Markaların en popüler mecrası elbette Facebook. Kampanyalar ya da yarışmalarla en yüksek trafiği elinde bulunduran bu sosyal ağın ölçümlemesinde kullanılan pek çok kavram var. Bu kavramların iyi bilinmesi elbette hazırlanan raporların çok daha iyi anlaşılmasına da yarar sağlıyor.

İşte raporlarda yer alan ve ajans-marka arasındaki iletişime yardımcı olacak Facebook’un vazgeçilmezi terimleri:

Erişim
Reklamınızın gösterildiği kişi sayısıdır. Erişim, bir Sayfa gönderisinin gösterimlerini almış kişilerin sayısıdır. Bir kişi birden fazla gösterim görebileceğinden erişim, gösterimden az olabilir. Mesela reklamınızın toplam gösterimi 1000 olsun, ancak bu reklama erişen kişi sayısı 500 kişi olabilir. Yani her bir kişi ortalama olarak 2 kez reklamınızı görmüş sayılabilir. Reklamın sıklık oranı 2’dir.

Gösterimler
Reklamınızın ekrana ilk kez girme sayısıdır. Gösterimler, sayfanızdaki bir gönderinin tıklanıp tıklanmadığından bağımsız olarak kaç kez görüntülendiğinin sayısıdır. İnsanlar aynı gönderinin birden fazla gösterimini görebilir. Örneğin, birisi Sayfa güncellemesini önce bir kez Haber Akışı’nda görebilir, sonra da bir arkadaşıyla paylaşırsa bir kez daha görebilir. Reklamınızın gösterim sayısı 1000 ise, bu reklam toplamda 1000 kez gösterilmiş olur.

Sıklık
Reklamınızın bir kullanıcıya ortalama olarak kaç kez gösterildiğinin sayısıdır. Yukarıdaki örneklerden yola çıkarsak, erişim sayısı 500; gösterim sayısı 1000 olan bir reklamın sıklığı 1000/500=2 olur. Yani bu reklam ortalama olarak bir kullanıcıya 2 kez gösterilmiştir.

Eyleme Geçen Kişiler
Reklamınızı gördükten sonra Sayfanızı beğenmek veya uygulamanızı yüklemek gibi eylemde bulunan tekil kişilerin sayısıdır. Örneğin,aynı kişi bir gönderiyi hem beğenir hem de yorum yaparsa, bu 1 tekil kişi olarak sayılır.

Eylemler
Birisinin reklamınızı gördükten sonra reklamınıza tıklamasa bile, reklamınız, Sayfanız, uygulamanız veya etkinliğinizde yaptığı eylemlerin sayısıdır. Eylemler Sayfa beğenmeleri, uygulama yüklemeleri, dönüşümler, etkinlik yanıtları gibi hareketleri içerir. Örneğin, 2 Sayfa beğenmesi ve 2 yorum, 4 eylem olarak sayılır.

Optimize CPM
Optimize CPM, reklamınızı istediğiniz eylemi (uygulama indirme, satın alma vb.) yapma olasılığı en yüksek olan kişilere gösteren teklif türüdür. Örneğin, reklam verme amacınız sayfa beğenenleri artırmaks olsun,  bu noktada optimize CPM teklifi reklamınızı, sayfanızı beğenme olasılığı en yüksek olan kişilere gösterir.

Önerilen Teklif Aralığı
Reklamınız için önerilen teklif aralığı, seçtiğiniz hedef kitle için açık artırma aralığını temsil eder. Önerilen aralığın altında bir teklif vermek, reklamınızın gösterim alma olasılığını düşüreceği için, önerilen aralığın içinde veya üzerinde teklif vermenizi tavsiye ederiz.

Beğeniler ve İlgi Alanları
Facebook reklamlarında belki de en önemli kavramlardan biri olan beğeniler ve ilgi alanları, reklamınızın hedef kitlesini insanların profillerindeki içeriklere ve Facebook’ta bağlantı kurdukları sayfalara, gruplara veya diğer şeylere göre daraltmanıza olanak tanır. Buna ilgi alanları, hobiler, sevdiği müzikler, filmler ve TV programları gibi kısımlar dahildir.

İnternet Sitesi Tıklamaları
Reklamınızda veya Sayfanızda gözüken ve insanları Facebook dışındaki internet sitelerinize yönlendiren bağlantılara tıklama sayısıdır.

Kampanya
Bir Facebook reklamının yapısının içerisindeki bir seviyedir. Yapı şu şekildedir: Kampanyalar > Reklam Setleri > Reklamlar.
Reklam setleri ve reklamlar, bir kampanyanın içinde yer alır. Kampanya seviyesinde bir kampanyanın reklam verme amacını kontrol edebilirsiniz. Sayfa beğenmeleri, video görüntülemeleri veya internet sitesi tıklamaları bu amaçlardan bazılarıdır.

Gönderi Etkileşimi
Reklamınız sonucunda Sayfanızın gönderilerine ilişkin olarak gerçekleşen eylemlerin sayısıdır.

