Bunu nasıl kanıtlayabilirsiniz? Uçak kabininizin çevresinde dolaşan havanın şehrinizdeki oksijenden daha saf olup olmadığını veya çöp kutusundaki dioksitten daha zararlı olup olmadığını nereden öğrenebilirsiniz? Bir bilim adamı ya da üç beş kişi bunu sorgular.

Dünya Sağlık Örgütü Halk Sağlığı Panoraması gazetesinde yayınlanan ve İngiltere ve Avustralya’daki üniversitelerden üç bilim insanı tarafından yönlendirilen yeni bir çalışma. Bu, uçak kabinlerinin zehirli kuyu olduğu yönünde kesin ve net bir sonuç sunmaktadır. Doğal olarak, bilim adamları kendilerini ifade etmek için bilimsel sözcükleri kullanıyorlar: “Belirtiler, teşhisler ve bulguları mesleki çevreyle ilişkilendiren net bir neden ve sonuç ilişkisi tespit etmişlerdir.”

Sorun; bilim adamlarının da iddia ettiği gibi, çoğu düzlem tasarımında bir kusur olan (veya belki de bir özellik olan) havanın motordan düz bir şekilde kabin içine girmesine izin verilmesidir.

Stirling Üniversitesi’nden Dr. Susan Michaelis, konunun 60 yıldır açık olduğunu ısrar ediyor ancak havayolları bunun hakkında hiçbir şey yapmıyor.

”Para ve yükümlülük yüzünden bunu kabul etmeyecekler” dedi. “Bu sorunun 1950’lerde olduğunu biliyorlardı, onunla ilgilenmediklerini düşünüyorlar.”

Bu çalışmada araştırmacılar, çalışanların tutarlı sağlık sorunlarına sahip olup olmadıklarını görmek için 200’ün üzerinde pilot ve uçuş görevlisine baktılar.

Belli başlı yakıt sızıntısı vakalarına ve ilgili hava yolu şirket üyelerine de baktılar.

Sonuç olarak, hem kısa hem de uzun dönem hastalıkların, kabinlerde özgürce salınan ve bir uçağın açık plan ofisi şeklinde olduğu için, sıvı dumanlara ve diğer sıvı parçacıklarına maruz kalmanın doğrudan bir sonucu olduğu düşünülüyordu.

Hastalıklar; baş ağrısı veya baş dönmesi gibi düşük seviyeli semptomlar, solunum ya da göz sorunları, karın rahatsızlıkları ve bir dizi nörolojik, bilişsel gibi hastalıkları kapsamaktaydı…

Bilim adamları için bu problemlerin kaynağı şu şekildedir: “Boeing 787 hariç tüm mevcut nakliye uçakları, kabin kısmına havalandırma sağlamak için hava alma sistemini kullanmaktadır. Motor yağı üzerindeki geçici, düşük seviyeli yağ kaçağı uçak içine sızdığında sorunlar oluşuyor…

Bu araştırmayla ilgili görüşlerini istemek için United, Delta ve American hava yolları ile temasa geçtik.

Amerikalılar şunları söyledi: “Teknik Operasyon ekibimiz kabin kokusu olayı bildirildiğinde kapsamlı bir şekilde denetlemekte ve yürütmekte. Sektörün önde gelen tekniklerini uygulamaya devam edeceğiz. Mevcut tüm bilimsel, mühendislik ve tıbbi kaynakları izlemeye devam edeceğiz. Mürettebatımızın ve müşterilerin sağlık ve refahının bizim için en önemli önceliğimiz olmaya devam ettiğini söyleyebiliriz…”

Üstelik bilim insanları, hava yollarının hatta resmi havacılık organlarının yaptığı herhangi bir araştırmanın bağımsız olmadığını iddia ediyorlar. Ayrıca, aerotoksik sendrom dediği şeylerle uğraşmak için mevcut bir protokol bulunmadığını söylüyorlar.

Bununla birlikte, hava yollarının halihazırda üstesinden gelmek zorunda olduğu sağlıkla ilgili tek sorun bu değil. American Airlines’ın yeni üniformalarının zehirli olduğu iddiasıyla uzun zamandır devam eden anlaşmazlık henüz çözülebilmiş değil… Bazı hava yolu personel üniformalarının yapıldığı malzemelerini daha dayanıklı hale getirmek için püskürtülen kimyasalları sorumlu tutuyor.

Meğer, uçakların içinin bu denli soğuk olmasının bilimsel bir açıklaması varmış. Amerikan Test ve Malzeme Kurumu, uçak içi bayılmaları ile kabin basıncı ve sıcaklığı arasındaki ilişkiyi araştıran bir çalışma sundu. Bu çalışmanın sonucuna göre yolcuların bayılma ihtimali uçağın içinde yere oranla daha fazla. Bunun sebebi ise, dokuların yeteri kadar oksijen alamamasından dolayı oluşan hipoksi durumu. Raporun devamında ise kabin basıncının durumu daha da kötüleştirebileceğinden bahsediliyor.

Dolayısıyla yüksek kabin içi sıcaklığı bayılmaların sayısını artıracaktır. Bu sebeple hava yolu şirketleri de kabin ısılarını yükseltip yolcuların bayılmasına sebebiyet vermektense, serin tutup isteyenlere battaniye vermeyi tercih ediyorlar. Fena da yapmıyorlar.

Öte yandan bir sonraki uçuşunuz yeni uçaklardan birinde olacaksa şanslısınız. Yapılan geliştirmelerle yeni uçaklarda kabin ısısı topyekun değil, sıra sıra ayarlanabilecek. Biraz daha rahat edebileceksiniz demektir bu da. Ancak yine de en garanti yöntem eski usul, yola çıkarken yanınıza fazladan bir kat daha kıyafet almak olacaktır.

Aslında cevabı çok basit. Kabin memurları, herkes oturduktan sonra yolcu sayımını yapıyorlar ve bu sırada bu özel sayacı kullanıyorlar.

Bunu yaparken ellerini arkalarında tutmalarının sebebi de, işlemi dikkat çekmeden gerçekleştirmek.
Şimdi sıra, bir dahaki uçuşunuzda kabin memurlarının ellerine bakmada.