Son zamanlardaki bu arka arkaya yatırımlar Twitter üzerinden sosyal alışverişin yakın gelecekte mümkün olabileceği düşüncelerini beraberinde getirirken Android kullanıcılarının paylaştığı ekran görüntüleri bu iddiaları güçlendirdi.

The Next Web‘in yer verdiği ekran görüntülerinde Twitter’ın Android uygulamasının ayarlar kısmında daha önce yer almayan “Payments & Shipping” menüsünün yer aldığını görebiliyoruz.

#Twitter adds “Payment & shipping” as a menu option in #AndroidApps, although not functional yet. pic.twitter.com/AzbSwZRjsQ

— Șerban Păun (@SerbanPaun) August 5, 2014

Her ne kadar bu fonksiyon henüz aktif olmasa da bu menüden kullanıcıların yakın zamanda ödeme metotlarını ve sevkiyat adreslerini girebileceğini tahmin etmek zor değil. Android uygulamasına bu seçeneğin şimdiden eklenmiş olması ise beklediğimizden daha kısa süre içinde Twitter’dan alışverişin mümkün olabileceğini gösteriyor.

Yakın zamanda Facebook’un reklam ve sayfa içeriklerinde satın al butonunu denemeye başlaması sosyal medyada rakip olan iki şirketin e-ticaret alanında da rakip olacaklarını gösterirken Twitter’ın adımlarını hızlandırması rakibinden önce bu alana adım atmak istemesinden de kaynaklanıyor olabilir.

Diğer yandan Facebook‘un da bu alanda pasif kalmaya niyeti yok. Yine geçtiğimiz hafta Twitter-CardSpring anlaşmasının açıklandığı gün Facebook cephesinden de bir haber geldi ve sosyal medya devinin de reklam ve sayfa içeriklerinde satın alma butonunu denemeye başladığı ortaya çıktı.

Peki bu gelişmeler sosyal medyanın geleceği için ne anlam ifade ediyor? Facebook ve Twitter gibi sosyal ağlar neden e-ticarete göz kırpıyor? Ve asıl soru kullanıcılar sosyal ağlar üzerinden alışverişe nasıl bakıyor?

Aslında bunun için biraz geçmişe dönmek yeterli. Örneğin Facebook’u ele alırsak bu sosyal ağın ticaretle ilgili ilk büyük girişimi değil. Sanal para birimi olarak Credits’i hayata geçiren, Gift Shop’tan kullanıcıların arkadaşlarına hediye alabilmesi üzerine kurulu bir sistem yaratan Facebook’un tüm bu girişimlerinin başarısız olduğunu artık bilmeyen yok.

Ancak Facebook’un neden hala e-ticarette ısrar ettiğini anlayamayanlar da çok. Az önceki örnekler aslında Facebook’un doğasıyla pek uyuşmuyor; daha çok “para, para” diye bağıran ve kullanıcı yararı gözetmeyen girişim ve projeler. Diğer yandan “Satın al” butonu e-ticaretin Facebook’a en entegre hali gibi gözüküyor. Hali hazırda marka reklamlarını görerek o ürünü satın almak isteyen kullanıcıların web sitelerine gitmesi yerine sosyal ağ üzerinden alışverişlerini yapmalarını sağlaması hem kullanıcıyı pratiklik açısından cezbederken hem de Facebook’un da gelirlerini artırmasına yardımcı olacak.

Nitekim Twitter’ın #AmazonCart ve satın al butonuyla yapmaya çalıştığı da bunun aynısı. Sonuç olarak iki sosyal ağın ticareti kullanma amacı da kullanıcılara sitede kalmaları için bir sebep daha vererek aralarındaki etkileşimleri artırmak ve reklamverenlere yeni bir satış kanalı yaratmak.

Ancak Facebook ve Twitter’dan bir Amazon yaratmak çok da olası değil. Sosyal ağdan çıkıp bir sosyal ticaret platformuna dönüşmek her iki sosyal ağın da işine gelecek gibi durmuyor. Nitekim kullanıcıların bu ağlarda bulunma sebebi alışveriş yapmak, ürün aramak değil. Geçmişteki Facebook başarısızlıklarını da göz önüne alırsak e-ticareti sosyal ağ özellikleriyle en iyi harmanlayan platform bu yeni yarışın da galibi olacağa benziyor.

