Halka arz öncesinde hisse başı değerini 26 dolar olarak sabitleyen Twitter’ın piyasa değerinin 18 milyar dolara ulaşması bekleniyordu. Bu senaryoya göre şirketin halka arzdan elde edecek nakit gelirin ise 1,8 milyar dolar civarında olacaktı.

Uzmanların halka arz öncesi Twitter’a hemen yatırım yapmayın uyarılarına rağmen şirketin hisseleri ilk dakikalardan itibaren büyük ilgi gördü. Borsaya 70 milyon hisseyle giren şirket Şirketin Stark Trek serisinden tanınan oyuncu Patrick Stewart, protesto için 365 gün limonata standı açmasıya bilinen 9 yaşındaki Vivienne Harr ve Boston Polis Teşkilatı’ndan bir temsilci tarafından çalınan gongun ardından gelen aşırı talep nedeniyle Twitter hisseleri halka arz macerasına 45.10 dolardan başladı.

%74’lük çıkışla borsaya adım atan Twitter’ın piyasa değeri ise 18 milyar dolardan 25 milyar dolara yükseldi. Facebook’tan sonra halka arzı en çok merak edilen ikinci sosyal ağ olan Twitter’ın hisseleri ilk bir saatte 50 dolara kadar yükselirken, %90’lık bir artışı ifade eden bu rakam şirketin piyasa değerini ise 35 milyar dolara kadar çıkardı.

Hisseler daha daha sonra 45-46 aralığında dengelenirken, şirket borsadaki ilk gününü 44.90 dolardan, %73’lük bir kazançla güçlü bir şekilde kapattı.

Bilindiği gibi Facebook hisseleri 38 dolar fiyatla borsada işlem görmeye başlamış, ancak ilk günün ardından ciddi bir düşüş yaşamıştı. Geride bıraktığımız Temmuz ayına kadar borsada toparlanamayan sosyal ağ, elde ettiği mobil reklam gelirlerini açıklamasıyla birlikte önce başladığı 38 dolar seviyesine yükseldi ardından ise çıkışını devam ettirerek borsada 50 doları görmeyi başardı.

Twitter’ın ilk gün başarısı analistleri de etkiledi. Zira piyasada Twitter’ın bu sürecin ardından büyük bir değer kaybı yaşamayacağını hatta daha da değer kazanacağı görüşü hakim. Diğer yandan yatırım için henüz erken olduğu yönündeki görüşler de tamamen kaybolmuş değil. Teknoloji şirketlerine güven olmayacağı konusunda ısrarcı olan yatırımcılar hala karlılığı yakalayamayan Twitter’ın halka arz başarısının balon olma ihtimali üzerinde duruyor.

Apple’ın Avrupa ve Hindistan pazarında kan kaybetmeye başladığına dair bir araştırmayı daha önce sizlerle paylaşmıştık. Akıllı telefon piyasasında Android‘in gerisinde kalan Apple’a bir başka darbeyi piyasalardan aldı. Araştırmaya göre geçen hafta itibariyle Google’ın piyasa değeri Apple’ı geçti.

Sayısal açıdan Apple hala üstün gözükse de banka hesaplarının şişkinliğini çıkarınca Google’ın piyasa değerinin daha yüksek olduğu sonucu ortaya çıkıyor. Apple’ın şu anki piyasa değeri 378 milyar dolar iken Google’ınki 286 milyar dolar. Ancak Apple’ın Mart itibariyle 145 milyar dolar net nakit parası, Google’ın ise 45 milyar dolar nakiti olduğu düşünülünce geriye Apple için 233 milyar dolar, Google için de 241 milyar dolar kalıyor. Sonuç olarak şirketlerin gerçek operasyonlarının değerini bu rakamlar ortaya koyuyor ve Google rekabetin galibi olarak karşımıza çıkıyor.

Araştırmada yer alan grafik incelendiğinde Apple’ın düşüşünün 2013’ün başından beri hızlandığı görülüyor. Oysa ki 2012 ortalarında Apple, Google’a büyük fark atmış durumda. 2012’nin ikinci yarısında Apple 500 milyar doların üzerinde seyrederken Google sadece 200 milyar dolar civarlarında dolaşıyor. Şu an ise iki teknoloji devinin piyasa değerleri çok yakın olmasına rağmen Google 240.6 milyar dolarla yarışın galibi. Grafiğe bakınca piyasa değerleri açısından Google’ın galibiyetinin nedeni Google’ın yükselişi değil, Apple’ın kendi ani düşüşü olduğu söylemek mümkün.

Bir zamanların piyasa değeri açısından en büyük şirketi olan Apple, bu ünvanını çok yakın zamanda petrol lideri Exxon Mobile’a kaptırmıştı. Şimdi Google’ın da Apple’ı sollamasıyla Steve Jobs yadigarı Apple’ın ne yapacağı merak konusu. Üstelik Apple ile Google’ın aynı sektördeki rakipler olduğunu düşünürsek bu sonuçların Apple’ı daha çok üzeceği kesin.

