Dünyanın önde gelen araştırma şirketlerinden Forrester’ın analistlerinden James Staten’ın blog yazısında belirttiğine göre PRISM ve diğer gözetim programları küresel bulut endüstrisinde 2016 yılına kadar 180 milyar dolarlık zarara neden olacak. Staten’a göre bulut hizmeti veren şirketler bu süreçte %25’lik bir gelir kaybı da yaşayacak.

ABD hükümetinin müttefiklerini dahi izlediğinin ortaya çıkması, tüm dünyada bulut hizmetlerine karşı bir güven eksikliği oluşturabileceğine dikkat çeken Staten, Amerikalı bulut hizmeti sağlayıcılarının bu süreçte yurt dışı gelirlerinde %20’lik bir düşüş yaşayacağını da öngörüyor.

Her geçen gün üstüne yeni skandallar eklenen NSA’in bilgi sızdırma programının dünya çapında oluşturduğu güvensizlik ortamının nasıl düzeltileceği konusunda ise şimdilik net bir yol haritası bulunmuyor. Nitekim NSA’in internette taşınan 1.8 petabyte’lık günlük veri akışının %1.6’sına dokunan ve bunun %0.025’ini elden geçirdiğinin açıklanması ve geçtiğimiz günkü Google’ın Gmail kullanıcıları gizlilik beklemesin ifadesinin yer aldığı mahkeme savunması gibi olaylar bilişim endüstrisine güven noktasında zarar vermeye devam ediyor.

Diğer yandan en azından şimdilik XKeyscore gibi Facebook sohbetlerinden e-postalara kadar kullanıcıların bütün internet faaliyetlerini izleyebilen NSA’in casusluk faaliyetleri daha çok ABD vatandaşlarını ilgilendiriyor gibi görünüyor. Zira şu ana kadar ABD dışındaki bölgeler gelişmeleri izlemekle yetinirken piyasalarda en azından şimdilik büyük bir etki gözlemlenmedi.

Sadece ABD kaynaklı gibi görünen bu izleme skandalının esasında dost düşman ayırmadan Avrupa Birliği ülkeleri hatta Türkiye’ye kadar uzandığının gün yüzüne çıkması tüm dünyada internet kullanıcılarının bilgi güvenliğinden ciddi endişeler duymasına neden oldu. Nitekim Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nün (MIT) son çalışması, e-posta casusluğu konusunda tek yöntemin içeriği izlemek olmadığını ortaya koyuyor. Yani e-postalarınız güvenli veriler içerse de izleme yapmak ve anlamlı bulgular elde etmek mümkün.

MIT’nin “Immersion“adını verdiği çalışması e-postaların metadata’larına (üstveri) odaklanıyor. Üstveriyi veri hakkında veri ifadesiyle tanımlayabiliriz. Zira veritabanlarında tutulan veriler hakkında da bilgi depolaması yapılabiliyor ve bu kimi durumlarda gerekli olabiliyor.

Bu noktada beraberinde içeriğin yanı sıra gönderen veya gönderilen kişi ve tarih gibi birçok üstveriyi barındıran e-postaların izleme işlemi için oldukça geniş bir bilgi havuzu barındırdığı belirtiliyor. Örneğin; bir şüphelinin e-posta adresi sayesinde büyük bir suç ağı gözlemlenebiliyor ve gün yüzüne çıkarılabiliyor.

Proje internet kullanıcılarına üstveriler aracılığıyla e-postaların nasıl bilgiler sunduğunu görme fırsatı da tanıyor. Immersion’ın kayıt sayfasından e-posta adresinizi kayıt ederek bütün e-posta trafiğinizi ve bağlantılarınızı görebiliyorsunuz. Ayrıca projenin detaylarını anlatan videoyu da aşağıdan izleyebilirsiniz.

Snowden’ın deşifre ettiği belgelerle birlikte gün yüzüne çıkan istihbarat skandalında ABD’nin izlemenin kapsamıyla ilgili dost ülke ya da müttefik ayrımı yapmadığını söylemek mümkün. Zira habere göre 2010 yılına ait belgeler, ABD’nin Avrupa Birliği temsilciliklerinin yanı sıra Birleşmiş Milletler’e bağlı Avrupa ülkelerinin büyükelçiliklerini de izlemeye aldığını gösteriyor.

