Fiziksel eşya paradoksu

Cornell Üniversitesinde psikoloji dalında çalışan Prof. Dr. Thomas Gilovich’in aktarımlarına göre insanların mutluluk için parasını fiziksel eşyalara harcaması yerine deneyimlere harcaması gerekiyor.

Gilovich’in bulguları, paranın mutluluğu ancak belli bir noktaya kadar satın alabileceğini gösterdi. Bir şeye alışmanın mutluluğu nasıl etkilediği de başka bir araştırmada ölçüldü. Örneğin; insanlardan fiziksel materyallerle ve deneyimsel harcamalarla ilgili mutluluklarını yazmaları istendi. İlk başta fiziksel materyallerle ve deneyimler neredeyse eşit derecede mutlu ediyordu. Ama zamanla insanların fiziksel materyallerle olan tatmin olma durumları azalırken deneyimlerle olan tatmin arttı.

Uzun süre saklayabileceğiniz fiziksel bir objenin, tek seferlik bir deneyim kadar uzun süre sizi mutlu tutamaması aslında mantığa aykırı gibi gözüküyor. İronik olarak fiziksel bir materyal sürekli gözümüzün önünde ve bu da ona daha kolay alışmamız anlamına geliyor. Gün geçtikçe de bu obje ‘yeni’ olmaktan çıkıyor ve ‘normal’ kavramının bir parçası oluyor. Zamanla fiziksel eşyalardan duyduğumuz mutluluk azalırken, deneyimler kimliğimizin kökleşmiş bir parçası oluyor.

“Deneyimler, fiziksel eşyalara göre kişiliğimizin daha büyük bir parçasıdır” diyor Gilovich. ‘’Aldığınız bir şeyi gerçekten sevebilirsiniz. Hatta kimliğinizin bir parçasının bu şeylere bağlı olduğunu düşünebilirsiniz ama yine de onlar zamanla sizin içinizden kopar gider. Aksine deneyimleriniz sizin gerçek parçalarınızdır. Biz, deneyimlerimizin toplamından başka bir şey değiliz aslında.’’

Deneyimlerin gücü

Gilovich tarafından yürütülen bir diğer çalışma ise insanların mutluluklarını azaltan deneyimlerin dahi üzerine düşünme fırsatı bulunduğu için zamanla insana mutluluk verdiğini göstermiştir. Gilovich bunu geçmişte stresli veya korkutucu olan bir şeyin bir partide anlatmak için komik bir hikâye ya da şöyle bir geriye bakıldığında paha biçilemez bir karakter-yapıcı deneyim olabileceğiyle ilişkilendiriyor.

Diğer bir sebep ise paylaşılan deneyimler bizi, paylaşılan tüketimlerden daha fazla diğer insanlarla bağlar. Büyük ihtimalle birlikte tatile gittiğiniz bir insana karşı kendinizi, yüksek çözünürlüklü televizyon alan bir insana hissedeceğinizden daha fazla yakın hissedersiniz.

“Deneyimleri direkt olarak diğer insanlarla yaparız.” diyor Gilovich. “Ve onlar, hayatımızdan çıktıktan sonra bile diğerlerine anlattığımız hikâyenin parçalarıdırlar.”

Ve birisi siz bir şeyi tecrübe edinirken yanınızda olmasa bile, sizinle aynı dağ yoluna tırmanmış ya da aynı gösteriyi izlemiş bir insana; sizinle aynı şeye sahip olan bir insana bağlanacağınızdan daha çok bağlanırsınız.

Ayrıca elde edilen bulgular gösteriyor ki insanlar deneyimlerini kıyaslama konusunda, başkalarının elde ettiklerini kıyaslamaya oranla daha az yatkın. Ryan Howell ve Graham Hill tarafından yapılan çalışma elde edilenleri kıyaslamanın, deneyimleri kıyaslamaktan daha kolay olduğunu gösterdi. (Yüzüğün kaç karat? Bilgisayarın ne kadar hızlı? vs.) Bu kıyaslama daha kolay olduğu için insanlar yönelimlerini bu yöne doğru yapıyorlar.

“Diğer insanlarla aşık atma eğilimi, fiziksel şeyler için deneyimsel şeylere göre daha belirgindir” diyor Gilovich.” Eğer tatildeysek ve insanları daha iyi otelde kalıyorken ya da birinci sınıf ile seyahat ediyorken görürsek bu bizi elbette rahatsız eder. Ama bu rahatsızlık asla fiziksel şeylerde alt edilme duygusu kadar yoğun olamaz.’’

