Bu tanımlama çok da yanlış değil. Yapılan incelemeler LinkedIn kullanıcıların çok büyük bir çoğunluğu iyi bir eğitime sahip olan beyaz yakalı çalışanlardan oluşuyor.
Dünyanın dört bir yanında kullanıcıların ilgi gösterdiği bir sosyal ağ olan LinkedIn’in bu başarısının ardında LinkedIn’i aktif olarak kullanan sektörün önde gelen kişileri (LinkedIn Influencers) ve sitenin içerik stratejileri yer alıyor.

Tüm bunların yanında aslında LinkedIn’in başarısının ardında kullanıcıların maddi gücünün yattığı belirtiliyor. comScore tarafından yapılan analize göre LinkedIn kullanıcılarının yüzde 40’ı yılda 100 bin dolardan fazla kazanıyor. Kullanıcıların yüzde 31’inin kazancı ise internet kullanıcılarının tamamının ortalama kazancından yüksek.

Bu rakamlar LinkedIn’in kendini beyaz yaka çalışanların network’ü olarak tanımlamasını sağlıyor. Bu durum aylık yaklaşık 80 milyon tekil ziyaretçisi olan bu sitenin, varlıklı kullanıcılarına ulaşmak isteyen reklamverenleri de harekete geçirdi. Yapılan araştırmalar da LinkedIn’in bu yılın üçüncü çeyreğindeki reklam gelirlerinin, geçen yılın yüzde 45 üstünde olduğunu gösteriyor.

BusinessInsider‘ın haberine göre toplam reklam harcamalarının %60’ına hakim olduklarını ifade eden SMI, Facebook’un yanı sıra aralarında Google, Twitter, Microsoft ve Yahoo gibi devlerin bulunduğu listede çarpıcı veriler sundu. Zira reklam pastasında %16.4’lük payıyla liderliği elinde bulunduran Google son çeyrekte reklam gelirlerinde %16 oranında bir büyüme yakalarken, Twitter ise %112’lik artış ile adeta rekor kırdı.

Listede Yahoo ile birlikte reklam gelirlerinde düşüş yaşayan ikinci şirketin Facebook’un olması ise bir hayli ilginç. Zira bilindiği gibi Facebook bugüne kadar reklam gelirlerinde sürekli bir artış trendi içindeydi. Geçtiğimiz çeyrekte 1.46 milyar dolar ciro açıklayan şirket, 1.24 milyar dolarını reklamdan elde etmişti.

Her ne kadar SMI’ın raporuna şüpheci yaklaşmak gerekse de Facebook’un 2013’ün ilk çeyreğinde önceki yılın aynı döneminden daha az reklam geliri elde etmiş olması, bu düşüşün ikinci çeyreğe sıçrama olasılığını da kuvvetlendiriyor. Buna karşın analistler sosyal ağın bu çeyrekte %16.7’lik bir artışla 1.62 milyar dolara çıkaracağını öngörüyor.

Tıpkı Google gibi gelirlerinin büyük bir kısmını (%83) reklamlardan elde eden Facebook için bu alan yaşanabilecek %25’lik bir düşüş sosyal ağ açısından büyük bir yıkım olabilir. Tabi burada raporun sadece reklam ajanslarının yaptığı harcamayı baz aldığını da unutmamak gerekiyor. Geri kalan bölümde yer alan reklamverenlerin harcamalarında bir kesintiye gidip gitmediğini muhtemelen yarın açıklanacak çeyrek raporunda görme fırsatı bulacağız.

Üçüncü çeyrekte 1.26 milyar dolar ciro yapan Facebook’un gelirlerindeki artışı sürdüreceği tahmin ediliyordu. Ancak şirket son çeyrekteki performansıyla bu tahminlerin üzerine çıkmayı başardı. Zira Facebook’un dördüncü çeyrekte 1.53 milyar dolar gelir ve hisse başına 15 sent kar elde edeceği düşünülüyordu.

Facebook’un son çeyrekteki performansı 2011 yılının aynı dönemine kıyaslandığında da oldukça parlak görünüyor. 2011’in dördüncü çeyreğinde 1.13 milyar dolar geliri bulunan şirket bu dönemde %40 oranında bir artış sağladı.

Facebook dördüncü çeyrekte 64 milyon dolar gelir elde ederken, giderler çıkarıldığında hisse başına 0.03 dolar kazanabildi. Mobil alanında daha verimli bir dönem geçiren şirket, buradaki reklam payını %23 oranında artırdı. Üçüncü çeyrekte bu oranın %13 olduğu düşünülürse, Facebook’un mobilden para kazanma konusunda başarılı olduğu ortada.

Toplam 1.33 milyar dolar reklam geliri kaydeden sosyal ağ, bu durumda mobilden 305 milyon dolar kazanmış oldu. Diğer yandan reklam gelirlerinin Facebook’un can damarı olma durumu halen devam ediyor. Nitekim dördüncü çeyrekte de Facebook gelirlerinin %84’ü reklamlardan sağlandı.

