Kısaca bu yazı, QR kodu denemek isteyen ilgili pazarlamacılara yardımcı olmak için yazıldı. Kendi QR kodunuzu nasıl oluşturacağınızı öğrenmek ve tüketicilerin bunu taratma ihtimalini artırmak istiyorsanız okumaya devam edin.

QR Kodlar Nasıl Çalışır? Temel Bilgiler

QR kodlar, “hızlı cevap”ın özeti olan, siyah ve beyaz barkodların karışık dağılımından oluşan ve genelde aşağıdaki resme benzer şekilde görünen kodlardır.

(“Genelde” dedim çünkü farklı renk ve şekillerde olmaları mümkün, ama neticede ne demek istediğimin anlaşıldığını düşnüüyorum.) Direkt e-postalarda, tabelalarda, billboardlarda ve hatta belki reklamlarda çok sık karşılaşabilirsiniz.

Aslında Japonya’da otomotiv sanayi için tasarlanan QR kodlar, geniş hacimleri ve tüketiciler için paketin ve yaratıcılığın ötesinde ek bilgi taşıyabilme özellikleri yüzünden pazarlamacılar tarafından benimsenmiştir. Eğer bir tüketici herhangi bir yerde QR kod görürse, mobil telefonunu çıkarıp QR kod tarayıcı açabilir, QR kodu taratır ve aşağıdaki gibi ilave bilgiye ulaşabilir.

Yani eğer tanıtım yapmak istiyorsanız, mesela, bir otobüs durağındaki bir reklamd mobil uygulamanızın iTunes linkinki kullanarak QR kod oluşturabilirsiniz. Böylece kodu okutan direkt olarak Apple Store’daki uygulamanıza gider. Mantıklı geldi mi? Harika.

QR Kod Nasıl Oluşturulur?

QR kod oluşturma süreci epey basit. Haydi başlayalım;

1. Bir QR kod üreticisi seçin

Kullanabileceğiniz çok sayıda QR kod üretici mevcut, ancak bunlardan son dönemde en meşhur olanları Kaywa, GOQR.me, Visualead ve QR Stuff. QR kod üreticisi seçerken dikkat etmeniz gerek şeylerden bazıları izlenebilirliği ve performans analizidir. Eğer sizin bir kod üretmenize izin veriyorsa ve eğer QR kod okuyucular için ortak ve uyumlu ise markanız için uygun olur.

2. Tasarlayın ve birleştirin

QR kod oluşturmanın eğlenceli kısmı, kodu markanıza uygun olarak dizayn etmektir. QR kodunuzun logonuz gibi görünmesini mi istiyorsunuz? Durmayın! Web sitenizin tasarım şemasını yansıtmasını mı istiyorsunuz? Hiç sorun değil.

Ne kadar kolay olduğunu ispatlamak için, yukarıda bahsettiklerimizden bir QR kod üreticisi seçin ve birlikte adım adım oluşturalım. Ben GOQR.me‘yi seçtim.

Adım 1: QR kodunuzun müşterileriniz için ne çeşit bir içerik sunmasını istiyorsanız onu seçin. Ben bu örnek için URL seçtim.

Adım 2: İçeriği yerleştirin (bu örnekte URL’yi)

Adım 3: Önizlemeyi kontrol edin, istediğiniz şekilde düzenleyin. Daha sonra indirin veya istediğiniz bir yere yerleştirin.

Epey basit, değil mi? Elbette QR kodunuzu daha fazla kişiselleştirebilirsiniz – rengi düzenleyebilirsiniz; logo ekleyebilirsiniz; sosyal seçenekler sunabilirsiniz.

3. QR kodu test edin

İlk QR kodunuzu oluşturmanın heyecanı ile kodunuzun doğru okunup okunmadığını kontrol etmeyi unutmayın. Ve emin olmak için birden çok tarayıcı ile bunu test edin. Bu durumda, QR Code Reader’ı kullanabilirsiniz ki o da okuduğu şeye sizi otomatik olarak götürüyor. Apple’ın Passbook’u ise iOS 7’de varsayılan olarak bir QR kod okuyucu sunuyor. Kısaca QR kodunuzun okunabilirliğini bunlarla kontrol edebilirsiniz.

