Çoğunlukla zamanın ruhundan, gün içinde yoğunluğumuz bitmiyor. Başarılı insanları herkesten ayıran birinci şart: günün yoğunluğunu verime dönüştürebilmek. Gün içinde hepimizin sayısız kararlar alması gerekiyor ancak odaklanacağı şeyleri seçebilenler, herkesten her zaman on adım önde yürüyenler oluyor.

2- Erken uyanırlar.

Erken kalkan yol alır. Şehrin gürültüsü, sosyal medyanın cıvıltısı derken çoğu zaman güne nasıl başladığımızı ve öğle yemeği zamanının nasıl geldiğini anlamıyoruz bile. Ancak güne yalnızca bir saat erken başlamanın kafanızı nasıl pırıl pırıl yapacağını deneyimlemeden bilemezsiniz. Hatta belki de sabah 5’te kalkarak bir günde iki gün yaşamaya bile başlayabilirsiniz: Bunu pratiğe dökenlerden biri tanıdık bir isim; Ferrarisini Satan Bilge Robin Sharma’nın Sabah 5 Kulubü’ne bir göz atabilirsiniz.

3- Meditasyon yaparlar.

Sabah erken, öğlen arasında veya gecenin bir vakti. Meditasyon, eğer onu gözünüzde büyütmezseniz, zamanla alışacağınız muhteşem bir pratiktir. Hem de başarılı insanların zihinlerini en iyi şekilde yönetebilmesinin de başlıca kaynaklarındandır.

4- En iyilerle çalışmaya odaklanırlar.

En iyilerle bir arada olmak demek karşılıklı olarak sürekli beslenebilmek demek. Fizik ve Kimya dallarında iki Nobel sahibi Madam Curie’nin eşiyle paylaştığı iki önemli şey, ilk Nobel’i ve laboratuvarı. Çalışkanlıklarıyla bilinen bu iki bilim insanının büyük kızlarının da Nobel sahibi olduğunu ekleyelim. Bu da işlerinin en iyisi olup işlerini tutkuyla yapanların, gelecek kuşaklara nasıl da iyi örnek olduklarının bir gerçeği.

5- Bedenlerine iyi bakarlar.

İyi beslenme, her gün hareket etme ve iyi uyku. Bedenimize yeterince iyi bakmazsak, başarılarımız nasıl devamlı olabilir? Üstelik son yapılan araştırmalar gösteriyor ki uyku dengemizin beyin sağlığımızla ciddi bir bağlantısı olabiliyor.

 6- Dengeli bir yaşamları vardır.

Başarı her ne kadar sürekli para kazanmak, ışıl ışıl bir kariyerle parlamak gibi dursa da aileye ve sevdiklerine yeterince zaman ayırmadıkça gittikçe solan bir niteliğe de sahip. Üstelik mola vermeyi bilmek, bilgeliğin de bir göstergesi.

7- Gözleri pozitif olandadır.

Sürekli işin eksik yanlarını görmek de bir yere kadar. Günün sonunda eksiklikleri bir sonraki güne atabilmek ve küçük zaferlerin tadını çıkarabilmek gerek. Başarılı olanlar, gözlerine pembe gözlükleri takmadan, eğrisiyle ve doğrusuyla bir günü değerlendirebilenlerdir.

8- İlerlemelerinin kaydını tutarlar.

Başarılı birçok insanın günlük tuttuğunu duymuşsunuzdur. İlerlemenin tek günde olmayacağını bildikleri gibi, birçok küçük başarının art arda dizilmesinin kaydına yeri geldiğinde tekrar göz atabilmek paha biçilmezdir. Bu maddenin güzel bir sürprizi olarak; Haruki Murakami’nin edebiyatçı kimliğiyle koşu günlüklerinin kayıtlarını tuttuğu “Koşmasaydım Yazamazdım” kitabını tavsiye edelim.

 9- Başarılarını kendileri yaratırlar.

Başarılı insanlar, ilgi duydukları konularda çalışma özgürlüğüne sahip olanlardır. Özgürlüğün en iyi arkadaşıysa sorumluluktur. Doğru bir sorumluluk duygusuyla hareket eden her başarılı insan, şans rüzgarları ondan yana esmediğinde bile başarılı kalmasını bilecektir. Böyle olunca istikrarlı bir yolda ilerlemek de zor olmasa gerek.

 10- Detaylı bir plan olmazsa olmazlarıdır.

Dahiler dahi plansız olduklarında başarılı olabileceklerini düşünmezler. Bir roman yazmak, bir konçerto bestelemek — hiçbiri tek bir günün işi değildir. Kağıda geçsin veya dehasının zihninde olup bitsin, tüm başarılar ancak planla varolabilirler.

11- Asla ertelemezler ya da bahane üretmezler.

