Halka arz öncesinde hisse başı değerini 26 dolar olarak sabitleyen Twitter’ın piyasa değerinin 18 milyar dolara ulaşması bekleniyordu. Bu senaryoya göre şirketin halka arzdan elde edecek nakit gelirin ise 1,8 milyar dolar civarında olacaktı.

Uzmanların halka arz öncesi Twitter’a hemen yatırım yapmayın uyarılarına rağmen şirketin hisseleri ilk dakikalardan itibaren büyük ilgi gördü. Borsaya 70 milyon hisseyle giren şirket Şirketin Stark Trek serisinden tanınan oyuncu Patrick Stewart, protesto için 365 gün limonata standı açmasıya bilinen 9 yaşındaki Vivienne Harr ve Boston Polis Teşkilatı’ndan bir temsilci tarafından çalınan gongun ardından gelen aşırı talep nedeniyle Twitter hisseleri halka arz macerasına 45.10 dolardan başladı.

%74’lük çıkışla borsaya adım atan Twitter’ın piyasa değeri ise 18 milyar dolardan 25 milyar dolara yükseldi. Facebook’tan sonra halka arzı en çok merak edilen ikinci sosyal ağ olan Twitter’ın hisseleri ilk bir saatte 50 dolara kadar yükselirken, %90’lık bir artışı ifade eden bu rakam şirketin piyasa değerini ise 35 milyar dolara kadar çıkardı.

Hisseler daha daha sonra 45-46 aralığında dengelenirken, şirket borsadaki ilk gününü 44.90 dolardan, %73’lük bir kazançla güçlü bir şekilde kapattı.

Bilindiği gibi Facebook hisseleri 38 dolar fiyatla borsada işlem görmeye başlamış, ancak ilk günün ardından ciddi bir düşüş yaşamıştı. Geride bıraktığımız Temmuz ayına kadar borsada toparlanamayan sosyal ağ, elde ettiği mobil reklam gelirlerini açıklamasıyla birlikte önce başladığı 38 dolar seviyesine yükseldi ardından ise çıkışını devam ettirerek borsada 50 doları görmeyi başardı.

Twitter’ın ilk gün başarısı analistleri de etkiledi. Zira piyasada Twitter’ın bu sürecin ardından büyük bir değer kaybı yaşamayacağını hatta daha da değer kazanacağı görüşü hakim. Diğer yandan yatırım için henüz erken olduğu yönündeki görüşler de tamamen kaybolmuş değil. Teknoloji şirketlerine güven olmayacağı konusunda ısrarcı olan yatırımcılar hala karlılığı yakalayamayan Twitter’ın halka arz başarısının balon olma ihtimali üzerinde duruyor.

Eylül ayında 661 milyar doları bulan piyasa değeri Apple için adeta bir güç gösterisiydi. Steve Jobs’ın ardından iyi bir sınav verdiği düşünülen Tim Cook ve ekibi, bu başarının devamını getiremedi. Apple hisseleri iPhone 5′in lansmanı ve iOS 6′daki harita fiyaskosuyla birlikte keskin bir düşüşle dibe çakıldı. Apple bu süreçte piyasa değerinin %40’ını kaybetti.

Yatırımcılar birer birer dünyanın en güçlü teknoloji şirketi imajını kaybetmeye doğru giden Apple’ı terk ederken, şirket piyasa değeri aylar içinde 250 milyar dolar eridi. 2012 yılına 405 dolar seviyesinde giren şirket, aradan geçen bir yılın ardından başladığı noktaya geri dönmüş gibi görünüyor.

Bugüne kadar Steve Jobs’ın mirasını yediği düşünülen yeni Apple yönetimi aslına bakılırsa, esas sınavını bundan sonra verecek. Hatta elinde bulundurduğu nakitle HP gibi bir devin yıllık gelirini (2012′de 120.4 milyar dolar) geride bırakan ve Vietnam’ın ekonomisini (123.6 milyar dolar GSYİH) de geçebilen Apple’ın önümüzdeki süreçte “dünyanın en çok beğenilen şirketi” konumunu yeniden kazanma ihtimali uzmanlara göre artık oldukça az.

