BKM verilerine göre Ocak ayında online alışveriş hacmi 3,37 milyar TL‘ye ulaştı. Geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre %27,1’lik büyüme gösteren online alışveriş sektörü Aralık ayında 2,83 milyar TL olarak açıklanmıştı.

3,37 milyar TL, Türkiye için yeni bir rekor. Daha önce geçtiğimiz yıl Temmuz ayında rekor kırılmış ve 3,18 milyar TL hacme  ulaşılmıştı.

İşlem sayısında da aynı şekilde bir rekor kırıldı. Ocak ayında Türkiye’de ilk defa 17.5 milyon online alışveriş gerçekleşti. Daha önceki rekorun sahibi 16,9 milyon işlem ile Aralık ayı idi. Geçtiğimiz yıl Ocak ayında ise yurt içi ve yurt dışında toplam 13.3 milyon işlem gerçekleştirildi.

İşlem başına harcanan tutar 194 TL

Ocak 2012 verilerine baktığımızda işlem başına ortalama harcamanın 194 TL olduğunu görüyoruz. Sigorta, uçak bileti, otel rezervasyonu bile harcamalar ortalamanın yükselmesinde büyük etkiye sahip olduğunu hemen belirtelim zira BKM’nin verileri sadece e-ticaret sitelerini değil sanal posla yapılan tüm işlemleri kapsıyor.

Bankalararası Kart Merkezi geçtiğimiz ay yayınladığı raporda 2012 yılında online alışveriş hacminin 30.6 milyar TL’ye ulaştığını açıklamıştı.

Ocak ayı verilerine Bankalararası Kart Merkezi‘nin internet sitesinden ulaşabilirsiniz.

Belirtilene göre 2008 yılında her 100 liralık işlemin 5 lirası internetten yapılırken, 2012 yılında bu tutar 9 liraya yükseldi. BKM bu oranın 2023 yılında 18 liraya yükseleceğini öngörürken, internetten yapılan kartlı ödeme sayısının 600 milyon adede, toplam tutarın ise 356 milyar liraya ulaşacağı tahmin ediliyor.

Türkiye’deki internet kullanımını da mercek altına alan araştırmada, kullanıcıların alışkanlıkları hakkında ilginç veriler sunuluyor. Kart Monitör Araştırmasına katılanların %64’ünün internet kullanıcısı olduğu kaydedilirken, bu oranın 18-34 yaş grubunda %76’ya, çocuk sahibi olmayanlarda ise %85’e kadar çıktığı vurgulanıyor.

Diğer yandan rapora göre Türkiye’de internet en çok sosyal ağlar için kullanılıyor. Katılımcıların %72’si interneti sosyal ağlara ulaşabilmek için kullandığı ifade ederken, e-posta (%60)ve gazete okumak (%56) cevapları en çok tercih edilen eylemler olarak dikkat çekiyor. İş ve finans dünyasını yakından ilgilendiren verilere göre katılımcıların %21’i bankacılık işlemleri, %18’i online alışveriş, %19’u seyahat amacıyla interneti kullanıyor.

Raporda ayrıca 2012 yılında internetten yapılan kartlı ödeme tutarının 30 milyar lira olması öngörülürken, bu büyüme performansı ile 2015 yılında 64 milyar lira, 2023 yılında ise 350 milyar liralık hacme ulaşılacağı tahmin ediliyor. Buna ek olarak 2012’de internetten 157 milyon defa bir ‘tık’ ile alışveriş yapılırken, 2015 yılında bu rakamın 210 milyona, 2023 yılında ise 600 milyona ulaşması bekleniyor.

Toplam alışveriş yüzdesine oranı (%9) bakımından Türkiye’nin henüz internet kullanımına adapte olduğunu söylemek zor. Buna rağmen internetten yapılan mevcut alışverişler özellikle e-ticareti önemli derecede destekliyor. Sektör bazında baktığımızda internetten alışverişlerde en avantajlı şirketlerin havayolları alanında faaliyet gösterdiği ortaya çıkarken, bu sektörle iç içe olan seyahat acenteleri ikinci sırayı alıyor. Yayınlanan bilgilere göre havayollarından bilet almak için yapılan alışverişin %90’ı internetten geçiyor.

