17 yaşındaki lise öğrencisi olan Hannah Baker bir süre önce canına kıymıştır. Ortada geçerli bir neden yok gibi görünmektedir ve ailesi şoktadır. Lisenin parlak öğrencilerinden Clay Jensen, bu olayın üstünden bir süre geçtikten sonra kapısının önünde bir kutu bulur. İlk başta kimden geldiği belli olmayan… Kutunun içinde eski usul kasetler vardır. Kutuyu açtığında, içerisinde tam 13 adet kaset olduğunu görür.

Bu kasetler, Clay’in çok hoşlandığı ancak bir türlü açılamadığı arkadaşı Hannah Baker tarafından kaydedilmiştir. İşin ilginç tarafıysa Hannah Baker’ın iki hafta önce intihar etmiş olmasıdır. Baker, ilk kasette Clay’e kendisini intihara sürükleyen 13 kişiyi bu kasetler sayesinde tespit edebileceğini öğütler. Peki Clay, aşık olduğu kızın son arzusunu yerine getirip intiharına sebep olan 13 kişiyi açığa çıkaracak mıdır? Hannah neden bu iş için, polisi değil de Clay’i seçmiştir? Hepimizi meraklandıran bu soruların cevabını bulmaya çalışalım.

Toplamda yedi kaset vardır. Her bir yüzünde numaralar olan, 13’e kadar giden bu kasetlerin ilkini dinlemeye başlayan Clay, ilk büyük şokunu yaşar: Kasetlerdeki ses; Hannah’ya ait ve intiharına giden yolda başından geçenleri anlatacağını söylemektedir. Her bir kasette buna sebep olan bir kişiden bahseder. Yani bu kasetleri aldıysan sen de bu kasetlerden birindesindir ve senin de her şeyde bir payın var demektir.
Eğer kurallara uymazsan kasetlerin içindekiler, herkesin ulaşabileceği şekilde yayılacaktır. Çünkü kopyaları birisinde bulunmaktadır.

Kurallar:
– Sırayla kasetlerin hepsini dinleyeceksin.
– Bitirdiğinde kendinden sonra bahsi geçen kişiye postalayacaksın.

Hannah’nın intihar etmesine sebep olacak ne yaptığına dair bir fikri olmayan Clay de hazır olmasa bile ister istemez kasetleri dinlemeye başlar. Böylece birçok sır ve cevap açığa çıkmaya, Hannah da uçurumun kenarına doğru yürümeye başlar. Üstelik bu kadarla da sınırlı değil, çünkü Clay’den önce kasetlerde yer alanlar da sırlarını korumak ve her ihtimale karşı Clay’in konuşmaması için her şeyi yapmaya hazırlar.
Bir de kızlarının başına gelen olay yüzünden ihmalkarlık suçlamasıyla okulu dava eden Hannah’ın ailesi yer almaktadır. Bu nedenle okul da konuyu daha derinlemesine araştırarak öğrencileri mercek altına almaya başlıyor.

Dizideki bölümlerde geçmişle şimdiki zaman iç içe işlenmiştir. Bir yandan da Hannah’ın neler yaşadığına tanık olduğumuz bir şekilde ilerliyor. Diziyle ilgili daha fazla detaya inmemiz gerekirse; başrol oyuncusu Hannah Baker rolüne can veren Katherine Langford’dur. Genç oyuncunun bir önceki tecrübesi olan kısa filmi saymazsak, 13 Reasons Why onun ilk ve ciddi işidir. Avustralyalı olmasına rağmen dizide cidden kusursuz bir Amerikan aksanı ile oynuyor. Kendisi hakkında şunu söyleyebiliriz: aslında hayali oyuncu olmak değilmiş. Katherine Langford’ın iki sene önceye, yani liseyi bitirene kadar oyuncu olmakla ilgili planları yokmuş. Ona liseden sonra ne yapacaksın diye sorduklarında verdiği yanıt tıp ya da siyasal bilgiler fakültesinde okumak oluyormuş.

Dizi genel olarak ergen dizisi olarak algılansa da oyuncularından sadece biri ergen. O da Hannah’ın stalker’ı, lisenin fotoğrafçısı Tyler Down rolündeki Devin Druid. Genç oyuncu 1998 doğumlu. Kalan oyuncular 20’lerinin başında. Aralarındaki en yaşlı Zach rolündeki Ross Butler; o da 26 yaşında. Dizinin konusu da ergen işi gibi görünse de, izleyince öyle olmadığını anlıyorsunuz.

Başta da söylediğimiz gibi dizi; bir kitap uyarlaması ve önceden kitabı okumuş olanlar, diziden çok da memnun değiller. 13 Reasons Why, ülkemizdeki çeviri adıyla Ölmek İçin On Üç Sebep aslında Jay Asher’ın yazdığı, 2007 tarihli bir kitap. Bu yüzden kitabı okuyanlar, dizide gördükleri bazı şeylerden rahatsız. Çünkü olayın merkezinde bulunan kasetler başrol oyuncusu Clay tarafından zamana yayılarak dinleniyor. Oysa ki, kitapta kasetler bir gecede dinleniyordu. Ayrıca dizide ebeveynler, konuya çok dahiller; buna karşılık kitapta ebeveynlerden fazla söz edilmiyor gibi farklılıklar söz konusudur.

