Ailemizden, çocuklarımızı nasıl yetiştireceğimizin temel taslağını devralırız, ancak çocuk psikologlarına göre; nesiller boyunca tekrarlanan birçok klasik ifade aslında çocuklara zarar verir. Daha iyi alternatifler mevcuttur ve bunları ebeveynlerin öğrenmesi için belli bir zamana ihtiyaç vardır. Peki, yanlış bilinen davranışlar neler, gelin hep birlikte inceleyelim.

1. Ben yaparım ya da sana yardım ederim kalıbı

Çocuğunuza yardım teklif etmeden önce onun sizden yardım istemesini bekleyin. Mücadele eden çocuğunuza, yardım etme konusunda nazik olabilirsiniz. Ancak mücadelelerini kesmek için çok hevesli davranmanız onun kendi başına yapmayı öğrenmesini engeller.

Drexel Üniversitesi’nden bir psikoloji profesörü ve Düşünen Bir Çocuk Yargısı’nın yazarı Myrna Shure, ebeveynler için “Çocuğunuza yardım etmek için çok erken davranırsanız, çocuğunuzun bağımsızlığını zayıflatabilirsiniz ve başkalarından yardım bekler konuma getirirsiniz.” demiştir.

2. İyi iş veya iyi çocuk kalıbı

İyi iş, gibi basit ifadeler ile muhtemel yanlışlar yapılıyor. Birçok psikologa göre; sorun, her küçük şey için bu tür genel teşviklerin kullanılmasıdır. Çocuklar, gerçek başarılarından veya gerçek hoşnutsuzluklarından ziyade övgülere değer vermeyi öğreniyorlar.

Bu konu hakkında Lifehack’teki Shelly Phillips şunları söylüyor;
İyi iş, kelimesini dağarcığınızdan tamamen çıkarın. Çocuğunuzun mümkün olduğunca çabaya odaklanmasını sağlayın. “Gerçekten çok uğraştın” gibi cümleler kurun. Çocuğunuza “çabaların, sonuçlardan daha önemli olduğunu hissettirin.” Bu, zor bir görevi yerine getirirken, çocukları daha ısrarlı olmaya ve başarısızlığı başarıyla tamamlamak için atılmış bir adım olarak görmelerini sağlar “diye açıklıyor.

Başarı sürecine odaklanılması, çocuğunuzu, davranışını değerli yapan şeyleri düşünmeye iter. Sosyal psikolog Susan Newman, “Takım arkadaşının, çocuğunuza sana güveniyorum başarabilirsin” şeklinde bir şey söylemesi, çocuğun süreci düşünerek ve bir hedef doğrultusunda çalışmasını sağlayabilir. ” İyi iş, ne akıllı çocuk, sen harikasın gibi sözcükler belli bir süre sonra anlamını yitirir. Onun yerine çocuğunuza çabalamayı öğretmeniz çok daha doğrudur.

3. Sen çok akıllısın kalıbı

Çocuklarınızı övmek ve onları mutlu etmek için aldığınız hediyeler kötü bir strateji. Kendilerini akıllı gören çocuklar, hem algılanan yeteneklerini, hem de parlaklıklarını kaybedebilecek davranışları sergilemekle karşı karşıya…

Yazar ve Barnard Büyüme Geliştirme Merkezi direktörü Tovah Klein, Business Insider’ı uyarıyor: “Çocuklara bu tür şeyleri söylemek, aslında öğrenmeye çabalamaya karşıt düşünceler edinmelerine neden olur.”Öğrenme, birçok deneme ve sıkıntıdan meydana gelir.”