Aslına bakılırsa Apple’ın borsadaki yıkımının nedenlerini anlamak çok da güç değil. Öncelikle şirketin artık karizmatik ve spekülatif bir lideri yok. Apple artık daha farklı bir anlayışla yönetiliyor. Ürün çıkış tarihlerinde yapılan değişikler, yanlış kararların alınma riskinin artması, teslimatlarda yaşanan gecikmeler, yenilikçi ürünler için en az bir yıl sonrasına verilen tarihler ve yüksek fiyatlar şirketin hayranlarıyla arasını her geçen gün daha da açıyor.

Diğer yandan halen 2013 yılının başındayız. Bu nedenle şirketin yeni ürün çizgisinin neler getireceği ve yıl içinde yeniden bir toparlanma sürecine girilip girilmeyeceği konusunda kesin konuşmak mümkün değil. Ancak Capital Media Partners’ın kurucularından Brad Chase’e göre, yenilmez Apple markasının efsanevi görkemi farklı nedenlerden dolayı buharlaşmış durumda.

NASDAQ’ın dünkü seansını yüzde 4’lük artışla 30.2 dolardan kapatan Facebook böylece önemli bir psikolojik barajı aşmış oldu. Sosyal ağın hisseleri aynı zamanda son altı ayın en yüksek rakamına ulaştı.

Facebook, Kasım ayında gösterdiği performans ile geri dönüşün sinyallerini vermişti. 21 dolar ile başladığı ayı 28 dolar hisse değeri ile tamamlayan şirket Eylül ayında gördüğü en düşük rakam olan 17 doların ardından girdiği yükseliş trendi ile yatırımcılarını sevindirmeyi başardı.

Facebook hisselerinin dün yaşadığı yükselişin ardında şirketin duyurduğu 15 Ocak tarihli tanıtım toplantısı yatıyor. Yeni bir ürünü tanıtacak olan Facebook dün bu toplantının duyurusunu yapmış ve davetiyeleri göndermişti. Henüz ne tanıtacağı konusunda bir ipucu vermeyen şirketin, yepyeni bir servis ile kullanıcılarının karşısına çıkması bekleniyor.

Facebook’un son üç ayda yaşadığı yükselişin ardında gelirlerini artırma politikasının dışında destekleyici firmaların yürüttüğü stratejilerin de yer aldığı söyleyebiliriz. Morgan Stanley gibi sosyal ağın halka arz sürecinde birlikte çalıştığı büyük yatırımcılar bir süredir sahip oldukları her kanaldan sosyal ağın hisselerini satın almaları için küçük ve büyük yatırımcıları teşvik ediyorlar.

Facebook 30 Ocak günü 2012’e ait dördüncü çeyrek raporunu yayınlayacak. Eğer Zuckerberg ve ekibi 15 Ocak’taki etkinlik ve ardından gelecek çeyrek raporundan olumlu tepkiler ile ayrılmayı başarırsa şirketin 38 dolar olan halka arz fiyatını geçmesini bekleyebiliriz.

Ekim ayında tarihinin en yüksek değerine ulaşan Apple hisseleri, o zamandan bu yana sürekli olarak düşüş gösteriyor. 20 Ekim günü kısa süreli de olsa 700 dolar barajını aşmayı başaran şirket, şimdilerde 500 doların altına düşmemek için mücadele ediyor.

Hafta sonu premarkette 500 doların altına düşen Apple hisseleri, şu saatlerde 509 dolar civarında seyrediyor. Apple’ın borsadaki değeri ise 479.5 milyar dolar.

Apple’ın hisse başı değeri 700 dolara ulaştığında analistler 800-1000 dolar arasına yükselebileceği tahmininde bulunmuşlardı. iPhone 5 lansmanı sonrasında oluşan hava, cihazın piyasaya sürülmesi ile birlikte dağılırken, şirketin baş etmek zorunda kaldığı problemler sonrasında da düşüş başladı.

iPhone 5’in Çin’de satılmaya başlanması ve ilk hafta sonunda 2 milyon rakamına ulaşması, Apple için iyi bir haber olabilir. Her olumsuz gelişmenin basında fazlasıyla yer bulduğu ve yatırımcıları etkilediği şu günlerde, Çin halkının iPhone 5’e göstereceği ilgiye Apple’ın bir hayli ihtiyacı var.

