Şu an için ulaştığımız güvenilir kaynaklardan aldığımız bilgileri sizlere iletiyoruz ve ilerleyen zamanlarda bilgiler netleştikçe sizlere aktarmaya devam edeceğiz.

Aldığımız bilgiler bize Trendyol’a %30’luk bir sermaye artırımı yapıldığı yönünde. Şirketin ticaret siciline göre sermaye artırımı 20 gün önce gerçekleşti. Hisse oranları henüz resmi kayıtlara geçmedi.

Aldığımız duyumlar Tiger Global ve Kleiner Perkins Caufield & Byers’ın hisselerini artırdığı yönünde ancak şu an için iki şirketin yeni hisse oranlarının ne kadar olduğuna dair elimizde bir bilgi yok, ama öğreneceğiz.

Yalçın Ayaydın, %5,5 olan hissesinin bir kısmını satmasının ardından, hissesi %2 civarına düştü.

Alınan yatırım sonrasında Demet Mutlu’nun Trendyol’da sahip olduğu hisselerin oranının değişip değişmediğini şu an için bilmiyoruz.

Trendyol’un Anlatılmayan Hikayesi özel haberimizde sizlere markafoni, Limango, Morhipo, Hepsiburada gibi e-ticaret sitelerinin televizyon reklamlarına başladığını ancak Trendyol’un televizyonda göremediğimizden bahsetmiştik. Bununla birlikte şirketin başta Google olmak üzere internet reklamları da azalmaya başlamıştı. Son günlerde mutlaka sizlerin de dikkatini çekmiştir, Trendyol televizyon reklamlarına başladı. Bizim bu yeni reklam kampanyasından çıkarımımız Trendyol’un aldığı yatırım sonrasında ekonomik olarak rahatladığı ve pazarlama faaliyetlerinde diğer büyük isimlerle rekabet edecek duruma geldiği yönünde.

Ülkemizde ise bu işin öncüsü Markafoni’dir. İlk kampanyasını 1 Temmuz 2008’de yapan Markafoni, bugün açıklandığı üzere uluslararası bir yatırım şirketinden yatırım alarak dikkatleri üzerine çekti. Bu yazı özel alışveriş sitelerinin geçmişini incelemekten ziyade geleceği hakkında bir şeyler yazmak, sektörün de geleceğini ilgilendirecek olmasından dolayı kaleme alınmıştır.

Ülkemizde özel alışveriş kulübü mantığında kurulan ve çok da başarılı bir şekilde bugünlere gelen bir diger önemli isim de Trendyol. Geçtiğimiz aylarda sektörde çok sık rastlanmayan bir şey yapan Trendyol, Milla adında kendi markasını yarattı. Her şeyden önce hayırlı olmasını dileyerek bu yeni markanin hem alışveriş severlere hem de Türk internet camiasına ve ekonomisine önemli bir katma değer sağlamasını dileriz. Milla, Trendyol kadar başarılı olur mu olmaz mı orasını bilemeyiz ama bu iş modeli hakkında bir kaç şey yazmak isteriz.

Facebook’ta 456 bin hayrana, Twitter’da 7200 takipçiye sahip olan Trendyol’un, günlük ziyaretçi trafiğinden tutun da elinde bulunan çevrimiçi müşteri aktivitelerine kadar, “müşteri kavramını” çok iyi tanımlayacak eşsiz bilgilere sahip olduğu kuşkusuz. Sürdürülebilir bir büyüme bu bilgilerin doğru analiz edilmesi ve stratejinin buna göre kurulması ile elde edilir. Trendyol’un bu konuda başarılı olduğunu kabul etmekle birlikte, acaba bu eşsiz bilgilerin birbirine çok yakın gözüken esasında birbirinden tamamen farklı olan başka bir iş kolunda işe yarar mı diye de merak etmiyor değilim. Milla’nin hangi motivasyonla hayata geçirildiğini bilmiyorum. Fakat bildigim bir şey var ki bir malı satmak, satılmasına aracı olmak ile o malı üretmenin arasında dağlar kadar fark olduğu. Yazdıklarım Milla’nın başarısız olacağı anlamına gelmemelidir. Biz, internet üzerinden atılan adımların başarılı olmasını isteyen ve ülkemizde internet yatırımlarının ancak ve ancak başarı hikayelerinin artmasıyla gerçekleşeceğine inanıyoruz. Özel alışveriş pazarında başarılı olmuş bir markanın girdiği işte başarısız olması en son isteyeceğimiz şeydir.

