Manipülasyoncular, narsistler, istismar ediciler ve diğer agresif insanlar, başkalarını kontrol etmek için kullanılan bir manipülasyon taktiğidir. Bu yavaş yavaş yıkıcı olan durum, kendinizi düşünmeye ve yargılayabilmeye, güveni çiğneme kabiliyetinizden şüphelenmenize neden olur. Bu düşük öz saygı, kariyerinizi doğrudan etkiler. İyi, yenilikçi fikirler, hatta takım üyeleri ile ağ kurup etkileşimde bulunmayı zorlaştırır. Bu yüzden onu tecrübe ettiğinizde, kesinlikle mücadele etmeniz ve kendinizi korumanız gerekir.

Manipülasyonun biçimleri:
Yazar ve iletişim uzmanı Preston Ni, yedi aşamalı manipülasyon olduğunu iddia ediyor:

Yalan söylemek ve abartmak – Örneğin; “Çok zavallısın – her şeyi berbat ettin.”

Sık sık tekrarlayın – Araştırmalar, insanların yalana gerçek gibi inanmasını sağladığını belirtiyor.

Meydan okuma – Örneğin; “Sen delirmişsin, böyle olmadı, sen sadece delisin.”

Saldırıya devam edin ve mağdura savunma yapmaktan çekinmeyin.

Birlikte bağımlı bir ilişki kurun – Manipülasyon istasyonu; mağduru tellerle kapatarak, sunabileceği ve kurbanın istediği emniyeti, konforu, güvenliği vb. kaldırmakla tehdit eder.

Sahte umut verme

Hakim kılma ve kontrol etme

Klinik psikoloğu George Simon, inkar ve öfkeden vazgeçmeden insanları sık sık gaza getiriyor. Mahçup etmek ve saptırmakta işe yarayan tekniklerden. Diğer teknikler arasında, dinlemeyi bırakma ya da reddetme, karşı koyma, engelleme, yön değiştirme ve önemsizleştirme sayılabilir.

İşyerinde hangi manipülasyonlar var?

Bireysel durumlar, manipülatörler üzerinde çalışacakları farklı platformlar olmasına rağmen, bunlar manipülatörlerin üstünlüğü elde etmeye çalıştıkları iyi bir örnektir:

” Zamanı boşa harcamadan geri dön.”

” Sen buna karşı çok hassas davranıyorsun.”

” Tek yapman gereken talimatlarıma uydurmaktı.”

” Neden bahsettiğiniz hakkında hiçbir fikriniz yok.”

Konuşmaları “yanlış” yaptığınız bir şeyle yeniden yönlendirin.

Kişiliğinizde hata bulma veya şikayet ettiğinizde paranoyakça olma, vurgulama vb. suçlama. Çalışmalarınızı kibarca sabote edin (ör: zaman planlaması yapmama, dosyaları yanlış yerleştirme).

” Senin hakkında konuşuyorduk.”

” Seni hariç tuttuk.”

Yaşadıklarınızı geçersiz kılarken ne yapmanız ya da hissetmeniz gerektiğini sürekli olarak söylerler.
İşyeri manipülatörlüğüyle uğraşan insanlar, kendilerini patronlara veya takım arkadaşlarına kanıtlamak için uğraşırlar. Endişe ve stres yaratırlar. Ofisten farklı bir kişi olduğunuzu hissetmeye başlayabilirsiniz. Karışıklık hissi, karar verme zorluğu ve gerçekleşen olayların zihinsel olarak tekrarlanması da manipülasyon işaretleridir. Bir manipülasyon deneyimi yaşayınca; depresyona girebilirsiniz.

Kötüye kullanım nasıl sona erer?
Manipülasyon ile mücadele etmek için kullandığınız teknikleri, ilgilendiğiniz kişiye ve duruma bağlı olarak ayarlamanız gerekebilir, ancak bu taktikler iyi bir başlangıç ​​noktasıdır.

Elinizden geldiğince belgeleri saklayın. İşler kaydedilirse veya yazılırsa, manipülatörlerin işleri daha da zorlaşır.

İçgüdülerinizi dinleyin. Kimin sizi yanlış yönlere götürebileceğine dikkat edin.

Konuşacağınız ve bakış açısı kazanacağınız destekleyici insanlar bulun.

İK ile konuşun. Manipülasyonun neden başınıza geldiğini anlatın.

Tanık olarak gösterebileceğiniz, e-postalarınızda CC kullanan kişiler bulun.

Manipülatörlere, olanları sözlü olarak ifade eder ve anladığınızı netleştirirseniz onları durdurabilirsiniz.

