Son olarak Ekim ayında Twitter’ın halka arz için 2014 yılını beklediği iddiası ortaya atılmıştı. New York Times‘ta yer bulan makalede şirket içerisinden alınan bilgilerin halka arz için önümüzdeki yılı işaret ettiği dile getiriliyordu. Twitter’ın kurucularından Jack Dorsey de CNBC’ye verdiği röportajda halka arz planlarından bahsetmişti.

Twitter’ın önünde onlarca ders çıkarabileceği bir Facebook örneği bulunuyor. Halka arz öncesinde değeri hızla artan ve 110 milyar dolara kadar ulaşan Facebook’un gelirleri aynı paralelde artmadığı için şirketin halka açılması ile birlikte düşüş başlamıştı. İki hafta içerisinde 45 milyar dolar değer kaybeden sosyal ağ sonrasında destekçi yatırım şirketlerinin de etkisiyle yavaş yavaş toparlanmaya başladı. Hisse başına 38 dolardan halka arz edilen Facebook’un hisseleri yılı 25 doların üzerinde kapatmayı başardı. Ancak Mark Zuckerberg ve ekibinin yaşadığı stres hisse başına 13 dolar ile karşılaştırılmayacak kadar fazla. Şirket son bir yılda bütün stratejilerini para kazanmaya yönlendirirken, Zuckerberg’ün halka arz öncesinde yaşanmasından çekindiği neredeyse her şey ile bu süreçte karşılaşmış oldu.

Twitter halka açık bir şirket değil. Ancak özel marketlerde yapılan satışlar sosyal ağın değeri ile ilgili bizlere somut bilgiler sunuyor. 2011 yılını 8 milyar dolar değer ile kapatan Twitter 2012’de 10 milyar dolara kadar yükselmiş ve ardından Facebook’un yaşadığı düşüşten etkilenerek yaz aylarında 9 milyar doları görmüştü. Twitter’ın değeri için güncel rakam ise 11 milyar dolar. Greencrest Capital tarafından yayınlanan ve Forbes‘da yer bulan rapora göre özel marketlerde Twitter hisseleri 11 milyar dolarlık değerleme ile el değiştiriyor. Raporda 2013 yılı içerisinde Twitter’ın halka arz çalışmalarına başlayacağı ve 2014’te borsadaki yerini alacağı dile getiriliyor.

Twitter, Facebook’a göre daha iyi bir gelir/değer oranına sahip. Henüz Facebook gibi dünya genelinde kabul gören bir reklam sistemine sahip olmyan ve reklam maliyetleri hala çok yüksek olan Twitter yine de 2012 yılında Twitter, Facebook’tan bu kategoride daha iyi bir performans sağladı. Özellikle Facebook’un geç kaldığı mobil reklam konusunda erken harekete geçen Twitter, halka arz öncesinde reklam ağını dünya genelinde küçük işletmelerin de faydalanabileceği, avantajlı fiyatlar sunan bir seviyeye indirebilirse 20-30 milyar dolarlık değerlemeyi kolayca görebilir.

Facebook’un ardından gözler Twitter’a çevrilirken, şirketin bu konuda aceleci davranmadığı biliniyordu. New York Times‘ta yer bulan makalede Twitter’ın halka arz için 2014 yılını planladığı belirtiliyor. Makalede Facebook’un sosyal medya ikizi olarak tanımlanan Twitter’ın kardeşinin halka arzından ders çıkarması gerektiği söyleniyor.

Twitter, en çok kullanıcıya sahip ikinci sosyal ağ olurken, önceden eleştirildiği gelir modeli konusunda kısa sürede büyük yol katetti. Özellikle mobil reklam konusunda Facebook’u gerisinde bırakan şirketin 2014 yılında 1 milyar dolar gelir etmesi bekleniyor.

Reklam konusundaki gelişmelerin yanında Twitter’ın bir diğer avantajı ise Facebook’un aksine yüksek bir değere sahip olmayışı. Halka arz öncesinde 100 milyar dolar değere ulaşan Facebook’un aksine Twitter’a şu sıralar 10 milyar dolar paha biçiliyor. Ancak halka arzı için en az 1.5 yıl beklememiz gereken şirketin bu sürede değerinin ne ölçüde artacağını kestirmek bir hayli güç.