İzleme faaliyetlerinde PRISM adı verilen özel bir yazılım kullanan ve ayrıca 9 internet devinden de kullanıcı bilgisi talep eden ABD istihbarat birimleri, aynı zamanda Almanya, Fransa, İtalya ve Yunanistan gibi Avrupa ülkelerini takibe aldı. Üzerinde “Çok Gizli” ibaresi bulunan belgelere göre ABD’nin belirlediği 38 hedef arasında Türkiye’de bulunuyor.

Diğer yandan ABD’nin hedefinde sadece Avrupa ülkeleri yer almıyor. Belgede AB’ye yönelik istihbarat faaliyetlerini küresel konulardaki politika anlaşmazlıklar hakkında bilgi almak için sürdürdüğü ifade edilen ABD’nin sadece bununla kalmadığı, Japonya, Meksika, Güney Kore ve Hindistan’ı da dinlemeye aldığı ortaya çıktı.

Der Spiegel‘in haberine göre ABD söz konusu operasyonlarında farklı dinleme tekniklerini de kullandı. Nitekim belgeler ABD’nin AB temsilcilerinden bilgi toplamak için kapalı devre kamera ve ethernet ağına girerek bilgisayarlara casus programlar yerleştirdiğini gösteriyor.

ABD’nin Türkiye’den hangi bilgileri sızdırdığı ve izlemenin kapsamı şu anda bilinmiyor. Ancak NSA ve FBI’ın Avrupa’yı hedef alan istihbarat çalışmalarında en aktif olduğu ülkenin Almanya olduğu belirtiliyor. Almanya’da oldukça büyük bir operasyon gerçekleştiren ABD’nin, telefon, e-posta ve SMS aracılığıyla gerçekleştirilen 500 milyon görüşmeyi takibe aldığı tahmin ediliyor.

MİT kamunun stratejik güvenliği kapsamında oldukça geniş kapsamlı bir çalışma yürütüyor. Bu anlamda tehdit unsuru barındırabilecek tüm alanlar istihbarat açısında kaynak olarak değerlendiriliyor. Nitekim bu çerçeveye Facebook ve Twitter gibi sosyal ağlar da giriyor.

Yapılan açıklamada tüm bu süreçlerin kanunlar dahilinde yürütüldüğünün altı çizilirken, MİT’in güvenlik konusunda kişi ve kurumlara eğitim verdiği de ortaya çıktı. Ayrıca MİT’in ortam dinlemesi yapmadığı da yetkililerce vurgulandı.

Diğer yandan MİT yetkilileri mobil cihazların takibi konusunda da çarpıcı açıklamalarda bulundu. Akıllı telefonların rahatlıkla dinlenebileceği ve izlenebileceği dile getirilirken, uluslararası istihbarat örgütlerinin de Türkiye’de bu gibi faaliyetlerde bulunabileceği hatırlatıldı.

Kullanıcıları uyarmayı da ihmal etmeyen MİT yetkilileri, hurdaya çıkmış bilgisayarlardan gizli bilgiler çıktığına değinerek, “Faks pek başvurulmayan bir yöntem. Cep telefonlarına SMS olarak gönderilen bir programla dinleme yapılıyor. Akıllı telefonlarda hiçbir şey gizli kalmıyor. Bilgisayar kamerasına dışarıdan girilerek ortam dinlemesi yapılabilir” diye konuştu.

Sosyal ağın uzun bir süredir işbirliği içinde olduğu şirketlerle birlikte test ettiği dönüşüm ölçüm sistemi, reklamverenlere Facebook’taki kullanıcı eylemleri hakkında bilgi sağlayarak yapılan yatırımın geri dönüşünün ölçülmesinde yardımcı oluyor. Bu nedenle doğrudan pazarlama yapan şirketlerin işini kolaylaştırmaya yönelik atılan bu adım, geri dönüş hesabının yanı sıra reklam çalışmalarının daha verimli hale getirilmesi açısından da büyük önem taşıyor.

Facebook tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, reklamverenler aynı zamanda reklamlarında CPM’leri optimize etme imkanına da sahip oldu. Belirtilene göre yapılan testlerde dönüşüm ölçüm aracı optimize edilmiş CPM ile birlikte kullanıldığında CPC (tıklama başına maliyet) reklamlarına oranla %40 oranında daha az maliyet ortaya çıkarmış.

