Dün NASDAQ’da Apple hisseleri 2011 yılından beri ilk defa (kısa süreliğine de olsa) 400 doların altına düştü. Günü %5.5’lik kayıp ile kapatan Apple’ın değerinin 21.8 milyar dolarlık bölümü erimiş oldu.

Apple’ın bir günde yaşadığı %5’lik düşüş bir çok internet devinin değerinin kat be kat üzerinde. Öyle ki şu sıralarda 60 milyar dolar borsa değeri çevresinde dolaşan Facebook’un üçte birinden daha fazla olan kayıp veteran akıllı telefonu üreticisi Blackberry’nin toplam değerinin de 3 katı.

Apple’ın yaşadığı kaybın öne çıkan bir sebebi bulunmuyor. Ancak oklar yakın zamanda açıklanacak olan ilk çeyrek raporunu gösteriyor. Zira bu çeyrekte on yılın ardından ilk defa Apple’ın büyümesinin duracağı tahmin ediliyor. Bunun yanında son dönemde Apple ürünlerinin de eskisi kadar çok satılmadığı bilinen bir gerçek. Yatırımcılar da Apple’ı terk etmek için bu iki sebebi yeterli görüyorlar.

Oysa ki bundan 6 ay öncesine kadar Apple için her şey çok iyi gidiyordu. Tarihin en yüksek değerine ulaşan ve kısa süreliğine de olsa hisse başına 700 dolar değerden işlem gören Apple, sonrasında hızla basamakları inmeye başladı ve  geldiği noktaya dönmesi çok da uzun sürmedi.

2013 Apple için öncekilerden farklı bir yıl olacak. Bu yıl içerisinde iki veya üç akıllı telefon piyasaya sürmesi beklenen Apple’ın tablet tarafında da aynı cömertliği sergilemesi bekleniyor.

18 Mayıs günü Facebook hisseleri için gerçekleşen yoğun işlem talebi NASDAQ alt yapısının çökmesine ve sosyal ağın hisselerinin 1 saat kadar işlem görememesine neden oldu. Bu aksaklık sebebiyle yatırımcılar 500 milyon dolar olduğu tahmin edilen zararlarının telafi edilmesi için sık sık yetkililerin kapısını aşındırırken SEC yönetimi de mağdurlara ödeme yapılacağı doğrultusunda açıklama yapmıştı. O dönemde 120 milyon dolar olarak tahmin edilen toplam zararın 40 milyonunun NASDAQ yönetimi tarafından karşılanacağı konuşulmuştu.

Süreç nihayet tamamlandı ve SEC yönetimi 18 Mayıs günü yaşanan aksaklık sebebiyle yapacağı ödemenin tutarını açıkladı. Zarar gören yatırımcılar toplam 62 milyon dolar ödeme alacaklar. Bu rakam WSJ‘ın 500 milyon dolarlık tahmininin neredeyse sekizde biri.

Facebook’un yaşadıkları o gün için halka arzın destekçi firmalarına kısa süreli bir kazanç sağlamıştı. Zira Facebook hissesi satın almak isteyenler kadar, sahip oldukları hisseleri elden çıkarmak isteyenler de bir saatliğine işlem yapamamışlardı. Bu süreçte satılmayan hisseler de değerin düşmemesine ve pazara fazladan hisse dahil edilmemesine neden olmuştu.

Facebook halka arzı hem NASDAQ hem de henüz halka açılmayan internet şirketleri için önemli bir ders oldu. Zira dünyanın en büyük halka arzları olmasa da Facebook veya Twitter gibi popüler şirketlerin baş rolde oluşu sürece ilginin yoğun olacağını gösteriyor.

Eylül ayında 661 milyar doları bulan piyasa değeri Apple için adeta bir güç gösterisiydi. Steve Jobs’ın ardından iyi bir sınav verdiği düşünülen Tim Cook ve ekibi, bu başarının devamını getiremedi. Apple hisseleri iPhone 5′in lansmanı ve iOS 6′daki harita fiyaskosuyla birlikte keskin bir düşüşle dibe çakıldı. Apple bu süreçte piyasa değerinin %40’ını kaybetti.

Yatırımcılar birer birer dünyanın en güçlü teknoloji şirketi imajını kaybetmeye doğru giden Apple’ı terk ederken, şirket piyasa değeri aylar içinde 250 milyar dolar eridi. 2012 yılına 405 dolar seviyesinde giren şirket, aradan geçen bir yılın ardından başladığı noktaya geri dönmüş gibi görünüyor.

