Diğer bir deyişle artık içeriklerinizin kopyalandığını ve bu kopyalanmış içeriklerin Google arama sonuçlarında sizden önce çıktığını farkettiğinizde bunu Google’a raporlayabileceksiniz. Bunun için bu linkte yer alan rapor formunu doldurup Google’a iletmeniz yeterli.

If you see a scraper URL outranking the original source of content in Google, please tell us about it: http://t.co/WohXQmI45X

— Matt Cutts (@mattcutts) February 27, 2014

Raporda kopyalanan içeriğin URL’si, kopyalanıp yayınlanan içeriğin bulunduğu sayfanın URL’si ve haksız sıralama olan Google arama sonuçları sayfasının URL’sinin belirtilmesi gerekiyor. Google böylelikle web yayıncılarının içerik hırsızlığı problemlerine çözüm bulmayı planlarken diğer yandan da SEO kurnazlıkları ve aldatmacalarının da önüne geçmek istiyor.

Google’ın bu şikayetleri nasıl değerlendireceği ve o sayfa ve siteleri cezalandırıp cezalandırmayacağı konusunda ise bir açıklama yok. Ancak Google’ın bu raporlardan yola çıkarak sıralama algoritmasını iyileştirme yönünde adımlar atacağını tahmin etmek çok zor değil.

Hatırlanacağı gibi Google tüm web’in üçte biri kopya içeriklerden oluştuğunu ve tüm web’in %25 ile %30’unu birbirinin aynısı olan içerikler kapladığını açıklamıştı. Şimdiye kadar kopyalanan içerikleri hakkında başvuracak bir mecra bulamayan ve bu içerik hırsızlarının SEO kurnazlıkları sayesinde arama sonuçlarında gerilere düşen web yayıncıları en azından Google’ın Scraper Report aracıyla kendilerini mağdur konuma düşüren bu durumları bildirmek için bir fırsata kavuşmuş oldu.

Durum böyle olunca internet birbirinin neredeyse aynı olan web sayfaları ile dolup taşıyor. Nitekim bizim de daha önce yer verdiğimiz gibi Google’ın resmi açıklamasına göre tüm web’in %25 ile %3o’unu birbirinin aynısı olan içerikler kaplıyor. Diğer bir deyişle internetin üçte biri kopyala-yapıştır içeriklerden oluşuyor.

İçeriklerinizin kopyalandığını nasıl anlayabilir; zaman ve emek harcadığınız, uzun ve detaylı araştırmalar yaptığınız blog içeriklerinizin başka bir web sitesine blogunuza aktif link, sizin adınıza “credit” verilmeden taşınmasını engelleyebilirsiniz? Yine de içerikleriniz kopyalanmaya ve çalınmaya devam ediliyorsa hangi yollara başvurmanız gerekir?

İçeriklerinizin kopyalandığını nasıl anlarsınız?

Blog içeriklerinizin başkaları tarafından kopyalandığından şüpheleniyorsanız rastgele seçtiğiniz içeriklerden bazı cümleleri alarak Google‘da aratın. Çıkan sonuçlara ait web sitelerini ziyaret ederek içeriğinizin birebir kopyalanıp kopyalanmadığını; blogunuza direkt link verilip verilmediğini kontrol edin.

Bu kontrol işlemini otomatik hale getirmek içinse Google Alerts’den yararlanabilirsiniz. Blog konularınızı inşa ettiğiniz kelimeler üzerine Google Alerts’ler oluşturduğunuzda e-postanıza o kelimelerin geçtiği web içerikleri düşecektir. Bu e-postalardaki içerikleri tarayarak da içerik (emek) hırsızlarını da tespit edebilirsiniz.

Ayrıca kopyalanmış içerikleri tespit eden online araçlardan da faydalanabilirsiniz. Plagium, Copyscape, CopyGator gibi ücretsiz araçlar orijinal blog içeriğinizi birebir kullanan diğer blogları hızlıca tespit ederek size yardımcı olacaktır.