4. Takip edin ve performansı analiz edin.

Tıpkı herhangi bir pazarlama kampanyası gibi, QR kod kullanılan benzer kampanyaları işe yarayıp yaramadıklarını görmek için takip etmelisiniz. Her özel kod ne kadar ziyaret yoğunluğu oluşturuyor? İnsanlar kodunuzu okutuyor ancak hedef sayfaya ulaşana kadar tekliften faydalanamıyorlar mı? Ya da QR kodunuzu taratmak için yeterince ikna olmamışlar mı? Bunu bilmek sizi sıkıntıdan kurtarır ve işe yaramayan QR kodunuza yakından bakıp onu düzenleyip daha iyi çalışır hale getirmenize yardımcı olur. URL’nize bir UTM takip kodu koymanızı tavsiye ediyorum, böylece performansı daha iyi değerlendirebilirsiniz.

En İyi Pratik, QR Kodlar: Doğrular ve Yanlışlar

Artık QR kod oluşturma sürecinin ne kadar kolay olabileceğine şahit oldunuz. Şimdi QR kodunuzun kullanılma eğilimini gerçekten artıracak bazı iyi uygulamaları paylaşalım.

QR Kod Doğruları

1.  QR kodları taranmasının kolay ve kullanıcının kodu tam olarak taraması için yeterli vaktin olduğu yerlere yerleştirin. QR kodları genellikle reklam ve billboardlarda görüyor olsanız da buralar aslında çok kullanıcı dostu konumlar sayılmaz. Tüketicilerin kodu taratacak vaktinin olduğu ve mümkünse Wi-Fi bağlantısı olan yer ve çevreleri düşünün. Örneğin bir restoran işletiyorsanız masalardaki peçeteliklere neden bir QR kod yerleştirmiyorsunuz?

2.  İnsanlara gönderdiğiniz sayfanın mobil uyumlu olmasını sağlayın. Tüketiciler QR kodu telefonlarından taratacaklar, yani iyi bir mobil deneyim ile sayfanıza erişmlerini sağlayın.

3. İnsanlara kodu gördükleri zaman ne yapmaları gerektiğini ve eğer yaparlarsa ne elde edeceklerini söyleyin. Herkes QR kodun tam olarak ne olduğunu bilmiyor, yani herkes tarattıkları takdirde buna değeceğinden emin olana kadar bunu yapmayabilir. Salt QR kod kullanımı -bir takım viral projeler hariç- çok da mantıklı bir iş değil.

QR Kod Yanlışlar

1. Kodunuz özel bir QR kod tarayıcı gerektirmesin. QR kodunuz uygulamalara göre değişkenlik göstermemeli ki herkes istediği okuyucuyla kodu taratabilsin.

2. Bir kullanıcının iyiliğini düşünerek QR kod kullanmayın. Pazarlamacılar arasında yaygın bir düşüncedir: “Offline ve online deneyimi nasıl birleştirebilirim? Mmm… QR Kod!” Bu düşünce yanlış değil. Ama her zaman doğru da değil.

Eğer bir mobil kullanıcıya ulaştığınızda mantıklı olacak bir içeriğe ve eğer bunu yapmak için uygun araca sahipseniz (“Yapılacaklar” kısmı birinci maddede görebilirsiniz) QR kodunuzun iyi bir sonuç getirmesi daha muhtemel. Örneğin, Güney Kore’de marketler zinciri olan Tesco, diğer market zincirleri yerinde sayarken, metro istasyonlarına (sanırım metro istasyonlarında internet erişimi var) yerleştirdiği QR kodlar ile ülke çapında muazzam bir büyüme sağladı. Doğru yerde ve doğru zamanda sonuç hedefli QR kod kullanımı için harika bir örnek. Ayrıca Search Engine Journal’da yer alan bu yazıda QR kod kullanımının güzel örneklerini bulabilirsiniz.

Eğer bu yazıyı okuduktan sonra QR kodun sizin için doğru hamle olduğunu düşünmüyorsanız veya sadece offline dünya ile online dünyayı birleştirmek için farklı bir yol istiyorsanız, web sitenizi mobil uyumlu hale getirip sadece linkini paylaşmanız da basit bir çözüm olacaktır. Ya da özel bir kampanya veya mobil uygulama için kısa ve kolay hatırlanabilen URL’ler hazırlayabilirsiniz. Örneğin siteniz.com/kampanya gibi.

