Söz konusu yeni metinde dikkat çeken en önemli unsur önceden söylenen 4 profilin aile ve çocuk olmak üzere ikiye düşürülmesiydi. Devlet eliyle sansür uygulanmasının yanlış olduğunu başta AGİT olmak üzere birçok dernek dile getirmişti.

Aşağıda bu 10 günlük süre zarfında yeni tasarıya verilen cevaplardaki en çarpıcı noktalar yer alıyor.

INETD

BTK ve İnternet Kurulu Katılımcı, Saydam, Bilimsel olmalı ve İnterneti Savunmalıdır!

Filtre Bir Haktır, Devlet Yaparsa Sansürdür

“Bireylerin istemedikleri nesnelerin görünmesini engellemesi bir yurttaşlık hakkıdır. Ama, Devletin vatandaşlarının neyi görüp/göremiyeceği belirlemesi, beyaz ve kara liste hazırlaması, bunu bürokratik bir kadronun yapması, sansürdür. Demokratik hukuk devletinde kabul edilemez. Buna uygun mevzuatın olması, devlet filtresinin hukuk dışı olması gerçeğini değiştirmez. Devletin, bir bürokratik kadro yoluyla, yargılama ve mahkeme kararı olmadan, internet web sitelerini yasaklaması, ülkemizin taraf olduğu uluslarası hukuk kurallarına aykırıdır. BTK, ticari kurallar koyduğunun farkında değildir.

Bugün dünya üzerinde 460 Milyon web vardır. BTK hangi insan gücüyle, hangi bilimsel yetkinlikle, hangi demokratik yetkiyle bu 460 milyon web arasında beyaz ve kara liste oluşturacaktır. Ortaya çıkacak haksızlıkları nasıl telefi edilecektir?

Çocuk profili, çocukların girebileceği web adresleri listesidir. Ülkedeki, değişik sosyo-kültürel grupları farklı gelişme seviyesindekilere nasıl hitap edecek? Hangi dilleri esas alacak ? Çocuk profilinin pedofiller için bir av ortamı olması tehlikesinin sorumluluğunu alacak mı ? Gençler, bilgisayar konusunda ana babalardan daha yeteneklidir. Şifreleri kırıp, ana babalarını atlattıklarında, BTK ana babalara ne diyecektir. BTK bu konuda bir şeyler yapacaksa, MEB ile işbirliği yapıp, Türkçe içeriğin artmasına katkıda bulunsun, portallar oluşmasına yardımcı olsunlar. Kişisel bilgisayarlarda kullanılabilecek filtre yazılımları açık kaynak olarak üretsin, yarışmalar yapsın, ortaya çıkan iyi seçenekleri ücretsiz dağıtsın, eğitimlerini versin. Ana Babaları bu konuda eğitimine katkıda bulunsun.

Devletin ne usulle olursa olsun, mahkeme kararı olmadan, beyaz ve kara liste oluşturması yanlıştır. Esas olan yurttaşın kendi listesini kendisinin belirlemesidir. Devlet, Sivil Toplum Kuruluşları, Üniversiteler öneriler oluşturabilir. Yurttaşın özgür iradesiyle kendi filtresini belirlemesi esastır. Demokratik, hukuk devletinde işin doğrusu budur.

Özel sektör ücreti karşılığında filtre seçenekleri sürebilir. BTK’nın görevi bunu teşvik etmektir. Deli dumrul felsefesiyle bu hizmeti ücretsiz verilmesini emretmesi, liberal ekonomi ilkelerine terstir. Devletin, yurttaşı eğitmesi, ona alternatif yazılımlar dağıtması anlamlıdır. Ama, kendi belirlediği tek tip listeleri dayatması demokratik ve hukuki değildir; hukukun evrensel ilkeleri ve ülkemizin imza attığı uluslararası anlaşmalara karşıdır.”

LDK

Devlet (BTK) Eliyle İnternet’e Sansür Kalkmadı, Sadece Ertelendi!…

“…Linux Kullanıcıları Derneği (LKD) olarak bu uygulamanın açık bir sansür ve filtreleme uygulaması olduğunu ve ülkemizde Özgür İnternet’e devlet eliyle koyu bir sansür ve denetleme düzeni getireceğini açıklamıştık. BTK’nın aldığı bu yeni karar, ilk kararın tüm ülkemizde haklı bir tepki ile karşılandığı için bir nevi düzeltme gibi görünse de özünde çok da farklı değildir. Durum, sadece sansür ve filtre uygulamasının 3 ay kadar ertelenmesidir.

Öncelikle “Güvenli İnternet Hizmeti” her bireyin kendi dünya görüşü, eğitimi ve sosyal bilinci ile doğrudan ilişkilidir. Belli bir kurum ve özellikle Devlet eliyle düzenlenebilecek bir kavram değildir. Türkiye’de farklı bölgelere, cinsiyete, sınıfsal konuma ve yaş guruplarına göre İnternet kullanımı eşitsizliğinin ve sayısal uçurumun olduğu aşikardır. Türkiye’de İnternet’te yaşanan sorunlar dijital okuryazarlık, beceri ve nitelikli kullanım eksikliğinden kaynaklanmaktadır.1 Bunun çözümü de Sansür ya da Filtre değil, Eğitimdir. Halkın, İnternet’te yaşanan olumsuz olaylar çerçevesinde korkutularak, yeni bir baskı ve denetleme uygulamasının topluma dayatılması söz konusudur.”

“…Önceki karar metnindeki temel kavramlardan olan “filtre” sözcüğü ise yeni karar taslak metninde filtrelenerek “liste”ye dönüştürülmüştür. Filtre sözcüğü listeye dönüşünce, toplumda tek tip aile ve çocuk tasarımı veya yaratımı girişimi ortadan kalkacak mı? Hayır!”