CardSpring’i şirket geliştiricilerin kart bağlantılı elektronik kuponlar, sadakat kartları, kredi kartı ve diğer ödeme yöntemleriyle uyumlu çalışan sanal para birimleri geliştirmesini sağlayan bir uygulama platformu olarak tanımlamak mümkün.

Twitter halihazırda kullanıcıların tweet’ler aracılığıyla promosyon ve indirimlere ulaşmasını ve hatta sepetlerine ürün atmasını (#AmazonCart‘ı kastediyor) sağladıklarını söylerken Twitter üzerinden alışveriş deneyimini zenginleştirme planları doğrultusunda CardSpring ekibi ve teknolojisinin onları bu noktada ileriye taşıyacağını belirtiyor.

CardSpring kapatma planları olmadığını söyleyen Twitter’ın CardSpring’i kart bağlantılı tekliflerde kullanma olasılığı ise oldukça yüksek. Örneğin tweet içinde indirim sunan bir satıcı sizden kredi kartı bilgilerinizi istediğinde ve siz o satıcıdan sonrasında online ya da offline alışveriş yaptığınızda CardSpring teknolojisi kart numaranızı otomatik tanıyacak ve o indirimi uygulayacak.

Online ve offline’ı birleştirmesiyle Twitter’ı sosyal alışveriş platformları arasında avantajlı konuma taşıyacak bu satın alma sosyal ağın tweet üzerinden satış yapma faaliyetlerini de artıracak. Nitekim Facebook’a da satın al butonunun gelmesiyle sosyal ağlar arasındaki e-ticaret rekabeti de kızışacağa benziyor.

Cuma gününden bu yana Black Friday ile ilgili sayısız rapor yayınlandı. ABD ekonomisini konu alan bu raporlardan bir tanesi ortaya koyduğu acı gerçek sebebiyle bizi de yakından ilgilendiriyor.

IBM tarafından yayınlanan Black Friday raporuna göre Twitter, alışveriş sitelerine gönderilen trafiğin %0’ından sorumlu. Bir başka deyişle mikro blog alışveriş sitelerine neredeyse hiç trafik göndermemiş.

Facebook için de durum pek parlak değil. Zira trafiklerin sadece % 0.65’i Facebook’tan gelmiş. Geçtiğimiz yıla baktığımızda her iki sosyal ağın da gerileme yaşadığını görüyoruz. Facebook 2011 Black Friday’inde trafiğe %0.69 katkı sağlarken, Twitter için bu oran %0.02.

IBM’in raporunda Facebook, Twitter, Linkedin ve Youtube’un toplamda online satışlara %0.34 katkı sağladığı, site trafiklerine katkılarının ise % 0.81 olduğu belirtiliyor.

Bu rakamlar sosyal medyayı direkt satış için kullanan alışveriş siteleri için korkutucu. Özellikle de geçtiğimiz yıla göre oranların düşmesi sosyal medya ve e-ticaret arasındaki bağlantının zayıfladığı anlamını çıkartabilir. Bununla birlikte sosyal ağları diğer tüm markalar gibi müşterileri ile etkileşime geçmek için kullanan e-ticaret markalarının rapordan etkilenmeyeceğini söyleyebiliriz.

Fab, babyGap, Brookstone, Lindt ve ProFlowers şirketlerin ürünlerini sunmaya başlayacak olan Facebook ayrıca dijital yayın şirketleri ile de anlaşarak platformu genişletti. Facebook kullanıcıları artık Hulu Plus, Pandora ve Rdio’dan arkadaşlarına televizyon dizileri ve müzik hediye edebilecekler.

Önümüzdeki günlerde yukarıda bahsettiğimiz hediye seçeneklerini kullanıcılara sunacak olan Facebook ayrıca Robert Mondavi Winery isimli şirket ile yaptığı iş ortaklığı sonucunda şarap da satmaya başlayacak.

Facebook Gifts’in ABD dışına ne zaman çıkacağı henüz bilinmiyor. Ancak şirketin platformdan alacağı olumlu rakamlar ile bu girişimini hızlandıracağını düşünebiliriz.

Özel günlerde Facebook üzerinden hediye göndermek yeni bir fikir değil. Türkiye’de de Fyonk, Hediyemo gibi örnekleri ile karşılaştığımız bunun yanında globalde Wrapp gibi bir örneği bulunan bu uygulama Facebook ve diğer girişimciler için doğum günü gibi özel günleri fırsata çevirirken, kullanıcılar için de hediye alma prosedürünü kolay ve hızlı bir şekilde tamamlama imkanı sunuyor.