Hepsini bir araya getirecek olursak:

Gilovich’in araştırmasında parasal yatırımlarının karşılığı olarak mutluluklarını maksimize etmek isteyen bireyler için, daha mutlu bir işgücü isteyen işverenler için, mutlu vatandaşlar isteyen politika belirleyiciler için de çıkarımlar var.

“Halkın yaptığı ve politikaların yürüttüğü yatırımları değiştirerek, büyük popülasyonları onları daha mutlu edecek tecrübelere yönlendirebilirler.” diye yazıyor; Deneysel Sosyal Psikoloji dergisindeki son makalelerinde Gilovich ve onun eş yazarı Amit Kumar.

İnsanların paralarını harcadıkları yeri düşünmeleri, sadece gelirlerini nasıl harcadıklarını değiştirecekleri anlamına gelmemeli, aynı zamanda ücretli izin veren işverenlerin ve eğlence alanlarıyla ilgilenen devletlerin üzerine de bir sorumluluk yüklemelidir.

Google, Facebook, Twitter, LinkedIn, Apple, Microsoft, Amazon, eBay, Yahoo, HP, Sony ve Samsung‘un saniye başına gelir ve kar tablosunu gerçek zamanlı olarak gözler önüne seren çalışma, bu teknoloji devlerinin varlıklarını ne kadar hızlı bir şekilde oluşturduğunu anlamamız için de iyi bir kaynak.

İnteraktif ve gerçek zamanlı raporda bu saydığımız 12 şirketin saniye başı kazançlarını ister gelir, ister kar durumunu ayrı ayrı görebiliyor; isterseniz her ikisini birden aynı ekranda takip edebiliyorsunuz.

Örneğin sayımı başlattığımız andan itibaren ilk 5 saniye içinde en fazla kar edenin Apple olduğunu görebiliyoruz. Apple bu kısa süre içinde 6,500 dolara yakın kar ederken gelir olarak ise 37,500 dolara yaklaşan gelirle Samsung ilk sırada yer alıyor. Asıl dikkat çeken ise tüm şirketler saniyeler geçtikçe karını artırırken Twitter’ın zarar ediyor oluşu. Örneğin bu örnekte Twitter, 5 saniye içinde 113 dolar zarar etmiş durumda.

Gerçek zamanlı tabloda 5.dakikaya ulaştığımızda ise yine Apple’ın karda; Samsung’un gelirde başı çektiği göze çarpıyor. 5 dakikalık süre içinde Apple karını 372 bin dolara çıkarırken Samsung da gelirini 2 milyon doların üstüne taşıyor. Twitter ise zarar etmeye devam ediyor. Zira sosyal medya şirketi biz bu haberi hazırlarken 5 dakika içinde 6,500 dolara yakın zarara uğramış durumda.

Şirket yıldan yıla bakıldığında son çeyrekte gelirlerini %81 oranında artırdı. Zira 2011’in son çeyreğinde sosyal ağ, 167.7 milyon dolar gelir sağlamıştı. Buna ek olarak şirketin net karı ise 11.5 milyon dolar olarak açıklandı. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde 6.9 milyon dolar kar eden şirket, son çeyrekte gelirlerinin yanı sıra elde etti karlılığı da artırdı.

200 milyon kullanıcı barajını aşan sosyal ağ, üçüncü çeyrekte 252 milyonluk gelir ve hisse başına 22 sent kazanç elde etmişti. Bu anlamda uluslararası satışlar profesyonel iş ağı için büyük önem arz ediyor. Mevcut kullanıcıların üçte ikisi ABD dışında bulunan LinkedIn’in tüm gelirlerinin sadece üçte biri uluslararası kullanıcılarından geliyor.

Ancak LinkedIn’ın ABD dışı gelirlerinde de bir artış söz konusu. Nitekim 2012’nin dördüncü çeyreğinde LinkedIn’in gelirlerinin 189 milyon doları ABD’den, 114.6 milyon doları ise uluslararası satışlardan kazanılmış. Yıldan yıla hesapta ABD dışı gelirlerde %38 oranında bir artış söz konusu.

LinkedIn’in tam yıl performansına göre ise şirket 2012 yılında toplam 972.3 milyon dolar koydu. 2012’yi beklentilerinin üzerinde kapatan sosyal ağın 2013’ün ilk çeyreğine yönelik tahmini ise 305 ila 310 milyon dolar olarak belirlendi.

Bloomberg’in haberine göre şirketin dokuzuncu kuruluş yıldönümünden önce, Twitter’ın reklam gelirinin “en az” 1 milyar dolar olması bekleniyor. Sekiz yaşındaki Facebook ise 2011 yılında 3 milyar dolar reklam geliri elde etti.