Raporda ek olarak Facebook’un reklam harici gelirinin 256 milyon dolar olduğu ifade edilirken, 9.63 milyar dolar nakit ve menkul kıymet bulunduğu da belirtildi.

İstatistiğe göre daha önce bu denli yüksek rakamlara ancak  marka sponsorlukları,  görüntülenme ve diğer ücretli işlerden sağlanan farklı gelir kaynaklarının toplamıyla ulaşılabiliyordu. SocialTimes’ın gündeme getirdiği haberde, bugün ise binlerce kanalın sadece YouTube reklam gelirleriyle yıllık 100 bin doların üzerinde gelir elde ettiği belirtiliyor. Geçtiğimiz senelerde yüzlerce rakamının kullanıldığı bu sayının artık binlerle anılması gerçekten etkileyici.

490 milyon kullanıcısı bulunan YouTube , yeni reklam modelleri geliştiren sosyal ağlar arasında bulunuyor. 2011 yılının Aralık ayında pre-roll (video öncesi reklam) reklamlarını başlatan Youtube, kanallarına sponsor almaya başlamıştı. Ayrıca markalar sponsor oldukları kanallarda Youtube’un diğer reklam modellerini de kullanabiliyor. Youtube’un, sponporluk satışlarından elde ettiği karı ise kanal sahipleriyle yarı yarıya paylaşacağını duyurmuştuk.

Yıl sonunda YouTube’un 3.6milyar$ gelir elde etmesi beklenen Youtube artık kaliteli içerik üreten birçok kişi tarafından ciddi bir gelir kapısı haline gelmiş durumda. Mayıs ayında yapılan açıklamaya göre her bir dakikada YouTube’a 72 saatlik video yükleniyor.

Facebook’un da aynı Google gibi yüz milyonlarca kullanıcısı var. Bunun yanında Facebook aynı Google gibi nokta atışı yapabilen bir reklam modeline sahip. Gittikçe Google’a benzeyen ve tahtına göz diktiği söylenen Facebook iş modeli ile de gün geçtikçe daha çok Google’a benziyor. Ancak planlar bir açıdan tutmuyor. Zira reklam verenler, hedeflemesi daha iyi olmasına rağmen Google’ı Facebook’a tercih ediyorlar.

İki şirketin sahip olduğu reklam modellerini şöyle örneklendirebiliriz: Facebook reklamları bir partide sizleri karşılayan bir reklam panosuna benziyor. O reklam alanına bakabilirsiniz ya da bakmayabilirsiniz. Diğer taraftan Google ise ihtiyacınızı almak için gittiğiniz bir süper markete benziyor. Kullanıcılar ihtiyaçlarını arıyorlar ve bulduktan sonra marketi terk ediyorlar. Facebook reklamları partide arkadaşlarımız ile sohbet ederken dikkatimizi çekmek için çaba sarfederken, Google reklamları sadece ihtiyacımız olduğunda kendisini gösteriyor.

Tabii ki bu yaşananlar Facebook’un 900 milyon kullanıcısı olduğunu ve dünyanın en popüler sosyal ağı olduğu gerçeğini değiştirmeyecek. Geçtiğimiz yıl 3 milyar dolar gelir elde eden Facebook daha iyi bir model ile beraber belini doğrultabilir ve kasasını doldurabilir. Ancak şimdilik sihirli para basma makinası sadece 2011’in son çeyreğinde 10 milyar doların üzerinde gelir elde eden Google’a ait.

Bloomberg’in haberine göre şirketin dokuzuncu kuruluş yıldönümünden önce, Twitter’ın reklam gelirinin “en az” 1 milyar dolar olması bekleniyor. Sekiz yaşındaki Facebook ise 2011 yılında 3 milyar dolar reklam geliri elde etti.

Bu yılın başında eMarketer tarafından yapılan araştırma, Twitter’ın 2014 yılında yalnızca 540 milyon $ reklam geliri elde edeceğini öngörmüştü, bu rakam şu an yapılan tahminlerin hemen hemen yarısı.

Rapor sonrasında eMarketer baş analisti Debra Aho Williamson  “Twitter önümüzdeki bir kaç yıl içinde güçlü bir büyüme kaydedecek. Yine de “Google ve Facebook benzeri bir yol izlemesi için, Twitter’ın otumuş bir reklam platformuna ve reklam verenlerin talebini karşılayacak  daha büyük bir kullanıcı bazına ihtiyacı var” açıklamasını yapmıştı.

Twitter Mart ayında kendi self-servis reklam platformunu kullanıma açsa da reklam verenlerin, servisi Google ve Facebook’un büyümesinde büyük pay sahibi olan reklam servisleri ile aynı yoğunlukta kullanıp kullanmayacakları henüz belli değil.

Williamson’a göre “Twitter reklam performansı konusunda rakiplerinden daha avantajlı”. Geçen yıl Twitter’ın yayınladığı rapora göre reklem verenlerin %80’i servisi tekrar kullanmış.