“Ben değilim …” ya da “Ben yapmadım …” deyip durmayın; çünkü bu cümle manipülatörler için, beceriksizliğinizi veya arızalarınızı daha da vurgulama fırsatı sunar. Bunun yerine şunu söyleyin: “tartışmak istemiyorum, ne yapmak istersiniz ve ilerlemek için nasıl beraber çalışabiliriz?”

İşyerinizde manipülasyon olabilir. Ancak buna katlanmak zorunda değilsiniz. Yukarıdaki stratejileri kullanarak kendinizi koruyabilirsiniz.

Bir de bunların manipülasyonu sevenleri vardır ki, en tehlikeli tür de onlardır. İşin kötü tarafı, asıl yüzlerini kolay kolay belli etmedikleri için içindeki kötülüğü herkes kolay kolay anlamaz. Bu sebeple, onun tehlikeli olduğunu söylediğinizde, kandırılması kolay insanlar tarafından kötü kişi olarak görülürsünüz.

Gerçek hayattaki mücadele, filmlerdeki gibi de olmaz. Mutlu sonun kimin olacağı belli değildir.

Çevrenizde manipülatör olduğundan şüphelendiğiniz birisi varsa, bu 10 özelliğe sahip mi, bir gözden geçirin; gardınızı ona göre alın.

Karşısındakine kendisini kötü hissettirme

“Öyle bir şey olmadı.”, “Hayal görmüşsün.”, “Çıldırdın mı sen?”… Bir insan bu cümlelerin varyasyonlarını kullanıyorsa, belli ki sizi manipüle etmeye çalışıyordur. Belki de en sinsi manipülasyon taktiği bu olabilir.

Tanıklık edecek arkadaşlarınız varsa, kendinden emin duruşunuzu sürdürmeyi başarırsanız ya da yaşananları not alırsanız, karşınızdakinin direncini kırabilirsiniz.

Yansıtma

Bu tip insanlar, hiçbir zaman çevrelerinde olan kötülüklerden kendilerini sorumlu tutmazlar. Hep kendileri mağdurdur. Siz de suçlusunuzdur.

Yansıtma, suçlu kişinin sorumluluğun yerine değiştirmesidir ve bundan arınarak kendisine kurban yaratmasıdır.

Çözüm? Kesinlikle bu yansımayı üstlenmeyin. Yelkenleri de suya indirmeyin. Sabredin. Rengini belli edene kadar sabredin.

Genelleme

Though Catalogue’taki bir makalede, kötücül narsistler her zaman süper zeki insanlar olmuyorlar. Esasında bir çoğu entelektüel açıdan tembel. Bir konuda farklı açılardan bakmak yerine, genelleme yaparak iddialarınızın üzerini örtmeye çalışıyorlar.

Çözüm için inandığınız gerçeğe tutunmanız gerekiyor. Genellemelere direnç gösterin. Siyah ve beyazın yalnız olmadığını ona anlatın.

Lafı çarpıtma

Fesat narsistlerin en çok yaptığı şey, sürekli olarak lafı çarpıtmalarıdır. Diyelim ki, bir konuda tartışıyorsunuz. Tüm kanıtları ortaya koydunuz ve haklı olduğunuz kanıtlandı. Sağlıklı bir insanın bu durumda şartları kabul etmesi gerekir; ancak bu insanlar bunun yerine ortaya alakasız ve farklı argümanlar sürüyorlar ve bu sefer bunlar için kanıt sunmanızı bekliyorlar.

Karşı koymak istiyorsanız, oyununu oynamayın. Söylediklerinizin yeterli olduğunu ona söyleyin. Size sürekli olarak kendinizi eksik hissettirmesine izin vermeyin.

Konuyu değiştirmek

Bu belki gözünüzü çok korkutmamış olabilir ama bir manipülasyon ustasının ellerinde, kabusa dönüşebilir. Bu insanlar, hesap vermekten kaçınmak için konuyu sonsuza dek değiştirebilirler. Konuyu tekrar tekrar ait olduğu yere çekerseniz, sonunda pes edeceklerdir.

Lakap takma

Okullarda yapılan zorbalıktan çok farklı olmayan bu durum, sanmayın ki büyüdünüz diye sizi daha az rahatsız edecek. Sakın tolerans göstermeyin. Basit bir şakaydı dese de, bundan hoşlanmadığınızı söyleyin. Bu onu zayıflatacaktır.

Lekeleme kampanyası

Thought Catalogue, bu zehirli karakterlerin, sizin kendinizi görme şeklinize karşı koyamadıklarında, başkalarının sizi görme şeklini kontrol etmeye çalıştığını söylüyor. İsminizi zedelemek için her türlü sinsiliği yapıyor. Eğer bu kişi iş yerinizdeyse, yaptığı tüm teşebbüsleri kanıtlarıyla belgeleyin ve ilgili kişilere sunun. Kendinizi savunun.