Facebook, Sandy Kasırgası sonrasında Facebook Gifts üzerinden bir de yardım kampanyası düzenlemiş ve geçtiğimiz günlerde yenilenen iOS ve Android uygulamalarına hediye satın alma seçeneğini de eklemişti.

Türk e-ticaret sektörünün sadece ürün ve fiyat odaklı sitelerden, bir hikaye eşliğinde kullanıcılara aynı zamanda zevk sahibi bir yaşam tarzı kazandırmaya çalışan girişimlere doğru evrildiğini söylemek mümkün. Bu tanıma uyan girişimlerden biri olan StilSOS, giyim, ayakkabı, anne ve çocuk, ev dekorasyonu ve kozmetik kategorilerinden birçok ürünü sosyal bir platformda kullanıcılarına sunuyor.

Facebook, Twitter veya e-posta yoluyla üye olabildiğiniz StilSOS’ta Morhipo, Lidyana, Zizigo, Enmoda, 1v1y, Evmanya, Misspera, Oye, Divas Pırlanta, Mija, Opitipiti ve Tru siteleriyle yapılan işbirliği sayesinde 90 bine yakın ürün bulunuyor. Sosyal ağ gibi çalışan sitede, ürünleri isterseniz satıldığı mağazaya yönlendirilerek satın alabiliyor, isterseniz ürünler indirime girdiğinde size hatırlatılması için “Tam Benlik” olarak işaretleyebiliyor ya da “Kombin Yarat” düğmesini kullanarak kendi tarzını oluşturabiliyorsunuz.

Sitede bulunan “StilSosyal” bölümü ile üye profilinizi, oluşturduğunu kombinlerinizi veya tarzını beğenip takip ettiğiniz kişileri yönetebiliyorsunuz. Ancak site işleyişinin henüz tam oturmadığını belirtmekte fayda var. Örneğin erkek bir kullanıcı kendi için kombin oluşturmak istediğinde karşısına sadece kadın ürünleri çıkıyor. Nitekim erkek kategorisinde bir ürünü incelerken de “Kombin Yarat” düğmesine tıkladığınızda yine sadece kadın ürünlerinden oluşan bölüme yönlendiriliyorsunuz. Site henüz betada. Bu nedenle ileride bu tarz sorunların giderileceğini söyleyebiliriz.

Site binlerce ürünü bir araya getirince kullanıcıların da onca ürün arasında kaybolması veya bir süre sonra istediğini aramaktan sıkılması mümkün olabiliyor. Bunun için sitede yer alan “Stil Notları” bölümü kullanıcıların imdadına yetişebilir. Zira satın alınabilir moda içeriği sunulan bu bölümde, yer alan sokak kareleri, ünlüler ve ilham panosu gibi sayfalardan, stilinizi keşfedebilir ve buna uygun olarak önerilen ürünlere sahip olabilirsiniz.

StilSOS, gelir modelini ise başarısı kanıtlanmış dünyaca ünlü Polyvore ve Lyst gibi siteleri başarılı bir şekilde bir araya getirerek oluşturmuş. Site gelirini, işbirliği yaptığı şirketlere yönlendirdiği trafik ve satış üzerinden komisyon alarak elde ediyor. 

Facebook ve Twitter hesaplarıyla sosyal medyadan da takip edebileceğiniz StilSOS, önce iyi projelendirilmiş ardından ise iyi uygulanmaya çalışılan bir girişim olarak, kısa sürede daha çok kişinin dikkatini çekeceğe benziyor.

Facebook’ta artık kullanıcılar sahip olmayı istedikleri ürünleri işaretleyebilecek ve onları bir liste altında toplayarak Timeline’ları üzerinden arkadaşları ile paylaşabilecekler. Bu hamle Facebook’un uzun süredir online (ve/veya sosyal) alışverişin merkezi olmaya çalışma planları için oldukça önemli. Bununla birlikte Facebook bu hamlesiyle bir çok internet şirketinin alanına girmiş olacak ve sahip oldukları pazar paylarını riske atacak.

