Özellikle internet ekosistemi içinde yer alan girişimlerin sayısının her geçen gün artması, girişimciler için tanıtım ve büyüme süreci içerisinde birçok rakiple yarışmak anlamına geliyor. Bu yoğunluk içinde hedef kitleye ulaşabilmek de önem taşıyor.

Girişimlerin büyüme süreci ve growth hacking

Girişimleri doğru şekilde tanıtabilmek için dijital platformlarda yer almak son derece önemli. Bu anlamda özellikle internet tabanlı projelerin tanıtımı konusunda karşımıza sık sık “growth hacking” kavramı çıkıyor. Yayın hayatı başlayan internet projelerinin alışılanın dışında, analiz odaklı çalışmalarla büyümesi için yapılan çalışmalar anlamına gelen growth hacking, girişimcilerin tanıtım çalışmaları sırasında en çok üzerinde durdukları konular arasında yer alıyor.

Facebook, Twitter, Linkedin, AirBnB ve Dropbox gibi şirketlerin de büyüme süreci içerisinde  growth hacking yöntemlerini kullandığı biliniyor. Bu anlamda growth hacking ile ilgilenen ve pazarlama ekosisteminin bir parçası olan growth hacker’lar; içerik pazarlaması, arama motoru optimizazyonu (SEO), web sitesi analizleri, A/B testleri gibi konulara yoğunlaşır. Kısacası yeni bir girişimin tanıtılması ve büyüme süreci içerisinde growth hacking yöntemleri ile bütçe göz önünde bulundurularak, radyo, televizyon, gazete gibi geleneksel reklam kampanyaları yerine  sosyal medya pazarlaması ve viral içerikler gibi düşük maliyetli, yenilikçi yollara başvurulur.

Peki bu süreç içerisinde, girişimcilerin bahsettiğimiz yöntemleri göz önünde bulundurarak özellikle odaklanması gereken noktalar neler?

Sosyal medyanın etkisini göz ardı etmeyin

Sosyal medya, kuşkusuz, tüm sektörlere pazarlama anlamında birçok fırsat sunuyor. Sosyal ağların her geçen gün artan kullanıcı sayısı potansiyel müşterilerine ulaşmak isteyen markalar için bu platformların önemini artıyor. Sağlık, bilim, teknik, kozmetik, gıda, tekstil ve aklınıza gelebilecek daha pek çok sektörün bir araya gelerek hedef kitlelerine ulaştığı bu ağları doğru ve etkili şekilde kullanmak rekabet ortamında öne çıkmayı sağlıyor.

Özellikle online uygulamaların kullanıcıların izniyle yine kullanıcıların Twitter veya Facebook hesaplarından gerçekleştirdiği otomatik paylaşımlar, uygulamanızı kullanan her kullanıcı üzerinden en az 100 kişiye girişiminizi duyurma fırsatı sunabiliyor.

Otomatik sosyal medya paylaşımları sosyal medyada uygulayabileceğiniz growth hacking yöntemlerinden sadece biri. Eğer bu gibi yöntemlerle sosyal medyadaki varlığınızı doğru kullanabilirseniz, girişiminizin dijital dünyadaki başarısını sürekli hale getirebilirsiniz. Bu anlamda sosyal medya uzmanlarıyla ya da şirketinizde kendi kuracağınız profesyonel bir ekiple sosyal medya hesaplarınızı etkili bir şekilde yönetmeye başlamanız faydalı olabilir.

Profesyonel içerik editörleriyle çalışın

Yeni girişimlerin pazarlama stratejisi arasında yer alması gereken konulardan biri de içerik pazarlaması. Girişiminizin bir marka olarak büyümesi ve hedef kitleniz ile aranızda rakiplerinizden farklı bir iletişim kurabilmeniz için pazarlama stratejinizi mutlaka içerik pazarlaması kavramının etrafında şekillendirmeniz gerekiyor.

Ancak dijital platformlarda kaliteli ve etkileyici içerikler hazırlamak, birçok kişinin düşündüğünün aksine o kadar da kolay bir iş değil. Bu nedenle, pek çok web sitesi, blog ve promosyon çalışması beklenen etkiyi yaratamıyor ve tanıtımı yapılan ürün ya da hizmet hedef kitlesine ulaşamayabiliyor. Bunun nedeni, ürün ya da hizmetin sağladığı yararların doğru ifade edilememesi ve girişim ya da ürün hikayesinin etkili bir şekilde aktarılamaması.

Dolayısıyla, sizin de girişiminizin, dijital platformlarda hedeflediğiniz etkiyi gösterebilmesi için profesyonel içerik editörleri veya ajanslarıyla çalışabilirsiniz.

Blog etkisi

İçerik pazarlamasıyla ilişkili bir konu olarak girişiminizin farkını ortaya koyabilmek ve hedef kitlenizle etkileşim sağlayarak bağ kurabilmek için blog’unuz olması son derece önemli bir nokta. Ürün ya da hizmetin faydalarını ortaya koyabileceğiniz aynı zamanda okuyucuların dikkatini çekecek, yarar sağlayacak içeriklerle blog’unuzu zenginleştirmeniz bu noktada işinizi kolaylaştırabilir.