Eylül ayında 661 milyar doları bulan piyasa değeri Apple için adeta bir güç gösterisiydi. Steve Jobs’ın ardından iyi bir sınav verdiği düşünülen Tim Cook ve ekibi, bu başarının devamını getiremedi. Apple hisseleri iPhone 5′in lansmanı ve iOS 6′daki harita fiyaskosuyla birlikte keskin bir düşüşle dibe çakıldı. Apple bu süreçte piyasa değerinin %40’ını kaybetti.

Yatırımcılar birer birer dünyanın en güçlü teknoloji şirketi imajını kaybetmeye doğru giden Apple’ı terk ederken, şirket piyasa değeri aylar içinde 250 milyar dolar eridi. 2012 yılına 405 dolar seviyesinde giren şirket, aradan geçen bir yılın ardından başladığı noktaya geri dönmüş gibi görünüyor.

Bugüne kadar Steve Jobs’ın mirasını yediği düşünülen yeni Apple yönetimi aslına bakılırsa, esas sınavını bundan sonra verecek. Hatta elinde bulundurduğu nakitle HP gibi bir devin yıllık gelirini (2012′de 120.4 milyar dolar) geride bırakan ve Vietnam’ın ekonomisini (123.6 milyar dolar GSYİH) de geçebilen Apple’ın önümüzdeki süreçte “dünyanın en çok beğenilen şirketi” konumunu yeniden kazanma ihtimali uzmanlara göre artık oldukça az.

Aslına bakılırsa Apple’ın borsadaki yıkımının nedenlerini anlamak çok da güç değil. Öncelikle şirketin artık karizmatik ve spekülatif bir lideri yok. Apple artık daha farklı bir anlayışla yönetiliyor. Ürün çıkış tarihlerinde yapılan değişikler, yanlış kararların alınma riskinin artması, teslimatlarda yaşanan gecikmeler, yenilikçi ürünler için en az bir yıl sonrasına verilen tarihler ve yüksek fiyatlar şirketin hayranlarıyla arasını her geçen gün daha da açıyor.

Diğer yandan halen 2013 yılının başındayız. Bu nedenle şirketin yeni ürün çizgisinin neler getireceği ve yıl içinde yeniden bir toparlanma sürecine girilip girilmeyeceği konusunda kesin konuşmak mümkün değil. Ancak Capital Media Partners’ın kurucularından Brad Chase’e göre, yenilmez Apple markasının efsanevi görkemi farklı nedenlerden dolayı buharlaşmış durumda.

PC, tablet ve akıllı telefonları kapsayan araştırmada pazarın 303.6 milyon cihaz satışıyla geçen yılın aynı dönemine göre %27.1 oranında bir büyüme yakaladığı belirtiliyor. Şirketin raporuna göre yılın üçüncü çeyreğinde akıllı cihaz pazarı 140.4 milyar dolar değere ulaştı.

IDC’nin dördüncü çeyrek beklentisi ise yeni bir rekora işaret ediyor. Zira akıllı cihaz satışlarının yılın son çeyreğinde performansını %19.2 oranında artırarak 362 milyona erişeceği kaydediliyor. Bu tahmine göre 4. çeyrekte akıllı cihaz pazarının piyasa değeri ise 169.2 milyar doları bulacak.

Her yıl olduğu gibi yılbaşı ile birlikte yaklaşan hediye döneminde akıllı telefon ve tablet satışlarının artması beklenirken, bu durumun dördüncü çeyrek sonuçlarına yıldan yıla %39.5’lik bir artışla yansıyacağı ifade ediliyor.

Araştırma şirketine göre markalar bazında dönemi ilk sırada kapatan akıllı cihaz üreticisi Samsung oldu. 2012’nin üçüncü çeyreğinde gerçekleştirilen toplam sevkiyatların %21.8’ini elinde bulunduran Samsung bu konuda liderliği alırken, onu %15.1 ile Apple takip ediyor. Bu ikiliyi Lenovo (%7.0), HP (%4.6) ve Sony (%3.6) izliyor. Bununla beraber ortalama cihaz satış fiyatı bakımından yılın üçüncü çeyreğinde 744 dolarlık bir seviye yakalayan Apple’ın Samsung’a oranla daha ayrıcalıklı bir ürün hattına sahip olduğuna vurgu yapılıyor.