Hızla yayılan mobil uygulamaları iş hayatına entegre eden projelerden biri olan QRDB, “Kartvizit kaybetmeye son!” sloganıyla hizmet veriyor. Kişiye özel kartvizit oluşturma, arşivleme, online olarak takip etme gibi özelliklerin sunulduğu sitede, QR kodların getirdiği kolaylık ön plana çıkarılıyor.

Web sitesinin yanı sıra QRDB tarafından önerilen NeoReader uygulaması aracılığıyla akıllı telefonlar ve tabletlerden de ulaşılabilen hizmet ile kullanıcılar, her ortamdan kolayca ulaşabilecekleri bir kartvizit arşivine sahip olabiliyor. Şirketlerin veya kişilerin haritadaki konumuna, telefon numarasına, e-posta adresine, web sitesine veya sosyal medya hesaplarını bir arada sunan sistem, aynı zamanda kartvizitlerin takibi için verimli bir yol sunmuş oluyor.

Kartvizitinizin kaç kişi tarafından görüntülendiği veya takip edildiği bilgisini de veren QRDB, bunun yanı sıra telefon numarası veya kartın tasarımı değişse bile en güncel bilgileri bünyesinde barındırmaya devam ediyor. Ayrıca kullanıcılar gerek gördükleri takdirde favori kartvizitleri üzerine özel notlar da alabiliyor.

QRDB’de sanal kartvizitler oluşturabilmek için Facebook hesabıyla giriş yapmak yeterli oluyor. Sitede mevcut kartlar dijital ortama aktarmak istenen kartvizitler için ücretsiz sanal kart meydana getirme ve bunları arkadaşlarla  paylaşabilme fırsatı da sunuluyor. Hatta kullanıcıların bu kartları kartvizit veya sticker olarak satın alabilme şansı bulunuyor.

Karta gerek duymadan alışveriş imkanı sağlayan yeni sistem, kasiyere Parakod ile ödeme yapmak istediğinizi belirttikten sonra POS cihazında gösterilecek QR kodunu okutma yöntemiyle çalışıyor. Online alışverişlerde anlaşmalı sitelerde bulunan “İşCep Parakod” ödeme seçeneğinden yine sayfada yer alan QR kodu okutarak ödeme gerçekleştirebiliyorsunuz.

Parakod’u kullanabilmek için İşCep uygulaması üzerinden kredi kartı veya müşteri numarası ile yeni özelliğini kullanıma açmak gerekiyor. Kart bilgilerinizi bir kereye mahsus uygulamaya tanıttıktan sonra, alışverişlerinizde yeniden kart bilgisi girmenize gerek kalmıyor. Uygulamada cep telefonu üzerinde son kullanım tarihi, kart numarası ve şifre gibi kart bilgilerin saklanmıyor oluşu ve kullanıcıların yanında taşıdıkları kartların güvenliği konusunda endişe yaşamaması sistemi avantajlı kılan özellikler arasında yer alıyor.

Basına yaptığı açıklamada mobil bankacılık ve e-ticareti birleştirdiklerini ifade eden Türkiye İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Yalçın Sezen, Parakod’un müşterilere kredi kartı taşımadan alışveriş imkanı verdiğini, böylelikle güvenli alışveriş imkanının doğduğuna dikkat çekti. Sistem ile kullanıcıların katalog, gazete ve afiş gibi mecralar üzerinden satın almaları gerçekleştirebilmesini de sağlayacaklarını belirten Sezen, ileride fatura konusunda da bir hamle planladıklarını ifade etti. Sezen’in açıklamalarına göre şimdilik sadece Android ve iOS versiyon bulunan uygulama ilerleyen günlerde diğer mobil işletim sistemlerine de taşınacak.

Bankacılık sektörü mobil uygulama ve teknolojilerinin kullanımı konusunda Türkiye’deki lokomotif konumunu üstleniyor. Zira yeni teknolojilerin uygulanması konusunda bankalar diğer şirketlere göre daha cesur davranıyorlar. Nitekim Türkiye Bankalar Birliği verileri 2011 yılından bu yana Türkiye’de mobil bankacılık kullanan müşteri sayısı %68 oranında büyümüş durumda.

