Bir insanla tanıştıktan sonra ismini tekrar hatırlayamama senaryosunun birçoğumuz yaşamışızdır. İki kere Dünya Hafıza Şampiyonu olan Ron White karşıdakinin ismini hatırlamanın önemli olduğunu ve bunun çalışarak gelişen bir yetenek olduğunu söylüyor.

Ron ayrıca karşıdakinin ismini hatırlamak, karşınızdaki kişiyi özel hissettirir diyor ve haklı. Ron, zamanında Afganistan’da ölen 2.300 Amerikan askerinin ismini ölüm tarihlerine uygun olarak ezberledi. Hafızasını bu kadar etkin kullanabilen bir insan 5 adımda karşıdakinin ismini nasıl unutmayacağımızla ilgili ipuçlarını sıralıyor.

Odaklanın

Odaklanmak, hatırlamak için ilk anahtarımız. Bir ismi çoğu zaman hatırlayamamamızın sebebi bu ismi gerçekten duymamış olmamız veya duyarken buna odaklanmamamız.

Daha önce ismini duyduğunuz bir kişiyle ikinci karşılaşmada ona doğru yürürken kendinize 3 defa “Bu kişinin adı neydi?” diye sorun. Beyninizi biraz zorlarsanız bu ismi hatırlayacağına eminim.

Dosyalayın

Birşeyi hatırlamak için ikinci anahtar da o kişinin ismini bir yerlerde depolamanız olacaktır. Evinize ilk girdiğinizde kapının anahtarını komidinin üstüne koyduğunuzu düşünün. Her seferinde aynı yere koyduğunuz anahtar kaybolduğunda bakacağınız ilk yer komidinin üstü olacaktır.

Bir kişinin ilk defa ismini duyarken o kişinin ayırt edici bir özelliğini beyninizde görselleştirin ve ismini de o görselin üstüne yerleştirin.

Görsel olarak hayal edin

Her zaman duyduğumuz cümlelerden biri de “Görsem tanırım da ismini hatırlayamıyorum.”. Hafızayı geliştirmek için maalesef sadece yüzünü hatırlamak işe yaramaz. İsimleriyle görünüşlerini birbirine uydurmaya çalışın.

Ayırt edici özellikleri görsellerle eşleştirin

Güzel gözleri olan Lisa adında bir kadınla tanıştınız. Aklınıza ilk gelecek şey tabi ki Mona Lisa olacaktır. Türkçe isimler buna ne kadar uygun bilemiyorum ama bulursanız yorum kısmında yazıp bize de yardımcı olabilirsiniz. :)

Tekrar edin

Kısa zamanlı hafıza ile uzun zamanlı hafıza arasındaki fark tekrar etmektir. Bir binanın önünden geçerken veya daha önce tanıştığınız bir kişiyi uzaktan bile görseniz ismini hatırlamaya çalışın. Ya da işi biraz daha ileriye taşıyarak her haftanın sonunda o hafta içinde tanıştığınız kişilerin ismini hatırlamaya çalışın.

Fotoğraflarınızı başka bir alana taşıyın ve silin

Google Photos: Telefonunuzda büyük bir alan kaplayan fotoğraflarınızı ve videolarınızı saklayabileceğiniz mükemmel bir çözümdür. Maksimum 16 mp olan fotoğraflarınızı için bir aralık belirleyerek 15 gb kadar bir alana ücretsiz olarak fotoğraflarınızın yedeğini atabilirsiniz.

Flickr: 1000 gb ücretsiz alan sağlayan bu uygulama ile 200 mb’a kadar fotoğraf dosyalarınızı ve 1 gb kadar olan veya 3 dk kadar olan videolarınızı da aktarabiliyorsunuz. Cihazınızda otomatik olarak algıla seçeneğini aktif ettikten sonra verilerinizi otomatik olarak yedekler.

Fotoğraflarınızı silmenize rağmen halen yer yoksa:

Telefonunuzdan ayarlar->genel->Saklama Alanı ve iCloud Kullanımı->Alanı Yönet adımlarını izleyin. Burada uygulamalarınızın işgal ettiği alanları göreceksiniz. Temizlemek istediğiniz alanı sola doğru kaydırarak çıkan sil tuşuna basmanız yeterlidir.

Telefonunuzdan gereksiz alanları silmek için şu atımları takip etmelisiniz.

1.Telefonunuzda fazla alan kaplayan uygulamaları “Saklama Alanı”nda (Manage Storage) görebilirsiniz. Silmek istediğiniz uygulama için uygulamayı sile tıklamanız yeterlidir.

2.  Safari tarayıcısının hafızasını silin (Ayarlar->Safari-> Tarihçeyi ve Web Sitesi Verilerini Sil)

3. Yakın zamanki yazışmaların dışındaki yazışmaları silin (Ayarlar->Mesajlar->30 günden eski mesajları sil seçeneğini aktif edin).

4. Fotoğraf yayınımı kapatın (Ayarlar-> Fotoğraf & Kamera-> Fotoğraf yayınımı kapatın).

5. Sadece HDR fotoğraflarını kaydedin (Ayarlar-> Fotoğraf & Kamera-> Normal Fotoğrafları tutmayı pasif edin ).

6. Mümkün olduğunca az uygulamanın size bildirim göndermesine izin verin.

7. Gereksiz videoları ve kitapları silin.

8. Eski ses kayıtlarınızı silin.

iCloud hesabınız dolduysa

Muhtemelen eski telefonunuzun yedekleri büyük bir alan kaplıyordur, yer açmak için gereksiz gördüğünüz yedeklerinizi silin. Bunun için: Ayarlar-> iCloud-> Yedekleme-> Yedekleme Alanı Yönetimi ve buradan eski yedeklerinizi silin.