Dönüşümler
Dönüşümler, alışveriş yapma veya internet sitesinde sepete ürün ekleme gibi, müşterilerin tamamladığı eylemlerdir.

Tıklamalar
Reklamınıza toplam tıklama sayısıdır. Neyin tanıtımını yaptığınıza bağlı olarak, buna Sayfa beğenmeleri, etkinlik yanıtları veya uygulama yüklemeleri dahil olabilir.

Önerilen Teklif Aralığı
Reklamınız için gösterilen önerilen teklif aralığı, seçtiğiniz hedef kitle için açık artırmayı kazanmakta olan CPC veya CPM tekliflerinin aralığını temsil eder. Önerilen aralığın altında bir teklif vermek, reklamınızın gösterim alma olasılığını düşüreceği gibi, bu aralığın üzerinde teklif vermek ise gösterim olasılığıı yükseltir. Bu nedenle bu aralığın içinde veya üzerinde teklif verilmesi tavsiye edilir. Teklifler, mevcut reklam havuzundaki değişikliklere ve reklamın performansına bağlı olarak zaman içinde de değişebilir.

Teklif
Reklamınız için nasıl ödeme yapmak istediğinize bağlı olarak otomatik veya manuel teklif arasında seçim yapabilirsiniz. Otomatik teklif seçeneğini kullanmanız, teklifinizin reklam verme amacınıza ulaşmanız için optimize edilmesini sağlar. Manuel teklif seçeneğini kullanırsanız, en yüksek teklif tutarını seçebilirsiniz. Tıklama (CPC) veya 1000 gösterim (CPM) başına ödeme arasında seçim yapabilirsiniz.

Tıklama başına ücret (CPC) teklifi ile, reklamlarınıza yapılan tıklamalar için ödeme yaparsınız. 1000 Gösterim Başına Ücret (CPM) teklifi ile, reklamlarınız ekrana ilk kez girdiğinde ödeme yaparsınız. Otomatik teklifli optimize CPM “otomatik” olarak görünür ve reklam verme amacınıza ulaşmanıza ya da daha fazla tıklama veya gösterim almanıza yardımcı olmak için teklifinizin otomatik olarak optimize edildiği anlamına gelir.

Video Oynatma Tıklaması Başına Ücret
Videonuzun, uzunluğunun %50’sine kadar (bu noktaya atlananlar dahil) izlenme sayısıdır.

Video Görüntülemeleri
Videonuzun en az 3 saniye boyunca izlenme sayısıdır.

Reklam Alanı
Bu, reklamınızın Facebook’ta görüneceği yerdir, bunlardan en çok tercih edilenler şunlardır:
Site Haber Kaynağı; Mobil Haber Kaynağı; Site Sağ Sütun

Reklam Yöneticisi
Reklam Yöneticisi, Facebook reklamlarınızı yönetebileceğiniz yerdir. Reklam Yöneticisinde şunları yapabilirsiniz:
Tüm kampanyalarınızı, reklam setlerinizi ve reklamlarınızı görebilirsiniz
Kampanyalarınızı, reklam setlerinizi ve reklamlarını durdurabilir veya yeniden başlatabilirsiniz
Teklifleriniz ve bütçelerinizde değişiklikler yapabilirsiniz
Ödeme geçmişinizi ve ödeme yöntemi bilgilerinizi görmek için fatura özetinize erişebilirsiniz
Reklam performansı raporlarına erişebilir ve bunları dışa aktarabilirsiniz

Tekil Tıklama Oranı
Reklamınıza tıklayan kişi sayısının ulaşılan kişilere oranıdır. Örneğin, 20 tekil tıklama aldıysanız ve reklamınız 1.000 tekil kişiye sunulduysa, tekil tıklama oranınız %2 olur.

Tüm Eylemler Başına Ücret
Eylemler için yaptığınız ortalama harcamadır. Örneğin 20 TL harcadıysanız ve 10 Sayfa beğenisi aldıysanız, her birinin ortalama maliyeti 2 TL olmuştur.

Fakat nedense insanoğlu geleceği bilmeyi çok ister. Bunun altında yatan nedenlerin ne olduğu ile ilgili bir kaç tahmin yürütecek olsam, ‘bilinmezlik’ olgusu ve gizem, insanı cezbeden ve elini kolunu bağlayan belli başlı etkenlerdir derim.

‘Geleceği öngörmeyi en çok şirket sahipleri veya şirket yöneticileri isterdi’ desek pek yanlış bir şey söylemiş olmayız herhalde. Zaten sırf bu yüzden de yapılmaz mı bazı pazar araştırmaları? Geleceği ön görebilmek ve yatırımları ona göre planlamak. Piyasaların ne zaman nasıl hareket edeceğini önceden kestirip ona göre pozisyon almayı hangi CEO istemez? Bütün oyun bunun üzerine kurulu değil midir ki? Kendi kaynaklarınızı okuyarak içeride olup biteni kestirmek zor olmasa gerek, ama ya şirketinizin dışında olup bitenleri kolayca öngörebilir misiniz?