Apple hisseleri 2012 yılına 405 dolar değer ile girmişti. Bakalım yılı nasıl kapatacak?

30 Ocak’ta tanıtacağı yeni işletim sistemi öncesinde şu sıralar sıkı bir PR çalışmasına girişen RIM, emeklerinin karşılığını da alıyor. Şirket geçtiğimiz Cuma günü borsada %14’lük bir sıçrama yaşadı ve son bir ayı %55’lik kazanç ile kapatmış oldu.

Ekim ayında 6.25 dolara kadar düşen RIM’e ait hisseler şu günlerde 11 dolar civarında seyrediyor. Dün şirketin hisseleri borsayı 11.90 dolar ile kapatmıştı.

Blackberry 10’un çıkışı dışında RIM’in iki yeni modeli dünya çapında 50 mobil operatöre göndermesi ve bu modeller hakkında ilk yorumların olumlu olması da şirketin girdiği yükseliş trendinin sebepleri arasında gösteriliyor.

Bir ayda %55’lik artış kötü günleri geride bırakmak isteyen RIM için olumlu bir tablo gibi gözükse de şirket eski gücünün halen bir hayli uzağında. 11.90 dolarlık hisse fiyatı ile 6.15 milyar dolar değere sahip olan RIM, bundan dört yıl önce 148 dolara kadar çıkmıştı. Aradaki yaklaşık 12 kat farkı şirketin şu an için kapatması bir hayli zor gözüküyor.

RIM, Blackberry 10 ve yeni modelleri ile beğeni toplasa dahi kalitenin arttığı ve üst segment akıllı telefon alternatiflerinin çoğaldığı şu günlerde eski pazar payına ulaşması hayal olarak yorumlanabilir.

Facebook hisseleri NASDAQ’ın dünkü seansını %5.28’lik artış ile tamamladı. 24.32 dolar değer ile günü kapatan Facebook aynı zamanda işlem hacmi bakımından da uzun süredir görmediği bir seviyeye ulaştı.

Geçtiğimiz Çarşamba çalışanlara ve yatırıcımlara ait hisselerin üzerindeki kilidin kaldırılması ile birlikte Facebook hisseleri %10’un üzerinde değer kazanmıştı. Facebook’un NASDAQ’taki son bir aylık performansına bakacak olursak, şirket hisselerinin bu dönemde (19 Ekim’den itibaren) %28 değer kazandığını görüyoruz.

Tüm bu veriler bize Facebook’un borsada ilk defa bu kadar ciddi bir yükseliş trendine girdiğini gösteriyor. Bu yükselişin nereye kadar devam edeceğini kestirmek güç ancak görünen o ki sosyal ağ yatırımcıları en düşük seviyenin 19 dolar olacağına ve gelirlerini artırabileceği yönünde ikna etmişe benziyor.

Kilitli hisselerin serbest kalmasının ardından Facebook’un NASDAQ’ta vereceği bir sonraki ciddi sınav dördüncü çeyrek raporu olacak. Üçüncü çeyrekte 1.2 milyar dolar gelir elde eden bir sene önceki aynı döneme göre gelirlerini 300 milyon dolar artırmayı başaran şirket dördüncü çeyrekte tatmin edici bir rapor sunmayı başarırsa yaklaşık 6 aydır borsada yaşadığı stresi ile defa üzerinden atabilir.

Ekim ayının başında da borsada ciddi düşüşlerle devam eden Apple, bugün itibarıyla son altı ayın en düşük seviyesine (525 dolar) gerilemiş durumda. Yılın geneline baktığımızda Apple hisseleri geçtiğimiz yıla göre hala %30 daha yukarıda seyrediyor. Ancak Eylül ayında tavan yapan şirketin, son aylardaki düşüşüyle birlikte geçtiğimiz altı ayda ise %74 oranında bir düşüş yaşadığı görülüyor.