Kartlı ödemelerin e-ticaret üzerindeki etkisini incelemeye alan araştırmada katılımcıların %33’ünün internet üzerinden alışveriş yaptığı ifade edilirken, bu oranın yüksek gelirli tüketicilerde %42’ye kadar çıktığı kaydediliyor. Araştırmaya katılanların ortalama alışveriş sıklığının 2 haftada 1 olduğu göze çarparken, internetten yapılan alışverişlerde kredi kartını tercih etme oranı %82 olarak dikkat çekiyor. Bu alışverişlerin tutarı 200 TL’yi geçmediğine rastlayan BKM’ye göre 2008 yılından bu yana internet alışverişlerinde artış yaşanıyor.

İnternetten yapılan kartlı ödemelerin karşılaştırıldığı raporda Türkiye Avrupa ülkelerini geride bırakıyor. İngiltere’nin yüzde 14, Almanya’nın yüzde 13 büyüdüğü internetten ödeme liginde Türkiye’nin büyüme hızı yüzde 50. Bu sıralamada Türkiye’nin en yakın rakibi olan Polonya’nın bile büyüme grafiği sadece yüzde 24’ü gösteriyor. Yani Türkiye en yakın rakibine ciddi bir fark atmış durumda.

Her cüzdanda iki kredi kartı var

Tüketicilerin kredi kartı kullanım alışkanlıklarına derinlemesine bir bakış sunan raporda, ortalama kart sayısının 1.8 adet olduğu, aylık kullanım tutarının ortalama 751 TL civarında seyrettiğine dikkat çekiliyor. Katılımcıların %51’i sadece bir kredi kartı kullandığını söylerken, %22’si 3 veya daha fazla karta sahip olduğu cevabını veriyor.

Araştırma sonucunda kredi kartlarında limitlerin ortalama 3.870 TL olduğu ortaya çıkarken, her 100 kişiden 30’unun limiti 1.001 lira ile 2.000 TL arasında değişiyor. Kart kullanıcılarının %90’ı ise araştırmaya göre kart limitinin %80’ini aşmıyor. Kredi kartlarının bir ay içinde ortalama 7.8 defa kullanıldığına rastlanırken, aylık ortalama alışveriş tutarı ise 894 TL’de kalıyor.

Banka kartlarının özellikleri biliniyor ancak alışverişlerde tercih edilmiyor

BKM’nin Kart Monitör 2012 araştırması 2023’te Nakitsiz ödemeler hedefi konusunda da önemli bilgiler içeriyor. Elde edilen verilere göre banka kartının alışverişlerde kullanılabildiğinin farkında olan kullanıcıların yüzdesi bir hayli fazla (%74). Ancak banka kartlarından yapılan harcamalar kredi kartları kadar yüksek görünmüyor. Zira tüketiciler banka kartı ile ortalama 66 liralık alışveriş yapıyor. Katılımcıların %99’u banka kartına sahip olduğunu ifade ederken, aktif kullanımın ise %94 olduğu vurgulanıyor. Banka kartı kullanım amacının alışveriş yapmak olduğunu düşünenlerin oranı yüzde 27 iken, “para yatırmak ve çekmek için” diyenlerin oranı ise yüzde 46 olarak öne çıkıyor.

Tüketiciler borcu sevmiyor

BKM Kart Monitör 2012 Araştırması’na göre, her ne şartta olursa olsun kredi kartı borcunun kapatılmak istendiği ortaya çıkıyor. Araştırmaya katılanların yüzde 71’i kart borcunun tamamını ödediğini söylüyor. Katılımcıların yüzde 59’u kredi kartı borcunu ATM’lerden ödediğini belirtiyor. Banka şubesinden ödeme yapanların oranı yüzde 24 iken, otomatik ödeme tercihini kullananların oranı ise yüzde 15 oluyor.