“…Burada ilk kurul kararından farklı olarak, adı konmayan bu profillerdeki filtreleme listelerini kim yapacak sorusuna yanıt olarak Madde 10’da “Güvenli İnternet Hizmeti Çalışma Kurulu” oluşturulmuş durumdadır. Ancak bu çalışma kurulu göstermeliktir. Göstermelik olduğu madde 4/3.fıkrasında açıkça ortaya konmuştur. “Güvenli İnternet Hizmeti çalışma Kurulu’nun tespit ettiği ilkeler çerçevesinde, Güvenli İnternet Hizmetinin sunumu kapsamında kullanılacak listeler Kurum –yani BTK-tarafından belirlenir” denilmektedir. BTK, burada ailelere erişimin yasaklanacağı ve çocuklara erişimin uygun olacağı filtreleri belirlemekte tek ve muktedir kurumdur yine! Çalışma Kurulunun danışma rolü aynı maddenin 5.fıkrası ç bendinde açıkça ortaya konmuştur. Kurum isterse Kurula danışacaktır.”

“…Eğer BTK “Güvenli İnternet Çalışma Kurulu” adıyla bir kurul kuracaksa, bu kurul ismine layık olup gerçekten İnternet’in güvenli kullanınımın gereklerini ve koşullarını araştırmalıdır. Oysa bu karardaki kurula verilen görev, BTK’nın kendi kendine karar verip uyguladığı “devlet filtresi”nin bekçiliğini yapmaktır. İnternet’in güvenli kullanımı üzerine gerçek bir çalışma, bürokratlarla değil, ancak iletişim bilimcileri, yeni medya uzmanlarını, bilişimcileri içeren, hem sosyal hem teknik uzmanlardan oluşan ve STK’larla ortaklaşa oluşturulacak bir kurul ile mümkündür. Üstelik böyle bir kurul özerk ve tam bağımsız olmalıdır. Bu taslakta önerildiği hali ile bu kurul siyasi iradeye bağımlı bir yapıdadır.”

“…Türkiye’nin de araştırma ortaklarından olduğu EU KIDS ONLINE Projesi Kordinatörü Prof. Dr. Sonia Livingstone ile 16 Temmuz 2011 tarihli panelde Türkiye’de dijital becerilerin az olduğunu belirtmiştir. Türkiye’deki bu sorun filtre ve listeler ile erişim dışı bırakılan ya da sadece izin veren, teknik yasaklarla -liste sansürü ile- çözülemez. O ZAMAN TÜRKİYE YAKLAŞIK OLARAK 7 AYDIR GÜNDEMİNİ NİYE DEVLET ELİYLE ZORUNLU FİLTRE ŞİMDİ DE LİSTE SEÇİŞİ İLE KAYBETMEKTEDİR. BTK’NIN YİNE PEDAOJİK KARARLAR ALABİLECEK BİR KURUM OLMADIĞINI, BU LİSTELERE NİHAİ KARAR VERME YETKİSİNİN HANGİ YETKİNLİKLE KURUMDA OLDUĞUNU YURTTAŞLAR OLARAK SORGULAMAMIZ GEREKLİ.”

“…BTK’NIN “GÜVENLİ İNTERNET HİZMETİ” ÜLKENİN HER YERİNDE TEK AİLE, TEK ÇOCUK TASARIMLAYAN “TC FİLTRESİDİR”.
OYSA BİZ HEM GÜVENLİ ve TÜM FARKLILIKLARI – ÇEŞİTLİKLERİ İÇEREN BİR DÜNYA/TÜRKİYE/TOPLUMSAL YAŞAM, HEM DE SANSÜRSÜZ VE ÖZGÜR BİR İNTERNET İSTİYORUZ!”

Yaman Akdeniz ve Kerem Altıparmak

Zorunlu Değil Ama Sorunlu Filtreleme

“…Kurumdan yapılan açıklamaya göre, taslak üzerine görüşler değerlendirildikten sonra yeni karar 22 Ağustos 2011 tarihinde yürürlüğe girecektir. Fakat uygulama, işletmecilere tanınan 3 aylık bir test süresi sonrasında 22 Kasım 2011 tarihinde başlayacaktır. İdarenin bir önceki taslaktan farklı olarak çok kısa bir süre için de olsa kamuoyunu bilgilendirmesi olumlu karşılanmaktadır. Bununla birlikte, bu idareyi neden önceki karardan dönüldüğünü açıklama ödevinden kurtarmamaktadır. Bu kadar güçlü bir dille önceki kararın gerekliliği savunulduktan sonra hangi nedenlerle radikal değişikliklere gidildiğinin açıklanmaması idari kararların gerekçeliliği ilkesine açık bir aykırılık oluşturmaktadır.”

“…herkesi filtreye tabi tutma, İnternet’i kontrol altına alma, çoğunluğun tercihlerini diğerlerinin kabul etmesini zorlamanın sadece bir yoludur. Devletin ürettiği ahlak kurallarına uygun tek tip aile ve çocuk kurguları da anti-demokratik dünya algısının tipik uygulamalarıdır.”

“…Değişiklikle getirilen 4 Ağustos taslağının yaklaşımı zorunlu din dersi yaklaşımı ile aynı niteliktedir. Buna göre bir tek doğru ahlak vardır. Ona da BTK karar verecektir. Gerçi, herkes bunu tercih edip etmemekte serbesttir ama nihayetinde Devlet neyin doğru olduğu konusunda ülkenin her yerinde uygulanacak bir ahlak standardı belirlemektedir.”

“…Bir kez daha hatırlatmak gerekir ki BTK’nın görevi yeni kısıtlama araçları yaratmak değil insanların İnternet’e ulaşma haklarından özgürce yararlanmasının güvencelerini sağlamak olmalıdır.” 