Ertelemek göz açıp kapayıncaya kadar gerçekleştirebileceğimiz bir eylem. Zor olanıysa ertelemeden ve bahane üretmeden iştahla önümüzdeki işe devam etmek. Başarılı insanlar kendilerini ödüllendirme mekanizmalarını çözmüş insanlar olarak, ertelemenin günden güne bulaşan bir hastalık olduğunu bilirler. Bahane ve ertelemeleri hayatlarına nadiren dahil ederler.

Tekdüze bir ofis yaşamından sıkılanlara bir önerimiz var: Planlarınızın nasıl da değiştiğini gözlemlemek için bir ajandanız olmalı. Ajandanıza iş planınızı her gün mutlaka yazmalısınız. Hatta siz iyisi mi haftalık bir plan oluşturmaya bakın. O günkü planınız saat 16.00’ya kadar tıkır tıkır işlerken, bir bakmışsınız araya şirketten birinin doğum günü pastası girmiş.

Hal böyleyken sizin rapor acilse akşama, acil değilse yarına kaldı gibi. E, bakın ne oldu şimdi?
Hayatın ve planların her an değişime gebe olduğunu unutmayın ve en katı ortamlarda bile değişmeyeceğine inandığınız  planınıza takılıp stres yapmayın.

2- Bedeniniz önemlidir.

Çoğumuz masa başında, öğlen geçiştirilen yemeklerle ve gecelere kadar elimizden düşürmediğimiz parlak ekranlarımıza bakarak geçiriyoruz günlerimizi. Oysa ki uyku, yemek ve hareket en önemli üçlü. Bu üçlüyle iyi anlaştığınızda bedeninizin ne kadar mutlu olduğunu göreceksiniz.

Biz yalnızca zihinlerden oluşan bir tür değiliz, aksine doğada her gün kilometrelerce yürüyebilecek bir beden kapasitemiz var. Bedeniniz yokmuş gibi davranmayın, onun öneminin farkına varın.

3- Etrafınızdaki kişiler de önemlidir.

Bedeninize iyi bakıyorsanız, sağlam vücudunuz size sağlam bir kafa olarak geri dönecektir. Kafanızın sağlam kalması ise etrafınızda kafaca ve gönülce anlaştığınız insanların olmasıyla direkt ilişkili. İnsan vaktinin çoğunu diğer insanlarla harcar.

Eş-dost, iş arkadaşları, geniş aile derken sosyalleşmediğimiz günlerde bile birbirimize görünmez iplerle bağlıyızdır. Bu yüzden etrafınızdaki kişileri, karşılıklı mutluluk endeksine göre seçmek sizin için öncelikli olmalı!

4- Kontrol edebileceğiniz şeylere odaklanmak en iyisidir. 

Başımıza ne gelirse gelsin, vereceğimiz tepkilerimiz bizim kontrolümüzdedir. Ağzımızdan çıkacak sözlerden tutun sonrasında alacağımız kararlara kadar.

Hayatta hangi durumun içinde olursanız olsun, gerçeklere odaklanın ve kontrol edebileceğiniz kısımlar olduğunu unutmayın.

5- Affetmek ve geride bırakmak şart.

Değişimler yapıcı ve yıkıcı iki yöne sahiptir. Hayat değişirken, biriktirdiğimiz duygusal yükler sandığımızdan daha ağır hale gelebilir. Onlara kendi kendilerine kaybolacakmış gözüyle bakarak, daha çok çıkmaza girme tuzağına düşmeyin. Her şeyi ruhunuzda taşımayın, ara sıra bir mola verin.

Kafanızı  dağıtmak için illa pahalı bir yurt dışı tatiline çıkmak zorunda değilsiniz; en yakınınızdaki parka gidip, hayata bir yarım saat mola verebilirsiniz. Bu tip yalnız başınıza yaptığınız değerlendirmeler size bir gün mutlaka iç ferahlığı, yeni maceralar ve bereket olarak geri dönecek, buna inanın.

6- Hayaller ve hedefler olmadan asla!

Hayalleriniz ve hedefleriniz, yeri gelir çapaların en sağlamı olarak hayat denizinde savrulmanızı engeller. Hayallerinizin peşinde koşmak için size yardımcı olacak bir yaşam koçu bulabilir, ve hatta hayallerinize yaklaştığınızın hayalini kurup, motivasyonunuzu yitirmeksizin hayatı kucaklayabilirsiniz. Yalnızca iyi belirlenmiş bir hedef bile insanı capcanlı kılmak gibi mucizevi bir özelliğe sahip.

7- Hayatı doyasıya deneyimlemek mi?