Hisseleriyle birlikte piyasa değeri de 494 milyar dolara gerileyen Apple hissedarlarının son aylardaki zararı büyük. Nitekim şirketin piyasa değeri geçtiğimi Eylül ayında 661 milyar dolara kadar yükselmişti. Tabii bunda iPhone 5 lansmanı öncesi artan beklentilerin borsaya olumlu yansımasının da önemli bir etkisi bulunuyor. Temmuz ila iPhone 5’in tanıtıldığı 19 Eylül tarihleri arasına bakıldığında Apple hisselerinde %18’lik bir artışın yaşandığını görmek mümkün.

Burada gözden kaçırılmaması gereken iki önemli unsur mevcut. Bunların ilki Apple’ın artık hisse fiyatları kimi zaman uçan ve piyasa değerini muazzam rakamlara ulaştıran yapısından uzaklaşarak, daha çok mevcut yatırımcılarını mutlu etmeye yönelik bir politika güdüyor. Şirket geçen hafta -ki bu 1995 yılından bu yana ikinci kez oluyor- yatırımcılarına üç aylık kar payı ödedi. Yani gelecek yıl hisse senetleri bakımından daha tutarlı ve sağlıklı bir Apple görebiliriz.

Diğer yandan şirket 2013’ün ilk çeyreğinde şirket tarihinin en büyük gelir rakamına ulaşmayı bekliyor. Her ne kadar şimdilik hayala kırıklığı gibi görünse de iPhone 5, iPad Mini, yeni iPod, dördüncü nesil iPad, yeni iMac ve Macbook Pro gibi özellikle yaklaşan tatil döneminde satışları fırlayacak ürünler bulunuyor.

Borsaya girişinden altı ay sonra hisseleri neredeyse yarı yarıya değer kaybeden Facebook’un CEO’su Mark Zuckerberg Eylül ayında San Francisco’da katıldığı Techcrunch konferansında şirketin halka arz sonrası kötü performansı konusunda sarf ettiği cümlede “hayal kırıklığı” ifadesini kullanmıştı. Aynı konuşmada  milyonlarca insanı birbirine bağlayan sosyal ağın uzun vadedeki başarısının mobilde ne yapacağına bağlı olduğunun altını çizmiş,  masa üstüne oranla mobilden daha fazla gelir elde etme hedefinde olduklarını belirtmişti.

İkinci büyük düşüşünü ekim ayında yaşayan hisseler şirketin büyümesinin hızlandığını gösteren üçüncü çeyrek gelirlerini açıklamasının ardından tekrar yükselmeye başlamıştı. Ekim sonunda üzerindeki kalkan kilitler eski çalışanlar, mevcut çalışanlar ve ilk dönem yatırımcılar uzun süredir ellerinde tuttukları hisselerin satılabilir hale gelmesini sağladı. Piyasaya daha fazla hisse arzı ise hisse senedi fiyatlarında düşme eğilimi yarattı.

18 Mayıs’tan bugüne dönem dönem sert düşüşler yaşayan ve sonrasında sabitlenen sosyal ağın hisselerinin yine 20 dolar barajının altına düşmesi yatırımcıları endişelendirmeye devam ediyor.

6 Ekim Salı gününü 582 dolar ile kapatan Apple hisseleri son iki günde düşüşe devam ederek 540 dolar seviyesine kadar geriledi. 21 Eylül’den bu yana %20 değer kaybeden şirket hisseleri ABD’de borsalarda yaşanan düşüşten de nasibini almış gibi gözüküyor.

Apple’ın son bir yıldaki hisse değerleri

Apple’ın hisseleri neden düşüyor?

Bu konuda bir kaç açıklama mevcut. Bu açıklamalardan ilkinde sebep olarak Apple dışı yaşanan gelişmeler gösteriliyor. New York Times‘ta yer alan makalede Obama’nın ikinci döneminde yapılması beklenen vergi düzenlemesi sebebiyle hisse sahiplerinin hızlı bir şekilde hisseleri elden çıkardıklarına dikkat çekiliyor ve dünyanın (borsada) en yüksek değere sahip şirketinin de bu durumdan direkt olarak etkilendiği dile getiriliyor.