Kötü polisi oynadığımız için bazıları bize yine kızacak ancak tabiatımız gereği doğruları söylemeden rahat bir uyku çekemiyoruz.

Soru: Devlet internet kullanıcılarına niye filtre paketleri sunma ihtiyacı duyuyor?

Bildiğiniz gibi geçtiğimiz hafta Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu (BTK) 22 Ağustos’ta uygulamaya geçirilmesi planlanmış olan filtre uygulaması üzerinde bir takım değişiklikler yaparak uygulamayı 22 Kasım’a erteledi. Yeni düzenleme toplumda pozitif bir hava yarattı çünkü yalnızca Türk web sitelerine erişim veren yurt içi paketi iptal oldu ve bununla beraber, filtre paketi seçmeyecek kişiler standart pakete tabi olmaktan kurtuldu. Aynı zamanda bildirinin yayınlandığı 4 Ağustos 2011’den itibarenki 10 günlük sürede kamuoyundan görüş bildirilmesi istendi ve bu da pozitif havayı katmerledi.

Bu değişiklikler 15 Mayıs’ta düzenlenen yürüyüşün ve kamuoyunda oluşan tepkinin işe yaradığı şeklinde de yorumlandı.

Ne var ki bu süreçte yaşananın en temel satış ve pazarlama oyunlarından biri olduğu maalesef gözden kaçtı.

Hikaye şöyledir: Satıcı, ürünü almaya çok da istekli olmayan tüketiciye önce çok yüksek bir fiyat çeker ve tüketiciyi korkurtur. Sonrasında ise fiyatı daha düşük ve ama yine de kendisi için karlı bir seviyeye çeker ve tüketici bu durumu olumlu bir değişiklik olarak değerlendirir. Tüketici en nihayetinde olmayan bir avantajı ve yani yeni fiyatı kabul eder, kabul etmezse avantajı kaçıracağına kendisini inandırır ve bir çeşit mutluluk illüzyonuna kapılır.

Şurası bir gerçek ki 22 Ağustos kararlarının değişime uğraması sevindirici bir gelişme olarak gözükmektedir. Ama varolan bu kısmi “olumlu” değişim, bizleri hayat dolu kelebekler haline ve eskiden sorguladığımız bir konuyu artık konuşulmaz hale getirmiştir.

Soru: Devlet internet kullanıcılarına niye filtre paketleri sunma ihtiyacı duyuyor?

Tarihte ve günümüzde iktidar sahibi olmuş kişilerin seçimleriyle varlığını sürdüren devlet aygıtı işleyişi sağlayan kurumlar, düzeni sağlayan aforizmalar ve kontrolü sürdüren mekanizmalardan oluşur. Devletin toplum nezdinde somut bir hale gelişi (“devlet baba” gibi) bu sayılanların izdüşümüdür aslında.

Devletin yarattığı kontrol mekanizmaları devlet dediğimiz oluşum ilk kurulduğu günden beri yani toplumun üyeleri güvenliklerinin sağlanması karşılığında bir takım haklarından feragat ederek devleti meydana getiren sözleşmeyi imzaladığından beri hayattadır.

Devlet mekanizma kurar ve toplum mekanizma ile yaşamayı öğrenir çünkü bu düzenin kendi bekasına olduğunu düşünür. Acıdır, birkaç nesil sonrasında toplum mekanizmayı içinde olduğu doğanın bir parçası olarak kabul eder ve sorgulamaz. Bu noktada devlet mevcudiyetini devam ettirme gücünü bulur ve ama toplum kaybettiğini fark edemez.

Burada bahsi geçen “kayıp” gelecek nesillerin internetin özgürlüğünü yaşayamayacak oluşu ya da yalnızca kısmen yaşayacak olma kısmetsizliğidir.

Soru: Devlet internet kullanıcılarına niye filtre paketleri sunma ihtiyacı duyuyor?

Devlet, talep edilen filtre programlarını internetin ruhunu daha çok bildiği açık olan özel sektöre (serbest rekabet ile gelişen “filtre sektörü”nün doğru kararları veren görünmez eli) ve yeni girişimlere niye bırakmıyor?

Devlet internette bulunabilecek onlarca filtre programının neden yeterli olacağını düşünmüyor?

Biz -internetin yokluğunu ve varlığını yaşamış olanlar- bu filtre girişimini sorgulamazsak eğer, dijitalin yerlileri olarak kabul edilen ve internetsiz bir doğayı bilmeyen 1990’ların ikinci yarısında ve 2000’li yıllarda doğanlar devletin “internet” konusuyla ilgilenen bir aygıtı (BTK) tarafından “filtre” adındaki kontrol mekanizmasından nasibini almış ilk kuşaklar olarak tarihe geçecekler. Ne acı ki şimdilerde bolca konuştuğumuz 22 Ağustos ve 22 Kasım kavramları onlar için mazide kalan ve sorgulanması garip olan kavramlar halini alacak.

Çünkü 1970 ve 1980’lerde doğan bizler yeni düzenlemeleri sönmeyen aktivist ateşimizin (15 Mayıs yürüyüşü) pozitif geri dönüşleri (yenilenen filtre uygulamaları) olarak değerlendirmiş olacağız.

Aslında ilk bakışta öyle gözükmesi anlaşılır olsa da mevzu filtre, paket ya da sansür değildir. Mevzu toplumun nasıl bir mühendisliğe maruz kaldığıdır. Mevzu devletin kendini sürekli yenileyen aygıtları içinde eriyen eski neslin bilgi sahibi olmadığı bir konuda yeni nesle nutuk çekmesi, kırbaç vurması, psikolojik bir savaşın içine sokmasıdır.

Üzerimize düşen görev devletin aygıtının neden “Güvenli İnternet” adı altında filtre paketleri geliştirdiğini sorgulamaktır.