Pinterest, Google ve Amazon, Facebook’un doğrudan veya dolaylı olarak uzmanlık alanlarına giriş yapacağı şirketler. Want düğmesi ve Collections ile Facebook, (Pinterest‘in henüz başaramadığı) markaların satışlarına katkı sağlamayı amaçlıyor. Markaların online mağazalarına veya e-ticaret sitelerine yönlendirilecek kullanıcılar Facebook’ta gördükleri ürünleri (dışarı yönlendirilerek) kısa sürede satın alabilecekler. Satışlardan yüzde istemeyen Facebook sunduğu yeni fırsatlar ile markaları sosyal ağdaki faaliyetlerini geliştirmek için teşvik etmiş olacak.

Google ve Amazon, satın almaya yönelik aramalarda pazarın lideri konumundalar. Google’ın en büyük gelir kaynağı olan arama için Facebook’un yeni girişiminin (küçük veya büyük) bir risk olduğunu söyleyebiliriz. Arkadaşlarının oluşturduğu koleksiyonlarda vakit geçiren kullanıcıların daha Google ve Amazon’da daha az ürün araması yapması muhtemel. Facebook, bir süredir arama seçeneklerini artırmaya ve sosyalleştirmeye çalışırken yeni özellikler ile dolaylı olarak bu tarafta da elini güçlendirmiş olarak.

Facebook uzun süredir dikey alanlarda kendisini geliştirmek ve markalara daha iyi hizmet sunmak adına çalışmalarda bulunuyor. Inside Facebook‘un dikkat çektiği üzere son dönemde farklı sektörler için özel kadrolar oluşturuldu. Perakende, e-ticaret, otomotiv, seyahat, finans gibi dikey pazarlar için işe alımlar gerçekleştiren şirket, ayrı ayrı tüm sektörlere yoğunlaşmayı ve sonucunda markalara daha iyi hizmet sunmayı planlıyor. Mobil geliştiriciler için App Center’ı açan Facebook, Want düğmesi ile de perakendecileri hedefliyor. İlerleyen dönemlerde bu çalışmaların ürünü olan ve markaları hedefleyen yeni servisleri daha fazla görebiliriz.

Henüz ezeli rakibinin gerisinde olsa da, The Fancy de aynı Pinterest gibi kullanıcılarına ilginç buldukları içerikleri listeleme imkanı sunuyor. Yine de kurucu ortak ve CEO  Joe Einhorm’un başında olduğu 20 kişilik ekip kullanıcılarını etkileşime sokma konusunda daha etkili, The Fancy her satın almadan %10 pay alıyor.

Bu yılın başında  Allen& Co.’s Sun Valley Konferansı’nda Einhorn’la karşılaşmasının hemen ardından, hiçbir sosyal ağda hesabı bulunmayan Apple’ın Ceo’su Tim Cook’un  The Fancy’i kullanmaya başlaması tesadüf olmasa gerek.

Gucci’nin ardındaki Fransız lüks şirketler grubu PPR tarafından 10 milyon dolar yatırım alarak değerini 100 milyon dolara çıkaran The Fancy daha önce de Allen& Co’dan altı milyon dolar yatırım almıştı.

Twitter kurucu ortağı Jack Dorsey ve  Facebook kurucu ortağı Chris Hughes ‘ın yönetim kurulunda yer aldığı şirkete Allen & Co’dan LeRoy Kim ve Boston Celtics’in sahibi James Pallotta, Andreessen Horowitz’in kurucu ortakları Marc Andreessen ve Ben Horowitz de yatırım yaptılar.

Apple’ın e-ticaret tarihi, ilk online mağazasını açtığı 10 Kasım 1197 tarihine dek uzanıyor. 2003 yılında iTunes Music Store ile dijital ticarete geçişle birlikte iPhone App Store’un önü açıldı ve Apple’ın mobil cihaz satışındaki artışa paralel olarak kredi kartıyla kaydolan online müşterilerin sayısı da arttı.

Fakat genel e-ticarete yönelik denemelerden de anlaşılabileceği gibi, söz konusu müşterileri alışverişe yönlendirmek çok da kolay değil. iOS’un son versiyonunda tanıtılan yeni online cüzdan PassBook kullanıcılara indirim, hediye kartı ve uçak bileti sunsa da kredi kartlarıyla harcama yapma imkanı sunmuyor. İşte bu yüzden, kişilerin ilgi alanlarını satışa yönlendirmek açısından The Fancy, Apple’ın yolunu açabilir.

İşletim sistemine e-ticaret katmanı inşa eden Apple da geliştiricilere para kazanmak için, reklamın yanısıra farklı kapılar açabilir.

