BTK’nın son üç aylık dönemi kapsayan “Türkiye Elektronik Haberleşme Sektörü” raporu da Türkiye’deki mobil abone ve internet abonesi sayıları hakkında önemli veriler içeriyor.

Mobil abone sayısı 70 milyonu geçti

BTK’nın raporuna göre Türkiye’dek mobil abone sayısı Mart ayı itibariyle tamı tamına 70 milyon 115 bin 287. Bu da %91,5 penetrasyon oranına denk geliyor. 0-9 yaş nüfusu bundan çıkardığımızda ise mobil penetrasyon %100’ün üzerine çıkıyor.

3G abone sayısı 51 milyon olarak dikkat çekerken mobil genişbant abone sayısının ise 26 milyonu geçtiği belirtiliyor. Bu çeyrekteki mobil internet kullanımı ise 52.359 terabaytı bulmuş durumda. Bundan da mobil internet kullanımının geçen çeyreğe göre %20 artış gösterdiği anlaşılıyor.

GSM şirketlerinin pazar payları ise abone sayısına göre Turkcell %49,62; Vodafone %28,57; Avea ise %21,81 olarak sıralanıyor.

Türkiye’nin 331 dakika olan aylık ortalama mobil kullanım süresi ile mobil telefon görüşmelerinde Avrupa birincisi olması da dikkat çekici.

İnternet abonelerinin sayısı 6 yılda 5 kat arttı

BTK’nın raporunda diğer dikkat çeken bir veri de Türkiye’deki internet aboneleriyle ilgili. 2008 yılında 6 milyon genişbant internet abonesi olduğunu belirten BTK, bu sayının 6 senede 5 kat arttığını ve 2014 itibariyle internet abonelerinin sayısının 35 milyon olduğunu söylüyor.

Bu sayı geçen çeyreğe göre %7,3’lük bir artışı simgelerken toplam internet abonesinin yıllık artış oranı ise %12 olarak dikkat çekiyor.

Kablo internet abone sayısı ise 492 bine ulaşırken Türkiye’de sabit genişbant penetrasyon oranı %11,1 olarak belirtiliyor. Diğer yandan mobil genişbant penetrasyon oranı %35,4.

Diğer detaylar için BTK’nın raporunun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Raporda bu 3 milyar online kullanıcının üçte ikisinin gelişmekte olan ülke vatandaşları olacağı belirtilirken mobil geniş bant abonelerinin sayısının da küresel olarak 2.3 milyara ulaşacağı söyleniyor. Bu mobil geniş bant abonelerinin %55’inin ise yine gelişmekte olan ülkelerden olacağı söyleniyor.

Mobil gelişmeye devam ederken sabit telefon penetrasyonu azalıyor. Rapor son beş yıldır sabit telefonların azaldığını belirtirken 2014’ün sonunda 2009’da olduğundan 100 milyon daha az sabit telefon aboneliği olacağını öngörüyor.

2014’ün sonunda 7 milyar mobil abone olacak

Diğer yandan mobil hat üyelikleri 2014’ün sonunda 7 milyara ulaşacak ve bunların 3,6 milyarı Asya-Pasifik bölgesi’nde gerçekleşecek. Bu artışın altında ise tüm dünyanın mobil hat aboneliklerinin %78’ine sahip olan gelişmekte olan ülkelerdeki büyüme olacağı söyleniyor.

Mobil hat sahiplerinin sayısı hızla artarken mobil hat aboneliklerinin büyüme oranları en düşük seviyesini görmüş durumda. Küreselde %2,6’ya düşen bu oran artık pazarın doyma noktasına ulaşmakta olduğunu işaret ediyor.

2014’ün sonunda dünyadaki evlerin %44’ünde internet erişimi olacağını söyleyen raporda gelişmekte olan ülkelerin %31’inin evde internet bağlantısına sahipken bu oranın gelişmiş ülkelerde %78 olması bekleniyor. Bu da ev içi internet erişiminin de doyma noktasına yavaş yavaş yaklaştığını gösteriyor.

Raporun tamamını okumak için buraya tıklayabilirsiniz.

Rapora göre bu dönemde genişbant abonelerinin sayısı bir önceki çeyreğe göre %5 artış göstermiş durumda. Benzer şekilde fiber internet abonelerinin sayısında da %23,4 oranında bir artış göze çarpıyor. Aşağıdaki tablodan da görülebileceği gibi 2008 yılında 6 milyon olan genişbant abone sayısı 5 yıl içinde yaklaşık 4,5 kat artarak sayısını 32,6 milyona yaklaştırmış.