Tekrar tekrar, soru: Devlet internet kullanıcılarına niye filtre paketleri sunma ihtiyacı duyuyor?

Not: Bu görseller okuyucuyu rahatsız etmek için bilerek ve isteyerek kullanılmıştır. Yazar bahsi geçen konuda okuyucunun diken üstünde hissetmesini dilemektedir. Yazarın tapınak şovalyeleri ve hipnozla bir ilgisi yoktur.

Yeni karar metninde yer alan ve “taslak” ifadesi kapsamında amaçlanan noktanın sunulan maddelerin 10 gün boyunca kamuoyu tarafından tartışılmasını sağlamak olduğu öne çıkarılıyor. Resmi Gazete’de yayınlanmış ve yürürlüğe gireceği tarih belirlenmiş bir karar metni hakkında böyle bir gelişmenin yaşanması,” acaba 22 Ağustos tarihi erteleniyor mu” sorusunu da akıllara getiriyor. Buna karşılık, aşağıda sizlere sunduğumuz metinde yer alan 14. Ve 15. Maddeler, söz konusu usul ve esasların 22 Ağustos itibariyle yürürlüğe gireceğini; 22 Kasım 2011’e kadar sistemin test edileceğini ve 22 Kasım 2011 itibariyle fiilen hayata geçirileceğini ifade ediyor. Bu ifadeler sonucunda asıl değişimin 22 Kasım günü geleceği belirtilse de, 22 Ağustos’un ardından internete yeşil neşterler vurulmaya başlanacak.

BTK tarafından alınan bu son kararda yer alan bir diğer dikkat çekici nokta, paket sayısının “Aile profili” ve “Çocuk profili” olarak ikiye düşürüldüğü doğrultusunda. Zira “Tanım ve Kısaltmalar” kısmında yer alan bu ifadelere karşılık bu zamana kadar dört farklı profilin bulunduğu biliniyordu. Diğer yandan, aynı başlık altında abone profili tarifi olarak sadece “Aile profili” ve “Çocuk profili” ifadelerinin geçmesi, kalan abonelerin yani herhangi bir paket seçmeyecek olan abonelere dair tanımın nerede olduğunu da merak ettiriyor!

Kurum tarafından belirlenecek olan zararlı sitelere yenilerinin eklenmesi için kurumun yeni kararlar alması yeterli olacak. Alınacak kararlar doğrultusunda ya da karar almaya bile gerek kalmayacak kadar hızlı bir şekilde filtre listesi yenilenebilecek. Filtreye giren sitelerin hangi siteler olduğu ise kamuoyunun doğrudan ulaşamayacağı şekilde tutulacak ve işletmecilerle kurulacak güvenli ağ üzerinden listedeki siteler (ip, port v.s. bilgileri de dâhil) paylaşılacak.

Gelen yoğun şikâyetler ve çocukların korunması adı altında harekete geçildiğini daha önce ve birçok kez ifade eden yetkililerin bu düşünceleri yeterince iyi niyetli bulunmamıştı. SosyalMedya.co olarak bizler de söz konusu duruma karşılık duruşumuzu sergilemiş ve alınan kararların tartışılması yönünde kamuoyunun dikkatini çekmeye çalışmıştık. Alınan kararları, kamuoyunun ciddi bir kesiminin karşı çıkmasına rağmen uygulamaya kararlı olan kurum, bu son metinde yer alan “Mevcut Abonelerin Durumu” başlığı altında yer alan 5. Madde ile konu hakkındaki kararı yeniliyor: “Güvenli İnternet Hizmetini talep etmeyen abonelerin mevcut İnternet erişim hizmeti, herhangi bir değişiklik olmaksızın sunulmaya devam eder.”

5. Madde üzerinden küçük bir varsayıma yapalım. Gelecek olan düzenlemenin ardından, abone yeni bir tarife (aile ya da çocuk profillerinden birini) seçmezse, hizmette bir değişiklik (yeni bir kontrol mekanizması ya da izleme mekanizmasının getirilmesi de dâhil) olmayacak deniliyor. Ancak servis sağlayıcı, aboneyi “tarifesi değişmeyenler ya da standart” gibi bir başlık altında toplar ve internet kullanımını izlemeye başlarsa zaten değişiklik kendiliğinden gelmiş olacak. Bu durumda da abonenin iletişim özgürlüğü ihlâl edilecek ve aboneye dava açma hakkı doğacak. Daha da önemlisi, aracı kurum üzerinden devlet kontrolüne geçecek olan sistemin “isteğe bağlı değişikliklerin anında ve kimseye sormaksızın” bir özelliğe kavuşacak olması.

Son olarak, bu uygulamanın fiilen hayata geçmesi halinde başta AGİT olmak üzere, Türkiye’nin bağlı bulunduğu birçok uluslararası kuruluşun bakış açısına ve hukukuna aykırı bir adım atmış olacağı ifade ediliyor. “Konuya hâkim ve yönlendirilmeyen kamuoyunun” filtreleme iddialarının, ciddi ve kesin somut verilerle çürütülmemiş olması; iddiaların ideolojik ve saptırıcı düşüncelerin bir sonucu olduğunun belli kesimler tarafından dile getirilmesi, ortak bir çözüme varılmasını engellemeyi sürdürüyor.

Her şeyden önemlisi, Resmî Gazete’de yayınlanmış ve yürürlüğe girme tarihi belirlenmiş bir kanun olarak ilan edilmiş bu konunun aşağıdaki son metninin girişi kısmında yer alan “kamuoyunun görüşünün alınmasına karar verilmiştir” şeklindeki ifade, ilgili makamların kamuoyunu gerçekte ne kadar dikkate almadıklarının ve umursamadıklarının en büyük göstergesi olsa gerek!