Bugüne kadar Steve Jobs’ın mirasını yediği düşünülen yeni Apple yönetimi aslına bakılırsa, esas sınavını bundan sonra verecek. Hatta elinde bulundurduğu nakitle HP gibi bir devin yıllık gelirini (2012′de 120.4 milyar dolar) geride bırakan ve Vietnam’ın ekonomisini (123.6 milyar dolar GSYİH) de geçebilen Apple’ın önümüzdeki süreçte “dünyanın en çok beğenilen şirketi” konumunu yeniden kazanma ihtimali uzmanlara göre artık oldukça az.

Aslına bakılırsa Apple’ın borsadaki yıkımının nedenlerini anlamak çok da güç değil. Öncelikle şirketin artık karizmatik ve spekülatif bir lideri yok. Apple artık daha farklı bir anlayışla yönetiliyor. Ürün çıkış tarihlerinde yapılan değişikler, yanlış kararların alınma riskinin artması, teslimatlarda yaşanan gecikmeler, yenilikçi ürünler için en az bir yıl sonrasına verilen tarihler ve yüksek fiyatlar şirketin hayranlarıyla arasını her geçen gün daha da açıyor.

Diğer yandan halen 2013 yılının başındayız. Bu nedenle şirketin yeni ürün çizgisinin neler getireceği ve yıl içinde yeniden bir toparlanma sürecine girilip girilmeyeceği konusunda kesin konuşmak mümkün değil. Ancak Capital Media Partners’ın kurucularından Brad Chase’e göre, yenilmez Apple markasının efsanevi görkemi farklı nedenlerden dolayı buharlaşmış durumda.

Apple hisseleri dün kısa süreliğine 500 doların altına düştü. Daha sonra tekrar bu barajı aşmayı başaran hisseler günü %3,57 kayıp ile 501.75 dolar değer ile kapattı. Dün 498 dolara kadar gerileyen hisseler Cuma gününü 520 dolar ile seansı kapatmıştı.

Piyasaya sürüldüğü ilk dönemde her Apple ürünü gibi yoğun talep gören iPhone 5 sonrasında tüketicilerin radarından çıkmaya başladı. 2013’ün ilk çeyreğinde 65 milyon iPhone 5 üretmeyi planlayan Apple, talep düşüklüğü sebebiyle siparişlerini yarılamak durumunda kaldı.

Apple’ın takviminde şirketi olası bir düşüşten koruyacak önemli bir lansman bulunuyor. Teknoloji şirketi bu hafta içerisinde iPad mini ve dördüncü jenerasyon iPad’i Çin’de satışa çıkaracak. Çin’in ABD sonrasında Apple’ın var olduğu en büyük pazar olduğunu düşünürsek, Uzak Doğu’dan gelecek güzel haberler Apple’ın nefes almasını sağlayabilir.

Ekim ayında 700 doların üzerine çıkmayı başaran ve 800 doları görmesi beklenen Apple hisseleri sonrasında Obama’nın yeni vergi planları ve piyasadaki Apple beklentilerinin değişmesi ile birlikte düşüşe geçmişti. Aralık ayında son altı ayın en düşük değerini gören Apple hisseleri 2013’e de düşüş ile başlamış oldu.

NASDAQ’ın dünkü seansını yüzde 4’lük artışla 30.2 dolardan kapatan Facebook böylece önemli bir psikolojik barajı aşmış oldu. Sosyal ağın hisseleri aynı zamanda son altı ayın en yüksek rakamına ulaştı.

Facebook, Kasım ayında gösterdiği performans ile geri dönüşün sinyallerini vermişti. 21 dolar ile başladığı ayı 28 dolar hisse değeri ile tamamlayan şirket Eylül ayında gördüğü en düşük rakam olan 17 doların ardından girdiği yükseliş trendi ile yatırımcılarını sevindirmeyi başardı.

Facebook hisselerinin dün yaşadığı yükselişin ardında şirketin duyurduğu 15 Ocak tarihli tanıtım toplantısı yatıyor. Yeni bir ürünü tanıtacak olan Facebook dün bu toplantının duyurusunu yapmış ve davetiyeleri göndermişti. Henüz ne tanıtacağı konusunda bir ipucu vermeyen şirketin, yepyeni bir servis ile kullanıcılarının karşısına çıkması bekleniyor.

Facebook’un son üç ayda yaşadığı yükselişin ardında gelirlerini artırma politikasının dışında destekleyici firmaların yürüttüğü stratejilerin de yer aldığı söyleyebiliriz. Morgan Stanley gibi sosyal ağın halka arz sürecinde birlikte çalıştığı büyük yatırımcılar bir süredir sahip oldukları her kanaldan sosyal ağın hisselerini satın almaları için küçük ve büyük yatırımcıları teşvik ediyorlar.