Türkiye’deki genel internet kullanıcılarının durumuna geldiğimizde ise toplam internet abonesi sayısının 32,61 milyonu aştığı dikkat çekiyor. Bu da internet kullanıcılarının sayısının bir önceki çeyreğe göre %4,9; yıllık olarak ise %18 olarak artış gösterdiği sonucunu ortaya çıkarıyor.

İnternet sağlayıcılarının pazar paylarının da verildiği raporda en büyük paya sahip işletmeci %80’e yakın payla TTNET olarak öne çıkıyor. TTNET’i sırasıyla Superonline, Doğan TV Digital, Vodafone Net ve Millenicom izliyor. Bu internet servis sağlayıcılarının 2013 yılı gelirleri ise bir önceki yıla göre %2.7 azalmış ve 4.2 milyar TL seviyesinde kalmış durumda.

Türkiye’de mobil penetrasyon %90’ı aştı

Mobil intermet kullanımına baktığımızda ise raporda Türkiye’deki mobil penetrasyonun %90,9 seviyesine ulaştığı ve 69.611.108 mobil abone yer aldığı bilgisi paylaşılıyor. 3G hizmeti ise Aralık ayında ise 49.266.163 milyon aboneye ulaşmış durumda.

%91 seviyesinde seyreden mobil penetrasyon oranıyla Türkiye Avrupa ülkeleri arasında 16.sırada yer alıyor.  Avrupa’da ortalama mobil penetrasyon oranı %139,5 seviyesinde seyrederken Türkiye bu ortalamanın altında yer alıyor. İlk sırada ise %183 oranla Finlandiya geliyor.

2013’ün son çeyreğinde toplam mobil trafik hacmi 47,17 milyar dakika olarak belirtilirken bunun geçen çeyreğe göre %1,79 oranında düştüğü bir önceki seneye göre ise %9,38 oranında arttığı göze çarpıyor. Daha birçok önemli verinin yer aldığı BTK’nın yayınladığı raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Mobil ödeme sistemlerini iş yapış biçimlerine entegre eden şirketlerin yarışta öne geçeceğine dikkat çekilen araştırmada, 30 binin üzerinde tüketici ile görüşülmüş. Nitekim araştırmada Çek Cumhuriyeti, Fransa, Almanya, Macaristan, İrlanda, İtalya, Japonya, Slovakya, İspanya, İsveç, İngiltere, ABD gibi gelişmiş pazarların yanı sıra; Brezilya, Çin, Meksika, Rusya, Güney Afrika ve Türkiye gibi gelişmekte olan pazarlar da araştırmada yer alıyor.

Araştırma sonuçlarından çıkan bulgulara göre Türkiye gibi gelişmekte olan pazarlarda akıllı telefon kullanıcılarının %37’si önümüzdeki 12 ay içinde mobil ödeme kullanmayı planlıyor. Mobil ödeme kullananların oranı ise %29.

Bunun yanı sıra raporda önümüzdeki dönemde operatörlerin çeşitli dijital teklifleri sunabilmeleri için daha agresif bir şekilde büyümeleri gerekeceği, ancak mobil operatörler, müşterilerin mobil ses ve data hizmetleri satın almak için ilk tercihi olmayı artık beklememeleri gerektiği vurgulanıyor. Bu noktada mobil ödemelerin kullanımında mevcut kullanımı katlayacak şekilde ciddi bir artış yaşanması bekleniyor.

Raporda yer alan Türkiye öngörüleri ise şöyle:

• Daha hızlı internet operatörlere ek gelir sağlayabilir. Ancak fiyatların %20’den fazla artması birçok kullanıcı için kabul edilebilir olmayacak.
• Mevcut ve potansiyel akıllı telefon kullanıcıları, gelişmekte olan pazarların ortalama değerinin üzerinde yer alıyor. Data hızının iyileşmesi durumunda ise kullanıcılar, daha sık internet araması yapmayı tercih edecekler.
• Türk kullanıcılar mobil reklamlardaki bilgisel içeriği beğeniyor. Navigasyon programlarındaki mesajlar, mağaza-içi mesajlar ve hediye çekleri kullanıcıların ilgisini çekiyor.