Türkiye İş Bankası, Parakod uygulaması ile BTK verilerine göre Türkiye’de 10.6 milyona ulaşan mobil internet kullanıcısı ile yıl sonu itibarıyla 30 milyar dolara ulaşması beklenen e-ticaret sektöründeki potansiyelini QR kod teknolojisiyle bir araya getirerek müşterilerine sunuyor. Ancak Türkiye’de şirketler her ne kadar QR kod odaklı çalışmalarda ısrar etseler de tüketici tarafından gereken verimin alındığını söylemek pek mümkün değil.

Uygulamanın özelliği; Zaman Gazetesi’nde, üzerinde “DZ” ikonu bulunan haber ya da fotoğraflara tuttuğunuz telefon ya da tabletinizden haberin videosuna veya diğer özel içeriğe ulaşabilmenizi sağlaması. Uygulama ile gazete yer bulan haberleri, film fragmanlarını görüntülü olarak izleyebiliyor, yayınlanan reklamları video formatında seyredebiliyorsunuz.

App Store ve Google Play’den ulaşabileceğiniz “Dijital Zaman” uygulamasını indirdikten sonra cihazınızı içeriklerin üzerindeki ikonlara tuttuğunuzda o içerik hakkında yayınlanan medyanın linkine yönlendiriliyorsunuz.

Uygulama ayrıca, kişisel fotoğraflarınızı da hareketli olarak çevrenizdekiler ile paylaşma imkanı sağlıyor. Çektiğiniz fotoğrafı slayt ile Dijital Zaman’a dönüştürdükten sonra dilediğiniz kişiye iletebiliyorsunuz.

Hedeflerinizi açıkça belirleyin. Hedefleri belirleme, pazarlama kavramının doğasında yer alıyor. Nerede bir pazarlama faaliyeti oluşturursanız oluşturun yapmanız gereken en önemli şey o kampanyanın hedeflerini belirlemektir. Amaçsız yapılan bir şeyin sistemli olarak yapılması ve başarıya ulaşması söz konusu değildir. QR kodla pazarlamada da durum böyledir. Eğer QR kodunu müşterileriniz için tam olarak ne amaçla kullanacağınızı belirlemezseniz, niçin bu tür bir pazarlama eylemine girişesiniz ki? QR kodu sisteminin arkasında yatan amaçları ancak işletmenizin hedefleriyle örtüştürdüğünüzde bu sistemi bir pazarlama aracı olarak kullanmalısınız.

QR kodları tüketicileriniz için anlamlı hale getirin. Öncelikle müşterilerinize QR kod yoluyla mesaj ulaştırmak için kampanya oluştururken bu kampanyayı tek bir mesaj içeren statik bir QR kod ile mi yapacağınızı yoksa farklı günlerde saatlerde ya da aylarda farklı mesajların hedef kitleye ulaşmasını sağlayan dinamik bir QR kod mu kullanacağınıza karar verin. Aslında burada verilmesi gereken karar kolay. Kontrol edebileceğiniz kadar çok mesaj içeren bir QR kod stratejisi ile farklı mesajları farklı zamanlarda tüketicilerinize ulaştırarak QR kodları onlar için anlamlı kılmaktır.

Mobil dostu içerik üretin. QR kod ile pazarlama stratejisini oluşturdunuz ancak bu kodlar tüketicilerinizi çok ta heyecanlandırmayacak bir mesaj içeriyor ya da web sitenizin ana sayfasına yönlendiren bir linkten oluşuyorsa, QR kod ile iletişime geçme konusunu tekrar düşünmenizde yarar var. Çoğu site mobil tarayıcılarda çok kötü bir görünürlülüğe sahiptir, dolayısıyla QR kod ile ulaştıracağınız link mutlaka web sitenizin mobil versiyonundan oluşmalı. Böylece müşterileriniz QR kodlar ile mobil web sitenizi ziyaret ettiğinde markanızın vermek istediği mesajlara rahat bir şekilde ulaşırlar. Ayrıca QR kodları taratmayı müşterileriniz için cazip ve heyecanlı kılmanız gerekmekte.