Telefonunuzun yedeğini alın ve fabrika ayarlarını geri yükleyin.

Dilerseniz telefonunuzu iTunes kullanarak bilgisayarınız üzerinde de yedekleyebilirsiniz. Yedekleme işlemi bittikten sonra telefonunuzu fabrika ayarlarına döndürerek ilk aldığınız gibi olmasını sağlayabilirsiniz. Telefonunuzu yeniden ayarlayıp başlattıktan sonra iCloud seçeneğini aktif ederek veya bilgisayarınıza aldığınız yedeği yeniden cihazınıza atarak telefonunuzu kullanmaya başlayabilirsiniz.

Türkiye’deki zihin geliştirme ve çalışma belleği geliştirme programları açısından en geniş kapsamlı ve yenilikçi araştırma olmasıyla dikkat çeken proje, zihin geliştirme çalışmalarını laboratuvar ortamından çıkararak, gerçek hayata taşıyor.

Program, temel olarak çalışma belleğini internet üzerinde ücretsiz yazılımla geliştirmeyi hedeflerken, program PC ve MAC gibi tipik bilgisayarların yanı sıra tablet bilgisayarlardan da rahatlıkla kullanılabilmesi için düzenleniyor.

Gritty Games katılımcıların gün içerisinde kendi istediği zaman ve istediği şekilde araştırmaya katılabilmesinden dolayı bir ilk olarak hayata geçiyor. Program gerekli testler tamamlandıktan sonra belleği geliştirmek, yaşlanmadan kaynaklı hafıza sorunlarına çözüm arayanlar ve okul başarısını artırmak isteyen çocuk ve yetişkinler için ücretsiz.

Kayıt işlemlerinden sonra başlayan oyun sistemi katılımcıların altı hafta boyunca haftada dört gün en az 15 dakika sunulan oyunu oynamasıyla devam ediyor. Oyunun kuralı ise, ekrandaki dokuz karenin içinde hayvanlar çıkarmak olarak belirlenmiş. Çıkan hayvanları uygun yerlere yerleştirerek geliştirilen oyun, başarıların diğer katılımcılarla da paylaşılmasıyla sosyal-interaktif bir boyut kazanıyor.

Yaklaşık 7 hafta süren programın bilgilerine ise YouTube üzerinden eklenen video ile sahip olmak mümkün. Bu arada programı bitiren tüm katılımcılara skor kartı ve skor değerlendirme kitapçığı hediye edileceğini ve bir katılımcının ise iPad Mini WiFi 16 GB kazanacağını belirtelim.

Psychological Science‘ın son araştırmasında bilim adamları insanların fotoğrafların çekildiği nesneler hakkında daha az detay hatırladığını tespit ettiklerini söylüyorlar. Diğer bir deyişle nesneleri fotoğraflarken o ana odaklanıp detayları kaçırabiliyoruz; ancak çıplak gözle gördüğümüz nesneler, yerler, kişileri daha detaylı inceleyip hafızamızın o geniş deposunda onlara daha fazla yer ayırabiliyoruz.

Bu araştırmanın sonuçlarını günümüzün teknolojisine uyarlarsak Instagram gibi uygulamaların da aynı etkiyi yarattığını pekala söyleyebiliriz. Instagram’ı bu açıdan Google ile karşılaştırmak da mümkün. Zor bir soruyla karşılaştığımızda ya da bir bilgiyi geri çağırmaya çalıştığımızda hafızamızı zorlamak yerine hemen elimiz bilgisayarımıza ya da mobil cihazımıza kayıyor ve Google’dan cevabını öğrenmek istediğimiz soruyu aratıyoruz. Bu da zamanla beyin ve bellek tembelliğine yol açıyor ve bir şeyleri hatırlamak için Google’a bağımlı hale geliyoruz.

İşte bu durumu fotoğraflar bağlamında alırsak Instagram’ın da hafızamızda benzer bir etkisi var. İlginç ya da estetik bir fotoğraf yakalıyoruz, çekiyoruz, Instagram’a yüklüyoruz, filtreliyoruz ve paylaşıyoruz. Gerisi büyük bir boşluk… Bundan sonra amacımız ne kadar beğeni ya da yorum geleceğine yoğunlaşıyor; fotoğrafın içerdiği detaylar gözümüzden kaçtığı gibi hafızamızdan da zaman içinde siliniyor.

İlk sorumuza dönersek Instagram’da en az 5-6 ay önce paylaştığınız fotoğraflara bir dönün bakın. Ama dikkatlice bakın. Kaçırdığınız detayların olduğunu ve belki de büyük resmi o kadar da canlı hatırlamadığınızı fark edeceksiniz. Çünkü “Google’a sordum, işimi hallettim” mantığı Instagram’da da “fotoğrafı yükledim, işim bitti”ye dönüşüyor ve bu anılar uzun süreli belleğimize yerleşmeden sadece dijital ortamda yaşamaya devam ediyor. Her ne kadar Instagram gibi uygulamalar hayatımızı kolaylaştırsa da görsel hafızamızı da bir yandan zayıflattığını da böylelikle kabul etmek gerekiyor.