“İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi Raporu” adlı çalışmada torba kanunla TBMM’den geçen yasanın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine aykırılığına dikkat çekiliyor.

71 maddeden oluşan raporda 5651’in yeni hali kapsamlı bir şekilde ele alınıyor. Raporda yasanın temel hak ve özgürlükler açısından önemli değişiklikler barındırdığına dikkat çekilirken, torba kanunun TBMM’den geçme sürecinde bazı işleyiş hatalarının bulunduğu belirtiliyor.

İnternete erişim hakkı, ifade özgürlüğü kapsamında korunmakta olduğu ifade edilen raporda, yapılan düzenlemelerde temel hak ve özgürlükler noktasında yeterli hassasiyetin gösterilmediği vurgulanıyor.

Açıklamanın devamında ise “Yapılacak yasal düzenlemelerin ciddi bir araştırma, kamuoyunun görüşüne sunulma, paydaşların görüşlerinin alınması ve çatışma ihtimali olan hukuki menfaatlerin hassas biçimde tartılma evrelerinden geçtikten sonra TBMM Genel Kurulu önünde gelmesi demokrasinin ve insan haklarına saygılı hukuk devleti idealinin gereğidir. Genel Kurul’a sevk edilen taslak metin, bu aşamaların hiçbirinden geçmemiştir.” ifadeleri kullanılıyor.

Raporda ayrıca “İnternet erişimine ilişkin düzenlemeler Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın teşkilatına ilişkin düzenlemeler, Terörle Mücadele Kanunu, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gibi kanunlarla beraber ve aceleyle ele alınmış, TBMM’ye sunulmasından on bir gün sonra esasa ilişkin rapor ilgisiz bir komisyon tarafından düzenlenerek Genel Kurul’a sevk edilmiştir. Bu çerçevede internete ilişkin düzenlemelerin toplumdan kaçırılarak hayata geçirilmeye çalışıldığını söylemek yerinde olacaktır.” ifadeleriyle Türkiye Gazeteciler Cemiyeti yeni yasaya olan tepkisi dile getiriliyor.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin internet yasaklarıyla ilgili raporuna buradan ulaşabilirsiniz.

• Şirketlerin %74’ü çalışanlarının internete erişimini engelliyor.

• Pornografik içerikle ilgili filtreleme yapan şirketlerin oranı %71.

• Şirketlerin %52’si Twitter ve Facebook gibi sosyal ağlara girişi engelliyor.

• Engelleme işini abartıp çalışanların şahsi e-postalarını kontrol etmesine izin vermeyen şirketlerin oranı da %48.

• Youtube şirketlerin %30’u, haber siteleri de şirketlerin %27’si tarafından yasaklanmış vaziyette.

• Çok ilgi çekici bir bilgi de şirketlerin %4’ü çalışanlarına Google’ı yasaklamış ve sadece şirketin internetini kullanmalarına izin vermiş.

• İnternet erişimi yasaklanan çalışanların %30’u engellemenin işlerini aksattığını beyan ederken, %82’si de işin daha sıkıcı olduğunu söylemiş.

• Engellemenin faydalı olduğunu ve verimliliği arttırdığını söyleyenlerin oranı ise sadece %6.

Yazının başında belirtmediğim bir konuyu bilerek sona bıraktım. Bu araştırmaya konu olan şirketler İngiltere’de. Bir çoğumuz tarafından demokrasinin ve medeniyetin beşiği olarak düşünülen İngiltere’de bile bazı engellemeler var.

Araştırma ile ilgili gözüme çarpan en önemli veri şirketlerin %29’unda pornografik içeriğe ulaşım imkanı olması.

Bu verilerden yola çıkarak işletme sahiplerine şu soruyu sormayı bir borç biliyorum. Siz bu devirde kimin bilgisini, kimin internetini kime yasaklıyorsunuz? İnternetin mobil telefonlara indiği bir çağda insanların internette dolaşıp kendilerini işe veremeyeceğini düşünen şirketlerin var olması malesef çok üzücü. Bazı hassas ve stratejik öneme sahip işlerle uğraşan ve zorunlu olarak internette bazı konuları ve içerikleri engelleyen işler, şirketler olabilir ama bunun sayısı çok azdır diye düşünüyorum. Çalışanlarının internete ulaşımını engelleyen şirketlerin mesai başlamadan önce telefonlarına el koyup koymadığını da merak ediyorum açıkcası.

Bazı konuları hatırlatmakta yarar var. Bu devirde özellikle dijital platformlarla ilgili hiç bir şeyi yasaklayamazsınız, daha doğrusu yasaklamamalısınız. İnterneti, teknolojiyi yasaklamak yerine bunları kendi işimizde nasıl daha verimli kullanırızı düşünüp sistemimizi daha verimli kılacak düşünce yapısına ulaşmak gerekir diye düşünüyorum. Yasakların yasaklanan şeyi daha cazip hale getirdiği hepimiz tarafından bilinen bir gerçek.

Paçaları tutuşan devlet liderlerinin başında gelen ve ‘sıradaki’ olma korkusunu yaşayan Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad ve onun başında olduğu hükümetten alışık olduklarımızın aksine bu sefer bir yasak değil, yasağı kaldırma haberi geldi. Salı günü itibariyle Facebook ve Youtube’ın üzerlerindeki engelleme kaldırıldı. Ülkede 2007’ten bu yana her iki site de yasaklıydı.

Wall Street Journal’a verdiği demeçte değişim ve iletişim kelimelerini sıkça kullanan Esad, Suriye’nin Mısır’a ve Tunus’a benzemediğini ve ülkelerin kaderinin aynı olmayacağını vurguladı. Geçtiğimiz Cuma günü Şam’da gerçekleşmesi beklenen ve Facebook sayfasına 17 bin kişinin üye olduğu Suriye modeli “Öfke Günü” yapılamamıştı.

Suriye’de yaşanılan Facebook ve Youtube yasağının kaldırılması Birleşik Devletler’den de olumlu tepkiler aldı. ABD Dışişleri Bakanı Hilary Clinton’ın danışmanlarından Alec Ross Twitter hesabında gelişmenin sevindirici olduğunu fakat ifade özgürlüğünün kısıtlanmasının devamında pek bir anlam ifade etmeyeceğini belirtti.

Suriye Devlet Başkanı Esad Tunus ve Mısır’daki meslektaşlarına nazaran ılıman ve uzlaşmacı bir tutum sergiliyor. En azından sosyal medya ve internet kısıtlamalarıyla ilgili bunu söyleyebiliriz. Bakalım Esad’ın uzlaşmacı tavrı partisinin uzun yıllardır süre gelen iktidarının devam etmesine yardımcı olacak mı?