Bu yılın başında eMarketer tarafından yapılan araştırma, Twitter’ın 2014 yılında yalnızca 540 milyon $ reklam geliri elde edeceğini öngörmüştü, bu rakam şu an yapılan tahminlerin hemen hemen yarısı.

Rapor sonrasında eMarketer baş analisti Debra Aho Williamson  “Twitter önümüzdeki bir kaç yıl içinde güçlü bir büyüme kaydedecek. Yine de “Google ve Facebook benzeri bir yol izlemesi için, Twitter’ın otumuş bir reklam platformuna ve reklam verenlerin talebini karşılayacak  daha büyük bir kullanıcı bazına ihtiyacı var” açıklamasını yapmıştı.

Twitter Mart ayında kendi self-servis reklam platformunu kullanıma açsa da reklam verenlerin, servisi Google ve Facebook’un büyümesinde büyük pay sahibi olan reklam servisleri ile aynı yoğunlukta kullanıp kullanmayacakları henüz belli değil.

Williamson’a göre “Twitter reklam performansı konusunda rakiplerinden daha avantajlı”. Geçen yıl Twitter’ın yayınladığı rapora göre reklem verenlerin %80’i servisi tekrar kullanmış.

Güncel araştırma ise küçük çaplı işletmeler için hizmete sunulan self-servis reklam platformu ve uluslararası genişlemenin, büyümeyi sağlayacağını söylüyor. Şu an Twitter reklam gelirlerinin %90’ını ABD’den sağlıyor. Şirket kaynaklarını farklılaştırma yoluna gitse de 2014 yılında gelirinin %83’ü yine ABD’den gelecek.

Diğer web bazlı yayıncıların aksine Twitter reklam geliri politikasını görüntülü reklamcılık üzerine kurmuyor. Bunun yerine “promoted” başlığıyla şirketlere belirli hesap, tweet ve trending topiclerin görünürlüğünü arttırma imkanı sunuyor. Twitter Global Gelirler Başkanı Adam Bain’in açıklamasına göre “Promoted Trends” ve ”Promoted Tweets”  etkileşim oranında ortalama %3 ve %10 arasında sonuç veriyor, bu oran sıradan banner reklamlarından kat kat daha fazla.

Rapora göre şirket yıllık toplam geliri 106,3 milyon $’ın %64’ü olan 67,6 milyon$ net kar ederek son derece başarılı bir oran yakaladı.

Raporda açıklandığı üzere 2011 yılı sonunda toplam indirilen oyun rakamı 648 milyonu aşarken, tüm platformlardaki aktif aylık kullanıcı sayısı 200 milyona ulaştı. Rovio’da çalışan kişi sayısı ise 2011 yılında 28’den 224’e yükseldi.

Yatırımcı İlişkileri Departmanı’nın başında bulunan Anders Lindeberg’in Reuters’a yaptığı açıklama ise oldukça çarpıcı:

“Şirket kendini hazırlıyor ve yakında hazır olacak.”

Lindeberg’in bahsettiği hazırlık ise Rovio hisselerinin halka arzı. Ekim ayında duyurduğumuz gibi, Rovio’nun pazarlama yöneticisi Peter Vesterbacka şirketin bir yıl içerisinde halka arz edilebileceğini söylerek şirketin piyasa değerinin 1 milyar dolar civarında olduğunun tahmin edildiğini dile getirmişti.

2003 yılında kurulan şirkete 9 milyar dolar değer biçiliyor. Atomico, Felicis ve Accel gibi yatırımcılar Rovio’ya geçmişte toplam 42 milyon $ yatırım yaptılar.

Şirketten yapılan açıklamaya göre  “oyunlar”, “reklam” ve “tüketim malları-satış ve lisanstan gelen gelir” de dahil olmak üzere tüm iş alanları hem kazanç hem de kar getiriyor. Şirket, Angry Birds bünyesinde yeni ürünler ve hizmetler geliştirmek için, 200’den fazla lisanslı ortak ile çalışıyor.

Rovio  tarafından 2009 senesinde 140.000 dolar maliyetle dokunmatik ekran cihazlar için tasarlanan ‘Angry Birds’ oyunu, iki sene içerisinde büyük bir popülarite yakaladı. 2003 senesinde kurulan Rovio bugüne kadar 51 adet oyun geliştirmesine rağmen hiç birinde istediği başarıyı yakalayamadı ve bir ara batma noktasına kadar geldi.

Tüm stratejisini ‘Angry Birds’in bu inanması zor başarısı üzerine kuran Rovio, kendisini oyun geliştiren bir şirket olarak değil ‘eğlence şirketi’ olarak tanımlıyor.