Anadolu 32. Sulh Ceza Mahkemesi’nde görülen ve 9 aydan 1,5 yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılan Ekşi Sözlük yazarlarına mahkemeden kötü haber geldi. CNN Türk‘ün haberine göre SSG olarak da bildiğimiz Sedat Kapanoğlu 10 ay hapis cezasına çarptırılırken verilen ceza ertelendi. Sanıklardan Özgür Kuru da 7 ay 15 gün hapis cezası alırken tekrar suç işleme yönünde mahkeme kanaat getirdiğini söyleyerek verilen cezayı erteledi.

Sanıklardan tek beraat alan Altuğ Şahin isimli Ekşi Sözlük kullanıcısı olurken diğer 37 kişi için 6352 sayılı ‘Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun’ gereğince davanın ertelenmesine karar verildi. Sanıklar 3 yıl içinde aynı suçu işlerse yargılama devam edecek.

Geçtiğimiz sene hazırlanan iddianamede yazarların Allah, peygamber, Kuran, İncil, cennet, cehennem gibi kavramlara yönelik hisleri incitecek şekilde dini değerleri aşağılama kasıtlı yazılar yazdığı ve bunların Ekşi Sözlük’te herkese açık bir şekilde yayınlandığı iddiaları yer alıyordu.

Sanıklar yargılama sürecinde iddiaları reddederek hakaret kasıtlarının olmadığını ve dini değerleri aşağılama suçunu işlemedikleri belirtse de internette düşünce özgürlüğünü sıkça tartıştığımız bu dönemde Kapanoğlu ve bir yazarın daha ceza alması bu tartışmaları alevlendireceğe benziyor.

Hürriyet Kampüs‘te yer alan röportajda SSG, yeni internet yasasında yer olumsuzluklardan bahsederek bu şartlar altında “Türkiye’de devam etmenin enayilik” olduğunu söylüyor. Bu sebeple Ekşi Sözlük’ü yurt dışına taşıma kararı aldıklarını belirtiyor.

Sitelerin erişime kapanmasında konu hakkında bilgisiz hakim ve savcıların karar verdiği ve bunun kişilik haklarını ihlal edebilecek durumları ortaya çıkardığını söyleyen SSG, mahkeme kararı olmadan devletin web sitelerini kapatabilme yetkisini de eleştiriyor. SSG bununla birlikte güvenli internet düzenlemesiyle birlikte çocukların bile hangi sitelere girip girmeyeceğine ailelerin değil devletin karar verdiğini vurguluyor.

Yeni yasanın Çin ve İran gibi ülkelerle bizi aynı denetim altyapısına soktuğunu söyleyen SSG, Ekşi Sözlük’te oto sansür uyguladıkları durumların da olduğunu belirtiyor. Yasa gereğince mecraların içerikleri hukuki denetimden geçirme zorunluluğu olduğunu söyleyen SSG, tebligat göndermeden de ceza kesilebildiğini hatırlatarak bunun için sakıncalı içerikleri önceden farkedip çıkardıklarını dile getiriyor.

SSG, ayrıca yeni internet yasasının en tartışılan sonuçlarından biri olan fikir özgürlüğünün engellenmesi konusunda ise görüşlerini şu şekilde dile getiriyor:

“Yeni yasa öncelikle fikir ifade özgürlüğünü ihlal ediliyor. Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB) hiçbir mahkeme kararı olmadan sizin ürettiğiniz içeriğe erişimi engelleyebiliyor. İçeriğinizi savunmak istiyorsanız mahkeme yolundan gitmeniz gerekiyor. Bu doğrudan bir sansür mekanizması. İkinci olarak da yeni getirilen “URL tabanlı erişim engel leme” yöntemi. Bu yöntemin uygulanabilmesinin tek yolu, internet bağlantısının içeriğini inceleyen cihazlar kullanmak. Haliyle tüm internet trafiğinizi bir tane dinleme cihazının içerisinden geçiriyor oluyorsunuz. Bu her türlü istismara açık bir yapı. Eski yasada engelleme sadece zarf üzerindeki adres etiketinden yapılıyordu. Şimdi zarfı açıp içindekine de bakacaklar.”

Ortakları arasında sözlüğün avukatlarından Başak Purut ve Nazlı Bayık ile reklamcı Emre Boztepe ve Meriç Şentunalı’nın da olduğu Social IQ isimli ajans markalara sosyal medya danışmanlığı hizmeti verecek. İddialara göre Social IQ markaların sosyal ağlardaki sayfalarını ve itibarlarını yönetmekle beraber Ekşi Sözlük’ü de çalıştığı markaların hizmetine sunacak. Sözlükte açılacak olan markalara özel kurumsal hesaplar ve özel sayfalarla yazarların markalar hakkındaki yorumları amiyane tabiriyle manipule edilebilecek ve markaların itibarı yapay bir şekilde olsa da koruma altına alınacak.