Facebook 30 Ocak günü 2012’e ait dördüncü çeyrek raporunu yayınlayacak. Eğer Zuckerberg ve ekibi 15 Ocak’taki etkinlik ve ardından gelecek çeyrek raporundan olumlu tepkiler ile ayrılmayı başarırsa şirketin 38 dolar olan halka arz fiyatını geçmesini bekleyebiliriz.

Ekim ayında tarihinin en yüksek değerine ulaşan Apple hisseleri, o zamandan bu yana sürekli olarak düşüş gösteriyor. 20 Ekim günü kısa süreli de olsa 700 dolar barajını aşmayı başaran şirket, şimdilerde 500 doların altına düşmemek için mücadele ediyor.

Hafta sonu premarkette 500 doların altına düşen Apple hisseleri, şu saatlerde 509 dolar civarında seyrediyor. Apple’ın borsadaki değeri ise 479.5 milyar dolar.

Apple’ın hisse başı değeri 700 dolara ulaştığında analistler 800-1000 dolar arasına yükselebileceği tahmininde bulunmuşlardı. iPhone 5 lansmanı sonrasında oluşan hava, cihazın piyasaya sürülmesi ile birlikte dağılırken, şirketin baş etmek zorunda kaldığı problemler sonrasında da düşüş başladı.

iPhone 5’in Çin’de satılmaya başlanması ve ilk hafta sonunda 2 milyon rakamına ulaşması, Apple için iyi bir haber olabilir. Her olumsuz gelişmenin basında fazlasıyla yer bulduğu ve yatırımcıları etkilediği şu günlerde, Çin halkının iPhone 5’e göstereceği ilgiye Apple’ın bir hayli ihtiyacı var.

Apple hisseleri 2012 yılına 405 dolar değer ile girmişti. Bakalım yılı nasıl kapatacak?

Apple’ın dünkü yaşadığı düşüş şirketin değerinin 34.8 milyar dolar azalmasına neden oldu. Uzmanlar harıl harıl bu düşüşün sebebini arıyor. Apple hisselerinin bu denli büyük bir ilgi kaybı yaşaması için gerçekten ciddi bir tramvaya ihtiyacı var ancak ortada Apple yatırımcılarını uzaklaştıracak net bir olumsuzluk yok, en azından kısa vadede.

Düşüşü Steve Jobs’ın yokluğuna bağlamak güç zira şirket Jobs’ın ölümü sonrasında yeni ürünlerin tanıtımı ile birlikte altın çağını yaşamış ve borsada en değerli şirket olmuştu. Ancak bu durumu da ilk aylarda Jobs’ın geliştirdiği stratejilerin yardımcı olduğunu ve şirket yönetiminin yavaş yavaş o stratejilerden uzaklaşmaya başladığı şeklinde bir yorum ile açıklayabiliriz.

Akıllara gelen en olası senaryo ise iPhone 5 ve iPad mini’nin beklentileri karşılamaması ve yatırımcıların bu sebeple şirketin geleceğinden umudu kesmesi. Düşüş hakkındaki görüşlerin merkezinde bu neden yatıyor. Dün China Mobile’ın Nokia’nın Lumia serisi için duyurduğu anlaşmadan şirketin iPhone’u geri plana atacağı sonucunu çıkaran yatırımcıların Apple hisselerini satmaya başladığı da ünlü Apple analisti Gene Munster tarafından dile getiriliyor.

Görünen o ki artık daha az yatırımcı Apple’ın dünyayı değiştireceğine inanıyor.

Facebook hisselerinin asıl yükselişi Kasım ayının ikinci yarısında geldi. Geçtiğimiz aya 21 dolardan giriş yapan şirketin hisseleri ay sonunda 28 dolara kadar yükselerek, Aralık ayına moralli bir başlangıç yapmış oldu.

Facebook’un kurucusu, CEO’su ve en büyük hissedarı Mark Zuckerberg ise Kasım ayındaki yükselişten en karlı çıkan isim oldu. 504 milyon hissesi bulunan Zuckerberg, geçtiğimiz ayı kağıt üzerinde 3.8 milyar dolar kazanç ile kapattı.

Sosyal ağın hisselerinin düşüşü ile birlikte kağıt üzerindeki serveti epey azalan Zuckerberg, şirketin yükseliş trendine girmesi ile birlikte tekrar çift basamaklı hanelere ulaştı. Bir dönem Mark Zuckerberg’in Facebook’taki hisselerinin değeri 8.84 milyar dolara kadar düşmüştü. CEO’nun hisselerinin Kasım sonu itibariyle değeri ise 14.1 milyar dolar.