Değer düşürme

Narsist tacizciler, eskileri yenilere yermeyi severler. Bu yönlerinden onları tespit etmeniz kolaylaşır. Zamanla eskilerle ilgili takındıkları tavrı, mevcut çevrelerine yapmaya başlarlar. Bu sadece profesyonel hayatta değil, kişisel hayatınızda da sıklıkla karşınıza çıkabilecek bir insan türüdür.

Agresif şakalar

Şakadan anlamıyorsunuz diye düşünmeyin, bu onun kendi kabalığı. Sadece şakaydı dedikleri birçok şey aslında kasti olarak moralinizi bozma girişimidir. Şaka sadece kamuflajdır. Bir de üzerine, şakadan anlamadığınızı iddia ederek cilasını çekerler.

Üçlü strateji

Tehlikeli insanın en büyük hareketlerinden biri, dikkati üçüncü bir kişiyle dağıtması. Bu kişi başkalarınızın hakkınızda dediklerini size taşır. Dediklerinin doğruluğunun tartışılması bir yana dursun, üçüncü partinin de sizin hakkında böyle şeyler duyma ihtimali var. Hakkında konuştuğu kişiye gidin ve durumu netleştirin. Tehlikeli insanın maskesini düşürün.

Kullanıcılar bunun ortaya çıkmasının ardından Facebook’un bu deneyinin etik olmadığını ileri sürerek kobay olarak kullanılmaktan rahatsız olduklarını dile getirmişlerdi. Basını da oldukça meşgul eden bu durum hakkında şimdiye kadar ne Mark Zuckerberg ne de diğer şirket üst yetkilileri bir açıklama yapmamış ancak dolaylı olarak Facebook’un böyle bir yetkisi olduğunun kullanım şartları sözleşmesinde olduğunu işaret etmişti.

Artık durumun bir krize dönüştüğünü farkeden Facebook yönetimi ise sonunda resmi bir açıklamada bulundu. Wall Street Journal‘a konuşan Facebook COO’su Sheryl Sandberg bunun araştırma şirketlerinin farklı ürünler denemek için yaptığı çalışmaların bir parçası olduğunu ancak iletişim eksikliğinin durumu bu hale getirdiğini söyledi ve bu sebepten dolayı tüm Facebook kullanıcılarından “özür diledi”.

Facebook kullanıcılarının gizliliğine ve güvenliğine son derece önem verdiklerini vurgulayan Sandberg’in burada yaptıkları deney için özür dilemediğine dikkat çekmek gerekiyor. Nitekim şirketin özrünün sebebi olayın bu kadar büyümesini sağlayan iletişim eksikliği hakkında.

Nitekim biz de size daha önce Facebook’un benzer deneyleri kullanıcılar üzerinde yaptığından bahsetmiştik. Bu sebeple bu son yaygaranın sebebi olan deneyin ne ilk ne de son olduğunu söylemek mümkün değil.

Her ne kadar Sandberg kullanıcıları sakinleştirmek ve gönlünü almak için özür dilemeyi ve üzgün olduklarını söylemeyi tercih etse de diğer bir Facebook yetkilisi, şirketin Küresel Politika Yöneticisi Monica Bickert katıldığı bir programda bu kadar naif davranmadı. Bickert bu son olaydan çıkardıkları dersin daha şeffaf olmaları gerektiği olduğunu söylese de deneyle ilgili söyledikleri durulan suları yeniden harekete geçirecek gibi. Nitekim Bickert’in manipülasyon ve duygusal deneylerini “Bu bir inovasyon” olarak yorumladığı gözden kaçacak gibi değil.

Hoşumuza gitse de gitmese de Facebook, sosyal ağa yansıttığımız davranış biçimlerini yorumlayarak sosyal ağların insan hayatı üzerinde nasıl etkileri olduğunu gösterebilecek bir güce sahip. Bahsettiğimiz gibi son Facebook deneyi sosyal ağın bu alandaki ilk atılımı değil. Diğer bir deyişle daha önce de farkında olmadan benzer deneylere maruz kaldık; ancak bilmedik ve çok da umursamadık.

Buradan yola çıkarak Facebook’un daha önce kullanıcıları üzerinde yaptığı diğer deneylerden öne çıkanları bir araya getirdik.

Sosyal ağ aktiviteleri ve sosyal varlık (2010)

Facebook bu araştırmasında ise Facebook kullanımının sosyal bağlara nasıl etki ettiğini masaya yatırmış. Deneyin sonunda ortaya çıkan en dikkat çeken sonuçlardan biri ise sosyal ağda aşırı içerik tüketiminin yalnızlıkla bir bağlantısı olduğu. Daha da genellersek yalnızlık hisseden insanlar Facebook üzerinde karşılarına çıkan linklere ve paylaşımlara tıklamaya daha meyilli.