2008 senesinde ABD’de patlayan ekonomik kriz şirketlerin şapkalarını önüne koyup kendilerine ‘Biz nerede yanlış yaptık?’ sorusunu sordurtmuştur. Sektör gozetmeksizin sadece kara odaklanarak hareket edilmesi zaman içerisinde şirketleri ana iş kollarından uzaklaştırmış bilmedikleri diyarlara yelken açtırmıştır. Bir işte başarılı olmak için isim ve maddi güç yetmez. O işi çok iyi bilmeniz gerekir. Sadece işi bilmek de yetmez, o işin tüm ekosistemine hakim olmanız da gerekmektedir. Hele ki kendi ana işinizde bazı problemleri çözememişken başka bir sektöre girmek büyük cesaret doğrusu. Trendyol’un Facebook’taki uygulama sayfasına baktığımda duvarda bir çok müşteri şikayeti ile karşılaşmak mümkün.

Yukarıda da bahsettiğim gibi Trendyol özel alışveriş konseptinde yakaladığı başarısından yola çıkarak, satın almadan tutun da sevkiyata kadar her aşamanın hayati derecede öneme sahip olduğu bambaşka bir sektöre girmiştir. Milla’nin internet sitesinde yazan Trendyol.com’un markası Milla ifadesi bir markanın özgünlüğüne vurulmuş büyük bir darbedir. Öyle anlaşılıyor ki Milla, Trendyol markasının rüzgarını alarak yelken açmıştır. Bu yolculuğun Milla ve Trendyol ailesi için keyifli geçmesini dilerim.

Müşterilerin çevrimiçi davranışları hakkında derinlemesine bilgiye sahip olmak ile hangi unsurun müşterileri satın almaya tetiklediği çok farklı iki konudur. Bugüne kadar demografiklerden yola çıkarak hedef kitleye ulaşmaya çalışan markalar artık demografilerin tarih olduğunun farkına vararak müşterilerin beynini okumaya odaklanarak yeni bir müşteri/tüketici kavramının doğduğuna şahit olmaktadırlar. Pazarlama ve marka yönetimi böylesi bir noktaya gelmişken Trendyol yöneticilerinin bu gerçeklerden habersiz olduğunu düşünmek bile istemiyorum.

Konuyu özetlersek; ekonomik girişimleri uzun seneler sürmesi gerektiğine, herkesin kendi bildigi işe odaklanması gerektiğini, gerçek bir katma değerin ancak ve ancak böyle sağlanabileceğini düşünen ben, özel alışveriş sitelerinin kendi markalarını yaratma konusunda olumsuz bir görüşe sahibim.

Geçtiğimiz günlerde sizlere yeni bir özel alışveriş sitesi olan Bir Varmış Bir Yokmuş’dan bahsetmiştik. Hatırlarsanız ortaklarının arasında Yalçın Ayaydın’ın kardeşi Nejdet Ayaydın da bulunmaktaydı. Ancak eğer sektörü takip eden biriyseniz eminim siz de biliyorsunuzdur, Bir Varmış Bir Yokmuş operasyonunun gerçekte arkasında Yalçın Ayaydın vardı. Anlatacağım konu da zaten BVBY ve bu ilişki ile ilgili.

Yaptığı açıklamalarla Trendyol’u yere göğe sığdıramayan Ayaydın, bir seferinde “İpekyol’un bir günde 120 mağazası ile yaptığı ciroyu Trendyol tek başına yapıyor” diyerek hepimizi şaşırtmıştı. Tabi bir yandan Ayaydın Trendyol’a ortak olduktan sadece 1 hafta sonra, Tiger Global da %20 gibi bir hisseyi satın almıştı Trendyol’dan.

Yani her açıdan Ayaydın için kazançlı bir operasyondu Trendyol ortaklığı.

İşte Bir Varmış Bir Yokmuş operasyonu da Ayaydın’ın bu kazançlılığı fark etmesinden sonra ortaya çıktı.

Neredeyse tamamı Trendyol’un da tedarikçilerinden olan 16 ortağı ve düşük hisseli ortak olan genel müdürü Gizem Burçetin ile Bir Varmış Bir Yokmuş, aslında en tabandan Trendyol’un rakibi olacak olan bir oluşum.

Bu tabloya bakarak söyleyebileceğimiz ise, BVBY operasyonunu toparlayan kişi olarak Ayaydın, bu durumdan da en kazançlı çıkacak olan kişi (buraya “iki site bir siteden iyidir” gibi sığ bir yorum da getirmek isterim ayrıca). Ancak BVBY, bir diğer yandan Tiger Global’ı fena halde rahatsız eden bir proje olarak da incelenmeli.