Bilindiği gibi artık birçok ünlü marka internette ve sosyal ağlarda itibarını korumak ve kullanıcılarla yani müşterilerle iletişime geçmek için dijital ajanslarla birlikte iş yapıyor. Sektörde özellikle son bir yıldır ard arda sosyal medya ajansları açılıyor ve kaliteleri kalbur üstü olmayanlar bile irili ufaklı markalar ile çalışma fırsatı bulabiliyorlar. Sektör henüz emekleme ve deneme-yanılma döneminde olduğu için de büyük ajanslarla çalışma fırsatı bulamayanlar yeni açılan ve umut vaad ettiği varsayılan bu yeni ajanslarla çalışmayı deniyorlar. Bunun yanında sektörde tecrübeli ve popüler olan dijital ajanslar da var ki onlar da birçok markanın teklifini yoğunluklarından dolayı geri çevirmek zorunda kalıyorlar.

Bütün bunların ışığında büyük resme baktığımızda markaların eninde sonunda iyi, tecrübeli ve isim yapmış ajanslarla çalışma isteğinin yakın zamanda daha da zirve yapacağını görüyoruz. Yani sektörde ajans bolluğu olsa da halen kalburüstü ajanslara ihtiyaç var ve Sedat Kapanoğlu da pastadaki bu açığı görmüş olacak ki Social IQ isimli ajansı kurma yoluna gitti.

Milliyet’in haberinde “ajans” kelimesi yerine “şirket” kelimesi geçiyor olsa da eğer Sedat Kapanoğlu itibar yönetimi adı altında yalnızca Ekşi Sözlük’ü kullanmayacaksa ve markalar için Ekşi Sözlük dışı hizmetler de verecekse bu oluşum “danışmanlık şirketi” değil, “ajans” olarak çağırılmalıdır.

Ajans olmasının yanında kısa vadede etkinlik organizasyonu ve uzun vadede e-ticaret hizmeti de vermeyi planlayan Social IQ eğer ki iş ağırlığını Ekşi Sözlük üzerinden atılacak adımlara verecek olursa ve yani bütün gücünü sözlük üzerinden alacak olursa özellikle orta ve uzun vadede Ekşi Sözlük’ün zaten son yıllarda iyice uzaklaşılan “underground” havası iyice bir kenara itilmiş olacaktır. Sözlüğe alınan konsept reklamlara yazarların eleştirileri basit kapitalizm eleştirilerini aşamamıştı ve reklamlardan gözün gözü görmediği garip hale alışmaları da uzun sürmemişti ancak bu sefer ki gelişme markaların sözlüğün göbeğinde yer alması ve kullanıcıların sözlükteki kişisel alanlarına dokunulması anlamına gelecek. Yüksek ihtimalle sığ kapitalizm eleştirileri yazarlar nezdinde vücut bulmaya devam edecek olsa da sözlüğün underground ve özgürlükçü yapısına -yani özel alanına- markaların girecek olmasıyla bu seferki tepkinin daha farklı, negatif ve ayrılıkçı olması muhtemel.

Ajansın ortaklarından Emre Boztepe’nin demeci aslında akıllarda soru işareti bombardımanı yaratması açısından dikkatle okunmaya değer. Markaların sözlükte kurumsal hesaplara sahip olacağını ve böylece yazarlara doğrudan ulaşılabileceğini belirten Boztepe sözlerine şöyle devam ediyor: “Bu yolla kendi haklarında yazılan yanlış bilgileri düzeltme imkânları olacak”. Yani gücünü yazarların -olumlu ya da olumsuz- subjektif yorumlarından alan Ekşi Sözlük artık sürekli düzeltilen ve şirketlere hizmet eden bir yapıdan beslenecek.

Özet geçmek gerekirse, sorulacak soru şudur: Gücünü tamamen yazarlarından alan Ekşi Sözlük oluşumunda yazar olmak gelecekte de geçmişte olduğu gibi prestij ve statü getirecek midir? Eğer markalar sözlüğü “sözlük” yapan yazarların üzerinde görülürse aynı Digg’in çöküşünde olduğu gibi Ekşi Sözlük de gelecekte hoş bir tebessüm ile anacağımız ancak sermayeye boyun eğmiş ve romantizmini yitirmiş bir oluşum olarak hatırlanacaktır.