamasına yol açıyor.

Arkadaşlarınızın fotoğraflarını görmek istiyorsanız Instagram ya da Snapchat’e “uğruyorsunuz”. Biraz mesajlaşmak mı? O zaman WhatsApp ya da Skype ne güne duruyor? Oyun oynamak istiyorsanız tüm oyunların mobil uygulamaları emrinize amade.

Birkaç yıl önce tüm mesajlaşma, fotoğraf paylaşımı ve oyun kültürü Facebook’un içinde yer alırken şimdi bu kanallar bizzat Facebook’un kendi başına çorap örüyor. Bugün, akıllı telefonalar gerçek bir sosyal ortama dönüştüğünden Facebook’un masaüstünde kontrol ettiği her unsur bağımsız ve mobil hale geliyor.

Ve sonuç itibariyle, her şey Haber Kaynağında başlıyor ve bitiyor. Mobil haber kaynağı nasıl düzenlenmeli? Daha kişisel iletilerle mi ilgili olmalı yoksa diğer tüm uygulamaların en iyisi haline mi gelmeli? Facebook bu mühim detaylar üzerinde harıl harıl çalışmaya devam ediyor.

Ne de olsa Facebook’un bir yere gittiği yok. Öyle ya da böyle hayatımızın en önemli kaynaklarından biri olmaya devam edecek. Evans’ın da katıldığı üzere mobil kültürün gelişmesi de Facebook’un kazananlar listesindeki yerini güçlendirecek. Ancak artık “tek kazanan” Facebook olmayacak. Yani, Facebook bir zamanların devi olan Yahoo’ya dönüşebilir. Milyarlarca insanın kullandığı ancak üzerine düşünmediği bir başka ürün…

Entrepreneur’un konuyla ilgili makalesinden alıntı yapılmıştır.