Güncellenen SDK artık yayıncıların bu üç formatta da yayınlanabilir içerik oluşturmasını sağlayan bir eklenti içeriyor. Eklenti, Google’ın AMP’sine ek olarak Facebook’un kendi Instant Articles’ını da destekliyor. Önümüzdeki haftalarda ise içeriklerin Apple News’ta yayınlanması için destek verecek ancak şirket bu özelliğin ne zaman eklenebileceğine dair kesin bir tarih vermedi.

Daha üst seviyede SDK, Facebook’un Instant Articles’ını inşa etmek için kullandığı kodun üstüne bir takım yenilikler ekleyerek, onu AMP ve Apple News için gerekli olan kodu yaratmak için kullandı. Yaratılan sistemler birbiriyle aynı değil ve Facebook, bu sistemin yayıncılara birbiriyle yarışan servislerde özel stile sahip templateler uygulamak için bir yol sunduğunu ifade ediyor. Bu özel stillere dair örnek vermek gerekirse, her platformda oluşturulan formatları bir diğerinde olabildiğince yakından yansıtan özel fontlar, renkler ve açıklamalar diyebiliriz.

Bu değişikliğin hedefi ilk olarak, her yerde yayınlama deneyimi sunmak. Tabi doğal olarak her şeyin düzgün işlemesi için içeriğin Facebook’ta yayınlanması en önemli öncelik.

Instant Articles SDK üzerindeki bir ekletiyle hayata geçebilen bu fonksiyon Github’da bulunuyor. (Kullanım dokümanlarını da Facebook for Developers sitesinde bulabilirsiniz.)

Bu eklenti fikri, Facebook’u medya yayıncılarıyla bir araya getiren Facebook Journalism Project’in bir parçası olarak ortaya çıktı. Projenin diğer fikirleri ise, Facebook üzerindeki ücretli abonelikler için yayıncılara ücretsiz deneme sürümü teklif etmek, yayıncıların yazılım ekipleriyle hackathonlar gerçekleştirmek, Facebook kullanıcılarının abone olabileceği paketler, Facebook üzerinden haber okuryazarlığını öne çıkarmak için PSAlar, gazeteciler için eğitim videoları hazırlamak.

Eklentinin piyasaya sürülmesi, yüksek profile sahip yayıncıların, parasallaşma seçeneğinden yoksun olması nedeniyle Facebook’un formatını terk etmesinin bir sonucu.

Örneğin Nisan ayında Forbes, Hearst, The New York Times ve diğerlerinin Instant Articles’tan vazgeçtiği duyurulmuştu. Bloomberg, The WSJ, ESPN, CBS News, NPR, Financial Times ve VICE News’un dahil olduğu diğer büyük medya organizasyonları da Facebook formatında az yayınladıkları içerikleri hiç yayınlamamaya başlayarak Facebook ile anlaşamadılar. Bu formatı kullanan diğerleri ise desteklerini geri çekti. Örneğin geçtiğimiz ay The Guardian hem Facebook Instant Article’dan hem de Apple News’tan geri çekildi.

Yayıncılar genelde platformların kar paylaşımında yaptığı kesinti nedeniyle mutsuz ve Instant Articles’ı, okuyucuyla daha direkt bir ilişki kurmasının önüne geçtiği için beğenmiyor. Ziyaretçiler azalıyor, mobile uygun şekilde optimize edilen sayfalar, pop – uplarla uğraşmak zorunda kalmayan okuyucu için iyi olsa da, bu durum yayıncıların bağış toplanmasına, kendisine abone olunmasına, e-mail pazarlamayı ya da etkinlikleri öne çıkarmasına mani oluyor.

Facebook bu endişelerin bazılarının önüne geçmek için Instant Articles için koyduğu kuralları gevşetti. Böylece yayıncıların daha fazla reklam göstermesini sağladı ve Sayfa Beğenisi, e-mail ile kayıt olma gibi eylem çağrısı yapan özellikler çıkarmasını sağladı. Bu da yayıncıların ücretsiz denemeleri, uygulama indirmelerini öne çıkarmasının önünü açtı.

Artık Facebook Instant Articles’ı AMP ve Apple News’a bağlayan şirket, yayıncıları yeniden cezbetmeyi amaçlıyor. Yine de yaptırımlarını tamamen gevşeten Facebook, eğer bu format yayıncıların daha büyük hedefleriyle uyuşmazsa, yine yeni bir çıkmaza doğru ilerleyecek gibi görünüyor.

