Henüz tasarı halindeki Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda yer alacak takip sistemi, internetten müzik indirenlerin IP (Internet Protocol) adreslerinin Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı tarafından özel bir yazılımla tespit edilecek. Kanun söz konusu casus yazılımın bilgisayarlarda kullanılmasını ise zorunlu kılacak.

Kanun yasalaştığı takdirde internet üzerinden telif hakkı bulunan müzikleri indirmek için farklı düzenlemeler getirilecek. İzinsiz müzik indirenler internet servis sağlayıcıları tarafından tespit edilecek. İlk uyarının ardından kullanıcı korsan müzik indirmeye devam ederse 73/A maddesine göre kişisel bilgilerinize ve IP adresinize ulaşılarak neler indirdiğiniz ya da hangi sayfaları ziyaret ettiğinize bakılabilecek.

Bu hüküm aynı şekilde sitelerden program vasıtasıyla yasa dışı müzik ve film indiren kişilere de uygulanacak. Sonuç olarak hak sahibinden izin alınmaksızın noktadan noktaya ağlar üzerinden eserleri başkalarına ulaştıran internet kullanıcılarının IP adresleri tespit edilecek.

Yasanın kullanıcılara casus yazılım yükleme zorunluluğu getirecek olması kişilik hakları bakımından bir hayli düşündürücü. Nitekim Bozbel’in Anadolu Ajansı‘na yaptığı açıklamaya göre Fikir ve Sanat Eserleri Kanun Tasarısı şimdilik dışarıya kapalı bir şekilde geliştiriliyor. Bozbel’in ifadesiyle “kapalı kapılar ardında” yürütülen tasarı hakkında şimdilik Telif Hakları Genel Müdürlüğü tarafından bilgi verilmiyor.

Daha önce yasa dışı yollarla film izleyen ya bilgisayarına indiren kişilere internet kesme cezasının verilmesi için bir çalışma yapan Kültür Bakanlığı, Sabah‘ın haberine göre müzik, film ya da dosya indirmeyi kapsayan fikir hırsızlıklarına karşı Fransa’daki “Uyar-kaldır” modelini benimseyecek.

Bu modelde korsan film ve müzik indiren kişiler e-posta ile uyarılacak. İkinci defada ise bu kez kullanıcının evine uyarı mektubu gönderilecek. Bu uyarıları dikkate almayan ve korsan içerik indirmeye devam eden kişiler para cezasıyla karşı karşıya kalacak.

Belirtilene göre Bakanlık bu yeni modeli önümüzdeki günlerde yayıncıların bulunduğu meslek birliklerinin gündemine de taşımayı planlıyor. Meslek birlikleriyle dijital yayıncılığa dair özel bir toplantı gerçekleştirecek olan Kültür Bakanlığı, çalışmaları devam eden ceza modeliyle ilgili sektörden görüş alacak.

Eğer uyar-kaldır modeli uygulamaya girdiği takdirde ilk kez bireysel kullanıcıların internetten korsan film ve müzik indirmesi suç kapsamına girecek. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Taslağı’nın bu dönem içinde TBMM’ye gönderilmesi bekleniyor.

Korsana karşı cezadan çok caydırıcı bir yöntem arayışı içinde olan Kültür Bakanlığı görünüşe göre yakın bir süreçte bu konuda somut bir adım atacak. İnternetteki serbestliği kısıtlayacak küresel uygulamaların hız kazandığı bu dönemde düşünülen ceza modeli özgürlük tartışmalarını yeniden gündeme getirecek.

Habertürk‘te yer alan habere göre Kültür Bakanlığı korsanla mücadele konusuda sinema yapımcıları, dağıtımcılar ve film kanallarının da içinde bulunduğu bir grupla işbirliği içinde çalışıyor. Bu bilgi paylaşımı paralelinde hazırlanan yasa taslağı Yıldırım’ın açıklamalarına bakılırsa önümüzdeki günlerde de gündemdeki yerini koruyacak. Zira Yıldırım, Kültür Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürü Abdurrahman Çelik’in yaptığı açıklamalarına ek olarak telif hakkı bulunan dosyaların paylaşımıyla birlikte illegal sitelerden film izleyenlerin de yaptırıma tabi tutulması gerektiğini ediyor.