IDC’nin 2016 yılına yönelik tahminlerinde ise akıllı cihaz pazarının önümüzdeki dört yıl sonunda toplamda 2.1 milyar adet sevkiyat ve 796.7 milyar dolar değere ulaşacağı öngörülüyor. Akıllı telefonların bu süreçte akıllı cihaz pazarındaki payını artırması beklenirken, PC sevkiyat oranlarının %19.9’a gerilemesi tahmin ediliyor.

iPhone 5’in 21 Eylül’de açıklanmasıyla birlikte Apple hisseleri tarihinde ilk kez 705 dolar seviyesini görmüş ve şirketin piyasa değeri 661 milyar dolara yükselmişti. Aynı günü 700 dolar seviyesinde kapatan şirketin piyasa değeri ise 656 milyar dolarda kalmıştı.

O günden bu yana hisse değerlerine baktığımızda Apple’ın ciddi bir düşüş içinde olduğu görülüyor. Zira gün itibarıyla 635 dolar civarında seyreden Apple hisselerinde tanıtımdan bugüne kadar yaklaşık 70 dolarlık bir değer kaybı mevcut. Tabii Apple hisselerinin geçtiğimiz hafta 623 dolara kadar düşerek ve piyasa değerini 585 milyar dolar civarına indirdiğini de belirtmek gerekiyor.

iPhone 5’in tedarik gecikmelerinin borsaya yansıdığı ortada. Zira iPhone 5’teki daha ince yapının ekran teknolojisiyle birlikte üreticileri zorladığı konuşulurken, Foxconn’da çıkan grev söylentileri de tedarik zincirini aksatan potansiyel nedenlerden olabilir.

Apple’ın 2009 yılında 100 milyar doların altında olan piyasa değeri, o tarihten bu yana sürekli bir yükseliş içinde. Steve Jobs’ın ardından aynı trendde devam edip etmeyeceği büyük bir muamma olan bu yükselişin bazı durumlarda dalgalanmalarla devam edeceğini kestirmek mümkün. Ayrıca yaklaşan iPad Mini tanıtımıyla birlikte büyük bir ihtimalle Apple hisselerinde sıçramalar yaşanacaktır.

Rakamlar hakkında biraz daha açık konuşmak gerekirse Apple’ın piyasa değeri on ülkedeki tüm şirketlerin toplam borsa değerinden daha fazla. Bank of America Global Hisse Stratejisi Başkanı Michael Hartnett’in yaptığı karşılaştırmaya göre İtalya, Portekiz, Türkiye, Şili, Avusturya, Peru, Mısır, Çek Cumhuriyeti, Filipinler, Finlandiya ve Norveç’in borsadaki tüm şirketlerinin toplam piyasa değeri ancak Apple’ın piyasa değerine denk gelebiliyor.

Finans dünyasında Market capitalisation adı verilen terim bir şirketin piyasadaki hisse sayısının bir hissenin fiyatıyla çarpımına eşit ve bu hesaba göre Apple global hisse pazarının %2.3’ünü temsil ediyor.

Geçtiğimiz ay gerçekleşen iPhone 5 lansmanı sonrası şirketin hisseleri 700 dolar barajını aşmış böylece Apple borsada ‘Elitler Klübü’ adı verilen şirketler arasına girmeyi başarmıştı.

Marka değerlerine bakıldığında 2012 yılının en çok yükseliş gösteren markası da Apple olmuştu. Listeye göre Apple marka değerini bu yıl %129 artırmış, böylece geçtiğimiz yıla göre altı basamak birden atlayarak ikinciliğe yükselmişti.

Apple’ın bu başarılı grafiğinden esinlenen Business Insider, şirketin günün birinde bir trilyon dolarlık bir piyasa değerine ulaşıp ulaşamayacağını sektör analistlerine sormuş. Bundan iki sene önce Business Insider’a röportaj veren Gene Munster, Apple’ın neden bu kadar başarılı olduğunu ve gelecekte nereye gidebileceğini anlatmış.

Aşağıda izleyebileceğiniz röportajda öne çıkan başlıklar şu şekilde.

– Apple, başından beri bilgisayar ve bilişim dünyasının geçirdiği evrimin içerisinde ve piyasa tecrübesi çok fazla.

– Önümüzdeki on sene mobilin yılları olacak ve Apple bu alanda çok başarılı.

– Genelde şirketler büyüdükçe hantallaşır ama Apple’da böyle bir hastalık yok. Kısacası Apple büyüdükçe güçleniyor.

– Apple müşterileri yüksek gelir gurubuna sahip çok özel bir kitle ve herkes günün birinde Mac almayı hedefliyor.

– Apple kendi mecrasını geliştirmiş vaziyette ve tüm cihazlarını birbirine bağlayabiliyor. Apple bu konuda çok başarılı.

– Organizasyon yapısı ve piyasa itibarı ile Apple, önümüzdeki beş sene içerisinde rakiplerine kıyasla çok daha kuvvetli büyüyecek.

– Steve Jobs yeri doldurulamayacak bir lider hatta Henry Ford’dan bu yana en etkili bir kaç liderden biri.