QR kodunuzu müşterilerinize doğru anlattığınızdan emin olun. QR kodların halen yaygın olarak kullanılmaya başlanmaması ve birçok insan için alışılagelmiş bir sistem olmamasından dolayı, bu kodları kullanacağınız yerlerde mutlaka aydınlatıcı kısa bir açıklamaya yer verin. Bir düşünün, açıklamada bulunmazsanız QR kodunuzu gören bir müşteri niçin sizin kodunuzu taratma gereksinimi duysun ki? Açıklamada aşırı detaya yer vermeyin. İdeal bir açıklama “ Facebook’ta bizi takip edip %20 indirim kazanmak için kodu taratın” şeklinde olmalıdır. Bu tür bir açıklamayla hedef pazarınızı harekete geçirmiş olursunuz.

Kampanyanızdan elde ettiğiniz sonuçları ölçümleyin. Eğer kodunuzun kaç kişi tarafından taratıldığını, en çok hangi kampanyaların ya da kaynakların taratıldığını ya da taratma sonrası verdiğiniz linkte ortalama olarak ne kadar süre geçirdiklerini, hangi lokasyondan tarattıklarını bilmiyorsanız QR kodu ile pazarlama faaliyetlerinizin ne kadar verimli olduğunu anlamanız zorlaşacaktır. Bu verileri analiz etmek için mutlaka QR kod ölçümleme yazılımı kullanın.

5x5x5 metre boyutundaki küpün üzerinde QR kodları ile kaplı. Mekanist’in mobil uygulamalar ile taranmayı bekleyen kodlar ziyaretçilere çeşitli hediyeler sunuyor.

125 metreküp hacme sahip olan küpteki QR kodları tarayarak bir çok işletmeden hediye kazanma şansına sahip olabiliyorsunuz. Küp alışveriş merkezinin içerisine yerleştirildikten sonraki beş gün içerisinde 2.000’nin üzerinde tarama gerçekleşmiş.

Küpü alışveriş merkezinin içerisine yerleştirmek de Mekanist ekibi için hiç kolay olmamış. O büyüklükte bir kapı bulamadıkları için ekip küpü parçalar halinde alışveriş merkezine sokarak içeride inşa etmiş. İlerleyen günlerde küpün farklı alışveriş merkezlerinde de ziyaretçilere sunulması planlanıyor.

Kampanya Mekanist uygulamasına yeni eklenen QR kodlarını tarama özelliğini tanıtmak amacıyla gerçekleştirilmiş. Önceki sürümlerde mekanlarda check-in yapmaya izin veren uygulamaya, fotoğraflı ‘Mekan Kartları’ yaratma ve ‘Galeriler’ özellikleri de eklenmiş.

Mekanist uygulamasına iPhone, Blackberry ve Android kullanıcıları cihazlarından mekanist.net/mobil adresi ziyaret ederek indirebilirler.

Tanja’nın planına göz atmak gerekirse;

1. Adım:   1 Bitki ve 1 Uçuş

Tanja, Berlin’den Melbourne’e seyahati sırasında hayalini kurduğu ve çalışmak istediği Droga 5 ajansını bizzat buldu. Her şeyi planlamıştı, ilk olarak Berlin’den Melbourne’e tekrar uçup, bilgilerinin yer aldığı bitkisi “Petunja”yı elden teslim etmesi gerekiyordu. Bu bilgilerde, Tanja’nın cover letterı, bitkiye nasıl bakılacağına dair bilgiler ve yeteneklerini sergilediği bloğunun linkini içeren QR kod yer alıyordu.

2.  Adım:  Takip Etmek

Elden teslimi gerçekleştirdikten sonra iletişimi koparmamak adına bitki için gübre ve bir kaç bakım talimatı ile Tanja’nın takibi devam etti.

