Gerçekçi Olun

Büyük hedefleri gerçekleştirmeyi arzulamak oldukça değerli ama diğer taraftan gerçekçi olmakta fayda var. Girişimci olarak faaliyet gösterdiğiniz veya göstermeyi planladığınız alanda dünyadaki ve Türkiye’deki gelişmeleri çok iyi takip etmeniz şart. “Bu alanda faaliyet gösteren şirketler kârlı bir şekilde mi büyüyor? Yaşadıkları sıkıntılar neler? Nefesi kesilip yarıştan çekilmiş olanlar var mı? Varsa neden?” gibi kritik soruları sormakta ve bu soruların cevaplarını ciddi araştırmalarla bulmakta fayda var. “Peki biz bu şirketlerden farklı olarak ne yapacağız da aradan sıyrılacağız?” sorusunu kendinize sık sık soruyorsanız, işiniz hakkında rakamlarla konuşuyorsanız gerçekçisinizdir.

Ekibinizde Çok Sayıda İyimser İnsan Olsun

Şirketinizde birbirini tamamlayan kişilerin olması kadar ekipte iyimser insanların sayısının çok olması da önemlidir. İyimser insanlar çevrelerine pozitif enerji verirler ve şirketin genel ruh halini olumlu yönde etkileyerek başarıya giden yolda önemli bir katkı sağlarlar. Şunu unutmamak gerek ki, iyimser insanların şirketin genel ruh halini olumlu etkileyecek sayıda ve güçte olmaları kritiktir. Tabii her şeyin sizinle ve varsa diğer kurucu ortaklarla başladığını da unutmamak gerek.

Kadın-Erkek Dengesi

Kadın ve erkeklerin iş yapış şekillerinin, kimi durumlarda düşünme yöntemlerinin farklı olduğu bir gerçek. Ayrıca şimdiye kadar gerek erkeklerin, gerekse de kadınların karşı cinsin olduğu ortamlarda daha özenli davrandığını gözlemledim. Bundan hareket ederek şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki, şirketinizin çalışan sayısı az bile olsa ekipte kadın ve erkek dengesini mümkün olduğunca gözetmek şirketin başarısı için önemli bir faktör.

Paylaşım Ekonomisini Ne Kadar Önemsiyorsunuz?

Paylaşım ekonomisinin (the sharing economy) birçok sektörü geri dönüşü olmayacak şekilde değiştirmeye başladığını ve değiştirmeye devam edeceğini söyleyebiliriz. Geçenlerde WIRED’da yayınlanan “How Airbnb and Lyft Finally Got Americans to Trust Each Other” adlı makaleyi bu çerçevede okumakta fayda var. Bu makaleden sizinle şu çarpıcı cümleleri paylaşmak istiyorum:

“En değerli varlıklarımızı, kişisel deneyimlerimizi ve kendi yaşamlarımızı bize tamamen yabancı olan kişilere emanet ediyoruz. Bu süreçte ise, internet aracılığıyla kurulan yakınlıkta yepyeni bir döneme giriyoruz. Bu yalnızca ekonomik bir atılım değil. Aynı zamanda bir dizi karmaşık mekanizma ve algoritmaya ek olarak çok iyi düzenlenmiş bir ödül ve ceza sisteminin tetiklediği kültürel bir ilerleme. eBay’in öncülüğünü üstlendiği kişiler arası bir pazaryerine geçişte radikal bir adım: Kendi türümüze, insanlara güvenmemizi sağlayacak ve bizi bu konuda cesaretlendirecek bir dizi dijital araç…”

Peki, siz işinizi kurgularken veya geliştirirken paylaşım ekonomisini dikkate alıyor musunuz? Bu dönüşümün içinde yapacağınız işlerde ne kadar aktif olacaksınız?

Yaptığınız İşi Aklınızla ve Kalbinizle Sevin

Girişiminizi sadece kalbinizle sevmeyin, aklınızla da sevin. Baktınız işler planladığınız gibi gitmiyor, kimi iç ve dış faktörler ileri gitmenizi, işinizi büyütmenizi engelliyor. O zaman aklınızla hareket edip bu ilişkiyi sonlandırın. Bu yaşadıklarınız, sizin sonraki projelerinizde, girişimlerinizde başarısız olacağınız anlamına gelmez. Girişimcilik tarihinin tozlu sayfalarını karıştırırsanız nice benzer hikâyeye rastlarsınız. Bırakın bir sayfa da siz eklemiş olun… Yaptığınız çıkarımlarla, öğrendiklerinizle yeni denizlere, umutla yelken açın.