Aslına bakarsanız Facebook’un ana sayfamızı geliştirmek için yaptığı çalışmaların bir adı bile var “Feed Quality Program” adını verdikleri bu programda gerçekten ilginç şeyler öğrendiklerini son blog yazılarından öğreniyoruz. Bu ilginç gelişmelerden onları en çok etkileyeni, kullanıcıların yorum yapmak istemediği, beğenmediği ama hala akışta görmek istediği şeylerin olması. Bir arkadaşınız hakkında meydana gelen kötü bir olay, kitleleri etkileyen önemli ama olumsuz şeyler kişilerin beğenip, paylaşıp yorumlamadığı ama haberdar olmak istedikleri şeyler. İşte bu gibi ince detaylar sayesinde ana sayfamız daha fazla gelişiyor.

Tüm bunların yanında bir de ana sayfamıza düşmeyi başaran (başlıklar, kısa açıklama alanları veya görselleri sayesinde) ama aslında tek amacı tıklama kazanmak olan “click bait” diye adlandırılan tıklama tuzağı kuran siteler var. Facebook yukarıda sözünü ettiğimiz içerik kalitesi programı sayesinde bu kişilerin de önüne geçmeyi başaracak bir kriteri diğer kriterleri arasına eklemiş görünüyor.

“Harcanan zaman” kıstası, kullanıcıların gerçekten ilgisini çeken video, yazı veya linkte zaman harcadığına kanaat getirmeleri sonucu ortaya çıkmış. Artık kullanıcıların tıklayıp hızla geri çıktığı linkler ana sayfamıza düşmemeye başlayacak diyebiliriz.

Özellikle haber siteleri ve tamamen zaman kaybına neden olacak başlıklar atan listeleme ve içerik siteleri için bu “zaman” kıstası belirleyici bir rol oynayacak.

Facebook bu değişikliği yaparken sayfanın tıklandıktan sonra tamamen yüklendikten sonraki geçen zamanı baz alarak bu kıstası uygulamaya koyacağını söylüyor. Aslına bakarsanız bu durum, daha çok yayıncıyı “Instant Articles” özelliğini kullanmaya çekmek için de iyi bir yöntem. Eğer o özelliği kullanmaya başlarsa yayıncılar kullanıcıların hangi içeriği daha çok ilgiyle okuduğu veya zaman geçirdiğini daha iyi anlayacak ve ona göre ana sayfaya düşme sıklığını düzenleyebilecek.

Facebook’da sık gördüğünüz içerik kaynaklarından genellikle tek tek içerikler görürsünüz ama Facebook bu kalite programı sayesinde bir çok kişinin aynı kaynaktan daha fazla içerik okumak istediğini de görünce aynı kaynaktan daha fazla içeriğin önünüze düşmesi yönünde de güncellemeler yapmışlar. Yani siz Sosyalmedya.co içeriklerini gerçekten okuyorsanız ilerleyen dönemlerde daha sık haberlerimizin önünüze düşmesi anlamına geliyor.

Bu güncellemeler tıklama tuzağı yapan sitelerin önüne geçme konusunda gerçekten başarılı olur mu bilinmez ama yine de iyi bir adım diyebiliriz.

Facebook çalışmalarını tamamladı ve anlaşmalı yayıncılarının artık sponsorlu içerikler paylaşmasına izin veriyor. Böylece hem yayıncılar hem de Facebook daha fazla gelir elde edebilecek.

Yeni gelir modeli nasıl işliyor?

Facebook, yayıncılardan özel talep ettiği içeriği kullanıcılara daha hızlı sunuyordu ve bu da kullanıcıların bu tür içeriklere daha fazla ulaşması anlamına geliyordu yani yayıncılar için daha fazla okur. Tabi bu okurdan gelir elde edememek can sıkıcı bir durumdu.

Facebook artık yayıncıların sponsorlu içerik yayınlamasına izin vermeye başlıyor ve böylece herkes çok daha mutlu olacak. Yeni güncellenen kuralları sonrası sponsorlu içeriklerini kendi sayfalarında paylaşabilecekler. Bunu yaparken dikkat etmeleri gereken bir kaç kural var:

• Reklamı yapılan markanın küçük bir logosu etiket gibi eklenecek.
• İçeriğin bir yerinde (başında veya sonunda) “… tarafından” gibi bir ibare bulunacak.
• Reklam içerikleri yani sponsorlu içerikler yayıncı tarafından “reklam” olarak etiketlenecek.
• Avatar, cover görselleri gibi görseller reklam alanı olarak kullanılamayacak.
• Pre-roll reklam modeli yasak.
• Ürün yerleştirme tabi ki yapılabilir.