Ekonomik piyasaları doğru okuyabildiğiniz vakit bazı şeyleri önceden görebiliyorsunuz. Misal 2008 senesinde Lehman Brothers’ın batması ile ortaya çıkan ekonomik krizin sinyalleri bir kaç sene öncesinden göz kırpmaya başlamıştı. Bunu doğru okuyabilen şirketler bu krizden fazla yara almadan sıyrılmayı başardılar. Benim burada kast ettiğim ise öngörülemeyen bir geleceği öngörmek. Piyasaya çıkaracağınız bir ürünün neticesini önceden görebilmek, yapmayı planladığınız bir yatırımın geri dönüşünü işin en başında görebilmek, tüketicilerin ne zaman ev kredisine daha az talep göstereceği veya hangi hisse senedinin prim yapacağını bilmek gibi.

Sanırım, ‘sosyal ağ platformları’ geleceğin öngörülmesi konusuna ciddi anlamda katkı sağlayacak bir mecra olarak karşımızda duruyor. ‘Yok artık sosyal medya bu konuya da mı el attı?’ diye düşünecek binlerce kişinin çıkabileceğini tahmin edebiliyorum. Ama öyle…Sosyal ağlarda gerçekleşen konuşmaların analiz edilmesi ile gelecekle ilgili bazı şeyleri öngörmek mümkün. Bu noktada ufak bir açıklama yapmak istiyorum; geleceği öngörmek derken ‘Ben ne zaman öleceğim?’, ‘Kıyamet ne zaman kopacak?’, ‘2012 dünyanın sonu mu?’ gibi konulardan bahsetmiyorum. Bunlar zaten hiç bir zaman hiç kimsenin öğrenemeyeceği şeyler. Ben daha çok öngörmekten bahsediyorum, yani ileriki bir zamanda gerçekleşmesi muhtemel sonuçları yakın bir şekilde tahmin etmekten.

Bir kaç örnek vererek ne demek istediğimi ve sosyal medyanın ‘geleceği öngörme’ konusuna katkısını daha iyi anlatabilirim diye düşünüyorum.

2002 senesinin Mayıs ayında halka açılan Netflix 27 Ocak 2012 tarihi itibarı ile 6 milyar dolar değeri olan bir şirkettir . Geçtiğimiz sene yaz aylarında DVD ve çevrimiçi video yayın işini iki ayrı şirket altında yürüteceğini ve ikisine de ücret yansıtacağını açıklayan Netflix  aldığı bu karardan ciddi anlamda zarar etti. Şirketin Nasdaq’ta işlem gören hisse senetleri 233 dolardan bugünkü değeri olan 117 dolara kadar geriledi. Bu operasyondan sadece Netflix değil, yatırımcıları da zarar etti.

Peki, Netflix’in aldığı bu kararın tüketiciler üzerinde nasıl bir izlenim bıraktığını analiz eden gerçek zamanlı bir yazılım olsaydı, Netflix üyelerinin bu karardan memnun olmadığını ve bir milyona yakın Netflix üyesinin üyeliklerini iptal edeceğini size rapor etseydi, şirketin yakın bir gelecekte değer kaybedeceğini öngörmüş olmaz mıydınız? Ben olurdum. Muhtemelen bu yönde hizmet sunan –şu an için az sayıda- firmaların müşterileri de öngörürdü.

Özellikle genel seçimlerden önce binlerce anket sonucu basında yer alır. Anketler gerçek zamanlı olmamakla birlikte bu konuya kısıtlı miktarda katkı sağlar. Oysa insanlar, baskıdan uzak ve rahat bir şekilde kendi ortamlarında duygu ve düşüncelerini dile getirirler ki bu da en kestirilebilir sonucu verir. İnsanların en rahat ve güvende oldukları yer de evlerinde bilgisayarlarının başında olduğu yerdir.

Sosyal ağlarda konuşulan konulardan veya vurgulanan kelimelerden yola çıkarak, ilgili konu ile ilgili gelecekte ne olabileceğini az çok öngörebiliriz. Son zamanlarda bu konuya ilgi duyan geliştirici ve yatırımcıların sayısında hızlı bir artış var. Sentiment Analysis (duygu/sezgi/his analizi) olarak adlandırılan bu kavramın gün geçtikçe markalar başta olmak üzere hepimizin hayatına daha çok gireceği şüphe götürmez bir gerçek. Kısa bir süre sonra bu konuyla ilgili bir çok haber okuyacak ve yeni girişimlere şahit olacağız. Belki de bu senenin sonunda önümüzdeki senenin güncel konularından birinin ‘öngörülebilir gelecek’ olacağını yazıp çizeceğiz.

Sosyal medyanın nelere kadir olduğunu görüyorsunuz. İşte size sosyal medyaya yatırım yapılması için bir neden daha.