Hedef Kitlenizi Tanıyın

Araştırma şirketleri ile birlikte çalışmanın önemine her zaman inanıyorum ama bütçesi kısıtlı olan girişimcilerin biraz çaba ile işlerini ileriye taşıyacak içgörüleri (insight) elde etmesinin önünde herhangi bir engel de görmüyorum. İstanbul’un farklı semtlerine gidip müşterimiz olan veya olabilecek insanların yaşamlarını gözlemlemek çok mu para gerektiriyor? Peki ya rakiplerimizin sosyal medya hesaplarında dönen diyalogları okumak? Çevremizdeki insanlarla kullandıkları ürün ve hizmetlere yönelik sohbet etmek, onların önceliklerini ve bakış açılarını yönlendirme yapmadan anlamaya çalışmak için bütçeye gerek var mı gerçekten? Emin olun, her gün kullandığımız metrobüs bile ulaşım fonksiyonunun yanında tek başına çok değerli bir gözlem alanı.

Tutamayacağınız Sözler Vermeyin

Örneğin bir iş ortağınız sizden bir konuda çalışma istiyor. Kendi iş planı çerçevesinde size bir tarih öneriyor. Bu tarihe kadar çalışmayı yapmanız mümkün değilse kesinlikle kendisine alternatif bir tarih önerin. Böylelikle söz verip tutmama ihtimaliniz düşecek ve iş yaparken yaşayacağınız stres seviyeniz azalacaktır.

Kendinizi Besleyin

İnsanın farklı sektörlerden ve farklı kişilerden ilham alması, faydalanması kadar normal bir şey yok. Aylar önce okuduğum bir röportajda Garanti Bankası’nın yeni şube tasarımlarını belirleme sürecinde ilgili danışmanların ve proje yöneticilerinin farklı kafeterya ve restoranları ziyaret ettiklerini okumuştum. Peki ya siz işinizi yaparken hangi sektörlerden, şirketlerden, markalardan ve kişilerden ilham alıyorsunuz?

Birbirini Tamamlayan Bir Ekibiniz Olsun

2009-2012 yılları arasında üç yıl boyunca GittiGidiyor’da çalıştım. Bunun ilk iki yılında GittiGidiyor’un kurucuları Serkan Borançılı, Burak Divanlıoğlu ve Tolga Kabataş şirketin üst yönetimindeydi. Biraz düşününce, aralarında yapılmış görev paylaşımı, uzmanlıkları ve ilgileri çerçevesinde yürütülen işler gözümün önüne geliyor. GittiGidiyor eBay’e 217,5 milyon dolar değerleme ile satıldıysa, bu başarılı iş bölümünün bunda katkısının çok fazla olduğunu söyleyebilirim.

Dilinize Hakim Olun

Başarıya giden yolda gerek yazılı gerekse de sözlü iletişimin önemi tartışılmaz. Çalışanlarınızla, iş ortaklarınızla, müşterilerinizle hep iletişim halinde olmalısınız. Doğru kelimeleri seçmek, cümlenin nereye gideceğini kestirmek, vermek istediğiniz mesajı net bir şekilde iletebilmek çok kritik. Bunun doğuştan gelen bir yetenek olmadığı da aşikar. O açıdan bol bol okumak ve yazmak gerçekten önemli. Kendi adıma konuşacak olursam 2007 yılından beri belli aralıklarla güncellediğim blogumun en büyük faydası beni yazma konusunda disipline etmesidir. Okuma kısmına gelince… Size burada beğendiğim mesleki kitapları tavsiye etmeyeceğim. Fakat şunu kesinlikle söyleyebilirim ki dünya edebiyatının önemli yazarlarının kimi kitaplarını kendinize hedefler koyarak okumak (yılda 10 farklı kitap gibi) kesinlikle sizi başka yerlere taşıyacaktır.

Haftaya yazacağım ikinci bölümde önemsediğim diğer başlıkları sizinle paylaşmaya devam edeceğim.