Blog içeriklerinizi sosyal medya hesaplarınızda da paylaşmanız hem blog’unuzun ziyaretçi sayısını artırabilir hem de sosyal medya paylaşımlarınızı daha kaliteli getirir.

Gerçek kişiler üzerinden tanıtım

Özellikle internet ekosistemi içinde gelişen girişimlerin tamamen araç ve uygulamadan ibaret olarak görünmesi zaman zaman müşteriyle bağ kurma konusunda olumsuz etki yaratabiliyor. Bu nedenle web sitenizin “Hakkımızda” bölümünde girişimci olarak fotoğrafınızın ve öz geçmişinizin yer alması, e-posta pazarlamasında gönderici olarak firma yerine firma yetkilisinin isminin bulunması potansiyel müşterileri etkilemek ve güven oluşturmak açısından etkili olabilir.

Ölçmezseniz yönetemezsiniz!

Bir pazarlama klişesi haline gelen bu ifade özellikle yeni girişimlerin geleceğini bugünden görmemizi sağlıyor. Analiz özellikle growth hacking yöntemlerinin dolasıyla girişimlerin büyüme sürecinin temelini oluşturuyor. analiz sonuçlarınız işe yarayan ve yaramayan faaliyetlerinizi kolaylıkla görmenizi ve stratejinizi bu doğrultuda geliştirmenizi sağlar. Böylece girişiminize destek olacak işe yaramayan yöntemleri zaman geçmeden değiştirebilirsiniz.

Fark edileceği üzere Türkiye’nin en değerli internet girişimleri daha çok e-ticaret sektöründe yoğunlaşmış durumda. Durum böyleyken diğer yandan da Türkiye’nin diğer ülkeler arasında sıralamalanın sonlarına doğru yer alması dikkat çekiyor.

En değerli şirketlerin ülke bazında sıralandığı listede ilk sırada ABD var. Doğal olarak Google 410 milyar dolarla hem ABD’nin hem tüm dünyanın en değerli internet şirketi olma ünvanını alırken onu 189 milyar dolarla Amazon izliyor.

ABD’yi izleyen Çin’in en değerli şirketleri ise sırasıyla Amazon’a yaklaşan değeriyle Alibaba, Tencent ve Baidu. Alibaba’nın değeri 200 milyar dolar iken Tencent 154 milyar dolar, Baidu ise 67 milyar dolar değerinde.

Güney Afrika’yı üçüncü sıraya sokan ise 52 milyar değerindeki internet girişimi Naspers. Nitekim diğer ilk üçte yer alan Yola ve Mxit’in değerleri ortalamaya göre oldukça düşük.

İnfografiğin tamamını aşağıdan görüntüleyebilirsiniz.

Yemeksepeti.com gibi çok başarılı bir girişime sahip olan ülkemizden daha çok servis/hizmet veya B2B çözümleri sunan girişimler çıkması iş modelinin sürdürülebilirliği ve girişimin herhangi bir noktaya bağlı kalmaksızın yaşamını sürdürebilmesi için çok önemli bir konu.

Önümüzdeki günlerde adını daha çok duyacağınıza inandığımız inekle.com bu mantıkla doğmuş yeni bir girişim diyebiliriz.  İlköğretim ve lise öğrencilerinin sayısal derslerdeki sorularını iyi üniversitelerde okuyan gençlere sorabileceği bir platform olan inekle.com basit bir işleyişe sahip. Kayıtlı öğretmenlere soru sormak isteyen öğrenci siteye üye olup dakika satın alıyor ve o an müsait durumda olan öğretmene sorusunu soruyor. Beyaz tahta, video konferans ve chat modüllerinden oluşan sanal sınıfta sorular soruluyor.

inekle.com’un kurucularından Selen Karan ile bu farklı girişimleri ile ilgili bir sohbet gerçekleştirdik. Selen’in projeyi anlatırken projenin sosyal sorumluluk tarafının ağır bastığını ve amaçlarının gençlere fayda sağlamak olduğunun altını çizdi.

inekle.com fikri nasıl doğdu?

inekle Tarık’ın (Tarık Yıldırım) fikri. Çıkış noktası, üniversite burslarının yetersizliği ve gençlerin ekstra cep harçlığına olan ihtiyacı. Bu konuda ne yapılabilir diye düşünürken aklına bu fikir geliyor. Üniversitelilerin en tercih ettiği işlerden biri özel ders vermek. Özel derse olan arz ve talep göz önünde bulundurulduğunda, neden bu internete taşınmasın diye düşünüyor ve inekle doğuyor.

inekle’nin amacı, bir yandan üniversite öğrencilerine ek gelir kapısı açmak, bir yandan da uygun fiyatlar ile 7/24 birebir eğitim desteğini, Türkiye’nin her yerinden öğrenciler için ulaşılabilir hale getirmek.

Hedef kitleniz kim? Öğrenciler mi yoksa veliler mi?