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU
KARARI
Karar Tarihi :04.08.2011
Karar No :2011/DK-14/410
Gündem Konusu :Güvenli İnternet Hizmetine İlişkin Usul ve Esaslar.
KARAR :

5809 sayılı Kanunun 4 üncü, 6 ncı ve 50 inci maddeleri ile 28.07.2010 tarihli ve 27655
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektronik Haberleşme
Sektöründe Tüketici Hakları Yönetmeliğinin 10 uncu maddesi ve ilgili diğer mevzuat
hükümleri kapsamında,

Ek’te yer alan “Güvenli İnternet Hizmetine İlişkin Usul Ve Esaslar Taslağı”nın 10 gün
süre ile kamuoyunun görüşü alınmak üzere yayımlanması hususuna karar verilmiştir.

GÜVENLİ İNTERNET HİZMETİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR TASLAĞI

Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Usul ve Esasların amacı, tercihe dayalı Güvenli İnternet
Hizmetine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Usul ve Esaslar, İnternet hizmeti sunan İşletmeciler ile Güvenli
İnternet Hizmetini talep eden aboneleri kapsar.

Hukuki dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Usul ve Esaslar, 28/07/2010 tarih ve 27655 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Elektronik Haberleşme Sektöründe Tüketici Hakları
Yönetmeliğinin 10 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanım ve kısaltmalar
MADDE 4 – (1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;
a) Abone: Mobil İnternet hizmeti dahil olmak üzere, İşletmeci ile İnternet
hizmetinin sunulmasına yönelik olarak yapılan sözleşmeye taraf olan gerçek
kişiyi,
b) Aile profili: Kurum tarafından İşletmecilere gönderilen aile profiline ilişkin
listedeki alan adı, alt alan adı, IP adresi ve portlara abonenin erişiminin
sağlanmadığı profili,
c) Çocuk profili: Kurum tarafından İşletmecilere gönderilen, çocuk profiline ilişkin
listedeki alan adı, alt alan adı, IP adresi ve portlara abonenin erişiminin
sağlandığı profili,
ç) Dosya bütünlük değeri (Hash Kodu): Bir bilgisayar dosyasının içindeki
verilerin matematiksel bir işlemden geçirilmesi sonucu elde edilen ve dosyanın
içerisindeki verilerde bir değişiklik yapılıp yapılmadığını kontrol için kullanılan
dosyanın özünü belirten değeri,
d) Güvenli İnternet Hizmeti: Abonelerin talebi üzerine, ücretsiz olarak sunulan
çocuk ve aile profilinden oluşan hizmeti,
e) Güvenli İnternet Hizmeti profili: Güvenli İnternet Hizmeti almak isteyen
abonelerin ihtiyaçlarına göre seçebilecekleri çocuk ve aile profilinden herhangi
birini,
f) İşletmeci: Mobil telefon hizmeti sunan İşletmeciler dâhil İnternet erişim hizmeti
sunan İşletmecileri ve Türk Telekomünikasyon A.Ş.’yi,
g) Kurul: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunu,
ğ) Kurum: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunu,
h) Profil Düzenleme İnternet Sayfası: İşletmeciler tarafından tasarlanan ve
bireysel abonenin profilini değiştirmek veya Güvenli İnternet Hizmeti almaktan vazgeçmek istedikleri takdirde söz konusu taleplerini gerçekleştirebildikleri
İnternet sayfasını,
ı) Uyarıcı ve bilgilendirici İnternet sayfası: İşletmeciler tarafından tasarlanan ve
kullanıcıların profilleri nedeniyle engellenen İnternet sitelerine erişmek
istediklerinde yönlendirilecekleri İnternet sayfasını
ifade etmektedir.
(2) Bu Usul ve Esaslarda geçen ancak bu maddenin birinci fıkrasında
tanımlanmayan kavramlar için ilgili mevzuatta yer alan tanımlar geçerlidir.

Mevcut abonelerin durumu
MADDE 5 – (1) Güvenli İnternet Hizmetini talep etmeyen abonelerin mevcut
İnternet erişim hizmeti, herhangi bir değişiklik olmaksızın sunulmaya devam eder.

Güvenli İnternet Hizmeti profilleri
MADDE 6 – (1) İşletmeciler, Güvenli İnternet Hizmetini tercih eden abonelere,
Güvenli İnternet Hizmetini çocuk ve aile profili olmak üzere iki farklı profil olarak
sunarlar.

Güvenli İnternet Hizmeti profillerinin seçimi
MADDE 7 – (1) Aboneler, Güvenli İnternet Hizmeti taleplerini hizmet aldığı
İşletmeciye abonelik sözleşmesinin imzalanması sırasında veya çağrı merkezi ya da
İnternet sitesi aracılığı ile bildirebilir.
(2) İşletmeciler Güvenli İnternet Hizmetini abonelere ücretsiz olarak sunarlar.
(3) İşletmeciler, abonelik sözleşmelerinde veya abonelik sözleşmelerine ek olarak
hazırlanan formlarda veya profil düzenleme sayfasında abonenin kolayca seçim
yapabileceği Güvenli İnternet Hizmeti profillerine aşağıda belirtilen şekilde yer verirler.
“Güvenli İnternet Hizmeti talep ediyorsanız aşağıdaki profillerden birisini tercih
ediniz.”
(4) İşletmeciler İnternet erişim hizmeti sunumunda abonenin en son tercihine göre
hizmet sunmaya devam ederler.
(5) Güvenli İnternet Hizmeti alan abonelere, profil düzenleme İnternet sayfası
üzerinden işlem yapabilmeleri amacıyla işletmeciler tarafından kullanıcı adı ve şifresi
sağlanır.
(6) Abonelere çağrı merkezi ve profil düzenleme İnternet sayfası üzerinden
istedikleri an, güvenliği İşletmeciler tarafından sağlanmak koşuluyla, kolayca ve ücretsiz olarak profiller arasında geçiş yapabilmeleri ve/veya Güvenli İnternet Hizmeti almaktan
vazgeçebilme imkanı İşletmeciler tarafından sağlanır.