Hannah’nın intiharı ise yürekleri parçalıyor. Kitapta hap içerek intihar ettiği bilinen Hannah, dizi versiyonunda bileğini keserek intihar ediyor. Bu tercihin görsellikle ilgili bir tercih olduğunu söylemek gerekiyor. Zira o sahne cidden çok etkileyici.

Diziyi yakından takip edenler biliyor ki Selena Gomez, dizinin yapımcılarından birisi. Ancak daha fazlası da var. Selena Gomez dizi ile arasında kişisel bir bağın olduğunu söylüyor. Lise döneminde geçirdiği panik atak ve anksiyete bozukluğu gibi sorunlarla kitap ve dizi arasında ilişkiler kuruyormuş. Kitabın dizi olması için öneren de oymuş. Aslında 2012’de başrolünde onun oynayacağı bir sinema filmi olacakken zamanla dizi projesine dönüşmüş.

Çekimlerde değişen renkler de çok şey ifade ediyor. Diziyi izleyenler hemen bu detayın ne olduğunu anlamıştır. Dizide Hannah hayattayken kullanılan renkler ve Hannah öldükten sonra geçen sahnelerde kullanılan renkler çok farklı. Ölümün soğuk yüzü, Hannah yokken çok net bir biçimde yansıtılmış. Bu da dizinin ne kadar etkileyici olduğunu gösteren küçük detaylardan bir tanesi diyebiliriz. Eğer hala izlemediyseniz mutlaka izlemenizi tavsiye ediyoruz.

Swartz’un kız arkadaşı tarafından fark edilen intiharın nedeni bilinmezken, tahminler bu üzücü olayın meydana gelmesinde genç bilişimcinin yargılandığı mahkemece hapse mahkum edilme olasılığının etkili olduğu üzerinde yoğunlaşıyor. Zira Swartz, akademik belgelerin yayınlandığı JSTOR adlı internet sitesinden 1.5 milyon dolar değerindeki 4.8 milyon dökümanı çalmak ve dağıtmak suçundan yargılanıyordu.

Belirtilene göre yargı sonucundan hüküm giyme ihtimalini yüksek gören Swartz’un depresyonda olduğu yakın çevresi tarafından bir süredir biliniyordu. Psikolojik tedavi gören Swartz aynı zamanda yaşadığı ruhsal sıkıntıları blogunda da dile getiriyordu.

RSS yaratıcısı olarak da tüm dünyaya ismini duyuran Swartz, kısa yaşamına çok sayıda başarı sıkıştırabilmiş geleceği parlak bilişim dahilerinden biriydi. 2005 yılında Alexis Ohanian, Steve Huffman ve Christopher Slowe ile Reddit’in kurucu ekibinde yer alan Aaron Swartz, bilgisayar programcılığına erken yaşlarda başlamıştı.

Henüz 14 yaşında RSS’in doğuşuna katkıda bulunan Swartz, yine aynı dönemde telif hakkı standardı Creative Commons’ın oluşturulma çalışmalarında da yer aldı. Birçok internet projesinin oluşumunda pay sahibi olan bu internet efsanesi, aktivist kimliğiyle de tanınıyordu. Demand Progress adlı gruba liderlik eden Swartz, SOPA internet sansürü eylemlerine destek vermişti.

Swartz’ın ölümü ardından Anonymous MIT’in internet sitesine saldırı düzenledi. Bunun genç bilişimcinin yargılanmasına sebep olan dosyalar da torrent sitelerine yüklenerek tüm internet kullanıcılarına açıldı.

Foxconn bu sefer de 300 çalışanı tarafından toplu intihar tehditi ile karşı karşı kaldı. Record China ve Want China Times’ta yayınlanan habere göre, Xbox 360’ın üretildiği Foxconn fabrikasında 300 çalışan maaşlarına zam yapılmadığı gerekçesiyle şirketi çatıdan atlayarak intihar etmekle tehdit ettiler.

Habere göre, Foxconn çalışanları 2 Ocak günü işverenlerinden zam istediler. Ancak olumsuz cevap ile karşılaşarak, aynı ücretle devam etmeyi reddederlerse tazminatlarını alarak işlerine son verileceği cevabı ile karşılaştılar. Bu cevabın üzerine zam talebinde bulunan çalışanların bir kısmı istifa etti, ancak tazminatlarını alamadılar. Bunun üzerine de Foxconn çalışanları işverenlerini topluca intihar etmek ile tehdit ettiler.

Çin’in Wuhan şehrindeki Foxconn Teknoloji Parkı’nda gerçekleştiği iddia edilen bu olay, henüz Microsoft ve Foxconn yetkilileri tarafından doğrulanmadı. Ancak Mashable’a açıklama yapan bir Microsoft görevlisi, fabrikada işçilere sunulan çalışma koşulları üzerinde inceleme yaptıklarını açıkladı.

Geçmişte üst üste yaşanan intihar hadiseleri sonrasında Foxconn, fabrikaların çatı katlarına teller yerleştirerek önlem almıştı. Bununla birlikte şirket çalışanlarına intihar teşebbüsünde bulunmayacaklarını taahhüt ettikleri sözleşmeler imzalatıyor.