Yeni servisin özellikle e-ticaret siteleri, ürün pazarlayan firmalar ve mağazalarında ürün satan markalar gibi trafiğe ihtiyaç duyan şirketler için iyi bir fırsat olduğunu söyleyebiliriz. Zira bugüne kadar pazarlama şirketleri sadece genel satış adedi gibi yüzeysel verilere sahipti. Reklam faaliyetlerinin başarısını ölçmede yeterli veriye sahip olmayan uzmanlar, çöpe giden pazarlama bütçelerinin arkasından bakmakla yetiniyordu.

Açıklamada testlere dahil olan online perakende şirketlerinden Fab.com’un dönüşüm ölçüm aracı sayesinde yeni müşteri edinme başı maliyetlerinde %39′luk bir düşüş sağlamayı başardığı kaydediliyor. Eğer siz de şirketinizde dönüşüm ölçüm aracını kullanmak isterseniz sayfanızdan Power Editor’ı ziyaret edip sonrasında aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:

1. Power Editor’da Dönüşüm Takibi sekmesine tıklayın veya Reklam Yöneticinizden Power Editor’a erişmek için Facebook.com/ads/manage adresine gidin
2. Sayfanın sağ üst köşesinde bulunan Dönüşüm Pikseli Oluştur seçeneğine tıklayın
3. Dönüşüm pikselinize bir ad verin ve açılır menüden bir kategori seçin
4. Oluştur‘a tıklayın
5. Bir pencere açılacaktır. Burada Piksel Kodunu Göster düğmesine tıklayabilirsiniz. Dönüşümleri takip etmek istediğiniz internet sayfasına eklemek gereken kod budur.

TrapWire projesi 2004 yılında Abraxas adlı şirket tarafından başlatıldı ve en az 2007’den beri izlemede olduğu söyleniyor. Minority Report ve Person of Interest gibi bilimkurgu senaryolarını aratmayacak teknoloji, saldırıları henüz gerçekleşmeden öngören bir izleme ve analiz sistemi. Şu an Amerika’nın neredeyse her yerinde rastlayabileceğiniz yarım küre şeklindeki kapalı devre siyah kamera noktalarından izleme yapan ve topladığı verileri anında North Virginia’daki merkezininin sunucularına gönderen bir izleme sistemi. TrapWire pasif bir şekilde olan biteni kaydetmiyor. Varolan bütün modern yüz tanıma algoritmalarından daha etkili işlediği söylenen sistem, teker teker kim olduğunu öğrendiği insanları takip edebiliyor, araçlarla ve aktivitelerle bağdaştırabiliyor.

TrapWire, henüz çoğunlukla birbirinden bağımsız ağlarda işliyor. Ağların birleştirilebilir olarak tasarlandığı, bazı şehirlerin ağları birleştirmek üzere başvuruda bulunduğu ve şehirler birleştirmese bile TrapWire operatörlerinin ağlar arası verileri sıkça birleştirdiği sızan bilgiler arasında.

TrapWire ve bağlı olduğu şirket Abraxas hakkında bilgi toplamak çok kolay değil. TrapWire’ın sitesinden kaldırılmış ama geçmişe dönük sayfaları barındıran hizmetlerden bulunabilen bilgiye göre, TrapWire neredeyse tamamen eski CIA ajanlarından oluşuyor. Adını Tanrı’nın gizli mistik isimlerinden birinden alan Abraxas ise, Richard “Hollis” Helms adlı eski CIA ajanının kurduğu bir şirket. Abraxas’ın bağlı olduğu Cubic, dev bir Amerikan savunma şirketi. Zincir böyle uzun, çünkü özel savunma şirketlerinin özellikle riskli gördüğü projelerine ayrı alt şirketler açması sıkça görülen bir durum.

TrapWire en çok ABD’de kullanılsa da tek alıcısı Amerika’da değil. İngiltere’den Nijerya’ya birçok yetkilinin ilgisini çeken teknoloji, parasını veren herkese satılık. Bunun özellikle Türkiye gibi muhalif seslere toleransı düşük ülkelerce nasıl kullanılabileceğini hayal etmek, bir anda en masum insanı bile paranoyaklaştırıyor.

Her şeyi bir anda aklamayan terörle savaş kılığı altında en temel insan haklarını ihlal eden ve yasallığı tartışmaya son derece açık sistemin savunucuları az değil. WikiLeaks sitesini çökerten AntiLeaks grubunun yorumuna göre, Assange ve savunucuları zaten yeni bir tür terörist ve durdurulmaları lazım. Bombayı patlattıktan sonra köşesine çekilen WikiLeaks ise henüz bir yorum yayınlamadı.