İkinci adımdan sonra Tanja, Droga 5 ajansından bir e-posta aldı. Ve ne yazık ki bu e-postada ajansın şu an için işe alım yapmadığını belirtiliyordu. Tanja bunu olumsuz olarak düşünmedi ve aktif olarak çalışmasa da şirkete dışarıdan destek verebileceğini belirtmek için Droga 5 çalışanları için paketler hazırladı. Her bir paketin üzerinde çalışanların ismini yazıp, paketlerin içlerine yeni bir bitki yetiştirmek için ihtiyaç duyulan malzemeleri yerleştirdi. Ve Droga 5 takımını dışarıdan nasıl destekleyebileceğini belirttiği bilgileri içeren QR kodu da her paketin içine ekledi. Paketler bu senenin başında Droga 5 ajansı çalışanlarına postalandı.

Ve böylece Tanja, Droga 5 ajansının 38 çalışanın hepsine kendini göstermiş oldu. Henüz olumlu bir cevap alabilmiş değil fakat ilerleyen günlerde yarattığı bu farklılığın kendisine olumlu olarak geri döneceğine kesin gözüyle bakabiliriz.

Kaynak: Simply Zesty

Daha önceki yazılarımızda sizlerle paylaştığımız gibi QR kodları basılı medya kullanım alanlarında ve daha nice kullanım alanlarında görmeye alışmıştık.

Günlük hayatımızın bir parçası haline gelen QR kodları akıllı cihazlarımızda okuttuğumuzda acaba karşımıza ne çıkacak? Bilinmeyen bir kodun altından ne çıkacağını tahmin edebiliriz. Ürünle ilgili bir bilgi, video, indirim kuponu veya bir oyun olabilir.

Ama bu sefer farklı bir kullanım sözkonusu; Bank Asya 1. Lig’de haftasonu oynanan Karşıyaka – Göztepe derbisinden önce ilginç bir olay yaşandı. Karşıyaka taraftarları bir pankart açtılar ve bu pankartın üzerinde kocaman bir QR kod vardı.

Taraftarlar pankarta anlam veremezken, kodu akıllı telefonları ile okutanlar ise neye uğradığını şaşırdı. Çünkü kodun arkasında Göztepe takımına edilmiş bir küfür ile karşılaştılar.

Göztepe taraftarı bu küfüre karşı nasıl teknolojik bir çözüm bulur bilinmez ancak yaratıcılık sınır tanımıyor.

Nellymoser şirketi tarafından yapılan araştırmaya göre ABD’de yayın yapan en popüler 100 dergide yer alan QR kodların sayısında yılın başından Eylül ayına kadar %476’lık bir artış görüldü. Ocak ayında dergilerde toplam 88 kod yayınlanırken, Eylül ayında bu rakam 507’ye çıktı. Bununla beraber 2011 yılının ilk çeyreğinde yayınlanan toplam QR kodu sayısı 252 iken, yılın üçüncü çeyreğinde bu rakam 1155’e fırlamış.

Aşağıdaki grafikte geçen yılın Kasım ayından, geçtiğimiz Eylül ayına kadar dergilerde yer alan QR kodlarının rakamlarını görebilirsiniz.

Eylül ayında en popüler 100 Amerikan dergisinde yer alan 507 QR kodunun, 482’si reklamlarda kendilerine yer bulmuş. Bunun dışında kalan 25 kod ise içerik geliştirmek için editöryal olarak kullanılmış.

Şu zamana kadar bir çok yaratıcı kullanımıyla karşılaştığımız QR kodların çalışabilmeleri içinse çeşitli mobil uygulamalar gerekiyor. Türkiye’deki az sayıdaki mobil ajanslardan biri olan iPlayalot; iOS işletim sistemi kullanan cihazlarda çalışan bir uygulama geliştirmiş durumda; iScanalot.

iOS platformları üzerinde iPhone 3GS ve üzeri modellerde, dördüncü nesil iPod Touch’da, ve iPad 2 üzerinde çalışan iScanalot, çeşitli versiyonlardaki QR kodların tamamını destekliyor. QR kodlar, bu uygulama ile okutularak; metin, video, görsel, harita lokasyonu, e-kartvizit türündeki içerik türlerine yönlendirme yapılabilmekte.  Yapılan bütün taramalar ve ulaşılan içeriklere ise uygulama üzerinden istenildiğinde yeniden erişebilmek mümkün.

iScanalot’u App Store üzerinden ücretsiz olarak indirebilirsiniz.