Yayıncıların uyması gereken daha detaylı kurallar olsa da öne çıkan maddeler şimdilik bunlar diyebiliriz.

Bu maddelerin çoğunlukla kullanıcıları ve dolayısıyla Facebook’un kendini korumak için koyduğunu görüyoruz. Bu sayede instant articles özelliği yayıncıların reklam alanı haline gelmemiş olacak. Kullanıcılar reklam içeriğine girmeden önce reklam olduğunu bilecekler.

Yayıncıların her bir reklam içeriğini yayınlamadan önce etiketlemesi de hem Facebook için hem de yayıncılar için oldukça faydalı olacağını söyleyebiliriz. Böylece reklam içeriklerine yönelik her türlü data tutulabilecek. Hem Facebook hem de yayıncılar bu dataları kullanarak işlerini geliştirebilecek.

Facebook’un bulmaya çalıştığı yeni gelir modellerinin hayat kurtarıcısı bu mu bilinmez ama önemli bir parçası olduğu kesin. Bakalım bu özellik daha geniş yayıncı kitlesine yayılınca internet dünyasına etkisi ne olacak. Facebook’dan çıkmadan her şeye erişmek mi? Facebook dışında rahatlıkla gezinmek mi ağır basacak. Zira her içeriğin Facebook’un %100 kontrolünden geçmiş olarak karşımıza çıkması oldukça önemli bir konu. Hele ki kitlelerin internet paylaşımlarıyla bir şeylere inandığı bir dönemde…

Zaman geçtikçe Facebook bu servisini daha fazla yayıncı için açtı. 12 Nisan’da F8 Konferansı’nda bu servisin tüm kullanıcılara açılacağı bildirildi. Bu servisi kullanmaya erken başlayan büyük yayıncılar bu konuda görüşlerini de paylaşmaya başladı.

İyi Diyenler

BuzzFeed ve Vox gibi yeni medyanı ağır taşları bu servis hakkında aynı görüşe sahip. İki büyük şirkette bazı eksiklere rağmen kullanıcı kitlelerine ulaştığını ve haberlerinin çok daha hızlı okuduğunu söylüyor.

Vox.com’un Cards formatı bu serviste aktif olarak kullanılamıyor. BuzzFeed ise sponsorlu haberlerin bu serviste kullanılamamasından şikayetçi. İki şirketin de tek eksik olarak gördükleri noktalar bunlar. Bunun dışındaki herşeyden gayet memnun görünüyorlar.

Gawker Media kurucusu Nick Denton da Facebook Anlık Makale servisiyle tekil kullanıcı sayısındaki değişimi de attığı tweetle gösterdi. Gerçekten olumlu bir etki görünüyor.

İdare Eder Diyenler

Bu servis görünürde çok iyi olabilir ama bazı yayıncılar da bu servisten beklediğini alamamış gibi gözüküyor.

Bustle sitesi, beklediğini bulamayanlardan biri. Servisin hızlı ve temiz olduğunu kabul ediyor ama makalelere reklam koyamama özelliğinden dolayı haberlerinin sadece %5 kadarını bu servisle paylaşıyor.

Para Kazanma Mevzusu

Facebook’un bu servisinde yayıncılar kendi reklamlarını satabilir ama şimdilik kısıtlamalar sebebiyle çok kullanışlı değil. Facebook ekibi, yayıncıların kendi reklamlarını satabilmesi için servis üzerinde çalışıyor.

Bu servisten satılan reklamlardan yayıncı %30’unu Facebook’a ödemek zorunda. İlk bakışta yayıncılar benim yaptığım işten Facebook niye bu kadar para kazanıyor diyebilir ama hedef kitlenizle ilgili bu kadar bilgiye sahip bir firmaya bunu ödemek bence mantıklı. Dünya üzerinde kullanıcıların nelerden hoşlandığı hakkında en çok bilgiye sahip olan firma için %30 çokta yüksek bir miktar değil gibi.

Facebook’un Google’nin tersine her şeyi kendi içinde gösterme/barındırma hevesi giderek büyüyor ve bu da internetin tekelleşmesi yönünde yeni bir tehdit anlamına geliyor. Nasıl Wal-Mart zamanında yaptığı çalışmalar sonrası üreticileri kendine muhtaç edip, küçük esnafa büyük zararlar verdiyse uzun vadede Facebook’da yayıncılara bu büyük zararı verebilir çünkü kimse makaleleri okumak için daha fazla beklemek istemeyecek.

Bakalım önümüzdeki dönem yayıncılar için neler getirecek.