Kablolu, kablosuz ve mobil internet hizmetlerinden alınan %5’lik verginin kaldırılması direkt olarak kullanıcıların faturalarına yansıyacak. Yasanın onaylanmasıyla birlikte internet paket tutarlarında indirim yapılması bekleniyor.

Bu noktada internetteki özel iletişim vergisinin kaldırılacağı yönünde haberlerin geçtiğimiz yıl da çıktığını hatırlatmak gerekiyor. Ancak ilk kez Eski Ulaştırma Bakanı Binalı Yıldırım’ın Mobil Dünya Kongresi’nde üstü kapalı olarak bahsettiği vergi iyileştirmesi Maliye Bakanlığı tarafından yalanlanmıştı.

Hem kullanıcı hem de internet ve mobil servis sağlayıcıları tarafında verginin tamamen kaldırılması yönünde uzun bir süredir talep olduğu biliniyor. Eğer yasa teklifi Meclis gündemine taşınır ve kabul edilirse kullanıcılar Özel İletişim Vergisi’nden kurtulacak.

Diğer yandan Türkiye GSM alanında en çok vergi ödenen ülkeler arasındaki birinci sırada yer alıyor. Devlet kullanıcılardan aldığı %25’lik mobil iletişim vergisi Türkiye’yi 11 ülke arasında lider yapıyor.

Mayıs-Temmuz 2013 tarihleri arasını kapsayan araştırmaya göre Türkiye kişi başına düşen ortalama 5,4 adet mobil cihaz ile İngiltere ve Fransa ile aynı orana sahipken Amerika, Almanya, Hollanda, Japonya gibi önemli gelişmiş ülkelerden daha ön sırada yer alıyor. Buna ek olarak Türkiye’de akıllı telefon, tablet, dizüstü bilgisayar ya da netbook’lardan internete bağlanma oranı 2013’te geçen seneye göre %42 gibi hatrı sayılır bir düzeyde artmış durumda.

Türkiye’de akıllı telefon kullanım penetrasyonu %63

Rapordaki veriler ayrıca gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkelerden daha fazla mobil cihaz almaya eğilimli olduğunu ortaya koyuyor. Tabletlerde büyüme oranı genelde düşük olsa da gelişmiş ülkelerdeki kullanıcıların %30’u akıllı telefon, %23’ü dizüstü bilgisayar ve %19’u tablet almayı planlarken bu durum gelişmekte olan ülkelerde iki katına çıkıyor. Zira bu ülkelerdeki satın alma eğilimleri akıllı telefonda %63, dizüstü bilgisayarda %53 ve tabletler %51’e kadar çıkıyor.

Akıllı telefonların yaş grupları bazında kullanım oranlarına baktığımızda ise 55 yaş ve üstü grupta kullanımların arttığı göze çarpıyor. Örneğin Türkiye’de akıllı telefon kullanımı tüm kullanıcılar bazında %47 iken 45 yaş ve üstünde bu penetrasyonun %53’e çıkıyor olması dikkat çekici.

Türkiye Wi-Fi kullanımında ikinci sırada

Kablosuz ağ kullanımı araştırmaya dahil olan ülkelerin neredeyse tamamına yakınında ilk sırada. Gelişmekte olan ülkeler arasında Wi-Fi kullanımında Meksika’dan sonra ikinci sırada gelen Türkiye’de tüm mobil internet kullanımının %72’si Wi-Fi’den sağlanıyor. Mobil internetin sadece %26’sının GSM firmalarının sunduğu internet data paketlerinden sağlanıyor olması Türkiye dahil çoğu gelişmekte olan ülkede bu kullanımların çok pahalı olmasından ileri geliyor gibi gözüküyor.

Raporda bulut bilişimin hızla büyüdüğüne dikkat çekilirken 2013 sonunda 600 milyon kullanıcının kişisel sebeplerle bulutu kullanması ve 2017’de bu oranın iki katına çıkması bekleniyor.

Türk mobil kullanıcıların %56’sı mesajlaşma uygulaması kullanıyor

Bunların yanı sıra SMS’lerin yerini mobil mesajlaşma uygulamalarına bıraktığını gösteren araştırma SMS hizmet sağlayıcılarının 2013 yılında beklenen gelirlerinin neredeyse 5’te biri olan 32 milyar dolarlık bölümünü bu uygulamalara kaptırdığını belirtiyor. Türkiye’de ise kullanıcıların %56’sı Whatsapp, Line gibi mobil mesajlaşma uygulamalarını kullandığını belirtirken Türkiye bu oranla ABD, Almanya, İngiltere gibi ülkelerin önüne geçmiş durumda. Mobil mesajlaşma uygulamalarının en yoğun kullanıldığı ülke ise %83 ile İspanya.