Pinterest ise insanlar zaten bir mağazadayken onlar için kişiselleştirilmiş ürünlerle dolu hayallerindeki mağazayı onlara sunuyor: ayakkabılar, aksesuarlar, yemekler ve sahip olmak isteyecekleri, onlara ilham veren her şey. Pinterest ile kullanıcılar zaten mağazada dolaşıyorlar, alışveriş yapmak ise sadece bir adım ötede.

Yine paylaşmaya değer konuya dair başka bir yorumsa şöyle: “İnternet kullanımındaki en temel motivasyonların başında yeni ve “cool” ürünler arayıp bulmak ve onları satın almak geliyor. Pinterest ise insanların bunu yapmalarını son derece kolay hale getiriyor, üstelik bunu yaparken arkadaşlarının, hatta daha da önemlisi zevkine önem verdikleri kişilerin hangi ürünleri beğendiklerini görmelerini, beğendikleri ürünler nasıl kombine edebileceklerini onlara gösteriyor.”

Daha önce Pinterest’te yerini alan bir marka örneği olarak markafoni’yi paylaşmıştık. Dünya üzerinde Gap gibi birçok perakende markası ve markafoni gibi e-ticaret siteleri müşterilerine Pinterest üzerinden seslenmeye başladı.

Kayda değer bir başka bilgiyse istatistiklere göre Pinterest’in Google+, LinkedIn ve Youtube’un toplamından bile daha fazla trafik sağlamaya başlamış olması.

Durum böyleyken Pinterest’in sosyal alışverişte bir devrim yaratacak olmasını beklemek çok da şaşırtıcı olmasa gerek?

Kullanıcıların “Fancy” etmesini sağlayan New York merkezli girişimi diğerlerinden ayıran ciddi rekabet avantajları bulunuyor:

–          Gucci ve Bottega Veneta gibi moda markalarının sahibi Fransız PPR şirketler grubu tarafından aldığı yatırım ile birlikte 100 milyon dolarlık değerlemeye sahip oldu.

–          Twitter’dan Jacy Dorsey ve Facebook’un eski çalışanlarından Chris Hughes yönetim kurulunda yer alıyor.

–          Kanye West gibi ünlü kişilerden gelir elde ediyor.

–          Birbirine kenetlenmiş küratörler birinci sınıf içerik üretiyorlar ve birbirinden zevkli grafikler çiziyorlar.

–          Ve bugün itibariyle, markaların ve satıcıların ürünlerini doğrudan Fancy üzerinden satabilmelerini sağlayan sosyal ticaret platformu işlevi görüyor.

Sitenin kurucusu Joseph Einhorn, kullanıcıların beğendikleri ürünleri “Fancy it” yapabildiklerini, çevrelerinde topluluklar oluşturarak ürün hakkındaki deneyimlerini aktarabildiklerini ve şimdi de markaların ve satıcıların gerçek zamanlı olarak ilgilendikleri ve talep edilen ürünleri satabildiklerini dile getirdi.

Tüketici açısından bakıldığında ise, beğenilen ürünleri almak için her bir siteye girip tek tek üye olmak, iletişim adreslerini verme derdinden kurtardığını; iPad, iPhone ve Android uygulamaları sayesinde site içerisinden alışveriş yapmanın çok daha kolay hale getirildiği söyleniyor. Einhorn’un “talep odaklı ticaret modeli” olarak nitelendirdiği site sayesinde Fancy tüketicilerin en çok ilgilendikleri ürünleri satıcıların görmesini ve sonra da ilgileri doğrusunda ürünü satmalarını sağlıyor.

Daha önceden kullanıcılar “satın alma” butonu görmeye alışık olabilirler; şimdi ise “satış” butonu görerek, satıcı hesabı için kayıt oluşturabilir ve satmak istediği ürünlerin listesini oluşturarak Fancy topluluklarına sunabiliyor. Ayrıca satıcılar fiyat kısıtlamasını belirleyebiliyor, grup fırsatları oluşturabiliyor ve  Fancy’nin basit kullanıcı arayüzü sayesinde tüm işlemlerini izleyebiliyor.

Fancy şimdiden 400 marka ortaklığına sahip ve sitede 150 binin üzerinde satış yapıldı. Başlangıçta iş modellerini araştıran Fancy, daha geleneksel ortaklık geliri ile Groupon tarzı işlem başına maliyet modeli arasında bir sistemi tercih etti. Einhorn, hedeflerinin bu farklı işlem türlerini almak ve çok basit hale getirmek olduğunu söyledi.