Tahminler Facebook’un borsadaki yükselişinin devam edeceği yönünde. Sosyal ağın halka arz öncesine uzanan gelirlerini artırma konusundaki agresif  tutumu yeni yeni yatırımcıları tatmin etmeye başlarken, önümüzdeki günlerde Facebook hisselerinin 30 doları aşabileceği tahmin ediliyor.

Yükselişin nereye kadar devam edeceğini kestirmek güç ancak bugün ortaya atılan Whatsapp iddiasının yanında dördüncü çeyreğe ait finansal rapor da yatırımcılardan tam not alırsa Facebook’un halka arz değeri olan 38 doların ve dolayısıyla 100 milyar dolar değerin üzerine çıkışına şahit olabiliriz.

Facebook hisseleri NASDAQ’ın dünkü seansını %5.28’lik artış ile tamamladı. 24.32 dolar değer ile günü kapatan Facebook aynı zamanda işlem hacmi bakımından da uzun süredir görmediği bir seviyeye ulaştı.

Geçtiğimiz Çarşamba çalışanlara ve yatırıcımlara ait hisselerin üzerindeki kilidin kaldırılması ile birlikte Facebook hisseleri %10’un üzerinde değer kazanmıştı. Facebook’un NASDAQ’taki son bir aylık performansına bakacak olursak, şirket hisselerinin bu dönemde (19 Ekim’den itibaren) %28 değer kazandığını görüyoruz.

Tüm bu veriler bize Facebook’un borsada ilk defa bu kadar ciddi bir yükseliş trendine girdiğini gösteriyor. Bu yükselişin nereye kadar devam edeceğini kestirmek güç ancak görünen o ki sosyal ağ yatırımcıları en düşük seviyenin 19 dolar olacağına ve gelirlerini artırabileceği yönünde ikna etmişe benziyor.

Kilitli hisselerin serbest kalmasının ardından Facebook’un NASDAQ’ta vereceği bir sonraki ciddi sınav dördüncü çeyrek raporu olacak. Üçüncü çeyrekte 1.2 milyar dolar gelir elde eden bir sene önceki aynı döneme göre gelirlerini 300 milyon dolar artırmayı başaran şirket dördüncü çeyrekte tatmin edici bir rapor sunmayı başarırsa yaklaşık 6 aydır borsada yaşadığı stresi ile defa üzerinden atabilir.

Ekim ayının başında da borsada ciddi düşüşlerle devam eden Apple, bugün itibarıyla son altı ayın en düşük seviyesine (525 dolar) gerilemiş durumda. Yılın geneline baktığımızda Apple hisseleri geçtiğimiz yıla göre hala %30 daha yukarıda seyrediyor. Ancak Eylül ayında tavan yapan şirketin, son aylardaki düşüşüyle birlikte geçtiğimiz altı ayda ise %74 oranında bir düşüş yaşadığı görülüyor.

Hisseleriyle birlikte piyasa değeri de 494 milyar dolara gerileyen Apple hissedarlarının son aylardaki zararı büyük. Nitekim şirketin piyasa değeri geçtiğimi Eylül ayında 661 milyar dolara kadar yükselmişti. Tabii bunda iPhone 5 lansmanı öncesi artan beklentilerin borsaya olumlu yansımasının da önemli bir etkisi bulunuyor. Temmuz ila iPhone 5’in tanıtıldığı 19 Eylül tarihleri arasına bakıldığında Apple hisselerinde %18’lik bir artışın yaşandığını görmek mümkün.

Burada gözden kaçırılmaması gereken iki önemli unsur mevcut. Bunların ilki Apple’ın artık hisse fiyatları kimi zaman uçan ve piyasa değerini muazzam rakamlara ulaştıran yapısından uzaklaşarak, daha çok mevcut yatırımcılarını mutlu etmeye yönelik bir politika güdüyor. Şirket geçen hafta -ki bu 1995 yılından bu yana ikinci kez oluyor- yatırımcılarına üç aylık kar payı ödedi. Yani gelecek yıl hisse senetleri bakımından daha tutarlı ve sağlıklı bir Apple görebiliriz.

Diğer yandan şirket 2013’ün ilk çeyreğinde şirket tarihinin en büyük gelir rakamına ulaşmayı bekliyor. Her ne kadar şimdilik hayala kırıklığı gibi görünse de iPhone 5, iPad Mini, yeni iPod, dördüncü nesil iPad, yeni iMac ve Macbook Pro gibi özellikle yaklaşan tatil döneminde satışları fırlayacak ürünler bulunuyor.