4. Diyetteyim kalıbı

Çocuklara söylenmemesi gereken her şey çocuklarla ilgili değildir. Çocuklar örneklerle öğrenirler. Dolayısıyla zayıf vücut imajıyla mücadele eden birini gördükleri takdirde, kendilerini rahat hissetmek için belirli bir fiziksel ideali karşılamaları gerektiğini düşünürler. Bu yüzden psikologlar, kilo ve vücut imajıyla ilgili mücadelelerinizi kendinize saklamanız gerektiğini önermektedir. (Aynı nedenle, çocuklarınıza “matematikte çok kötüyüm” demekte çok iyi bir fikir değildir.) Nassau Üniversitesi Tıp Merkezi’ndeki pediatri profesörü Marc S. Jacobson,  Parents.com’a; Bunun yerine neler söylemelisiniz hakkında örnekler verdi: “Bana güzel hissettiren şeyleri seviyorum, çünkü sağlıklı besleniyorum ya da dışarıda güzel yürüyebileceğim gibi…”

5. Başka bir çocukla kıyaslama kalıbı

Elbette, çocuğunuzun şimdiye kadarki en iyi, en olağanüstü çocuk olduğunu düşünüyorsunuz. Bu bir sorun değil, her ebeveyn, böyle düşünür. Fakat bir çocuğa, onu narsist yetiştirmek istemediğiniz sürece onun diğerlerinden daha iyi olduğunu söylememelisiniz.

Araştırmalar, akranlarından daha üstün oldukları için övülen çocukların, ailelerine inandıklarını ve şişmiş bir benlik hissi geliştirme riskinin yüksek olduğunu gösteriyor….

Büyüyünce ne olmak istiyorsun?

Çocukluğumuz boyunca hep sorulan soru. Hayatımızın belki de en yanlış sorulmuş sorusu. Yani mutlu bir hayat istiyorsak bi artık bu soruyu sormayı bırakalım.

Çocuklarımız da kendisine ne olmak istediği değil ne yapmak istediği sorusunu sorsun.

Hayatı Değiştiren Sihir

Şimdi Marie Kondo’nun The Life-Changing Magic of Tidying Up (Karışıklığı Toplamanın Hayat Değiştiren Sihri) kitabından bir kısma göz atalım.

Eski okul günlerinize dönün ve neyin sizi mutlu ettiğini düşünün. Belki evcil hayvanı beslemekle sorumluydunuz (Bizim okullarda böyle bi olay yok tabi) veya resim çizmeyi seviyordunuz.

Her ne olursa olsun, o zaman yaptığımız her ne ise kelebek etkisiyle şimdi yaptığımız şeyleri de etkilemiştir. Her ne kadar zaman geçse de yapmayı sevdiğimiz şeyler çok kolay değişmez.

Mutluluk, şu anki statümüzden veya bulunduğumuz konumdan değil tamamen yaptığımız şeylerden gelir.

Kendilerini daha iyi tanıyacaklar

Çocuklar kendilerine “ne yapmak istiyorum” diye sorduklarında aslında gerçekten kim olduklarını da keşfedecekler. Çocuk, futbolcu, öğretmen veya doktor olmak istiyorum deyince kim olduklarını veya ne yapabildiklerini öğrenmiyorlar.

Kendi niteliklerini kontrol edebilecekler

“Olmak” sorusuna cevap vermek kolaydır. O işteki kişilerin vakitlerini nasıl geçirdiklerini bilmeden herhangi bir iş ünvanıyla geçiştirebilirler. “Yapmak” sorusuna bir iş ünvanı söyleyerek cevap verilmez, ünvanlar bir kenara bırakılıp o işte yapılan herşey sıralanır.

Apaçık ama saklı gerçekleri bulacaklar

Kitabın yazarı Marie kitabında “Bana küçükken ne olmak istediğini sorsanız muhtemelen sadece evlenmek istediğimi söylerdim.” diyor. Şimdi düşünün severek yaptığı işinde onlarca müşterisi ve hatta birkaç tane bestseller kitabı bulunuyor.

Değişen bir dünyada büyüyecekler

20 yıl önce gazeteci ya da kitap yazmak isteyipte şimdi daha mutlu ve başarılı olan kimi tanıyorsunuz?

Çocuğun günlerini nasıl geçireceği üzerine odaklanmak ünvan veya çalışacağı sektörden çok daha önemlidir. Hayatı nasıl yaşamak istediğine karar veren biri için hayat hep daha mutlu ve başarılı geçecektir.