Instagram için önemli bir kilometretaşı niteliğindeki bu haber, şirketin CEO’su Kevin Systrom tarafından resmi blog sayfasından duyuruldu. Instagram’ın 2010 yılında başlayan hikayesini ve bugünlere gelişini kaleme alan Systrom, sosyal ağın zaman içinde ilham verici hikayeleri barındıran bir topluluğa dönüştüğünü vurguluyor.

Instagram bugüne kadar aktif kullanıcı sayılarını paylaşmamayı tercih ediyordu. 1 milyar dolara Facebook’a satılan popüler sosyal ağ, son aylarda artan spekülasyonların önüne geçmek için aktif kullanıcı rakamlarını her ay raporlar halinde sunmaya başladı.

Systrom’un duyurusunda aktif kullanıcı sayısı haricinde başka bir detaya yer verilmediği için geçtiğimiz ay günlük yüklenen fotoğraf sayısı, saniyede alınan beğeni ve yorum sayısı gibi ek bilgileri öğrenme şansımız bulunmuyor. Buna karşın Ocak ayında 90 milyon aktif kullanıcısı bulunan Instagram’ın bir ayda 10 milyon yeni kullanıcı kazanarak 100 milyonluk bir komüniteye ulaşması dikkat çekiyor.

Bilindiği gibi Instagram yeni gizlilik politikası ve kullanım koşullarını duyurduğunda, kullanıcı fotoğraflarının izinsiz olarak reklam şirketlerine satılmasının önünü açan madde kısa sürede sosyal ağın başına büyük bir bela olmuş, Systrom yayınladığı özür metniyle yanlış anlaşılmanın meydana geldiğini söylemişti. Daha sonra gizlilik politikası ve kullanım koşullarını eski haline döndüren şirket, kullanıcılarını yine de tatmin edemedi ve Instagram’a ilk sivil toplu dava açılmıştı.

Instagram gibi potansiyeli yüksek bir sosyal ağın sonsuza kadar reklamsız kalacağı düşünülmese de, sadakati yüksek kullanıcılarını bu kadar kolay üzmesi beklenmiyordu. Kullanıcı sayfalarına trafik çekmek için Twitter ile bağını koparan mobil sosyal ağ, bu sayede bundan böyle Facebook’a daha yakın olacağının da sinyallerini vermiş oldu.

Kevin Systrom üst üste yayınladığı açıklamalarla kullanıcı fotoğraflarının başka şirketlere satılması konusunda yanlış anlaşıldıklarını vurgulasa da Instagram bu süreçten yara almadan çıkamadı. Nitekim AppData verilerine göre Instagram, 24 ila 25 Aralık tarihleri arasında yaklaşık 3.5 milyon günlük aktif kullanıcısını kaybetti. 19 Aralık’ta 16.4 milyon günlük aktif kullanıcıya sahip sosyal ağ, 12.4 milyon seviyesine kadar gerilerken, bir haftalık süreçte yaklaşık 4 milyonluk bir kayıp yaşadı.

Yanıltıcı olmaması açısından AppData verilerinin sadece Facebook üzerinden oturum açan kullanıcıları kapsadığını belirtmek gerekiyor. Bu rakamlara bakarak Instagram’ın kullanıcı sayısının genelinde buna benzer bir kayıp yaşayıp yaşamadığı konusunda kesin bir yargıya varmak mümkün değil. Ancak ortada kullanıcılar arasında Instagram açısından olumsuz bir eğilimin olduğu da açık.

Yaşanan düşüşün nedenine gelince sosyal ağın kullanım koşullarında gerçekleştirdiği değişiklikler sonrası kullanıcılarda bir güven kaybı yaşanmış olabilir. Zira bu değişiklikler ilk duyulduğunda, Instagram’ı kullanan ünlü isimler dahil birçok kullanıcı sosyal ağı terk etme tehdidinde bulunmuştu. Şirket bunu takiben geçtiğimiz günlerde ilk kez bir toplu sivil davayla karşı karşıya gelmişti.

Bilindiği gibi kullanıcı tepkilerinin odağında, değişen kullanım koşullarıyla birlikte Instagram’ın üyelerin fotoğraflarını Facebook veya üçüncü parti şirketlerle paylaşabileceğini belirtmesi yatıyor. Her ne kadar Kevin Systrom, tepkilerin ardından olayı soğutmak için kullanılan dil nedeniyle yanlış anlaşılmanın meydana geldiğini belirtse de sosyal ağın üyelerini ikna etmiş görünmüyor.