İçeriklerinizin kopyalanmasını nasıl engelleyebilirsiniz?

İnsanlar blog içeriklerini şu dört şekilde kopyalayabiliyor:

– Kopyalayıp yapıştırarak

– Sürükleyip bırakarak

– RSS kaynağından kopyalarak

– Kaynak kodundan kopyalayarak

• Metin seçme/sürükleyip bıraklama özelliğini kapatın

Eğer kişilerin içeriklerinizi kopyalayıp yapıştırmasının önüne tamamen geçmek istiyorsanız blogunuzu metin seçimine ve kopyalamaya kapatın. Aynı şekilde içeriklerin/görsellerin sürükleyip başka platforma taşınmaması için de bu özelliği pasif hale getirebilirsiniz. Bunun içinse blogunuzun CSS kodlarında küçük oynamalar yapmanız gerekiyor.

• RSS kaynağınızı kısaltın

İnsanlar RSS kaynağınıza ulaştığında onları içeriklerinizin kopyalamaktan hiçbir şey artık alıkoyamaz. Ancak kaynağınızın ne kadarının kopyalanabildiğini siz ayarlayabilirsiniz. Bu yüzden yönetici ayarlarından RSS kaynağınızı kısaltma yolunu seçebilirsiniz.

• Görsellere logo/imza ekleyin

Metinler kadar görseller de web üzerinde çalınmaya ve kullanılmaya meyilli. Sizin çektiğiniz ya da tasarımını kendiniz yaptığınız görselleri başka sitelerde aynen görmek istemiyorsanız bunların üzerine blog logonuzu ya da kişisel dijital imzanızı eklemeyi tercih edebilirsiniz.

İçeriklerinizin kopyalandığını anladığınızda ne yapmalısınız?

• Kopyalanmış içeriklerinizin bulunduğu blogun iletişim bilgilerini tespit edin: Web sitesinin iletişim formundan, yazar profili kısmından bu bilgilere ulaşabildiğiniz gibi Whois ve Alexa üzerinden de sitenin iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
• Sorununuzu anlatan kibar bir e-posta gönderin: Blog sahibine içeriğinizin kopyalandığını farkettiğinizi ve bunun yasal olmadığını belirten bir e-posta yollayın. İçeriği kaldırmasını istedikten sonra birkaç gün bekleyin.
• DMCA’e şikayatinizi iletin: Eğer ilgili kişi e-postanıza geri dönmez ve üzerinden uzun zaman geçmesine rağmen içeriği kaldırmazsa DMCA’e başvurabilirsiniz.
• Mahkemeye başvurun: Eğer bunların hiçbiri işe yaramazsa ve belirtilen web sitesi içeriği kaldırmamakta direniyorsa yasal yollara başvurmaktan çekinmeyin.

İnternet girişimcisinin birtakım programlar vasıtası ile bir başkasının internet sitesinde yer alan bu çeşit içerikleri kendi ortamında kullanması veya paylaşması ne kadar hukuka uygundur? Öğretide bu konu yeni tartışılmaya başlanmıştır. Açıkçası uygulama açısından içtihat yaratacak herhangi bir Yargıtay kararı da bulunmamaktadır. Literatürde “Veri Tabanı” sorunu olarak geçen bu kavramı hukuki açıdan yorumlayarak, internet girişimcilerinin hangi hallerde ne gibi problemler yaşayabileceğini kısaca değerlendireceğim.