Önünde Groupon, Zynga, Linkedin ve Facebook gibi örnekler bulunan Twitter kendisinden önce halka açılan şirketlerin düştüğü hatalardan kaçınmak için yoğun bir savaş verecektir. Facebook’un aksine yönetiminde Jack Dorsey gibi bir ismin de bulunması Twitter’ın önemli artılarından birisi olarak tablodaki yerini alıyor.

Facebook’un Şubat ayında SEC’e sunduğu başvuru raporunda, şirketin halka arzıyla ilgili detaylar ortaya çıkmıştı. Habere göre 17 Mayıs’tan itibaren Facebook NASDAQ’ta işlem görmeye başlayabilir. ‘FB’ sembolü ile borsada yer alacak Facebook’un halka arzı sonrası 100 milyar dolarlık bir değere sahip olacağı tahmin ediliyor.

Belirtilene göre Facebook hisseleri yaklaşık 40 dolar civarında olacak. Toplamda 2.51 milyar adet Facebook hissesi bulunacak. Ayrıca şirket hisselerinin sadece %10’unu halka açacak olan Facebook’un hedefinde 100 milyar dolarlık değerlemeyle birlikte 10 milyar dolarlık bir kazanç sağlayabileceği konuşuluyor.

Bugüne kadar toplamda 2.34 milyar dolar yatırım alan Facebook’ta Mark Zuckerberg’in 28.2’lik bir hissesi bulunuyor. Zuckerberg’i %11,4 ile Jim Breyer ve %7,6 ile Dustin Moskovitz takip ediyor. Şirketin yatırımcılarından Digital Sky Technologies, %5,5 ile Facebook’un önemli hisse sahiplerinden. PayPal’ın kurucusu Peter Thiel şirkete %2,5 oranında ortak olurken, Microsoft’un payı ise %1,6

Facebook’un halka arz öncesi değeri 100 milyar dolar olarak algılanıyor. Dolayısıyla şirketin borsaya açılmasının ardından mevcut hissedarların kar etmesi beklenmiyor. Ancak LinkedIn ve Groupon’un halka arz örneklerinde olduğu gibi ilk günde yaşanabilecek aşırı yüklenme Facebook’un değeri kısa süreli de olsa yukarıya çekebilir.

Facebook’un halka arz ile birlikte 10 milyar dolar elde etmesi ve şirketin değerlemesinin 100 milyar dolar olması bekleniyor. Analistlerin görüşleri bu yönde birleşiyor. Bu rakam bir teknoloji şirketinin halka arz sonucunda ulaşacağı en büyük rakam olacak.

Halka arzı gerçekleşecek şirket Facebook olunca ve bahsedilen rakamlar da bu denli büyük olunca, hem kamuyonun hem de borsa uzmanlarının/borsa takipçilerinin ilgisi de o denli yoğun oluyor. Konu ile ilgili son zamanlarda oldukça fazla yazılıp çizildi.

Facebook’un halka arzı ile ilgili zamanlaması oldukça önemli. Geçtiğimiz sene boyunca konu ile ilgili soruları yanıtsız bırakan (başta Zuckerberg olmak üzere) şirket yetkililerinin doğru zamanı bulmak için bir çok farklı boyuttaki etkenleri bir araya getirip karar vermeleri gerekiyordu. Zuckerberg daha önce şirket çalışanlarının işlerine yoğunlaşabilmeleri ve konsantrasyonlarını kaybetmemeleri adına yakın zamanda halka arzı düşünmediklerini yakın çevresine dile getirmişti. Mark Zuckerberg, şirket hissedarı olan çalışanların olası bir halka arzda dikkatlerinin bu yöne kayması ve sahip oldukları hisseleri elden çıkarıp, pozisyonlarından ayrılmalarını engellemeyi amaçlıyordu. Bununla birlikte halka arz süreci ve sonrasında yaşanacak olan hareketliliğin yeni projeler için vakit kaybı oluşturması endişesi de sosyal ağın yöneticilerinde hakimdi. Zira Zuckerberg bu konuda elinden geleni yapmış gözüküyor zira, Zaman Tüneli ve son zamanlarda sosyal ağda hayata geçirilen diğer bir çok yenilik için ekibinin ihtiyacı olan konsantrasyonu ‘şu ana kadar’ sağlamış gözüküyor.

