Dünyada sadece 2,7 milyar insanın internete erişebildiğini söyleyen Mark Zuckerberg dünya nüfusunun sadece üçte birinin internete girebildiğini ve amacının bu haktan herkesin yararlanmasını sağlamak olduğunu belirtmişti.

Bir senedir bu sosyal sorumluluk projesini hayata geçirmek için çalışmalar yapan ve hatta interneti yaygınlaştırmak için insansız hava araçları geliştirmeye kadar işi vardıran Facebook sonunda bu alanda ilk adımını attı ve ilk ücretsiz internet erişimi girişimini Zambiyalılara sunmaya başladı.

Zambiya’daki yerel bir GSM firması olan Airtel ile işbirliğine giden Facebook bugün yayınladığı Android ve web uygulamalarından kullanıcıların içinde Facebook, Messenger, Google arama ve Wikipedia’nın da bulunduğu 13 farklı servise ücretsiz olarak bağlanmasını sağlamaya başladığını duyurdu.

Internet.org’un uygulamaları sayesinde Zambiya’da bulunan kullanıcıların sağlık, iş ve lokal bilgi servislerine hiçbir veri ücreti ödemeden ulaşabileceğini söyleyen Facebook böylelikle daha fazla kişiyi online dünyaya kazandıracaklarını söylüyor. Son olarak kullanıcıların bu servisleri daraltılmış halleriyle kullanabileceklerini de belirtmekte fayda var.

İlk ücretsiz internet erişimi girişimine Zambiya’dan başlayan Facebook’un sıradaki hedefinde ise öncelikli olarak Afrika’daki diğer gelişmekte olan ülkelere bu hizmetini yaymak var.

Facebook, hatırlanacağı gibi Ağustos ayında önemli teknoloji şirketleriyle birlikte internet.org projesini hayata geçirmişti. Mark Zuckerberg’in henüz internetle tanışmamış olan 5 milyar insana internet bağlantısı sağlamak ve diğer internet kullanıcılarının faydalandığı ayrıcalıklar ve imkanlardan onların da yararlanmasını sağlamak için başlattığı internet.org’un bu amacına nasıl ulaşmayı planladığının ana hatları Facebook’un son duyurusuyla yavaş yavaş belirmeye başladı.

Hem Zuckerberg’in kendi Facebook sayfasından hem de Facebook’un basın bülteniyle duyurduğu üzere Facebook’un Connectivity Lab ekibi herkese interneti götürmek için insansız hava araçları geliştiriyor. Bu araçların geliştirilmesinde Facebook güneş enerjisiyle çalışan hava araçları üreten Ascenta ile birlikte bir çalışıyor.

Farklı yerel bölgeler için farklı araçların kullanılacağını söyleyen Facebook, bazı yerlerde havada 1 ay kalabilen araçlar kullanırken daha az nüfuslu yerlerde uydular aracılığıyla internet bağlantısını sağlayacak. Google‘ın balon projesine benzetilebilecek Facebook’un bu yeni girişiminde Connectivity Lab ekibi karadan, havadan ve yörüngeden internet erişimi sağlayacak hava araçlarının yanı sıra uydular ve lazerler geliştirmek için de çalışmalar yapıyor.

Dünyada internetin olmadığı bölgelere ekonomik internet erişimini götürmek konusunda bayrağı taşıyan Mark Zuckerberg ve Facebook ekibi böylelikle dünyanın daha erişilebilir ve daha açık bir yer olmasını amaçlıyor. Ancak maalesef Facebook, interneti yaygınlaştırmak için ciddi yatırımlar ve projeler yaparken biz hala Facebook’un kapanıp kapanmayacağını, genel internet kesintisinin olup olmayacağını tartışmaya devam ediyoruz.

Google’ın resmi blogunda duyurduğu projenin amacı internet bağlantısının önündeki fiziksel ve coğrafi engelleri aşmak. Diğer bir deyişle internetin çekmediği ormanlar, dağlar ve takım adalara internet bağlantısı götürmek. Ayrıca Google’a göre dünyadaki her 3 kişiden 2’si ucuz erişilebilir internetten mahrum. Bu sebeple Google bu projesiyle internet bağlantısı bedelinin bir aylık gelirden fazla olduğu Güney Yarımküre’deki çoğu ülkeye ucuz interneti getirmeyi planlıyor.

Projenin ilk deneyi ise geçen hafta Yeni Zelanda’da gerçekleşti. Rüzgar, güneş enerjisi ve bileşik algoritmalardan oluşan 30 balon gökyüzüne bırakıldı. Binlerce kilometre aşağıdaki antenlerle bağlantı kuracak dev balonların bu bölgelere internet erişimi getirmesi bekleniyor.