Facebook’ta duyguların yayılımı (2012)

Tartışmaları alevlendiren son Facebook deneyine benzer bir araştırma olan bu çalışmada Facebook, kullanıcı içeriklerinin tonunun arkadaşlarının paylaşımlarına etki edip etmediğini araştırmış. Sonuçta ise kullanıcının seçtiği kelimelerin arkadaşlarının gelecek iletilerine etki ettiği ve Facebook’ta duyguların bulaşıcı olduğu ortaya çıkmış.

Sosyal bulaşıcılıkta yapısal çeşitlilik (2012)

Sosyal ağ üzerindeki bulaşıcı etkiyi daha derinlemesine incelemek isteyen Facebook’un bu araştırmasının sonuçlarına göre ise kullanıcıların davranış modellerini değiştirebilmek için birden fazla yönden mesaj iletmek etkili oluyor. Kuşkusuz bu veriler Facebook üzerindeki markalar için oldukça önemli.

Sosyal etki ve politik seferberlikte 61 milyon kişilik deney (2012)

Şimdi 700 bin kişi üzerinde deney yaptı diye kızdığımız Facebook’un bu deneyi ABD’deki 2010 seçimleri sürecince 61 milyon ABD’li kullanıcıyı kapsayan en geniş Facebook araştırmalarından biri. O sıralar hatırlanacağı gibi I Voted butonunu hayata geçiren Facebook, oy verdiğini bu buton aracılığıyla duyuran kullanıcıların arkadaşlarının oy verme kararlarını nasıl etkilediğini incelemiş.

Facebook üzerindeki aileler (2013)

Facebook bu deneyinde aile bireylerinin Facebook içi iletişimlerini gözlemleyerek aile hayatının sosyal ağa nasıl yansıdığını incelemiş. Annelerimizin, amcalarımızın “Yavrum üşüteceksin üzerine kalın bir şeyler giy” diye fotoğraflarımızın altına yorum yaptığını düşünürsek buradan çıkan sonuçlar çoğumuzu ilgilendiriyor. Nitekim deneyin sonunda annelerin çocuklarına daha çok şefkat gösterici mesajlar yazdığı ve onları araması gerektiğine dair uyarılarda bulunduğu ortaya çıkarken babaların ise çocuklarıyla Facebook üzerinde politika ve spor gibi ortak ilgi alanlarından konuşmayı seçtiği belirlenmiş durumda.

Sosyal ağın 2012 yılının Ocak ayında gerçekleştirdiği bir deney ise haber akışındaki paylaşımların kullanıcılar arasında bulaşıcı bir etki yaratabildiğini gösteriyor. Belirtilene göre kullanıcıların ruh hali, haber akışında gördükleriyle değişebiliyor.

Facebook gizlilik tartışmalarını gündeme getiren araştırması, bir yazılım aracılığıyla sosyal ağdaki durum güncellemelerindeki pozitif ve negatif kelimeleri hedef alıyor. Nitekim araştırmada rastgele seçilen yaklaşık 690 bin kullanıcının paylaşımları incelenirken, durum güncellemelerindeki pozitif ve negatif kelimelerin etkisi ölçümlenmiş.

‘Sosyal medyada duyguların nasıl yayıldığını’ tespit etmeyi amaçlayan deneyde, kullanıcıların ekranında beliren reklamların sayısı ve fotoğrafların büyüklükleri de onlardan habersiz değiştirilmiş.

Deneye göre pozitif mesajlar barındıran içeriklerle karşılaşan kullanıcıların aynı halini kendi paylaşımlarına taşıyor. Kullanıcıların negatif paylaşımlara olan tepkisi de aynı şekilde oluyor.

Diğer yandan araştırma sonuçlarında bu kadar net yaklaşımların kullanıcıların duygusal haline direkt etki ederken, nötr paylaşımlar Facebook’un tabanına aynı teması sağlayamadığı da ifade ediliyor.

Sonuçları bakımından sosyal medya pazarlamasında Facebook’u merkeze koyan marka ve ajanslar açısından oldukça önemli veriler içeren bu deney, elbette sosyal ağın gizlilik politikasının sorgulanmasına da neden oldu. Bununla birlikte deney her ne kadar yasalara uygun olsa da Facebook haber akışının manipülasyona açık olduğunu da gösteriyor.

Buna karşın Facebook, söz konusu deneyin ‘Kullanım Şartları’ altında belirtildiğini ve her üyenin bilgilerinin veri analizi, test, araştırma ve hizmet geliştirilmesi gibi amaçlar için kullanılmasını kabul ettiğini hatırlattı.