Güncel araştırma ise küçük çaplı işletmeler için hizmete sunulan self-servis reklam platformu ve uluslararası genişlemenin, büyümeyi sağlayacağını söylüyor. Şu an Twitter reklam gelirlerinin %90’ını ABD’den sağlıyor. Şirket kaynaklarını farklılaştırma yoluna gitse de 2014 yılında gelirinin %83’ü yine ABD’den gelecek.

Diğer web bazlı yayıncıların aksine Twitter reklam geliri politikasını görüntülü reklamcılık üzerine kurmuyor. Bunun yerine “promoted” başlığıyla şirketlere belirli hesap, tweet ve trending topiclerin görünürlüğünü arttırma imkanı sunuyor. Twitter Global Gelirler Başkanı Adam Bain’in açıklamasına göre “Promoted Trends” ve ”Promoted Tweets”  etkileşim oranında ortalama %3 ve %10 arasında sonuç veriyor, bu oran sıradan banner reklamlarından kat kat daha fazla.

Raporun Amerika Birleşik Devletleri nezdinde hazırlandığını ve bu bölgede pazarına ait veriler olduklarını önemli bir not olarak yenilemek isterim.

2010 yılı internet reklamlarından elde edilen gelirde bir önceki yıla oranlar %15 oranında bir artış olduğunu hemen belirtelim.

2000 yılından itibaren internet reklamcılığından elde edilen gelirde 2010 yılı rekor seviyede bulunuyor. 2009 yılında küçük bir azalmanın yaşandığı internet reklamcılığı gelir miktarı, 2010 yılında $26.05 Milyara çıkarak ciddi bir ivme yakalıyor.

Son iki yılda internet sitelerinde ya da çeşitli internet hizmetlerinde yer alan reklam türlerine baktığımızda arama işlevinin neredeyse tüm gelirin yarısını oluşturduğunu görüyoruz. Bu oranın karşısına gelen pazar değeri ise $12 Milyar. 2009’a göre az bir miktarla da olsa daha çok rağbet gören banner reklamlar üzerinden 2010 yılında elde edilen gelir $6.2 Milyar. Bu iki popüler reklam türünün ardından ise %10’luk pay ile ilan sistemleri geliyor.

Mobil reklamlar kuşkusuz dijital reklamcılığın önemli bir payını almaya aday. IAB’nin bu sektörler ilgili verileri de dikkate değer. IAB’ye göre 2010 yılında mobil reklamlardan elde edilen gelir $550 – $650 Milyon arasında. Kuşkusuz bu sektör, tablet bilgisayarların yaygınlaşmasıyla birlikte kendisini katlayarak artacak sayılara ulaşacaktır.

İnternet reklamcılığında var olan sektörlerin paylarına göz attığımızda, hiç şaşırılmayacak şekilde perakende sektörünün liderliğini görmekteyiz. %21’lik paya sahip olan bu sektör 2010 yılı boyunca internet reklamlarına yaklaşık $5.5 Milyar harcadı. Bu miktar bir önceki sene harcanan miktardan $1 Milyar fazla.

İnternet reklamlarına harcanan ücrette ikinci sırayı iletişim şirketleri alıyor. İnternet reklamlarının  %13’ünde var olma imkânı sağlayan iletişim şirketleri 2010 yılı boyunca toplam $3.5 Milyar harcama yaptı.

Perakendecilik ve iletişim sektörlerini takip eden ve mobil sektörde bu alanda liderliğe oynayan finans servislerinin 2010 yılı toplam reklam harcamaları $3.2 Milyar. Otomotiv, bilgisayar dünyası ve tatil sektörleri de internet reklamcılığında yer alan diğer ciddi pay sahibi unsurlar.

2010 yılında internet üzerinde yer alan reklamlardan elde edilen gelir yöntemlerinde tık başı ücret, gösterim performansına göre gelirlerken, diğer gelir elde etme türlerinde de küçük bir artış mevcut.

Aşağıdaki grafikte de 2004 yılından itibaren internetteki gelir modellerinin pay değişimlerini görebiliyoruz.

İnternet reklamcılığının geleceğine dair öngörüler ilginizi çekiyorsa ve bunu Türkiye pazarına yansıtarak ele alıyorsanız ABD’ye ait olan aşağıdaki grafik mutlaka ilginizi bir başka türlü çekecektir. Zira ABD’deki reklam sektöründe 2010 yılında ikinci sırayı $26 Milyar ile internet alıyor.

Rapora genel olarak baktığımızda, miktarların gösterdiği artış kadar artış oranlarındaki istikrarın da önemli olduğunu düşünüyorum. Kısa sürede yoğun değişim potansiyelini daima içinde barındıran internet ve dijital dünya, istikrarlı büyüme oranlarıyla emin adımlar yoluna devam ediyor. Darısı Türk internet dünyası ve pazarının başına…