Mobil mesajlaşma uygulama kullanımlarının yaş gruplarına dağılımını incelediğimizde 18-34 yaş arası grubun gelişmekte olan ülkelerde %63 seviyesinde seyrettiği dikkat çekerken bu ülkelerdeki anlık mesajlaşma kullanım oranı yüzde 49’a kadar çıkıyor. Mobil kullanıcıların en fazla tercih ettiği mesajlaşma uygulaması ise Whatsapp. Blackberry Messenger, LINE, Kakao Talk ve QQ gibi uygulamalar ise kullanıcıların diğer tercihleri arasında yer alıyor.

Son dönemde PC satışlarının daralması ve tablet, akıllı telefon sevkiyatlarının bu sene rekor düzeye çıkması mobil kullanıcıların önlenemeyen artışını gözler önüne sererken StatCounter‘ın mobil web tarayıcılarına dair sunduğu son veriler de bunu kanıtlar nitelikte. Mobil tarayıcılar ilk defa %20’lik kullanım payına sahip olurken kişisel masaüstü bilgisayarlarda yapılan web gezintilerinin oranı son dönemde düşerek %80’de kalmış durumda.

Buna ek olarak araştırma mobilden yapılan web gezintilerinin payının bu sene içinde toplamda yıllık olarak %53 oranında dev bir artış gösterdiğini belirtirken akıllı telefon ve tabletlerden yapılan web gezintilerinin oranının Ocak ayında sadece %13 olması dikkat çekiyor. Kasım ayında ise bu oran %20’ye ulaşmış durumda.

Mobil web tarayıcıların piyasa payını artırması ve mobilden yapılan web gezintilerinin göze çarpar bir şekilde çoğalmasında kullanıcıların masaüstü bilgisayar almak yerine akıllı telefon ve tablet alımına yönelmelerinin büyük etkisi olduğunu tahmin etmek zor değil. Ayrıca sadece satışları değil kullanıcı alışkanlıklarındaki değişimi de daha iyi anlamamızı sağlayan bu analiz diğer yandan da internet kullanıcılarının bilgisayarlarının başında değil akıllı cihazları ile vakit geçirmeyi daha çok tercih etmeye başladığını gösteriyor.

2011’in Aralık ayında sadece %8’lik bir kullanım oranına sahip olan ve geçen seneye göre payını neredeyse yarı yarıya artıran mobil tarayıcıların önemli bir kilometre taşı olan %20’li oranlara ulaşması aynı zamanda önümüzdeki senelerde bu oranın daha artacağını ve PC üreticilerinin daha sıkıntılı bir döneme gireceğini de işaret ediyor.

Our Mobile Planet verileri ile hazırladığımız araştırmada Türkiye’deki kadınların akıllı telefon kullanımlarına baktığımızda bu oranların geçen seneye göre önemli derecede arttığını görüyoruz. Türkiye’de akıllı telefon kullanımı 2013’te ortalama olarak %30 iken kadınların akıllı telefon kullanım oranları %25’e ulaşıyor. Geçen sene bu oranın %12 olması Türkiye’de akıllı telefon sahibi olan kadın nüfusun bir sene içinde iki katın üstünde arttığı sonucu ortaya çıkıyor.

Akıllı telefon kullanımı kadınlar arasında artarken mobil internet de bununla doğru orantılı olarak 2013’te oldukça yüksek bir seviyede seyrediyor. Akıllı telefonlarından internete giren kadınların günlük oranına baktığımızda %87 gibi yüksek bir orana ulaşıyoruz. Haftalık bazda ise bu oran %88.

Diğer yandan, aşağıdaki grafikte de görebileceğiniz gibi kadınların mobil interneti en çok kullandıkları yer ev. Kadınların haftalık mobil internet kullanımlarına göz gezdirdiğimizde evden mobil internet kullanım oranının %60’lara çıktığını görüyoruz. Bu da ev gibi sabit bir ortamda bile masaüstü bilgisayarlar yerine mobil cihazlardan internete bağlanmanın daha çok tercih edildiği işaret ediyor. Evden sonra kadınların akıllı telefonlarından en çok internete bağlandığı zamanlar dışarıda, hareket halinde olduğu zamanlar. Bunları sırasıyla toplu taşıma, kafe ve restoranlar izliyor.