Bir başkası tarafından zaman ve emek harcanarak oluşturulan bu tür verilerin rakip bir firma tarafından ticari bir menfaat elde etmek amacıyla kullanılması haksız ve etik olmayan bir davranış biçimi olarak yorumlanabilinir. Ancak günümüzde birbirlerinin içerikleri ve veri tabanları ile beslenen birçok internet girişimi vardır. Hatta bu verilerin bazıları kamuya mal olmuş bilgilerdir. İnternet kullanıcılarının yoğun kullanımı ve buna bağlı sitelerin trafik artışı, maddi kazanımları da beraberinde getirmektedir. İşte bu noktada ciddi emek ve mesai harcayarak kendi veri tabanını oluşturmuş bir internet sitesi veya mobil uygulama ile ondan bu verileri çekerek kendine has ayrı bir veri tabanı oluşturan bir başka internet girişimcisinin menfaatleri çatışmaktadır.

Verilerin FSEK anlamında işlenme ve derleme eser olarak kabul edilmesi halinde;

“Veri Tabanı” kavramı hukuki açıdan Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda tanımlanarak koruma altına alınmıştır. FSEK md 6/b 11. fıkrasında “Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dahilinde verilerin ve materyallerin seçilip derlenmesi sonucu ortaya çıkan ve bir araç ile okunabilir veya diğer biçimdeki veri tabanları (Ancak, burada sağlanan koruma, veri tabanı içinde bulunan verilere materyalin korunması için genişletilemez).” şeklinde tanımlanmıştır. Veri tabanının işlenme veya derleme eser olarak kabul edilmesi için şartlardan biri de istifade edilen eserin sahibinin haklarına zarar getirmemesi ve yararlanan kişinin hususiyetini taşıması gerekmektedir. Sonuç olarak; veri tabanının işlenme ve derleme eser olarak kabul edilmesi durumunda, izinsiz olarak internet sitesinde kullanan kişi hakkında kanunda belirtilen hukuki ve cezai yaptırımlar uygulanacaktır. Tabi burada söz konusu içeriğin eser niteliğinde olup olmadığı hayli tartışmalıdır. Bu konuda verilmiş uluslararası kararlara baktığımızda (havayolu şirketlerinin uçuş fiyatlarının derlenmesi, gayrimenkul kiralama ve satış ilanları, menkul mal veya ikinci el araç satışına ilişkin veriler) bu tür veri tabanlarının eser olarak nitelendirilemeyeceği ve bu sebeple herkese karşı ileri sürülebilen mutlak bir hukuki koruma sağlamayacağı, ayrıca kullananlar açısından haksız bir kullanım olmadığı görüşünde buluşulmaktadır.

Verilerin işlenme ve derleme eser niteliğinde olmadığı kabul edilmesi halinde;

Toplanan verilerin işlenme ve derleme eser olmaması durumunda ise belirli şartların gerçekleşmesi halinde, içerikleri izinsiz kullananlar açısından FSEK ek md. 8 veya TTK md. 55-c/3 ya da Borçlar Kanunu genel hükümler gereği hukuki yaptırımlar mevcuttur. Söz konusu korumadan yararlanabilmek için verilerin sunum biçiminin esaslı nitelikte olması, zaman, emek ve ciddi sayılabilecek yatırım harcanması, ayırt edici nitelikte ve farkındalığı bulunması gerekmektedir. Zira bu şartların her biri somut olayda ayrı ayrı tartışılması gerekecek olgulardır. Bu halde herkes tarafından bilinen bir içeriğin, bir başka kişi tarafından kullanılmasının net bir şekilde hukuka aykırı olduğunu söylemek her zaman için mümkün değildir. Nitekim başta belirttiğim gibi içerik toplayan robotlar bir nevi arama motoru mantığı çerçevesinde çalışmaktadır. Ayrıca bir başkasının veri tabanını bu şekilde kullanarak ticari bir menfaat elde eden kişinin eyleminin MK md 2 gereği dürüstlük ilkesine aykırı olup olmadığı ise yine her somut olaya göre değişiklik arz edecektir.

Son zamanlarda artarak gördüğümüz bu veya buna benzer şekilde hizmet sunan internet sitelerinin girişimcileri yukarıda bahsettiğim muğlak hukuki düzenlemeler sebebi ile yakın süreçte hukuk hatta ceza davaları ile karşı karşıya kalabilecektir.