Her iki taraf da. İlkokul ve ortaokul öğrencilerini düşündüğümüzde, karar mekanizması daha çok veliler. Lisede ise öğrenci kendi kararını verebiliyor, çevresinden duydukları ya da arkadaşlarının deneyimleri etkili olabiliyor. Lise öğrencisi kendi araştırmasını kendi yapıp, velisine tercihini aktarabiliyor.

Kullanıcı öğrenci olduğu için onun memnuniyeti her zaman en önde geliyor tabii. Ama, her halükarda velilerin güveni bizim için önemli. İsterse veli de inekle’ye üye olabiliyor. Hesap açarak, çocuğu ile site üzerinde eşleşebiliyor. Dakika satın alarak çocuğuna gönderebiliyor, kiminle, ne kadar, ne zaman ve ne çalıştığını istatistiksel olarak görüp, dilerse de ders arşivine göz gezdirebiliyor. Yani, veli de sistemin önemli bir parçası. Bu noktada şunu da belirtmekte fayda var; inekle sosyal bir platform değil, tamamen eğitim odaklı.

Üye sayısı ve kullanıcı anlamında öngördüğünüz bir sayı var mi?

Biz şu an var olmayan bir kullanıcı davranışını oluşturma çabasındayız. O nedenle, bir tahmin yapmak oldukça zor. Hep beraber göreceğiz.

Türkiye’de genelde e-ticaret girişimleri görüyoruz. Siz neden bir şey alıp satmak yerine bu tarz bir işe girdiniz?

Biz, “bir internet girişimi yapalım, peki ne olsun” diyerek yola çıkmadık. Tarık, Güney Afrika’da matematik doktorasına devam ediyordu. Aslı ve ben ise yurtdışından yeni dönmüştük, beraber bir tasarım stüdyosu kuruyorduk. Tarık, bu fikrin heyecanı ile Türkiye’ye döndü ve bir araya geldik. Mevcut ihtiyacı, yapabileceklerimizi gördük ve el atmak istedik diyelim. Zaten iş modelimize bakıldığında da hedeflerimizin farklı olduğunu görülecektir. Biz gerçekten gençlere faydalı olmak ve insanların hayatında fark yaratmak istiyoruz. inekle, sosyal sorumluluk tarafı ağır basan bir proje. Üniversitelilerin elde ettiği gelir üzerinden herhangi bir komisyon almıyoruz. Fiyatları da düşük tutarak herkesin eğitimiyle ilgili ihtiyaç duyduğu yardıma ulaşmasını istiyoruz.

Projeyi hayata geçirirken en çok nerde zorlandınız?

Proje ile ilgili bizim kadar heyecanlı ve kalifiye yazılımcı bulma konusunda ciddi anlamda zorluk çektik. Sırf bu yüzden çok zaman kaybettik diyebilirim. inekle birkaç ay önce kullanıcı ile buluşmuş olabilirdi. Şöyle söyleyeyim, biz inekle’yi hayata geçirmek için Şubat ayında bir araya geldik. Ancak, kodlama Temmuz’da başlayabildi. Ama, şimdi baktığımızda bu da avantajımıza oldu diye düşünüyoruz. Bu süreç zarfında biz de fikri sağlamlaştırdık ve olabildiğince geliştirdik.

Başarılı ve göze çarpan girişimler kısa sürede yatırımcı buluyorlar sizin buna benzer bir beklentiniz var mı?

Maddi anlamda şu an böyle bir arayışımız yok. Hem yapmak istediğimiz daha çok şey var. O yüzden yatırım almak için erken olduğunu düşünüyoruz. Fakat sosyal girişimciliğe önem veren, bizimle benzer bir vizyonu paylaşan bir yatırımcı olması durumunda tabii ki değerlendiririz.

Neden tablet dağıtıyorsunuz?

Öğretmenler soruları, inekle sanal sınıfındaki tahta (DijiTahta) üzerinde yazarak ve aynı zamanda sözlü anlatarak cevaplandırıyorlar. Mouse ile matematiksel sembolleri çizmek, yazı yazmak zor. Doğal olarak ders akışı yavaşlıyor ve kalitesi de oldukça düşük oluyor. Bu nedenle inekle markalı grafik tabletleri seçilen üniversitelilere promosyon olarak veriyoruz. Burada amacımız hem dersin kalitesini arttırmak hem de öğretmenlere kolaylık sağlamak.

Neden sadece dört üniversiteden öğretmen aldınız?

Seçim aşamasında ön elemeyi geçenlerle yaptığımız birebir görüşmelere oldukça önem veriyoruz. Herkese tek tek zaman ayırıp inekle’yi anlatıyoruz, onları tanımaya çalışıyoruz ve bu görüşmeler sonrasında bir karar veriyoruz. Bu da tabii ciddi bir operasyonel yük yaratıyor. Dolayısıyla bir anda tüm şehirlere ve tüm okullara açılmamız mümkün değil.

Bunun yanı sıra, yüzeysel bir şekilde yayılmaktan ziyade, gittiğimiz üniversitelerde bir inekle ruhu oluşturarak yavaş yavaş ilerlemeyi tercih ediyoruz. Sayısal bölümleri kuvvetli ve özellikle teknik üniversitelerle başladık. En kısa sürede tüm üniversiteleri inekle ile buluşturmak istiyoruz.