İkinci açıklama ise Apple’ın son dönemde yaşadığı ve ister istemez şirketin Steve Jobs’ın eksikliğini hissettiğini düşündüren ürün stratejileri ve doğurduğu sonuçlar. Öngörülen rekoru kıramayan ve beklentilerin altında satış rakamına ulaşan iPhone 5, Apple için yüksek kar anlamına gelse de borsadaki düşüşün sebeplerinden birisi olarak gösteriliyor.

Apple’ın mükemmel tedarik zincirinde yaşanan kırılmalar da şirketin satışlarını ve tabii ki borsadaki performansını doğrudan etkiliyor. Geçtiğimiz günlerde Foxconn yöneticisi Terry Gou iPhone üretiminde talebe yetişemediklerini itiraf etmişti. Bunun yanında Apple’ın Samsung ve Intel gibi firmalar ile sahip olduğu tedarik anlaşmalarının da geleceği tartışılıyor.

Apple’ın her yıl iki büyük lansman yapmasına alışığız. İlkbaharda iPad, sonbaharda ise iPhone’un başını çektiği lansmanlara bu yıl bir yenisi eklendi: iPad mini. Her ne kadar Tim Cook tarafından iPad mini’nin satış rekoru kırdığı duyurulsa da Apple mağazalarının önünde oluşmayan kuyruklar şirketin yeni ürününün arzu edilen reaksiyonu alamadığını gösteriyor. Bunun yanında belki de en önemlisi iPad mini ile birlikte sessiz sedasız piyasaya sürülen dördüncü jenerasyon iPad, Steve Jobs’ın Apple’a yerleştirdiği pazarlama anlayışına ters düşüyor.

Tüm bu etkenler Apple’ın pazarın bir numarası olduğu ve muazzam paralar kazandığı gerçeğini değiştirmiyor. Ancak şirketlerin borsada sunduğu ekonomik rakamlara ve potansiyeline göre değerlendirildiğini düşünürsek Apple’ın şu günlerde yaşadığı düşüşün olağan bir tepki olduğunu söyleyebiliriz.

Equilar adlı araştırma şirketinin açıkladığı son verilere göre Mayıs ayından bu yana borsadaki kötü gidişat nedeniyle Facebook çalışanları ortalama 2 milyon dolar kaybetti. Bu kaybın ardından geçtiğimiz Cuma çalışanların ortalama hisse değeri 2.5 milyon dolarda kaldı.

Belirtilen bu rakamlar Facebook yöneticilerini kapsamıyor. Zira şirket yöneticilerinin zararı çalışan ortalamasının çok üzerinde. Nitekim Facebook’un COO’su Sheryl Sandberg’in, halka arzdan bu yana kaybı 700 milyon doları bulmuş durumda. Şirketin CEO’su Mark Zuckerberg’in hisse değeri üzerinden kaybettiği rakam ise 10.5 milyar dolar. 

Mayıs ayında 38 dolardan işlem görmeye başlayan Facebook hisseleri, Ağustos ayında 17 dolar seviyesine kadar geriledi. Cuma günü itibarıyla haftayı 21 dolar seviyesinde kapatan Facebook hisseleri halen borsaya giriş rakamının çok altında bir değerde seyrediyor.

Facebook çalışanlarının büyük çoğunluğunun hisselerini halka arz hisse değerinin üstünde bir fiyattan satmak istediği biliniyor. Hisse fiyatlarının yükselmesi hayalinin, tüm şirketin motivasyonunu düşürdüğü Mark Zuckerberg tarafından da onaylandı. Bununla birlikte son günlerde açıklamalarıyla pozitif bir hava yaratmayı başaran Mark Zuckerberg’in önünde halen kritik bir dönem bulunuyor. Dalgalı düşüşüne devam eden Facebook hisselerinin önündeki en endişe verici senaryo, tıpkı Zynga ve Groupon gibi tamamen dibe vurma olasılığı gibi görünüyor.