Ücretsiz olarak dağıtılan ve internet tarayıcısı üzerinden çalışan bir uygulama ile Güneş Sisteminin gerçek zamanlı ve tam kontrollü olarak izlenebilmesini sağlayan NASA, bu anlamda benzersiz bir başarıya imza attı. Video oyun teknolojilerinde kullanılan bir kontrol sistemine sahip olan uygulama ile Güneş Sistemi üzerindeki herhangi bir noktanın üzerine gitmek mümkün kılınıyor. En önemlisi de zaman ve mekân kontrolü sağlanarak gezegenlerin, uyduların ve NASA uzay araçlarının belirlenen hızdaki hareketleri izlenebiliyor.

Mac ve Windows kullanıcılarının kolay bir şekilde indirebildikleri “Eyes on the Solar System app” eklentisini sadece bir kere kurmanın yeterli olduğu bu çalışma Unity Web Player ile birlikte oluşturulmuş. Kurulum işleminin ardından http://solarsystem.nasa.gov/eyes/ adresini ziyaret ederek “Explore the Solar System” ifadesine tıklayarak Güneş Sisteminin olağanüstü ortamını anlık ve hatta 3 boyutlu yaşamak mümkün hale geliyor. Uygulamayı 3 boyutlu olarak görüntülemek için 3 boyutlu gözlük kullanılması gerektiğini de ekleyelim.

Dünya başta olmak üzere birçok gezegeni ve ayı çeşitli açılardan görüntüleyebileceğimiz bu uygulama üzerinde sağlanan hareket rahatlığı iade adeta uzay boşluğunda gezintiye çıkmış oluyoruz. Asteroidlerin ve Güneş’in de bulunduğu uygulamada, NASA tarafından hayata geçirilen bazı uzay projelerine dair bölümler de yer alıyor. Bunlardan biri ve uygulama üzerinde özenle durulanı ise Juno isimli beş yıllık Jüpiter projesi.

Uygulama ile ilgili üst düzey bir NASA yetkilisi olan Jim Green tarafından yapılan açıklamaya göre, Güneş Sistemi ve NASA görevlerine dair ortaya konan gerçek zamanlı uygulama herkesin kullanacağı bir şekilde ilk kez sunuluyor.

NASA Güneş Sisteminin Gözleri isimli uygulamaya dair tanıtım videosu:

Hatırlanacağı üzere kısa bir süre önce “iPhone Sizi Gözetliyor” haberimizde de belirttiğimiz gibi iPhone telefonlarda ortaya çıkan bir özellik, aniden tüm dikkatlerin bu şirkete ve ürünlerine çevrilmesine neden olmuştu. Apple tarafından şirketin resmi sitesinde yayınlanan “Apple Q&A on Location Data” isimli yazı kapsamında konuya dair yapılan açıklamalar kullanıcılar açısından pek de tatmin edici değildi. Apple ve tüm Apple mobil ürün kullanıcıları tatmin olsun ya da olmasın, var olan soru işaretini kaldırmanın tek yolu olan güncelleme nihayet Apple tarafından dün gece yayınlandı. Güncellemenin neredeyse tamamen bu sorun sebebiyle gerçekleştiğini söylersek yanlış olmaz.

iOS 4.3.3 güncellemesi ile gelen düzenleme ve yenilikler şu şekilde:

• Kayıt altına alınan önbellek oranında daraltma

• Önbellek yedeklemesinde iTunes’u devre dışı bırakma

• Ürün üzerinden kullanılan konum tabanlı servislerin sona erdirilmesiyle beraber ilgili tüm önbelleğin silinmesi

Marjinal bir pazarlama ve şirket yönetimi anlayışına sahip olan Apple, birçok kişiyi en başta bu özelliğiyle cezbederken ve iPad ile ikinci baharını yaşarken ortaya çıkan konum tabanlı servislere dair bu sorun neyse ki şirketin başına büyük işler açmadı. Ancak eminim ki bundan sonra Apple, yoğurdu yerden biraz daha üflemeyi ihmal etmeyecektir. Zira “çevrimiçi” ve “iletişim” kelimelerinin geçtiği ürün ya da hizmetlerde yaşanabilecek küçük bir zafiyet çok farklı noktalara pek kolay biçimlerde varabiliyor.

iOS kullanan bir mobil ürüne sahipseniz ilgili güncellemeyi iTunes üzerinden gerçekleştirebilirsiniz. Bu güncellemeyi etkin kılmadan önce mutlaka “elle yedekleme” yapmanızı öneriyorum.