Mashable‘daki habere göre Loon Projesi dahilindeki balonlar, Google’ın daha önce Afrika ve Asya’nın belirli küçük bölgelerinde kullandığı internet yüklü keşif balonlarına benziyor. Google’ın iki senedir üzerinde çalıştığı bu proje daha önce uydular ve antenler ile hayata geçirilmeye çalışmıştı. Ancak Google’ın balonlara uyguladığı teknoloji ile projenin amacına ulaşması daha mümkün görünüyor. Loon Projesi’nin arkasındaki teknolojiyi aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz:

Eğer Google’ın Loon Projesi başarılı olursa ve Google bunu internetten uzak, dünyanın en ücra köşelerine götürebilirse bu teknoloji dünyasında büyük bir başarı olacak. Şu an henüz deney aşamasında olan Project Loon ile balonlar sayesinde internete bağlanacak ülkelerle karşılaşmaya şimdiden hazır olmakta fayda var.

5651 sayılı yasa gereğince çay bahçeleri, restoranlar, internet kafeler, havaalanları, otobüs şirketleri gibi “Toplu Erişim Sağlayıcı” firmaların, izin belgesi alması ve internete erişen kişilerin kimlik ve erişim bilgilerinin toplanması zorunlu. Kanun ve düzenlemeler gereği, bu bilgilerin en az altı ay saklanması gerekiyor.

İşletme sahipleri internet bağlantılarını kullanan müşterilerinin kimlik bilgilerini elle veya otomatik çözümlerle toplamak ve saklamak zorundalar. Örnek olarak Balyoz davasında önemli yer tutan, davanın fitilini ateşleyen e-postanın atıldığı Şaşkın Çay Bahçesi’nin sahibinin başına gelenleri gösterebiliriz. Çay bahçesi sahibi daha sonra müşterilerinin attığı yasadışı e-posta gerekçesiyle para cezasına çarptırılmıştı.

Ev kullanıcıları da yoldan geçenler ve komşuların kullanmaması için kablosuz ağlarının güvenliğini sağlamakla yükümlüler. Güvenlik önlemi alınmamış bir kablosuz ağ üzerinden yollanan mesajlardan, internet bağlantısının abonesi sorumlu. Lostar Bilgi Güvenliği kurucusu Murat Lostar kullanıcıların çok basit önlemlerle suçlu durumuna düşmekten kurtulabileceklerini anlatıyor. Yapılması gerekenler:

1.      İnternet bağlantınızı şifreli hale getirin.

2.      Bilgisayarınızdaki antivirüsün güncel olduğuna emin olun.

3.      Mutlaka güvenlik duvarı kullanın.

4.      Yeni yamaları bilgisayarınıza yükleyin.

5.      Şifrelerinizi kimseyle paylaşmayın.

Çatışmaların başladığı ilk günden bu yana bin kişinin üzerinde vatandaşın yaşamını yitirdiği Suriye’de halkın iletişim kurmasını olabildiğince zayıflatmak adına internet erişimi sonlandırılmaya başlandı. Renesys isimli internet analizi şirketinin bildirdiği verilere dayanacak olursak, küresel internet ağına bağlı olan 59 veri yolundan en az 40 tanesi çalışmaz konuma getirildi. Ülkenin sahip olduğu ve pazarın tek lideri durumunda olan SyriaTel internet erişimini Türk Telekom, Deutsche Telekom, Tata ve Telecom Italia üzerinden sağlamaktaydı.

Mobil internet erişimi konusunda da durum farklı değil. Aynı şirketin bir parçası olan 3G internet hizmeti üzerinden erişimde yoğun bir sonuç alamama durumu mevcut. Ülkenin tek telekom şirketi olan SyriaTel’in Rami Makhlouf tarafından yönetildiğini ve kendisinin Esad’ın kuzeni olduğunu belirtelim.

Bilinçli ve stratejik fikirler sonucunda gerçekleştirilen internet kesintilerinden etkilenmeyen siteler de var. Örneğin Petrol Bakanlığı ve Syrian Telecom sitelerine erişilebiliyor. Ancak aralarında Suriye Eğitim Bakanlığı’nın sitesinin de bulunduğu birçok resmî siteye de erişim sağlanamıyor. En önemlisi ise sosyal ağ sitelerinin hiçbirine erişim yok!

Yakın dönemde gerçekleşen Mısır ayaklanmasında da Hüsnü Mübarek benzer bir tutum izlemişti. Lakin yaşananların ardından devrilince ve yargılanmaya başlanınca ilk olarak interneti kesmek suçundan mahkûm edilmişti. Görünen o ki, Suriye bu örnekten pek ders çıkarmamış.

Kaynak: Renesys