Profil düzenleme İnternet sayfası
MADDE 8 – (1) Aboneler profillerini değiştirmek istediklerinde veya Güvenli
İnternet Hizmeti almaktan vazgeçmek istedikleri takdirde İşletmeciler tarafından
tasarlanacak olan Profil Düzenleme İnternet Sayfası aracılığıyla söz konusu taleplerini
gerçekleştirebilirler.
(2) İşletmeciler Profil Düzenleme İnternet sayfasında kullanılmak üzere
abonelerine ücretsiz olarak mevcut kullanıcı adı ve şifreyi kullandırabileceği gibi yeni bir
kullanıcı adı ve şifre de tahsis edebilir.
(3) Profil Düzenleme İnternet Sayfasında asgari olarak aşağıdaki bilgiler yer alır:
a) Ana sayfada yer alacak hususlar;
i. Geçerli profil,
ii. Kullanıcı adı ve parolasının kullanılacağı ‘Profil Düzenleme Modülü’,
b) Kullanıcının şifresini değiştirebileceği bir uygulama ve
c) Kurum tarafından gönderilecek uyarıcı ve bilgilendirici metinler.

Uyarıcı ve bilgilendirici İnternet sayfası
MADDE 9 – (1) Aboneler, profilleri nedeniyle engellenen İnternet sitelerine
erişmek istediklerinde, İşletmeciler tarafından tasarlanacak olan Uyarıcı ve Bilgilendirici
İnternet Sayfasına yönlendirilirler.
(2) İşletmeciler Uyarıcı ve Bilgilendirici İnternet Sayfası’nda asgari olarak
aşağıdaki bilgileri sunarlar:
a) Geçerli profil ve
b) Kurum tarafından gönderilecek uyarıcı ve bilgilendirici metinler.

Güvenli İnternet Hizmeti Çalışma Kurulunun yapısı ve görevleri
MADDE 10 – (1) Güvenli İnternet Hizmetinin sunumu kapsamında kullanılacak
listelerin oluşturulmasına ilişkin kriterler, Güvenli İnternet Hizmeti Çalışma Kurulu
tarafından tespit edilir.
(2) Güvenli İnternet Hizmeti Çalışma Kurulu, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
koordinasyonunda 11 üyeden oluşur.
(3) Güvenli İnternet Hizmeti Çalışma Kurulu, Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığından 3, İnternet Kurulu’ndan 2, Kurumdan 2 ve psikoloji, pedagoji, sosyoloji ile
diğer ilişkili alanlarda uzmanlığı olan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından teklif
edilecek 8 kişi arasından Kurum tarafından seçilecek 4 üye’den oluşur.
(4) Güvenli İnternet Hizmeti Çalışma Kurulu’nun tespit ettiği ilkeler çerçevesinde,
Güvenli İnternet Hizmetinin sunumu kapsamında kullanılacak listeler Kurum tarafından
belirlenir.
(5) Kullanıcılar ve İnternet site sahipleri, İnternet sitelerinin Güvenli İnternet
Hizmeti kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesi için Kuruma başvuru yapabilir
veya itiraz edebilir. a) Site sahibi, Çocuk ve Aile profilleri kapsamında yer almak için Kuruma
başvurabilir.
b) Kullanıcı, ilgili sitenin, bulunduğu profil listesine uygun olmadığını
düşünüyorsa itiraz edebilir.
c) Kullanıcı bir sitenin Güvenli İnternet Hizmeti kapsamında değerlendirilmesi
için başvuruda bulunabilir.
ç) Kurum belirlenen listelere ilişkin itirazların, ihbarların ve site sahiplerinin
taleplerinin değerlendirilmesi için Güvenli İnternet Hizmeti Çalışma Kurulunun
görüşüne başvurabilir.

Güvenli İnternet Hizmetinin sunumu ve altyapının kurulması
MADDE 11 – (1) İşletmeciler Güvenli İnternet Hizmetinin sunulması için gerekli
altyapıyı kuracak ve işleteceklerdir. Kurum tarafından İşletmecilere sadece listeler
gönderilecektir.
(2) İşletmeciler, Kurum tarafından belirlenen Güvenli İnternet Hizmeti profilleri ile
Kurum tarafından İşletmecilere gönderilen listeler üzerinde değişiklik yapamazlar.
(3) İşletmeciler, Güvenli İnternet Hizmetine ek olarak farklı isimler altında farklı
hizmetler sunabilirler.
(4) İşletmeciler, Güvenli İnternet Hizmetinin sunumunda kişisel verilerin gizliliğini
ve bilgi güvenliğini sağlarlar.
(5) İnternet hizmetini toptan düzeyde yeniden satış yöntemi veya veri akış erişimi
modeli ile hizmet sunan İşletmeciler Güvenli İnternet Hizmetini ücretsiz olarak alternatif
İşletmecilere sunarlar.