Aldığımız, ancak Trendyol kurucusu ve genel müdürü Demet Mutlu’ya doğrulatamadığımız duyumlara göre (Mutlu bu konuda yorum yapmayacağını söyledi, ancak ileride Trendyol’un genel duruşu ile ilgili bir röportajın da ışığını yakmadı değil) Tiger, girdiği her operasyonda “non-compete” anlaşmaları yapan (rakip çıkarmama ya da rakibe ortak olmama) bir fon olmasından dolayı Ayaydın’ın BVBY ile hayata geçirmeye çalıştığı operasyondan fena huzursuzmuş. Hakkını mahkemelerde aramaya çalıştığında Trendyol’un marka algısını yıpratabileceği düşüncesi üzerine BVBY konusunda çözüm yolları aramaya devam ediyormuş.

BVBY’de ise ortaklar arasında Yalçın değil Nejdet Ayaydın’ı görüyor olmamızı da buna bağlayabilirsiniz tabi.

Özel alışveriş sitelerinin web trafikleri ile ilgili bir haber yapmıştık hatırlarsanız, o haberde de görebileceğiniz üzere Trendyol’un kısa zamanda yakaladığı başarı su götürmez. Operasyonel maliyetin her gün yükseldiği bu tarz bir iş kolunda Trendyol’un da reklam/operasyon maliyetleri yüzünden yatırıma ihtiyacı olduğu, ancak sürüncemedeki bu yatırımcı durumları yüzünden 4. raund yatırımları açamadığı da aldığımız duyumlar arasında.

Umarız sektöre büyük bir zarar vermeden ve ticaret ahlakına en uygun şekilde sonuçlanır bu durumlar. Biz de takip etmeye devam edeceğiz.

Sebebi bilinmiyor olsa da Modajenik’in açılışı Nisan ayına kadar uzamıştı hatırlarsanız. Nitekim, 11 Nisan’da açıldığında özel alışveriş pazarında toplam 40’dan fazla oyuncu vardı. Modajenik’e üye olanların da gördüğü, son 2 gündür Modajenik’de herhangi bir devam eden kampanya yoktu. Nitekim benim de duyduğum, bugün ya da yarın Modajenik’in kapanışı ile ilgili bir bülten yayınlayacağı.

Ayrıca duyduğuma göre, Modajenik’in kapanış kararı operasyon tarafının zorluklarından dolayı alınan bir kararmış. Grupanya ile grup alışveriş sektöründe yakalanan başarı, özel alışverişteki tedarik, lojistik gibi sorunları çözmeye yeterli olamamış.

Ancak spekülasyonlara daha fazla girmeden önce, Modajenik’in açıklama yapmasını beklemek daha doğru olacaktır. Burada, sanırım çıkarılması gereken sonuçlar, özel alışveriş sektörünün doyup doymadığına yönelik değerlendirmeler olmalı. Aralarına her gün bir yenisi eklenen özel alışveriş sitelerinin içinde hayatta kalmak, birçok başka girişimcinin de düşündüğü gibi kolay değil. Modajenik örneğinde de görülebileceği gibi arkasında grup alışveriş sektörünün büyük oyuncularından biri olan Grupanya’nın olmasına rağmen, yeni bir özel alışveriş sitesi sadece 3 haftada kepenk kapayabiliyor.

Ayrıca, şimdiye kadar hiçbir “.com” bu kadar hızlı kapanmamıştı. Sanırım bu konudaki değerlendirmeleri okuyucularımıza bırakmak daha doğru olacak. Konu hakkındaki değerlendirmelerinizi yorum olarak yazmayı unutmayın.

Sizler için önde gelen üç özel alışveriş sitesinin istatistiklerini sunduğumuz bir infografik hazırladık. Grafikte Trendyol, Markafoni ve Limango’nun ziyaretçi sayılarını, Alexa’daki sıralamalarını ve en önemli iki sosyal medya mecrası olan Facebook ve Twitter’daki beğenilme/takip edilme oranlarını görebilirsiniz.

Grafikte öne çıkan verilerden birisi 2010’un Aralık ayında her üç alışveriş sitesinin de ‘zirve’ yapmış olması. Bunun sebebi olarak aklımıza tabii ki ilk başta yılbaşı alışverişleri geliyor. Ekim 2010-Ocak 2011 tarihleri arasında Trendyol tekil ziyaretçi sayısında rakiplerini geride bırakırken, Markafoni sayfa görüntülemede iki siteyi de geçmiş.

Limango’ya ait en ilgi çekici veri ise Twitter’dan geliyor. Diğer rakamlarda Markafoni’nin ve Trendyol’un gerisinde kalan özel alışveriş sitesi Twitter’da rakiplerini 5277 takipçiyle geride bırakmış. Facebook’ta en çok beğenilme sayısına sahip site ise 98.6032’le Markafoni.

Güncelleme: Genel istek üzerine PDF dosyası aşağıdadır.

[download id=”1″]