Hedefleriniz olması demek, capcanlı ama kaskatı bir hayat planı çizmek değil. Yolunuzda yürürken yol ayrımları, farklı yönler ve birçok planlanmamış molalar alacaksınız. Ama hayatı da keyifli kılan bu bilinmezliği değil mi zaten? Üstelik bir düşünün, bu yazıyı okuduktan 5 dakika sonra bile ne olacağını bilemiyorsunuz. Spoiler’ını duymadığınız ve nicedir heyecanla beklediğiniz o film var ya, işte o  sizin hayatınız. İzlemede kalın ve tadını çıkarın.

8- İş yaşamı ve parayla olan ilişkiniz düzgün olmalı.

Bilmenizin  her zaman sizin yararınıza olacağı bir konu var: Para! Nasıl yararınıza olmasın? Kabul edelim, tarihin bu döneminde henüz ondan kurtuluşumuz yok. Onsuz asla yapamadığımızdan, finansal okuryazarlık çok önem taşıyor. Bilin. Vergiler, bütçeler, ekonomik terimler, piyasalar,… Fazla bilgi göz çıkarmaz.  Aksine paranın kölesi olmanızı engeller.

9- İşini çok sevmek hafife alınmamalı.

Ne olur işinizi sevin! İşiniz, kafadan günde 8 saatiniz demek. Bu iyi bir zaman dilimi. Bunu bir pasta dilimi gibi zevkle tüketemeyecekseniz, mutlaka kendinize daha hoşunuza gidecek başka bir yol bulun. Yaşınız kaç olursa olsun kariyerinizi yeniden inşa etmekten kaçınmayın.

Unutmayın! Dünya, işini sevenlerin omuzlarında yükseliyor. Ekmeğin iyisini pişirenlerin ve teknolojinin en iyisini üretenlerin…

10- Her şeye olumlu açıdan bakmak iyi bir meziyet!

Bu maddeyi en sona yazmamızın sebebi var. Her şeyin sonuna  geldiğinizi düşündüğünüz anda dahi karanlığın ancak ışıkla varolabileceğini unutmamanız gerektiği. Olumlu açıdan bakmak, en karanlık anlardan, en ufak tatsızlıklara – sizi herdaim sakin ve serinkanlı kılacak bir özellik. Böylece hayata bakış açınızı genişleterek her durumu kendi içerisindeki şartlarla kabullenecek ve gerekli adımlar neyse onu atabileceksiniz.

Wasp Barcode’un yaptığı araştırmada küçük işletmelerin yüzde 30’u 24 aydan fazla yaşayamıyor. Bu da işin acı gerçeği. Ancak bir mentorla çalışmak, küçük işletmelerin ayakta kalması için bulunmaz bir nimet olabilir. Peki bir mentorla çalışmanız gerekiyor mesajındaki ısrarımız neden? Gelin verilerle konuşalım, çünkü bir girişimci bir bakıma hayalperesttir ancak hayallerini gerçekleştirirken her zaman verileri aklının bir köşesinde tutar.

Rakamlar bu fikri destekliyor. Mentorlarla çalışan şirketlerin, mentorsuz şirketlere karşı başarı oranı yüzde 70. Çok çarpıcı değil mi? Ayrıca mentorla çalışan bir küçük işletmenin ortalama 5 yıldan daha fazla yaşadığı görülüyor. Bu da diğerlerine göre 2 kattan daha fazlası anlamına geliyor. İş hayatında başarma şansınızı ‘iki katına çıkarabilen’ çok az şey vardır. Bunu göz önünde bulundurmakta fayda var.

Bir mentor iş modelinizdeki zayıflıkları bulmanızda yardımcı olur. Bir girişimci olarak iş planınıza ya da vizyonunuza kolay kolay laf edemezsiniz. Onu mükemmel bulabilirsiniz. Ancak bir mentor, tecrübeleri ile iş modelinizdeki zayıflıkları tespit edip bunların çözümü için size tavsiyeler verebilir.

Networkünüzü genişletme şansı yakalayabilirsiniz. Bir mentor bütün soruların cevabına sahip olmayabilir ancak cevap veremediği soruların yanıtını bilen insanlarla sizi tanıştırabilir. Mentorun arkadaşları da mentordur.

Mentor çalışanınız ya da şirket ortağınız değildir. Pek çok girişimcinin düştüğü hatalardan biri bu. Mentorun fiilen iş yapmasını beklemek. Mentor size kapılar açar, ancak bu kapıdan sizi itemez ya da elinizden tutup birlikte içeri giremezsiniz. Açılmış kapıdan bir zahmet siz gireceksiniz.

Akıllı KOBİ sahipleri mentorlarla çalışmanın önemini bilir. Şirketinizle ilgili kritik kararlar alırken, pazarınızla ilgili araştırmalar yaparken ya da açılması gereken bir kapı hakkında kara kara düşünürken her şey yoluna girebilir. Tecrübelerden faydalanmak asla zarar vermez.