Liste veritabanına erişim
MADDE 12 – (1) Güvenli İnternet Hizmeti profillerine ait listeler, İşletmecilerle
Kurum arasında kurulmuş bulunan noktadan noktaya güvenli veri hatları üzerinden
paylaşılır.
(2) Kurum veritabanında tutulan veriler güvenli hat üzerinden İşletmecilere
gönderilecektir. İşletmeciler, Kurum tarafından gönderilen verileri ve güncellemeleri
abonelerine sunacakları Güvenli İnternet Hizmeti kapsamında sistemlerine derhal aktarır
ve uygularlar.
(3) Kurum tarafından veritabanında tutulan alan adları ve alt alan adlarının ayrı
ayrı dosya bütünlük değeri (hash kodu) alınır ve İşletmecilerle dosya bütünlük değerleri
paylaşılır. İşletmeciler kullanıcıların erişmek istediği alan adları ve alt alan adlarının
dosya bütünlük değerini alarak kendilerine gönderilen veri tabanından sorgular ve bu
yöntemin kullanımı ile ilgili gerekli kontrol mekanizmalarını kurarlar.
(4) Kurum veritabanında tutulan IP adreslerinin ve portların listesi dosya bütünlük
değeri hesaplanmaksızın İşletmecilerle paylaşılır. İşletmeciler söz konusu IP adreslerine
veya portlara ilişkin sorgulamaları gerçekleştirir.
(5) İşletmeciler, Güvenli İnternet Hizmeti sunumu kapsamında geliştirdikleri
yazılım ve donanım çözümlerini yedekli olarak kurarlar.

Bilgilendirme metni
MADDE 13 – (1) İşletmeciler abonelerine Güvenli İnternet Hizmetinin tanıtımı için
içeriği Kurum tarafından oluşturulan bir bilgilendirme metnini gönderir. İşletmeciler, Usul
ve Esasların tanıtımını abonelere fiilen hizmettin sunulmaya başlanılmasından önce kısa
mesaj, çağrı merkezi, açılır pencere (pop-up) ve/veya fatura yöntemleri aracılığıyla
gerçekleştirir.

Test Süreci
MADDE 14 – (1) İşletmeciler Güvenli İnternet Hizmetinin sunulabilmesi için gerekli
tüm altyapı ve uygulama çalışmalarını test sürecinin başlamasından önce hazır hale
getirirler.
(2) Güvenli İnternet Hizmetinin sunumu için test süreci İşletmeciler ile Kurum
arasında 22.08.2011 tarihi ile 22.11.2011 tarihi arasında gerçekleştirilir.
(3) İşletmeciler tarafından 22.11.2011 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere test
sürecine son verilerek abonelere fiilen hizmet sunulmaya başlanılacaktır.

Yürürlük
MADDE 15 – (1) Bu Usul ve Esaslar, 22.08.2011 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme
MADDE 16 – (1) Bu Usul ve Esasların hükümlerini Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurulu Başkanı yürütür.

Neler oldu?

CNN Türk’ün ilgili sayfasından da detaylarını okuyabileceğiniz gibi BTK 22 Ağustos 2011’den itibaren geçerli olmak üzere Türkiye’deki kayıtlı 8 milyon, kayıtsız 25 milyon internet kullanıcısı için filtrelerle bezeli internet paketleri hazırlamış durumda. Çin, Küba ve İran gibi sansüre dört elle sarılmış ülkelerin de kullandığı ve otoritenin kullanıcıya cahil muamelesi yaptığı bu yeni düzene göre kullanıcılar artık yalnızca BTK’nın belirlediği paket programlar dahilindeki sitelere giriş yapabilecekler.

Dört paket olarak planlanan servis Aile, Çocuk, Standart ve Türkiye paketleri olarak belirlenmiş. Aile ve çocuk paketleri ile BTK müstehcen sitelerden sizi koruyacak ve Türkiye pakediyle ise yalnızca yerel sitelere girebileceksiniz. Standart paket ise detayları açıklanmasa da filtresiz bir paket olarak gözüküyor, ancak bu paket ile beraber, diğer bütün paketlerde de geçerli olmak üzere, Türkiye’de BTK ve TİB tarafından yasaklanmış 65,000 sitenin sansürü devam ediyor olacak. Ayrıca DNS ayarları ya da tünellerle bu sitelere girmeniz daha kolay gözlenip, cezalandırılacak. Standart paket böyle vahim bir kontrol mekanizması içerisinde göze hoş gelse de onun da yeni uygulamalarla gelecekte şekillendirilebilecek olan bir paket olduğunu unutmamamız gerekiyor.

Diğer bir gelişme de BTK’nın yer sağlayıcılara listesini gönderdiği ve aşağıda yer alan sitelere erişimin 5651 sayılı yasada yer alan müstehcenlik kavramını zorladığı gerekçesiyle engellenmesi gerektiğine dair bildiri. Yeni Medya Düzeni’nden Gökhan Ahi’nin de değindiği aşağıdaki listeyi lütfen inceleyin ve BTK’nın nasıl bir zihniyet doğrultusunda özgür internet kullanıcısını hizaya getirmeye çalıştığını kendi gözlerinizle görün.

Yahu listede Alkın Kız Yurdu’nun sitesi var. Çıldırdınız mı siz, nasıl bir karar mercisi bu?

http://sourtimes.org Bildiğimiz EkşiSözlük
http://myfastforum.org/ Çabuk bir forum oluşturma sitesi
http://alkinkizyurdu.com.tr/ Kız yurdunun sitesi
http://ankebut.net/ Genelde Cüppeli Ahmet Hoca’nın vaazlarının bulunduğu dini video sitesi
http://emlakbankbodrum.com/ Emlakçı sitesi
http://aferin.net/ Haber siteleri indeksi
http://videokeyfi.net/ Video sitesi
http://sinemaizleseyret.com/ Film izlenebilen site
http://forum1923.com/ CAD-CAM-CAE Portalı – Forum sitesi
http://kreda.com.tr/ Yönetim danışmanlık firması
http://www.onlineoyun.com.tr/ Oyun sitesi
http://bebekgayrimenkul.com.tr/ Emlakçı sitesi
http://www.tacizveistismar.com Taciz ve istismar hakkında bilgilendirici site
http://www.bursaicgiyim.com İç çamaşırı satış sitesi
http://www.korku.org/ Korku filmleri ve hikayeleri sitesi
http://dergi.com.tr/ Online dergi sitesi
http://pembehayat.org/ Pembe Hayat LGBTT Dayanışma Derneği
http://cilt.web.tr/ Cilt bakım ürünleri sitesi

Şu ana kadar nasıl tepki verildi?