Facebook, elindeki maddi güç sayesinde halka arzdan elde edeceği paraya şiddetle ihtiyaç duymuyor. Öyle ki sosyal ağın 2011 yılını 3.8 milyar dolar gelir ile kapatması bekleniyor. Başarılı reklam sistemi ile Facebook, ihtiyacı olan para akışına sahip. Ancak şirketi yakın zamanda halka arza iten önemli bir sebep var. Bu da ABD Sermaye Piyasa Kurulu’nun 500’ün üzerinde hissedara sahip olan şirketlere koyduğu, finansal bilgilerini düzenli olarak kamuya açıklama zorunluluğu. Yıl sonunda bu rakamı geçmesi beklenen sosyal ağ için analistler, bu zorunluluğun getireceği olumsuzlukları, halka arz ile dengelemesi gerektiği fikir birliğindeler.  Sonuç olarak halka arzın getirdiği olumsuzluklardan birisi olan finansal bilgileri açıklama zorunluluğuna Facebook Nisan 2012’de hali hazırda sahip olmuş olacak.

Facebook’un halka arz konusunda yakın zamana ait iki önemli örnek bulunuyor. Bu iki örnek, her ikisi de iyi başlayan ancak birisi şu an için kötü devam eden Linkedin ve Groupon. Linkedin, halka arzının başlangıcı olan 19 Mayıs tarihinde büyük ilgi ile karşılaşmış ve hisseler iki kat değer ile talep görmüştü. Şirketin hisseleri daha sonra %39 değer kaybetmesine rağmen, şu an için halka arzın %33 üzerinde işlem görüyor.

Groupon için ise borsada işler Linkedin kadar iyi gitmiyor. Sıkıntılı bir halka arz süreci yaşayan dünyanın en büyük fırsat sitesinin hisseleri halka arzın ilk haftasında yoğun talep görmüş, ancak ardından açığa satılmaya başlanmış ve nihayetinde 20 dolar ile borsaya giriş yapan Groupon hisseleri 16 dolara kadar düşmüştü.

Linkedin ve Groupon’un yaşadığı halka arz süreci Facebook için önemli bir kıstas oluşturuyor. Zira Facebook hisselerinin halka arz sonrasında yoğun bir talep göreceğini söylemek için uzman olmak gerekmiyor. Ancak bu yoğun talep sonrasında şirketin hisselerinin düşüşe geçme riski, sosyal ağın sahip olduğu imajı zedeleyeceği gibi bir çok felaket senaryosunu da beraberinde getirecek. Bu olası felaket senaryoları da Facebook’u halka arz konusunda endişendirmeye ve tarihi ileriye atmaya yetiyor. Mark Zuckerberg de şirketini olabildiğince halka arzdan uzak tutmak istediğini daha önce sık sık vurgulamıştı.

Şu zamana kadar halka arzdan 10 milyar doların üzerinde kazanç sağlayan 13 şirket bulunuyor. Bunlardan sadece üçü ABD kaynaklı şirketler. 2009’da halka açılan ve 19,7 milyar dolar elde eden Visa  Inc. en çok gelir elde eden Amerikan şirketi. Halka arz rekoru ise 148 milyar dolar ile Industrial & Commercial Bank of China’ya ait. 2004 yılında halka açılan Google ise 1.9 milyar dolarlık satış yapmıştı.

Piyasada Facebook’un halka arzı yönünde büyük bir baskı var. Şu zamana kadar bu baskıyı başarıyla göğüsleyen ve ‘naif’ yapısını bozmak istemeyen Zuckerberg ve ekibi için bu politikalarını değiştirme vakti de çoktan gelmiş gibi gözüküyor. 2012’nin ilk ayları borsacılar ve teknoloji dünyası için oldukça hareketli geçeceğini şimdiden söyleyebiliriz. Zira herkesin merakla beklediği sınıfının parlak çocuğu, cebindekileri arkadaşlarıyla paylaşacak.