Kadınların mobil internet kullanımlarını sosyal ağlar kullanım sıklığı bazında ele alırsak 2012’de günlük olarak %72’yi bulan oranın 2013’te %76’ya ulaştığını görüyoruz. Bu oran günlük olarak bir sene içinde %67’den %75’e çıkarken haftalık bazda bir azalma dikkat çekiyor. Zira 2012’de %15 olan kadınların haftalık sosyal ağ kullanım sıklığı bu sene %10’a düşmüş durumda. Ancak kadınların akıllı telefon, mobil internet kullanımı ve sosyal ağ kullanım sıklığının genel tablosuna baktığımızda Türkiye’deki kadın kullanıcıların sayısının ve aktifliğinin her geçen sene büyük oranlarda arttığını söyleyebiliriz.

ComScore‘un sunduğu verilere göre internet kullanıcılarının yarısından fazlası fotoğraflara bakmak, harita uygulamalarını kullanmak, oyun oynamak, hava durumunu kontrol etmek ve sosyal medya hesaplarına erişmek için masaüstü bilgisayarlarından çok mobil cihazlarını kullanıyor.

Araştırmaya göre kullanıcıların %92’si fotoğraflara bakmak için mobil cihazlarından internete bağlanıyor. Bu da Instagram gibi fotoğraf uygulamalarının kullanım yoğunluğunu işaret ediyor. Trafik ve yön bilgilerini öğrenmek için mobil cihazlarından harita uygulamalarını kullanan kullanıcıların oranı ise %86’yı buluyor.

(Tablo: Statista)

Oyunlar %78, hava durumu uygulamaları %69 gibi oranlara sahipken mobil cihazlarından sosyal ağlara bağlanan kullanıcıların oranı ise %65 gibi bir orana sahip. Bu da sosyal ağ kullanıcılarının yarısından çoğunun sosyal medya hesaplarına mobilden bağlandığını ortaya çıkıyor. Facebook ve Twitter gibi lider sosyal medya kanallarının bu yüzden mobile her geçen dönem daha fazla yatırım yapması şaşırtıcı değil.

Diğer yandan perakende, eğlence haberleri, iş dünyası/finans, haberler, sağlık bilgileri ve portallara erişimde masaüstü bilgisayarlar daha baskın durumda. Diğer bir deyişle internet kullanıcılarının büyük çoğunluğu bu aktiviteler için masa başında internette vakit geçirmeyi daha çok tercih ediyor.

PwC’nin raporuna göre dijital yenilikler eğlence ve medya alanında büyük değişimlerden geçerek oldukça gelişecek. Sektörün yeni trendler yaratmasıyla 2012’de pazarların %34’ünü oluşturan dijital platformlardaki eğlence ve medya harcamaları  2017’de %44 oranına ulaşacak.

Mobil internet gelirlerinin dünya çapında 2014 yılı itibariyle 259 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Böylelikle mobil internet harcamaları, toplam internet erişimi harcamalarının iki katından fazlaya ulaşarak sabit internet harcamalarını geçmiş olacak. Rapora göre bu sene için ABD ve Güney Kore’de, 2015’te İngiltere’de mobil internet harcamaları sabit internet harcamalarını geride bırakacak.

Aynı şekilde 2013-2017 arasında mobil reklamcılık dünya çapında büyük bir büyüme kaydedecek. 2017’de ABD’de mobil reklamlardan 27 milyar dolardan fazla gelir sağlanacak. Bunun %15’ini ise internet reklam gelirleri oluşturacak. 2016 yılı itibariyle Çin en büyük reklam pazarı olan Japonya’yı geçmiş olacak.

Türkiye de mobil internet büyümesinden nasibini alacak. 2012’de 2,72 milyar dolar olan mobil gelirler 2017’de 7,25 milyar dolara ulaşacak. Uygun fiyatlı akıllı telefonların artması ve düşük sabit-geniş bantlı internet giderleri sebebiyle bu patlamanın yaşanması bekleniyor. 2012-2017 yıllarını kapsayan beş senelik dönemde bu gelirler 4 milyar dolara ulaşarak abonelikler 47,1 milyonu bulacak. Ayrıca rapora göre şu anda Türkiye’deki evlerin %41’i geniş bantlı internet erişimine sahipken bu oran 2017’ye kadar %52’ye ulaşmış olacak.