Reuters’ın haberine göre ABD’nin Kaliforniya eyaletinde yaşayan Lucy Funes adlı Instagram kullanıcısı, değişen kullanım şartlarının haklarını ihlal ettiği ve kendisi ile çevresindeki diğer kullanıcıların bundan olumsuz etkilendiği gerekçesiyle mahkemeye başvurdu. Haberde Funes’un bu kararında Instagram’ın yaptığı son değişikliklerde kullanıcıların dava açma hakkını elinden alan maddenin etkili olduğu belirtiyor.

Instagram’a karşı açılan bu ilk sivil dava, Finkelstein ve Krinsk adlı bir hukuk şirketi tarafından yürütülüyor. Instagram’ın kullanım koşullarını değiştirmesinin önüne geçilmesi gerektiğini savunan hukuk şirketi başvurusunda, sosyal ağın kullanıcıların mülkiyet haklarını elinden alırken bütün sorumluluklarından da kaçtığını ifade etti.

Instagram ise henüz konu hakkında resmi bir açıklamada bulunmazken, beklenen cevap Facebook’tan geldi. Reuters’e açıklamalarda bulunan Facebook yetkilisi Andrew Noyes, davayı haksız bulduklarını ve buna şiddetle karşı çıkacaklarını vurguladı.

Her iki şirketin de Instagram’a reklam özelliği getirmek istediği bir süredir biliniyor. Nitekim açıklamalarda bu hedefin detayları açıkça belirtilmese de önce Facebook ardından ise Instagram’da gerçekleştirilen gizlilik politikası değişiklikleri ilerisi için önemli ipuçları sunuyor.

Peki oldukça uzun bir listede açıklanan bu değişikler kullanıcılar için ne anlam ifade ediyor?

Instagram’ın yayınladığı yeni kullanım koşulları bildirgesinde, şirketin kullanıcılar hakkındaki bilgileri, bünyesinde bulunduğu Facebook ve üçüncü parti dış firmalara paylaşabileceği ifade ediliyor. Bildiride Instagram’ı daha iyi bir hizmet haline dönüştürecek ve Facebook ile bilgi paylaşımını kolaylaştıracak bir yenilik olarak tanıtılan bu madde, esasında, kullanıcıların favori mekan, müzik grubu, restoran veya hobileri gibi özel verilerinin reklam ağında kullanılmasına izin verme amacını taşıyor.

Fotoğraf ve bilgiler reklam şirketleri tarafından sorgusuz sualsiz kullanılabilecek.

“Haklar” bölümünde yer alan bir başka maddeye göre bundan böyle Instagram kullanıcılarının sosyal ağa eklediği fotoğraflar ve profil bilgileri reklamcılar tarafından kullanılabilecek. Bu maddeyle birlikte kendi öz içerik ve bilgilerinizden tazminat talep etme hakkınız da elinizden alınıyor. Yani siz veya fotoğraflarınız herhangi bir zamanda Facebook reklamlarına konu ve malzeme olabilirsiniz.

Buna ek olarak her ne kadar Instagram 13 yaş altı kullanıcıların sosyal ağa üye olamayacağının altını çizse de mevcut şartlar göz önüne alındığında yeni kullanım koşullarına göre çocuk ve henüz reşit olmamış gençlerin de bilgileri, paylaşılmaya müsait duruma geliyor.

Bununla beraber şirket, yeni kullanım koşullarında Instagram’daki bütün pazarlama öğelerinin reklam olarak etiketlenmeyebileceğine de dikkat çekiyor. Güncellemelere eklenen söz konusu maddede kullanıcılar, kullanım koşullarıyla birlikte sosyal ağdaki ücretli hizmetler ve sponsorlu içerikler gibi ticari etkileşim sağlayan ürünleri tanıdığını da kabul etmiş oluyor.

Yeni şartları kabul etmeyenlere güle güle!

Kişilik hakları gereğince insanların özel bilgileri yasalar dahilinde koruma altındadır. Bu çerçevede kullanıcıların kendi bilgilerinin paylaşımıyla ilgili söz hakkına sahip olması gerekir. Ancak Instagram’ın yeni gizlilik politikası ve kullanım koşulları güncellemesini uygulamasının önüne geçebilmek için sosyal ağı terk etmekten başka bir yol bulunmuyor. Zira güncellemedeki bir maddeye göre, mobil veya web nereden olursa olsun kullanıcılar Instagram’a giriş yapmışlar ve hizmeti kullanıyorlarsa yeni kullanım koşullarını kabul etmiş sayılıyorlar.

Mayıs ayındaki borsa fiyaskosunun ardından üstündeki baskıyla hareket eden Facebook, o dönemden bu yana yaptığı bütün değişikliklerde kullanıcıların tepkisini çekmeyi başardı. Kısaca henüz geçtiğimiz günlerde CEO’su Kevin Systrom tarafından hakkında bağımsızlık mesajı verilen Instagram’ın da artık bu sürecin içinde olduğunu söyleyebiliriz.