BTK’nın bu yeni düzenlemeleri, alan adları düzenlemesiyle eş zamanlarda ortaya çıkmıştı ancak mecrada asıl patlak verişi CNN Türk’ün yazısıyla oldu. Türkiye’de sosyal ağın ana damarları olarak niteleyebileceğimiz Ekşi Sözlük ve Twitter’ı tepkilerin yoğunlaştığı yerler olarak gösterebiliriz. Ekşi Sözlük’te dünden beri yüzlerce entry girildi, Twitter’da ise #22agustos hashtag’i ile mevzu en çok konuşulanlar listesine girmeyi başardı. Bunun yanında dijital mecrada yer edinmiş birçok web sitesi ve ünlü kişi konuya dair görüşlerini paylaştı. Yani online ortamda -şimdilik- bir tepki verildi, veriliyor.

Ayrıca İPS İletişim Vakfı/Bianet 13 Nisan’da Danıştay’a yaptığı başvuru ile BTK’nın filtreleme kararının iptalini ve yürütmenin durdurulmasını istedi. Bunun yanında Yaman Akdeniz’in de bireysel olarak çabaları oldu.

Peki yeter mi?

Yetmez çünkü eğer kitleler tepkilerini somut olarak göstermezse açılacak birkaç dava cılız tepkiler olarak algılanacak ve alınacak yeni kararlara bütün internet kullanıcıları kuvvetle muhtemel boyun eğmek zorunda kalacaklardır.

Ne yapılmalı?

Önceki yazıda internette zamanın ruhunu yakalayan dijital bilirkişilerden oluşan bir danışmanlar kurulunun BTK’ya yardımcı olması gerektiğini savunmuştum. Unutun onu.

22 Ağustos’a şunun şurasında 4 ay gibi bir süre kaldı ve hızlıca tepki gösterilmesi gerekiyor. Öncelikle bilin ki Twitter’dan, MSN’den, Facebook’tan ya da Ekşi Sözlük’ten göstereceğiniz tepki aslında hiçbir şeye yaramıyor. Mutsuz musunuz? O zaman mutsuz olduğunuzu göstermeniz lazım. Birçoğunuz Twitter’da #22agustos’u trending topics’e sokan güruhtan biri olarak bu gece son derece rahat bir uyku çekeceksiniz belki ama bu sizin tepki gösterdiğiniz anlamına gelmiyor. Bir linke tıklayarak, bir entry girerek ya da bir tweet atarak proaktif olduğunuzu düşünmeniz, sanal dünyanın yarattığı illüzyondan ibaret. Bu şekilde yalnızca bilgisayarları karşısında mızmızlanan ve ’80 sonrası oluşan yumuşamış toplumun devamı olan bir grup olarak kalmaya devam ederiz.

Yapılması gereken somut ve ama yalnızca sanal olmayan bir tepki göstermektir ve bunun en terbiyeli yolu yürümektir. Ama asıl mesele bunu hep beraber, bir ağızdan, koordineli, mantıklı ve sağduyulu bir şekilde, argümanlara dayanarak yapmaktır. Biz SMCO olarak oluşacak böyle bir organizasyonun içerisinde yer almak istiyoruz. Bunun için de bu mecrada son derece etkili olan, daha önce benzer konularda proaktif adımlar atmış olan ve şu anda aklıma gelen Ekşi Sözlük, Bobiler, İnci Sözlük, ShiftDelete, Donanım Haber, Webrazzi, Yeni Medya Düzeni, Bianet, CNN Türk gibi bu toprakların değerleriyle ve mecranın önde gelen simalarıyla bir araya gelmek istiyoruz.

Peki niye?

Çünkü internet özgürlüktür. İnternet bilgi kaynağıdır, sonsuz iletişimdir, daha aydınlık bir topluma ulaşmak için özellikle gelişmekte olan bizim gibi ülkeler için bir şanstır.

BTK gibi devlet tarafından özerk hale getirilerek dijital otorite olarak ilan edilmiş kurumlar gelişimi hızlandırmak için kitleleri ve mecrayı iyi anlamda yönlendirmek/yönetmek yerine, bizim şu birkaç gündür farkettiğimiz üzere bilgi akışını kısıtlayarak kitlelere sansür ve korku kültürünü aşılamaktadır. BTK çalışanları Türkiye’deki internet kullanıcılarını cahil ve tepkiden yoksun zannediyor ki kullanıcıların girmek istedikleri siteleri “bu olur, bu olmaz” diyerek işaretleme cesaretini kendilerinde bulabiliyorlar.

BTK’nın zamanın ruhunu yakalayamamış olması, mahkemelerin genel olarak bu konudaki bilgisizliği ya da toplum olarak bazı konularda belli bir olgunluk seviyesinde maalesef bulunamıyor oluşumuz uzun vadede konuşulacak konulardır. Şimdi internet kullanıcıları olarak, Twitter’da #22agustos konusunu popüler hale getiren ya da Ekşi’de onlarca entry giren kitlenin basit ve terbiyeli ve ama somut bir şekilde mutsuz olduğunu göstermesi  gerekiyor.

Biz bu kararlar karşısında mutsuzuz. Eğer siz de mutsuzsanız bir araya gelip BTK’nın kararlarının yanlış olduğunu gösterelim. Lütfen “ne değişecek” diyerek size dayatılanları kabul etmeyin. Şimdi klavyenizle tepki gösterip başınızı önünüze eğerseniz, ileride bir şeyleri geriye sarmak şimdiki kadar kolay olmayacaktır.