Sosyal ağlar ya da e-posta yoluyla illegal paylaşım yaparak yasayı ihlal eden kullanıcılar 2 bin TL’ye kadar para cezasına çarptırılırken, yasa dışı yollarla film izleyen ya bilgisayarına indiren kişilere para ya da hapis cezası verilmeyecek. Bu durumdaki kullanıcıların IP numarası tespit edilerek internet erişimi kesilecek.

Geçtiğimiz yıl Türkiye’de 285 yeni filmin vizyona girdiğini, 2013’te ise bu sayının 320’ye çıkmasını beklediklerini dile getiren Yıldırım, satılan 45 milyon sinema biletinin 20 milyonunun Türk filmlerine ait olmasından yakındı. Ocak ayında gösterime giren CM101MMXI FUNDAMENTALS’ı 7.8 milyon kişinin internetten izlediğinin altını çizen Yıldırım, “Bu olmasaydı 1.5 milyon kişi daha sinemaya giderdi” dedi.

Eskiden “takip edemezler, yakalayamazlar, internet özgür bir ortamdır” sözleriyle karşılanan bu tür açıklamaların sayıları her geçen gün artıyor. Telif hakkı sahipleri mağduriyetlerini öne sürerken, internet kullanıcıları ise yasakçı zihniyete karşı direniyor.

Diğer yandan internetteki serbestliği kısıtlayacak küresel uygulamaların hız kazandığını da göz ardı etmemek gerekiyor. Nitekim özel hayata ilişkin bilgilerin üçüncü taraf şirketlerle ve devlet organlarıyla paylaşılmasının önünü açan Cyber Intelligence Sharing and Protection Act, yani CISPA, ABD merkezli olmasına rağmen diğer ülkelerdeki internet kullanıcılarını da tehdit ediyor.

Son olarak Yıldırım’ın bu sert çıkışında bir noktayı göz ardı ettiğini belirtmemiz gerekiyor. Korsan yayınları izleyen kişilerin internet bağlantılarının kesileceğini belirten Yıldırım, internetin kişisel bir hak olduğunu unuturken internet bağlantısına sahip olma hakkının ve özgürlüğünün (illegal içeriklerin değil) sadece illegal yollarla dağıtılan içeriklerin izlenmesi ile bu hakkın elden alınamayacağını bilmesi gerekiyor. Konu hakkında daha ayrıntılı bilgiye “Birleşmiş Milletler: İnternet Erişimi İnsan Hakkıdır” başlıklı içeriğimizden ulaşabilirsiniz.

Kültür Bakanlığı telif hakları ile ilgili kanunu yeniden düzenliyor. Yeni düzenleme kapsamında telif hakkı ödenmeyen içerikleri internette paylaşmak yasa dışı sayılacak ve bu paylaşımları yapanlara yaptırım uygulanacak. Müzik, film, kitap gibi telif hakkına tabi olan içerikler bu düzenlemeye dahil olurken e-postanın yanında sosyal ağlarda da bu içerikleri paylaşmak yasak olacak.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanun Tasarısı isimli düzenleme kapsamında, yasa dışı olduğu ilan edilen içeriklerin paylaşımını izlemek için bir sistem oluşturulacak. Sosyal ağların yanı sıra e-postaların da taranacağı sistem 7/24 bilgisayar kullanıcılarını gözetleyecek.  Müzik endüstrisi ve telif şirketlerinin baskısı sonucu getirilen bu sistemin benzerleri Fransa ve ABD’de kullanılıyor.

Şu an için yasa ile ilgili net bir bilgi oluşmuş değil. Zira Müyap veya Vevo gibi kuruluşların Youtube’a veya diğer platformlara yükledikleri içeriklerin paylaşımının bu düzenleme ile suç sayılıp sayılmadığını anlamış değiliz. Korsanı hedef alan bu düzenleme olası yanlış yorumlar neticesinde farklı yaptırımlar ile sonuç verebilir. Bu vesile ile tüm internetin, e-posta hesaplarımızın ve hatta bilgisayarlarımızın devamlı izlenecek olmasının da yasal olarak önü açılmış bulunuyor.